Aktualności - Instytut Pileckiego

Wydarzenie

82. rocznica wyzwolenia PREDAPPIO

Zapraszamy na wydarzenie poświęcone pamięci żołnierzy z 18 Lwowskiego Batalionu Strzelców (18LBS), z 2 Korpusu Wojska Polskiego, których największym sukcesem było zdobycie i wyzwolenie Predappio – rodzinnego miasta dyktatora Włoch, Benito Mussoliniego, z rąk faszystów i nazistów 28 października 1944 r.

Wydarzenie

Zrozumieć pamięć: jak opowiadać o trudnej przeszłości? II wojna światowa, Holokaust i polsko-niemieckie spojrzenia na pamięć | Dyskusja panelowa

Berliński oddział Instytutu Pileckiego oraz Muzeum Getta Warszawskiego zapraszają na dyskusję panelową pt. „Zrozumieć pamięć: jak opowiadać o trudnej przeszłości? II wojna światowa, Holokaust i polsko-niemieckie spojrzenia na pamięć” z udziałem dr Agnieszki Witkowskiej-Krych, dr Irmgard Zündorf, dr Wiesławy Młynarczyk oraz Roberta Szuchty. Dyskusję poprowadzi Lukas Wieczorek.

Wydarzenie

Warsztaty „Paszport i dobre maniery" | Dzień dyplomaty w Galerii Instytutu Pileckiego

Wiele osób niepokoi się o bezpieczeństwo w Polsce, młodzież nierzadko boryka się z poważnymi trudnościami w budowaniu relacji... Serdecznie zapraszamy na warsztaty dla rodzin osadzone w rzeczywistości dwudziestowiecznej dyplomacji. Na spotkaniu poruszone zostaną praktyczne aspekty szacunku, otwartości, i odwagi we wzajemnej trosce.

Wydarzenie

Wykład „Polska dyplomacja wobec kwestii żydowskiej w latach 1932–1939" | Dzień dyplomaty w Galerii Instytutu Pileckiego

Serdecznie zapraszamy na wykład dr Kingi Czechowskiej pt. "Polska dyplomacja wobec kwestii żydowskiej w latach 1932–1939" w dniu 24 października o godzinie 14.00 w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów.

Aktualności

Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski

W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.

wykład

Śladami ucieczki. Polsko-alzackie historie ratowania polskich jeńców wojennych

Jaki splot wydarzeń łączy francuską wioskę w Alzacji z polską wsią na Podkarpaciu? W jaki sposób lokalna społeczność Fréland ryzykowała życie, by nieść pomoc polskim jeńcom, organizować ich ucieczkę i ukrywać ich aż do nadejścia wojsk alianckich?

Aktualności

The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.

Aktualności

Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA

W związku z powracającą w przestrzeni publicznej dyskusją na temat batalionu „Nachtigall”, dr hab. Tomasz Chinciński, profesor Instytutu Pileckiego, przypomina kluczowe fakty ustalone przez historyków.

konferencja

Konferencja: Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo- Wschodniej

Instytut Pileckiego oraz Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN zapraszają na międzynarodową konferencje naukową, „Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo-Wschodniej”, która odbędzie się w dniach 19–21 października 2026 r. w Warszawie.

Aktualności

„Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie

17 października 2026 roku publiczność zgromadzona w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego wysłuchała drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” o Sewerynnie Szmaglewskiej.

Wydarzenie

Berlin | Odsłuch audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”, spotkanie z twórcami i koncert Dobrawy Czocher

Instytut Pileckiego w Berlinie zaprasza na wspólny odsłuch 2. odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”, spotkanie z jego twórcami oraz koncert Dobrawy Czocher, kompozytorki i wiolonczelistki, autorki muzyki do serii.

Aktualności

„Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski

Czy Witold Pilecki podjął się najniebezpieczniejszej misji II wojny światowej? Jak trafił do Auschwitz? Czy rzeczywiście budował tam konspirację? Zapraszamy do obejrzenia podcastu Muzeum Historii Polski z udziałem dyrektora Instytutu Pileckiego Karola Madaja.

