Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja] - Instytut Pileckiego
16.10.2026 (PT)
Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Przez trzy dni (9–11 października) festiwal „Wolskie Ostańce” zapraszał do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę z nowej perspektywy — poprzez osobiste historie, miejsca naznaczone pamięcią oraz to, co wciąż trwa pomiędzy znikaniem a trwaniem.
Warszawska Wola stała się przestrzenią spotkań, opowieści, działań artystycznych i głębokiej refleksji. W programie znalazły się m.in. spacery kuratorskie, debaty, działania performatywne, warsztaty rodzinne, projekcje filmowe, koncerty oraz wydarzenia typu site-specific.
Organizatorami tegorocznej edycji byli: Wolskie Centrum Kultury, Muzeum Getta Warszawskiego, Instytut Pileckiego, Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Wola oraz Muzeum Woli.
Ulica Sienna
Warszawska Wola, z którą związana jest siedziba Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej, stała się naturalnym miejscem festiwalowych spotkań. Przez dwa dni rozmawialiśmy o dawnej Warszawie, przywołując obrazy i wspomnienia miasta sprzed lat.
Wykład o stratach wojennych i finisaż wystawy Waleriana Bieleckiego
W sobotę ogromnym zainteresowaniem cieszył się wykład dr. Mariusza Klareckiego — historyka sztuki i badacza strat wojennych, który przybliżył losy prywatnych zbiorów artystycznych mieszkańców stolicy.
Po wykładzie goście wzięli udział w finisażu wystawy „Sztuka dokumentu. Walerian Bielecki. Powstanie Warszawskie”. Wydarzenie stało się okazją do refleksji nad relacją między artystycznym świadectwem a dokumentem historycznym.
Warszawa w kultowych filmach
Tego samego dnia Jerzy S. Majewski z Muzeum Getta Warszawskiego zabrał słuchaczy w podróż śladami przedwojennej zabudowy dzielnicy. Prezentując fragmenty kultowych produkcji, takich jak „Miś”, „Paragon gola” czy „Gangsterzy i filantropi”, pokazał, jak filmowa kamera na przestrzeni dekad uwieczniła okolice ulic Chmielnej, Pańskiej, Żelaznej, Siennej oraz Placu Grzybowskiego.
Pokaz filmu o Pileckim i wykład „Korczak na Siennej”
W niedzielę odbył się pokaz filmu dokumentalnego „Rotmistrz”, opowiadającego o udziale Witolda Pileckiego w Powstaniu Warszawskim. Po pokazie odbył się wykład dr Agnieszki Witkowskiej-Krych, podczas którego badaczka przybliżyła związki Henryka Goldszmita (Janusza Korczaka) z warszawską Wolą. To właśnie w dziecięcym Szpitalu Bersohnów i Baumanów przy ul. Siennej 60 Korczak rozpoczynał swoją drogę zawodową jako lekarz, a zakończył ją przy ul. Siennej 16 (w budynku Towarzystwa Pracowników Handlowych i Przemysłowych), dokąd przeniesiono Dom Sierot po utworzeniu getta.
Zakończenie festiwalu: „Miasto Widm / Miasto Ostańców”
Finał festiwalu odbył się w amfiteatrze Wolskiego Centrum Kultury w Parku im. gen. Józefa Sowińskiego. Wieczór otworzył pokaz autorskiego mappingu wizualnego autorstwa Sylwestra Łuczaka z muzyką na żywo skomponowaną specjalnie na tą okazję przez Michała Jacaszka. Po pokazie na scenie pojawił się 16-osobowy big-band pod kierownictwem Jana Emila Młynarskiego i Jacka Namysłowskiego, który wykonał energetyczny repertuar jazzowy i swingowy z lat 50. Największe przeboje powojennej Warszawy zaśpiewały Ania Karwan oraz Natalia Szroeder.
Dziękujemy za Państwa obecność, dyskusje i wspólną refleksję nad tożsamością oraz pamięcią naszej dzielnicy.
Zobacz także
- Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”
Aktualności
Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”
4 listopada w Instytucie Pileckiego odbyła się debata towarzysząca premierze dwutomowej monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”, opublikowanej we wrześniu 2026 r. nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego.
- Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
Aktualności
Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
W dniach 26–30 października 2026 roku w ramach „Public History Lab 2026” grupa nauczycieli, edukatorów, studentów i doktorantów z Niemiec poznawała w Warszawie polską perspektywę na wydarzenia II wojny światowej.
- Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie
Aktualności
Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie
29 października 2026 roku na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odbyło się uroczyste otwarcie plenerowej ekspozycji „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”. Wydarzenie przypomina postaci tegorocznych laureatów Medalu – osób, które w najciemniejszych momentach XX wieku wykazały się wyjątkową odwagą, solidarnością i człowieczeństwem, niosąc ratunek polskim obywatelom.
- Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze
Aktualności
Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odznaczył medalem „Virtus et Fraternitas” 18 osób z 7 krajów: Czech, Japonii, Norwegii, Nowej Zelandii, Ukrainy, Węgier i Polski.
- Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
Aktualności
Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.
- The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Aktualności
The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.
- Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
Aktualności
Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
W związku z powracającą w przestrzeni publicznej dyskusją na temat batalionu „Nachtigall”, dr hab. Tomasz Chinciński, profesor Instytutu Pileckiego, przypomina kluczowe fakty ustalone przez historyków.
- „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
Aktualności
„Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
17 października 2026 roku publiczność zgromadzona w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego wysłuchała drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” o Sewerynnie Szmaglewskiej.
- „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Aktualności
„Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Czy Witold Pilecki podjął się najniebezpieczniejszej misji II wojny światowej? Jak trafił do Auschwitz? Czy rzeczywiście budował tam konspirację? Zapraszamy do obejrzenia podcastu Muzeum Historii Polski z udziałem dyrektora Instytutu Pileckiego Karola Madaja.
- Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Aktualności
Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?
- Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
Aktualności
Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
30 września 2026 roku – w Dniu Archiwisty – w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Laboratoria innowacji. AI w archiwach”.
- Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
8 października w ogrodzie Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbyło się wyjątkowe wydarzenie – jubileusz 10-lecia działalności instytucji.