Między znikaniem a trwaniem. Wolskie Ostańce 2026 (fotorelacja) - Instytut Pileckiego
16.10.2026 (PT)
Między znikaniem a trwaniem. Wolskie Ostańce 2026 (fotorelacja)
Przez trzy dni (9–11 października) festiwal „Wolskie Ostańce” zapraszał do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę z nowej perspektywy — poprzez osobiste historie, miejsca naznaczone pamięcią oraz to, co wciąż trwa pomiędzy znikaniem a trwaniem.
Warszawska Wola stała się przestrzenią spotkań, opowieści, działań artystycznych i głębokiej refleksji. W programie znalazły się m.in. spacery kuratorskie, debaty, działania performatywne, warsztaty rodzinne, projekcje filmowe, koncerty oraz wydarzenia typu site-specific.
Organizatorami tegorocznej edycji byli: Wolskie Centrum Kultury, Muzeum Getta Warszawskiego, Instytut Pileckiego, Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Wola oraz Muzeum Woli.
Ulica Sienna
Instytut Pileckiego w naturalny sposób stał się częścią festiwalu, odkąd ma swoją siedzibę przy ul. Siennej na warszawskiej Woli. To właśnie tam przez dwa festiwalowe dni rozmawialiśmy o dawnej Warszawie i przywoływaliśmy jej wspomnienia.
Wykład o stratach wojennych i finisaż wystawy Waleriana Bieleckiego
W sobotę ogromnym zainteresowaniem cieszył się wykład dr. Mariusza Klareckiego — historyka sztuki i badacza strat wojennych, który przybliżył losy prywatnych zbiorów artystycznych mieszkańców stolicy.
Po wykładzie goście wzięli udział w finisażu wystawy „Sztuka dokumentu. Walerian Bielecki. Powstanie Warszawskie”. Wydarzenie stało się okazją do refleksji nad relacją między artystycznym świadectwem a dokumentem historycznym.
Warszawa w kultowych filmach
Tego samego dnia Jerzy S. Majewski z Muzeum Getta Warszawskiego zabrał słuchaczy w podróż śladami przedwojennej zabudowy dzielnicy. Prezentując fragmenty kultowych produkcji, takich jak „Miś”, „Paragon gola” czy „Gangsterzy i filantropi”, pokazał, jak filmowa kamera na przestrzeni dekad uwieczniła okolice ulic Chmielnej, Pańskiej, Żelaznej, Siennej oraz Placu Grzybowskiego.
Pokaz filmu o Pileckim i wykład „Korczak na Siennej”
W niedzielę odbył się pokaz filmu dokumentalnego „Rotmistrz”, opowiadającego o udziale Witolda Pileckiego w Powstaniu Warszawskim. Po pokazie odbył się wykład dr Agnieszki Witkowskiej-Krych, podczas którego badaczka przybliżyła związki Henryka Goldszmita (Janusza Korczaka) z warszawską Wolą. To właśnie w dziecięcym Szpitalu Bersohnów i Baumanów przy ul. Siennej 60 Korczak rozpoczynał swoją drogę zawodową jako lekarz, a zakończył ją przy ul. Siennej 16 (w budynku Towarzystwa Pracowników Handlowych i Przemysłowych), dokąd przeniesiono Dom Sierot po utworzeniu getta.
Zakończenie festiwalu: „Miasto Widm / Miasto Ostańców”
Finał festiwalu odbył się w amfiteatrze Wolskiego Centrum Kultury w Parku im. gen. Józefa Sowińskiego. Wieczór otworzył pokaz autorskiego mappingu wizualnego autorstwa Sylwestra Łuczaka z muzyką na żywo skomponowaną specjalnie na tą okazję przez Michała Jacaszka. Po pokazie na scenie pojawił się 16-osobowy big-band pod kierownictwem Jana Emila Młynarskiego i Jacka Namysłowskiego, który wykonał energetyczny repertuar jazzowy i swingowy z lat 50. Największe przeboje powojennej Warszawy zaśpiewały Ania Karwan oraz Natalia Szroeder.
Dziękujemy za Państwa obecność, dyskusje i wspólną refleksję nad tożsamością oraz pamięcią naszej dzielnicy.