Aktualności

Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]

Przez trzy dni (9–11 października) festiwal „Wolskie Ostańce” zapraszał do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę z nowej perspektywy — poprzez osobiste historie, miejsca naznaczone pamięcią oraz to, co wciąż trwa pomiędzy znikaniem a trwaniem.

Wydarzenie

Nowy Jork | Warsztaty i prezentacje o Obławie Augustowskiej

Poznaj historię Obławy Augustowskiej – sowieckiej operacji przeprowadzonej w lipcu 1945 roku, w wyniku której aresztowano i uprowadzono setki osób.

Wydarzenie

Łódź | Spotkanie z Martyną Wojtkowską i odsłuch reportażu historycznego „Sala 600"

Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi oraz Instytut Pileckiego zapraszają na spotkanie z autorką audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” Martyną Wojtkowską oraz wspólny odsłuch dwóch pierwszych odcinków reportażu.

Aktualności

Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie

Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?

wykład

Prelekcja dr Agnieszki Witkowskiej-Krych pt. „Korczak na Siennej” z elementami pokazu multimedialnego

W ramach festiwalu WOLSKIE OSTAŃCE zapraszamy do Instytutu Pileckiego na wykład poświęcony wybitnemu pedagogowi, lekarzowi i pisarzowi – symbolowi troski o godność i prawa dziecka.

film

Pokaz pierwszego odcinka serialu dokumentalnego „ROTMISTRZ” o życiu i walce Witolda Pileckiego pt. „Powstanie Warszawskie”

W ramach festiwali WOLSKIE OSTAŃCE zapraszamy do Instytutu Pileckiego na pokaz pierwszego odcinka serialu dokumentalnego o życiu i walce swojego patrona pt. „Rotmistrz".

Wydarzenie

Jerzy Majewski – kuratorski przegląd filmów i opowieść o ostańcach

W ramach festiwalu WOLSKIE OSTAŃCE zapraszamy do Instytutu Pileckiego na spotkanie z Jerzym Majewskim poświęcone filmowym śladom dawnej Warszawy i zachowanym fragmentom przedwojennej zabudowy, które dzięki polskim filmom i serialom stały się dokumentem znikającego miasta.

wykład

Wykład dr. Mariusza Klareckiego pt.: „Zniszczone i zrabowane. Straty warszawskich, prywatnych kolekcji artystycznych”

W ramach festiwalu WOLSKIE OSTAŃCE zapraszamy do Instytutu Pileckiego na spotkanie z dr. Mariuszem Klareckim poświęcone wojennym losom prywatnych zbiorów artystycznych mieszkańców Warszawy. Po wykładzie odbędzie się finisaż wystawy „Sztuka dokumentu. Walerian Bielecki. Powstanie Warszawskie”. Będzie to ostatnia okazja, by zobaczyć w Warszawie prace artysty – architekta, żołnierza AK i powstańca warszawskiego.

debata

Rewizja niemieckiej polityki wschodniej w kontekście rosyjskiej agresji na Ukrainę

Po czterech latach od ataku Rosji na Ukrainę znajdujemy się w kluczowym dla konfliktu momencie. Podczas najnowszego spotkania w cyklu „Berlin w Warszawie” zadamy pytania o niemiecką politykę wschodnią – o zaniechanie ostrzeżeń płynących z naszej części Europy i źródła błędnej oceny planów Rosji.

Aktualności

Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja

30 września 2026 roku – w Dniu Archiwisty – w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Laboratoria innowacji. AI w archiwach”.

Aktualności

Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

8 października w ogrodzie Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbyło się wyjątkowe wydarzenie – jubileusz 10-lecia działalności instytucji.

wykład

Mosty solidarności. Ukraińcy ratujący Polaków w czasie rzezi na Wołyniu | Wykład dr. hab. Damiana Markowskiego

8 października 2026 r. zapraszamy do warszawskiej Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów na wykład dr. hab. Damiana Markowskiego poświęcony postawom Ukraińców niosących pomoc Polakom w czasie tragicznych wydarzeń na Wołyniu i w Galicji Wschodniej. Prelekcji będzie towarzyszył koncert muzyki ukraińskiej.

Aktualności

Festiwal „Wolskie Ostańce”

Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.

Aktualności

Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW

Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.

