„Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie - Instytut Pileckiego
19.10.2026 (PN)
„Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
17 października 2026 roku publiczność zgromadzona w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego wysłuchała drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” o Sewerynnie Szmaglewskiej.
Wydarzeniu towarzyszyła rozmowa z twórcami produkcji, Martyną Wojtkowską i Bartoszem Pankiem oraz koncert wiolonczelowy Dobrawy Czocher, autorki muzyki do reportażu. Serial został zrealizowany przez Instytut Pileckiego we współpracy z Studiem Reportażu Polskiego Radia.
Świadek Seweryna Szmaglewska
– Byłam zawsze w wielkim kłopocie, kiedy czytelnicy zadawali mi na wieczorach autorskich pytania dotyczące procesu norymberskiego. To były dla mnie ogromnie trudne momenty, kamienie milowe, które musiałam przetoczyć w myślach – wspominała Seweryna Szmaglewska, jedyna Polka zeznająca przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze.
Szmaglewska była pisarką i więźniarką niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau. W 1946 roku zeznawała przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze. Jej książka Dymy nad Birkenau, w której opisała doświadczenia obozowe, została wykorzystana podczas procesu jako materiał dowodowy.
W audioserialu słyszymy oryginalne nagrania z sali sądowej, a także fragmenty archiwalnych audycji Polskiego Radia i Radia Wolna Europa. Pisarka opowiada w nich o swoich zeznaniach przed Trybunałem, o atmosferze powojennej Norymbergi oraz o dancingach w Grand Hotelu, w którym zatrzymywali się świadkowie, Amerykanie, oskarżyciele i dziennikarze.
Jej wspomnienia przeplatają się z fragmentami Dymów nad Birkenau, czytanymi przez Danutę Stenkę. Osobistą perspektywę na życie pisarki przybliża jej syn, prof. Jacek Wiśniewski, który dzieli się wspomnieniami rodzinnymi i opowiada o pisarce nie tylko jako autorce i świadkini historii, lecz także jako matce i żonie.
O audioserialu
Osiemdziesiąt lat po zakończeniu głównego procesu norymberskiego audioserial „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” kieruje uwagę na ludzi, którzy pozostali poza głównym kadrem historii. Zamiast po raz kolejny przywoływać znane obrazy sali sądowej i oskarżonych, seria kieruje mikrofon w stronę świadków, tłumaczy, stenotypistek i obserwatorów, którzy współtworzyli przebieg, zapis i pamięć o procesie.
To opowieść o ludziach, którzy znaleźli się w bezpośredniej bliskości oskarżonych i świadectw zbrodni. Nie decydowali o wyrokach i często pozostawali poza centrum uwagi, ale uczestniczyli w przełomowym momencie w dziejach międzynarodowej sprawiedliwości.
Audioserial „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” realizowany jest we współpracy ze Studiem Reportażu Polskiego Radia.
Autorka: Martyna Wojtkowska | Narracja: Danuta Stenka | Muzyka: Dobrawa Czocher | Montaż: Alicja Głów | Realizacja dźwięku: Magdalena Czajkowska i Michał Czajkowski | Producent kreatywny: Bartosz Panek | Producent wykonawczy: Katarzyna Lesisz | Opracowanie graficzne: Marta Wilk
Dobrawa Czocher – polska wiolonczelistka i kompozytorka, absolwentka Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie oraz Hochschule für Musik w Detmoldzie. Jej debiutancki album solowy Dreamscapes (2023) otrzymał nominacje w sześciu kategoriach nagród Opus Klassik. Współpracuje z Hanią Rani, z którą nagrała albumy Biała Flaga (2015) i Inner Symphonies (2021), wydany przez Deutsche Grammophon. W 2026 roku ukazał się jej drugi album solowy State of Matter. W swojej twórczości łączy klasyczne brzmienie wiolonczeli z minimalizmem, elektroniką i współczesnym językiem kompozytorskim.
Zapraszamy do słuchania serialu. Nowe odcinki publikujemy co tydzień na YT i spotify Instytutu Pileckiego oraz na platformie podcastowej Polskiego Radia.