Zobacz także
- „Pilecki wahał się"| Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Aktualności
„Pilecki wahał się"| Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Czy Witold Pilecki podjął się najniebezpieczniejszej misji II wojny światowej? Jak trafił do Auschwitz? Czy rzeczywiście budował tam konspirację? Zapraszamy do obejrzenia podcastu Muzeum Historii Polski z udziałem dyrektora Instytutu Pileckiego Karola Madaja.
- Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Aktualności
Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?
- Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
Aktualności
Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
30 września 2026 roku – w Dniu Archiwisty – w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Laboratoria innowacji. AI w archiwach”.
- Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
8 października w ogrodzie Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbyło się wyjątkowe wydarzenie – jubileusz 10-lecia działalności instytucji.
- Festiwal „Wolskie Ostańce”
Aktualności
Festiwal „Wolskie Ostańce”
Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.
- Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Aktualności
Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.
- „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
„Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
6 października pracownicy Instytutu Pileckiego brali udział w „Spotkaniu z Patronem” organizowanym przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.
- „Świadek” – Seweryna Szmaglewska w drugim odcinku „Sali 600” | Przedpremierowy odsłuch na dachu Instytutu Pileckiego
Aktualności
„Świadek” – Seweryna Szmaglewska w drugim odcinku „Sali 600” | Przedpremierowy odsłuch na dachu Instytutu Pileckiego
1 października na dachu Instytutu Pileckiego odbył się przedpremierowy odsłuch drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”, poświęconego Sewerynie Szmaglewskiej – pisarce, byłej więźniarce Auschwitz-Birkenau i świadkowi przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze. Spotkanie zorganizowano w związku z 80. rocznicą zakończenia głównego procesu norymberskiego.
- Dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym? | Relacja z ósmego spotkania cyklu „Berlin w Warszawie”
Aktualności
Dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym? | Relacja z ósmego spotkania cyklu „Berlin w Warszawie”
24 września w Instytucie Pileckiego odbyło się ósme spotkanie z udziałem polskich i niemieckich ekspertów, zorganizowane w ramach cyklu „Berlin w Warszawie”. Tematem rozmowy była pamięć o Powstaniu Warszawskim w niemieckiej kulturze pamięci.
- Niepublikowane wcześniej niemieckie archiwalia z francuskiego ECPAD w Instytucie Pileckiego i Muzeum Powstania Warszawskiego
Aktualności
Niepublikowane wcześniej niemieckie archiwalia z francuskiego ECPAD w Instytucie Pileckiego i Muzeum Powstania Warszawskiego
Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego oraz Muzeum Powstania Warszawskiego podpisały strategiczne, trójstronne porozumienie o współpracy z francuskim wojskowym archiwum audiowizualnym ECPAD (Établissement de Communication et de Production Audiovisuelle de la Défense/ Centrum Komunikacji i Produkcji Audiowizualnej Departamentu Obrony) z siedzibą w Ivry-sur-Seine we Francji. Porozumienie udostępnia polskim instytucjom unikalne, dotąd nieznane w Polsce fotografie z czasów II wojny światowej, otwiera dostęp do ogromnych zasobów francuskiego archiwum i rozpoczyna współpracę o dużym znaczeniu dla badań nad polską historią.
- Michał Kosiorek objął stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Historii w Przestrzeni Publicznej
Aktualności
Michał Kosiorek objął stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Historii w Przestrzeni Publicznej
Nowy dyrektor będzie sprawował nadzór nad Działem Wystaw, Działem Historii Mówionej i Produkcji Filmowych, Działem Serwisów Streamingowych i Podcastów, Działem Edukacji, Działem Upamiętnień oraz Galerią Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów.
- Cykl spotkań SZLAKI OCALENIA. ŚLADEM ODWAGI I BRATERSTWA
Aktualności
Cykl spotkań SZLAKI OCALENIA. ŚLADEM ODWAGI I BRATERSTWA
Cykl poświęcony osobom odznaczonym medalem Virtus et Fraternitas za to, że pomagały Polakom, stawały w ich obronie lub pielęgnowały pamięć o nich w najtrudniejszych momentach historii. Spotkaniom będą towarzyszyć koncerty muzyki klasycznej.