Aktualności

„Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

6 października pracownicy Instytutu Pileckiego brali udział w „Spotkaniu z Patronem” organizowanym przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.

Aktualności

„Świadek” – Seweryna Szmaglewska w drugim odcinku „Sali 600” | Przedpremierowy odsłuch na dachu Instytutu Pileckiego

1 października na dachu Instytutu Pileckiego odbył się przedpremierowy odsłuch drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”, poświęconego Sewerynie Szmaglewskiej – pisarce, byłej więźniarce Auschwitz-Birkenau i świadkowi przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze. Spotkanie zorganizowano w związku z 80. rocznicą zakończenia głównego procesu norymberskiego.

Wydarzenie

Weekend seniora z kulturą 2026 w Instytucie Pileckiego

Zapraszamy do Instytutu Pileckiego na Weekend Seniora z Kulturą – 3-4 października 2026 r. To doskonała okazja, by aktywnie spędzić czas, poznać nowe miejsca i odkryć różne formy uczestnictwa w kulturze. W programie m.in. warsztaty poświęcone dezinformacji, pokazy filmowe, spacery i questy po Warszawie, porady archiwistów dotyczące opieki nad rodzinnymi pamiątkami, a także potańcówka w stylu retro.

Wydarzenie

Sala 600. Odsłuch z widokiem na panoramę Warszawy | 80. rocznica wyroku w Norymberdze

W związku z 80. rocznicą zakończenia głównego procesu norymberskiego zapraszamy na przedpremierowy odsłuch 2. odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”.

wykład

80. rocznica wyroku w Norymberdze | Wykład prof. Williama Schabasa oraz międzynarodowy panel dyskusyjny

– „1 października 2026 roku przypada 80. rocznica Wyroku Międzynarodowego Trybunału Wojskowego (MTW) w Norymberdze, który stanowił punkt przełomowy dla rozwoju międzynarodowego prawa karnego” – podkreśla dr Dominika Uczkiewicz z Instytutu Pileckiego.

konferencja

Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.

W dobie rewolucji cyfrowej instytucje archiwalne stają przed koniecznością przedefiniowania swojej roli – ze strażników pamięci przeobrażają się w laboratoria innowacji. Najważniejszym obecnie elementem tej transformacji jest sztuczna inteligencja, której pierwsze wdrożenia skłaniają do pogłębionej refleksji nad rolą archiwisty i charakterem udostępniania zbiorów.

Aktualności

Dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym? | Relacja z ósmego spotkania cyklu „Berlin w Warszawie”

24 września w Instytucie Pileckiego odbyło się ósme spotkanie z udziałem polskich i niemieckich ekspertów, zorganizowane w ramach cyklu „Berlin w Warszawie”. Tematem rozmowy była pamięć o Powstaniu Warszawskim w niemieckiej kulturze pamięci.

debata

„Niemiecka pamięć a Powstanie Warszawskie: dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym?”

24 września zapraszamy do Instytutu Pileckiego na ósme spotkanie z udziałem polskich i niemieckich ekspertów, w ramach cyklu „Berlin w Warszawie”. Tematem spotkania będzie pamięć o Powstaniu Warszawskim w niemieckiej kulturze pamięci.

Wydarzenie

Nieznane kadry II wojny światowej. Instytut Pileckiego i Muzeum Powstania Warszawskiego otwierają francuskie zbiory wojskowe

Instytut Pileckiego oraz Muzeum Powstania Warszawskiego zapraszają przedstawicieli mediów na śniadanie prasowe połączone z prezentacją unikalnych materiałów archiwalnych pozyskanych na mocy porozumienia z francuskim wojskowym archiwum audiowizualnym ECPAD (Établissement de Communication et de Production Audiovisuelle de la Défense).

Aktualności

Niepublikowane wcześniej niemieckie archiwalia z francuskiego ECPAD w Instytucie Pileckiego i Muzeum Powstania Warszawskiego

Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego oraz Muzeum Powstania Warszawskiego podpisały strategiczne, trójstronne porozumienie o współpracy z francuskim wojskowym archiwum audiowizualnym ECPAD (Établissement de Communication et de Production Audiovisuelle de la Défense/ Centrum Komunikacji i Produkcji Audiowizualnej Departamentu Obrony) z siedzibą w Ivry-sur-Seine we Francji. Porozumienie udostępnia polskim instytucjom unikalne, dotąd nieznane w Polsce fotografie z czasów II wojny światowej, otwiera dostęp do ogromnych zasobów francuskiego archiwum i rozpoczyna współpracę o dużym znaczeniu dla badań nad polską historią.