Zobacz także
- „Pilecki wahał się"| Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Aktualności
„Pilecki wahał się"| Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Czy Witold Pilecki podjął się najniebezpieczniejszej misji II wojny światowej? Jak trafił do Auschwitz? Czy rzeczywiście budował tam konspirację? Zapraszamy do obejrzenia podcastu Muzeum Historii Polski z udziałem dyrektora Instytutu Pileckiego Karola Madaja.
- Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Aktualności
Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Przez trzy dni (9–11 października) festiwal „Wolskie Ostańce” zapraszał do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę z nowej perspektywy — poprzez osobiste historie, miejsca naznaczone pamięcią oraz to, co wciąż trwa pomiędzy znikaniem a trwaniem.
- Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Aktualności
Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?
- Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
Aktualności
Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
30 września 2026 roku – w Dniu Archiwisty – w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Laboratoria innowacji. AI w archiwach”.
- Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
8 października w ogrodzie Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbyło się wyjątkowe wydarzenie – jubileusz 10-lecia działalności instytucji.
- Festiwal „Wolskie Ostańce”
Aktualności
Festiwal „Wolskie Ostańce”
Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.
- Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Aktualności
Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.
- „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
„Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
6 października pracownicy Instytutu Pileckiego brali udział w „Spotkaniu z Patronem” organizowanym przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.
- „Świadek” – Seweryna Szmaglewska w drugim odcinku „Sali 600” | Przedpremierowy odsłuch na dachu Instytutu Pileckiego
Aktualności
„Świadek” – Seweryna Szmaglewska w drugim odcinku „Sali 600” | Przedpremierowy odsłuch na dachu Instytutu Pileckiego
1 października na dachu Instytutu Pileckiego odbył się przedpremierowy odsłuch drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”, poświęconego Sewerynie Szmaglewskiej – pisarce, byłej więźniarce Auschwitz-Birkenau i świadkowi przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze. Spotkanie zorganizowano w związku z 80. rocznicą zakończenia głównego procesu norymberskiego.
- Dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym? | Relacja z ósmego spotkania cyklu „Berlin w Warszawie”
Aktualności
Dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym? | Relacja z ósmego spotkania cyklu „Berlin w Warszawie”
24 września w Instytucie Pileckiego odbyło się ósme spotkanie z udziałem polskich i niemieckich ekspertów, zorganizowane w ramach cyklu „Berlin w Warszawie”. Tematem rozmowy była pamięć o Powstaniu Warszawskim w niemieckiej kulturze pamięci.
- Niepublikowane wcześniej niemieckie archiwalia z francuskiego ECPAD w Instytucie Pileckiego i Muzeum Powstania Warszawskiego
Aktualności
Niepublikowane wcześniej niemieckie archiwalia z francuskiego ECPAD w Instytucie Pileckiego i Muzeum Powstania Warszawskiego
Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego oraz Muzeum Powstania Warszawskiego podpisały strategiczne, trójstronne porozumienie o współpracy z francuskim wojskowym archiwum audiowizualnym ECPAD (Établissement de Communication et de Production Audiovisuelle de la Défense/ Centrum Komunikacji i Produkcji Audiowizualnej Departamentu Obrony) z siedzibą w Ivry-sur-Seine we Francji. Porozumienie udostępnia polskim instytucjom unikalne, dotąd nieznane w Polsce fotografie z czasów II wojny światowej, otwiera dostęp do ogromnych zasobów francuskiego archiwum i rozpoczyna współpracę o dużym znaczeniu dla badań nad polską historią.
- Michał Kosiorek objął stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Historii w Przestrzeni Publicznej
Aktualności
Michał Kosiorek objął stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Historii w Przestrzeni Publicznej
Nowy dyrektor będzie sprawował nadzór nad Działem Wystaw, Działem Historii Mówionej i Produkcji Filmowych, Działem Serwisów Streamingowych i Podcastów, Działem Edukacji, Działem Upamiętnień oraz Galerią Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów.