Instytut Pileckiego uczcił pamięć ofiar obozu zagłady w Treblince - Instytut Pileckiego
03.08.2026 (PN)
Instytut Pileckiego uczcił pamięć ofiar obozu zagłady w Treblince
W niedzielę 2 sierpnia odbyły się obchody 83. rocznicy buntu więźniów w niemieckim nazistowskim obozie zagłady Treblinka II, zorganizowane przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma we współpracy z Muzeum Treblinka. W uroczystości upamiętniającej ofiary uczestniczył Łukasz Mieszkowski, Zastępca Dyrektora Instytutu Pileckiego ds. historii w przestrzeni publicznej.
Bunt więźniów wybuchł 2 sierpnia 1943 roku tuż przed godziną 16:00. Spośród około 840 osób przebywających wówczas w obozie, walkę podjęła zdecydowana większość. Do zrywu nie przyłączyło się 105 skrajnie wyczerpanych fizycznie i psychicznie więźniów, którzy utracili siły do podjęcia oporu.
Uroczystość otworzył dyrektor ŻIH dr Michał Trębacz, podkreślając, że coroczna obecność w Treblince jest sprzeciwem wobec fizycznej eksterminacji Żydów oraz próbom zniszczenia pamięci o nich. Głos zabrała również Ada Willenberg, ocalała z Holokaustu wdowa po Samuelu Willenbergu – uczestniku buntu, a także Marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska, która zwróciła uwagę na rolę przekazywania historii kolejnym pokoleniom oraz znaczenie powstającego nowego pawilonu muzealnego.
W obchodach wzięli udział liczni przedstawiciele władz państwowych, samorządowych oraz instytucji kultury, w tym m.in. Władysław Teofil Bartoszewski (Sekretarz Stanu w MSZ), Tomasz Szturo (doradca społeczny Prezydenta RP Karola Nawrockiego), Adam Siwek (Dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN), dyplomaci reprezentujący m.in. Niemcy, Izrael, Wielką Brytanię, Serbię, Słowację, Bułgarię i Włochy, a także przedstawiciele rodzin Sprawiedliwych wśród Narodów Świata i organizacji kombatanckich.
Istotnym punktem tegorocznych obchodów było pierwsze symboliczne odczytanie nazwisk 92 ofiar obozu zagłady z inicjatywy Fundacji Pamięć Treblinki. Program uroczystości objął także modlitwę międzyreligijną prowadzoną przez Naczelnego Rabina Polski Michaela Schudricha, s. Katarzynę Kowalską, pastorkę Halinę Radacz oraz ihumena Dionizego Awksietijuka, a także utwór muzyczny „The blessing nigun” w wykonaniu Andrzeja Cieplińskiego i Piotra Przedbory.
Wydarzenie zwieńczyła ceremonia składania wieńców pod pomnikiem centralnym. Kwiaty od Instytutu Pileckiego złożył tam także wicedyrektor Łukasz Mieszkowski.
Zobacz także
- Publikacja profesora Instytutu Pileckiego w „Zeitschrift für Geschichtswissenschaft”
Aktualności
Publikacja profesora Instytutu Pileckiego w „Zeitschrift für Geschichtswissenschaft”
W listopadowym „Zeitschrift für Geschichtswissenschaft” ukazał się artykuł dr. hab. Tomasza Chincińskiego, profesora Instytutu Pileckiego, o wydarzeniach bydgoskich z 3–4 września 1939 r., powstały w ramach kierowanego przez niego grantu NPRH.
- Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa
Aktualności
Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa
12 listopada 2026 roku w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej odbyła się wizyta studyjna uczestników projektu „Liderzy Polonii 2026”. Blisko 40 działaczy i przedstawicieli organizacji polonijnych z całego świata poznało nasze narzędzia dokumentowania historii XX wieku oraz dobre praktyki w zakresie edukacji historycznej.
- Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku
Aktualności
Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku
11 listopada 2026 roku Instytut Pileckiego uczestniczył jako partner w festiwalu „Wspólna Niepodległa” w Warszawie, organizowanym przez Muzeum Historii Polski z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Odwiedzający Cytadelę Warszawską oraz Krakowskie Przedmieście wzięli udział w grze terenowej, pokazach rekonstrukcji historycznej Armii Ochotniczej z 1920 roku, seansach filmowych, badaniach archiwalnych w bazie „Zapisy Terroru” oraz symulacji wyborów do Sejmu Ustawodawczego z 1919 roku, w której zwyciężyła Irena Kosmowska (52 głosy).
- Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa
Aktualności
Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa
W 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości w Galerii Instytutu w Domu Bez Kantów Instytut Pileckiego zorganizował niezwykłe wybory.
- Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”
Aktualności
Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”
4 listopada w Instytucie Pileckiego odbyła się debata towarzysząca premierze dwutomowej monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”, opublikowanej we wrześniu 2026 r. nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego.
- Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
Aktualności
Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
W dniach 26–30 października 2026 roku w ramach „Public History Lab 2026” grupa nauczycieli, edukatorów, studentów i doktorantów z Niemiec poznawała w Warszawie polską perspektywę na wydarzenia II wojny światowej.
- Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie
Aktualności
Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie
29 października 2026 roku na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odbyło się uroczyste otwarcie plenerowej ekspozycji „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”. Wydarzenie przypomina postaci tegorocznych laureatów Medalu – osób, które w najciemniejszych momentach XX wieku wykazały się wyjątkową odwagą, solidarnością i człowieczeństwem, niosąc ratunek polskim obywatelom.
- Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze
Aktualności
Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odznaczył medalem „Virtus et Fraternitas” 18 osób z 7 krajów: Czech, Japonii, Norwegii, Nowej Zelandii, Ukrainy, Węgier i Polski.
- Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
Aktualności
Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.
- The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Aktualności
The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.
- Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
Aktualności
Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
W związku z powracającą w przestrzeni publicznej dyskusją na temat batalionu „Nachtigall”, dr hab. Tomasz Chinciński, profesor Instytutu Pileckiego, przypomina kluczowe fakty ustalone przez historyków.
- „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
Aktualności
„Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
17 października 2026 roku publiczność zgromadzona w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego wysłuchała drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” o Sewerynnie Szmaglewskiej.