Aktualności

Michał Kosiorek objął stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Historii w Przestrzeni Publicznej

Nowy dyrektor będzie sprawował nadzór nad Działem Wystaw, Działem Historii Mówionej i Produkcji Filmowych, Działem Serwisów Streamingowych i Podcastów, Działem Edukacji, Działem Upamiętnień oraz Galerią Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów.

Aktualności

Cykl spotkań SZLAKI OCALENIA. ŚLADEM ODWAGI I BRATERSTWA

Cykl poświęcony osobom odznaczonym medalem Virtus et Fraternitas za to, że pomagały Polakom, stawały w ich obronie lub pielęgnowały pamięć o nich w najtrudniejszych momentach historii. Spotkaniom będą towarzyszyć koncerty muzyki klasycznej.

Aktualności

„Rosja powraca do sowieckich narracji” – relacja z debaty o sowieckiej dezinformacji wokół 17 września 1939 roku

W rocznicę sowieckiej agresji 17 września 1939 roku w Instytucie Pileckiego odbyła się debata ekspercka poświęcona mechanizmom propagandowym towarzyszącym zbrojnej napaści Związku Sowieckiego na Polskę oraz ich współczesnym kontynuacjom w polityce Federacji Rosyjskiej.

Aktualności

Złożenie kwiatów pod pomnikiem Witolda Pileckiego na warszawskim Żoliborzu

W 86. rocznicę wydarzeń, podczas których Witold Pilecki celowo dał się schwytać w łapance na warszawskim Żoliborzu, z zamiarem przedostania się do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz, złożono kwiaty pod jego pomnikiem, blisko miejsca łapanki.

Wydarzenie

Spacer śladami Powstania Warszawskiego

19 września br. zapraszamy na spacer po Starym Mieście śladami Powstania Warszawskiego, poprowadzony przez dr. Łukasza Mieszkowskiego – wicedyrektora Instytutu Pileckiego ds. Historii w Przestrzeni Publicznej.

Aktualności

„Zamelduj, gdzie trzeba, że rozkaz wykonałem” | Mija 86 lat od rozpoczęcia misji Witolda Pileckiego w Auschwitz

19 września 1940 roku Witold Pilecki celowo dał się schwytać w łapance na warszawskim Żoliborzu, z zamiarem przedostania się do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz.

debata

Fałszywy obraz „wyzwolenia”. Debata o sowieckiej dezinformacji wokół 17 września 1939 roku

17 września, w rocznicę rosyjskiej agresji na Polskę w Instytucie Pileckiego w Warszawie odbędzie się debata ekspercka poświęcona mechanizmom propagandowym towarzyszącym zbrojnej napaści Związku Sowieckiego na Polskę w 1939 roku oraz ich współczesnym kontynuacjom w polityce Federacji Rosyjskiej.

Aktualności

Instytut Pileckiego w Nowym Jorku | Seminarium poświęcone pamięci o Holokauście

W dniach 8–9 września dyrektor Instytutu Pileckiego Karol Madaj odbył w Nowym Jorku szereg ważnych spotkań dotyczących rozwoju działalności Instytutu w Stanach Zjednoczonych oraz upowszechniania wiedzy o polskiej historii i dziedzictwie Witolda Pileckiego.

Aktualności

Instytut Pileckiego i Fundacja Brama Cukermana łączą siły na rzecz edukacji i dialogu polsko-izraelskiego

Dyrektor Instytutu Solidarności i Męstwa im. rtm. Witolda Pileckiego Karol Madaj oraz Prezeska Zarządu Fundacji „Brama Cukermana” Karolina Jakoweńko podpisali list intencyjny o współpracy. Porozumienie otwiera drogę do realizacji wspólnych przedsięwzięć badawczych, edukacyjnych, wystawienniczych oraz multimedialnych.

Wydarzenie

Orszak Dziejów 2026 „Piękne. Dobre. Mądre"

12 września Krakowskim Przedmieściem w Warszawie po raz szósty przejdzie Orszak Dziejów. Tegoroczna edycja nawiązuje do wyjątkowych kobiet, które odegrały ważną rolę w historii Polski, inspirowały kolejne pokolenia i współtworzyły dzieje naszego kraju. Instytut Pileckiego jest partnerem wydarzenia.

debata

Redressing Wartime Violations: How can individuals claim their right to reparation?

War inflicts profound damage on nations, non-state actors, and individuals alike—affecting both combatants and civilians. Since the end of World War II, Poland has consistently advocated for individual compensation regarding wartime violations.

Aktualności

Sowiecka Azja Centralna – podsumowanie międzynarodowej konferencji w Instytucie Pileckiego [FOTO]

Trzy dni, kilkadziesiąt wystąpień i badacze z Polski oraz zagranicy – tak w skrócie można podsumować międzynarodową konferencję naukową, która odbyła się w dniach 2–4 września w Instytucie Pileckiego Warszawie.

Aktualności

Nieznane wspomnienia niemieckiego urzędnika z okupowanej Polski trafiły do Instytutu Pileckiego

Do zbiorów archiwum Instytutu Pileckiego trafił wyjątkowy dokument: niepublikowane dotąd i nieznane wspomnienia niemieckiego urzędnika, który podczas II wojny światowej pracował w administracji cywilnej Generalnego Gubernatorstwa.

Aktualności

Zło wpisane w codzienność | Dr Joanna Nikel komentuje wspomnienia niemieckiego urzędnika z pobytu w Generalnym Gubernatorstwie

„Rzadko zdarza się, by do zbiorów archiwalnych trafiał dokument, w którym głos samego funkcjonariusza aparatu okupacyjnego — spisany bez intencji oskarżenia, a wręcz z pozycji poczucia własnej normalności — staje się jednym z najbardziej wymownych świadectw zbrodniczości systemu, któremu służył” – pisze dr Joanna Nikel w pierwszym komentarzu do otrzymanych przez Instytut Pileckiego materiałów.

Aktualności

Znamy nominowanych do Międzynarodowej Nagrody Pileckiego 2026!

W sobotę 5 września na Jesiennych Targach Książki w Warszawie Instytut Pileckiego ogłosił tytuły i autorów 14 książek nominowanych do tegorocznej Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego.

Aktualności

„Gra w wojnę. Czy planszówka może opowiedzieć trudną historię?” | Debata w Muzeum II Wojny Światowej

„Gra w wojnę. Czy planszówka może opowiedzieć trudną historię?” Debata pod takim tytułem odbędzie się 12 września w Gdańsku. Weźmie w niej udział m.in. Karol Madaj, dyrektor Instytutu Pileckiego, który jest autorem edukacyjnych gier planszowych.

Wydarzenie

Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.

Wydarzenie

Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie

Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.

Aktualności

Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.

Aktualności

Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”

Do 29 października w Instytucie Pileckiego w Nowym Jorku można oglądać wystawę o ludziach, którzy ryzykowali własne życie, aby ratować Żydów podczas Holokaustu – oraz tych, którzy przeżyli dzięki ich odwadze.

wykład

Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów

W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.

Aktualności

Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów

W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.

Aktualności

„Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa

Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” organizowana w dniach 2-4 września przez Instytut Pileckiego w Warszawie jest pierwszym w Polsce przedsięwzięciem podsumowującym interdyscyplinarne badania nad sowiecką Azją Centralną w XX wieku – regionem o wyjątkowo skomplikowanej historii totalitaryzmu, o dramatycznych doświadczeniach ludności poddawanej masowym represjom i przymusowym deportacjom, w tym ludności polskiej.

Aktualności

Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku

W 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej przedstawiciele Instytutu Pileckiego wzięli udział w uroczystościach upamiętniających obrońców Ojczyzny oraz cywilne ofiary niemieckiej agresji. Kwiaty złożono zarówno podczas ogólnopolskich obchodów na Westerplatte, jak i lokalnych miejscach pamięci w Warszawie.

Wydarzenie

Nabór tekstów do IX tomu rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”

Redakcja Rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX” ogłasza nabór tekstów do kolejnego, specjalnego numeru czasopisma za lata 2025-2026. Zapraszamy badaczy różnych dyscyplin: historii, politologii, prawa oraz socjologii do nadsyłania artykułów naukowych, edycji materiałów źródłowych oraz recenzji zgodnych z profilem naszego czasopisma.

Aktualności

Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie

Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.

Wydarzenie

Wystawa „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” | Od 28 sierpnia w Warszawie

Jedna z największych tragedii powojennej Europy pozostaje niemal nieznana. W Warszawie zostanie otwarta wystawa o Wielkim Głodzie w sowieckiej Mołdawii.

Aktualności

„Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy

W piątek, 28 sierpnia, w rocznicę śmierci Rafała Lemkina i tuż po 35. rocznicy odzyskania niepodległości przez Mołdawię Instytut Pileckiego, wspólnie z Centrum Mieroszewskiego, otworzył na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie wystawę „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947”.

Wydarzenie

Pokaz dokumentu „Paszporty Paragwaju" i rozmowa z Moniką Maniewską, pracownicą Archiwum Instytutu Pileckiego| Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego

W czwartek, 27 sierpnia, zapraszamy na ostatnie spotkanie z cyklu Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów. W programie pokaz filmu dokumentalnego „Paszporty Paragwaju” oraz spotkanie z Moniką Maniewską, archiwistką i badaczką pracującą w Instytucie Pileckiego, współautorką książki „Lista Ładosia”.

Aktualności

Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego

Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, powołała Karola Madaja na stanowisko dyrektora Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w Warszawie. Pięcioletnia kadencja dyrektora rozpocznie się 30 sierpnia br.

Wydarzenie

Kubuś i inni – polskie siły pancerne w Powstaniu Warszawskim | Norbert Bączyk w rozmowie z dr. Łukaszem Mieszkowskim

W piątek (21 sierpnia) zapraszamy do siedziby Instytutu Pileckiego na Siennej, na spotkanie towarzyszące wystawie „Sztuka dokumentu. Walerian Bielecki. Powstanie Warszawskie”.

Wydarzenie

Pokaz dokumentu „Dokąd sięga wzrok" i spotkanie z reżyserką| Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego

W czwartek, 20 sierpnia, zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów. W programie pokaz filmu dokumentalnego „Dokąd sięga wzrok” oraz spotkanie z autorką dokumentu, Aleksandrą Kieretą.

Aktualności

Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie

Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.

Aktualności

Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego

To jedno z kluczowych militarnych starć w dziejach świata! 15 sierpnia obchodzimy rocznicę Bitwy Warszawskiej, określanej też zwyczajowo „Cudem nad Wisłą”. To również Święto Wojska Polskiego.

film

Pokaz dokumentu „A więc wojna! - Niezapomniane kadry - opowieść o czasie pokoju i wojny" | Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego

Już w najbliższy czwartek zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów. W programie pokaz filmu dokumentalnego „A więc wojna! – Niezapomniane kadry – opowieść o czasie pokoju i wojny” oraz spotkanie z reżyserem dokumentu, Wojciechem Saramonowiczem. Po projekcji twórca opowie o powstawaniu filmu, wykorzystanych materiałach archiwalnych oraz historii zapisanej w kadrach.

Aktualności

„Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”

W najnowszym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.

Aktualności

Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]

6 sierpnia – w 82. rocznicę Rzezi Woli, w Instytucie Pileckiego odbyło się siódme spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”. Debata poświęcona była jednemu z najbardziej bolesnych przykładów powojennej bezkarności – historii Heinza Reinefartha, byłego generała Waffen-SS i jednego z dowódców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione podczas tłumienia Powstania Warszawskiego, w tym masakrę ludności cywilnej na warszawskiej Woli.

Wydarzenie

Planszówkowe Piątki | Wakacje w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów

W wakacyjne piątki zapraszamy na spotkania z grami planszowymi, karcianymi i bitewnymi!

Wydarzenie

Odsłuch audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” (2026) i spotkanie z autorką | Letnie rozmowy filmowe

Podczas kolejnego spotkania z cyklu Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów zapraszamy na odsłuch pierwszego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”. O projekcie opowie autorka serialu - Martyna Wojtkowska.

debata

CASE STUDY: Sprawa Reinefartha: Wola 1944 i bezkarność w RFN | Berlin w Warszawie

Historia zbrodni jest niezwykle bolesna – ale równie bolesna bywa historia bezkarności. Na przykładzie rzezi Woli i losów Heinza Reinefartha pokażemy, jak po 1945 roku działały mechanizmy „normalizacji”: prawo, polityka, lokalne interesy i milczenie. Zapraszamy na 7. spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”.

Aktualności

Obchody 82. rocznicy Rzezi Woli

5 sierpnia 2026 roku odbyły się uroczystości upamiętniające 82. rocznicę Rzezi Woli. W wydarzeniu wzięło udział kierownictwo Instytutu Pileckiego.

Aktualności

Rewolucja strachu i nadziei: Polskie społeczeństwo po II wojnie światowej

Zobacz zapis debaty pt. „Rewolucja strachu i nadziei – polskie społeczeństwo po II wojnie światowej” o życiu i nastrojach Polaków w latach 40. i 50. XX wieku.

Aktualności

Hołd Bohaterom 1944 roku!

1 sierpnia, w sobotnie popołudnie, w rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego Dyrekcja Instytutu Pileckiego uczestniczyła w państwowych uroczystościach, które odbyły się przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej, nieopodal Sejmu RP oraz przy Pomniku Polegli Niepokonani na Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli.

Aktualności

Instytut Pileckiego uczcił pamięć ofiar obozu zagłady w Treblince

W niedzielę 2 sierpnia odbyły się obchody 83. rocznicy buntu więźniów w niemieckim nazistowskim obozie zagłady Treblinka II, zorganizowane przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma we współpracy z Muzeum Treblinka. W uroczystości upamiętniającej ofiary uczestniczył Łukasz Mieszkowski, Zastępca Dyrektora Instytutu Pileckiego ds. historii w przestrzeni publicznej.

Wydarzenie

Berlin: znani niemieccy aktorzy czytają wspomnienia uczestników Powstania Warszawskiego | 82. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego

„Pamięć o Powstaniu Warszawskim: wystawa, czytanie i pieśni” – zapraszamy na obchody 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego.

Wydarzenie

„Godzina W” w Instytucie Pileckiego

W sobotę 1 sierpnia Instytut Pileckiego serdecznie zaprasza Warszawiaków do swojej siedziby przy ul. Siennej 82 by wspólnie świętować 82. rocznicę Powstania Warszawskiego.

film

Projekcja filmu „Odyseja polska" (2025) i spotkanie z twórcami

Zapraszamy 30 lipca do Galerii Dom bez Kantów na Krakowskim Przedmieściu 11.

Aktualności

Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego

28 lipca w siedzibie Instytutu Pileckiego odbył się wernisaż wystawy prezentującej po raz pierwszy w Warszawie mało znane akwarele i rysunki dokumentujące Powstanie Warszawskie. Ich autorem był Walerian Bielecki ps. „Inżynier Jan” – żołnierz Zgrupowania „Krybar”, architekt i konstruktor słynnego samochodu pancernego „Kubuś”.

Aktualności

Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi

Z okazji przypadającej 1 sierpnia rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego odbyło się spotkanie z Bohaterami tamtego zrywu.

wystawa

Sztuka dokumentu - reportaż z Powstania Warszawskiego zapisany obrazem. Wystawa akwareli i szkiców żołnierza-artysty Waleriana Bieleckiego

We wtorek 28 lipca o godz. 18 w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego otwarta zostanie wystawa prezentująca, po raz pierwszy w stolicy, mało znane akwarele i rysunki dokumentujące Powstanie Warszawskie.

Aktualności

Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”

Czy można żyć tuż obok miejsca masowej zagłady i nie wiedzieć, co się dzieje? Co oznacza „wiedzieć” – widzieć, słyszeć, domyślać się, a może świadomie wypierać rzeczywistość? Wokół tych pytań koncentrowało się kolejne spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”, które odbyło się w siedzibie Instytucie Pileckiego.

Aktualności

Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]

Druga konferencja naukowa z cyku ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w. – Polska na europejskim tle porównawczym (1919–1989)” zgromadziła przedstawicieli różnych dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych, reprezentujących wiele ośrodków badawczych z Polski i zagranicy.

debata

Rewolucja strachu i nadziei – polskie społeczeństwo po II wojnie światowej

Instytut Pileckiego zaprasza na debatę o tym, jak w wychodzącej z traumy wojennej po II wojnie światowej Polsce kształtowało się nowe społeczeństwo. Dyskutować będą prof. dr hab. Andrzej Leder, dr hab. Marcin Zaremba i Marcin Giełzak. Spotkanie poprowadzi red. Krzysztof Grzybowski.

Wydarzenie

Berlin w Warszawie: Świadomość zbrodni w społeczeństwie niemieckim. Co zrobić by podobne zbrodnie nie wróciły?

W czwartek 23 lipca odbędzie się 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”. Instytut Pileckiego zaprasza na pokaz filmu „Strefa interesów” w reżyserii Jonathana Glazera oraz debatę z udziałem ekspertek z Polski i Niemiec. Wydarzenie odbędzie się w warszawskiej siedzibie Instytutu przy ul. Siennej 82, wstęp wolny.

Wydarzenie

Pokaz dwóch odcinków serialu „Rotmistrz" i spotkanie z zastępcą dyrektora IP Łukaszem Mieszkowskim

W czwartek, 23 lipca zapraszamy do Galerii Instytutu Pileckiego na kolejną odsłonę cyklu „Letnie rozmowy filmowe". Na spotkaniu pokaz dwóch odcinków serialu dokumentalnego o Witoldzie Pileckim oraz spotkanie ze scenarzystą produkcji Łukaszem Mieszkowskim.

Aktualności

Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy

Ukraińska pamięć państwowa zabrnęła w ślepy zaułek, co podyktowane było nie do końca refleksyjnym podejściem do wybranych kart przeszłości własnego narodu. Niestety, jak zwykle w podobnych sytuacjach, kiedy historia zostaje zakładnikiem polityki, rachunek za to przyjdzie jednak zapłacić nie politykom, a państwu ukraińskiemu i jego społeczności – ocenił profesor Instytutu Pileckiego, dr. hab. Damian Markowski.

Wydarzenie

Pokaz filmu „Nie wolno było płakać” i spotkanie z reżyserką, Małgorzatą Grygiel | Letnie rozmowy filmowe

W trzeci wakacyjny czwartek zapraszamy do Galerii Instytutu Pileckiego na kolejną odsłonę cyklu "Letnie rozmowy filmowe". Tym razem pokaz filmu dokumentalnego o więźniarkach niemieckich obozów koncentracyjnych i spotkanie z reżyserką Małgorzatą Grygiel.

Aktualności

Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego

Nakładem wydawnictwa Brill ukazała się monografia dr. Dominiki Uczkiewicz (Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami) pt. „Accountability for War Crimes in the Policy of the Polish Government-in-Exile. A Legal and Historical Analysis”, jako 85. tom serii Studies in the History of International Law (Legal History Library).

Aktualności

LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]

11 lipca w amfiteatrze miejskim w Augustowie odbyło się widowisko muzyczne poświęcone ofiarom Obławy Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej. Wydarzenie połączyło muzykę, obraz oraz świadectwa rodzin i bliskich ofiar Obławy.

Aktualności

Lipiec w Instytucie Pileckiego | Kalendarz wydarzeń

Zapraszamy do zapoznania się z kalendarzem wydarzeń Instytutu Pileckiego na lipiec 2026. W programie znalazły się debaty, konferencje naukowe, pokazy filmowe, spotkania z twórcami i historykami, wystawy, wydarzenia edukacyjne oraz obchody 81. rocznicy Obławy Augustowskiej. Szczegółowy harmonogram poniżej.

Aktualności

12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

12 lipca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. W tym dniu 81 lat temu, 12 lipca 1945 r., trzy miesiące po zakończeniu II wojny światowej, rozpoczęła się Obława Augustowska.