Konferencja: Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo- Wschodniej - Instytut Pileckiego

Instytut Pileckiego oraz Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN zapraszają na międzynarodową konferencje naukową, „Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo-Wschodniej”, która odbędzie się w dniach 19–21 października 2026 r. w Warszawie.

Międzynarodowa konferencja naukowa
Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo-Wschodniej

19–21 października 2026 r.
Instytut Pileckiego, ul. Sienna 82, Warszawa

Rok 1956 uchodzi za jedną z kluczowych cezur w dziejach politycznych Polski w okresie 1945–1989. W siedemdziesiątą rocznicę polskiego Października pragniemy zapytać: czy rok ten był równie przełomowy dla polityk i procesów społecznych całego regionu?

Celem konferencji jest krytyczna refleksja nad znaczeniem roku 1956 dla państw i społeczeństw bloku wschodniego, ze szczególnym uwzględnieniem relacji między przemianami politycznymi a dynamiką zmian społecznych. 

– Przyjęta przez nas optyka wykracza poza ramy narodowe poprzez przyjrzenie się im w kontekście całego bloku wschodniego, możliwe wykorzystanie narzędzi przynależnych do transnational history, histoire croisée oraz connected history – mówi dr Paweł Sasanka, adiunkt w Ośrodku Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego, współorganizator konferencji. – Taka optyka nie tylko umożliwia zastosowanie perspektywy interdyscyplinarnej, ale także przynosi odnowione spojrzenie na rzeczy do tej pory już naukowo rozpoznane. Do udziału w konferencji zaprosiliśmy przedstawicieli różnych dyscyplin nauki – historii, socjologii, politologii, antropologii i kulturoznawstwa. Sądzimy, że nowoczesne ujęcia teoretyczne i konfrontacja różnych szkół badawczych przyczynią się do głębszego zrozumienia losów państw i społeczeństw regionu w dobie „realnego socjalizmu”, a także w perspektywie długiego trwania, sięgającej przełomu ustrojowego 1989 roku.

Rejetracja uczestników: https://forms.gle/pBEeBxXaowQRKLV59

Konferencja będzie prowadzona w języku angielskim. Bez dostępnego tłumaczenia na język polski. 

Pełny program konferencji na angielskiej wersji strony (kliknij).  

Wydarzenie jest częścią cyklu konferencji poświęconych transformacjom Europy Środkowo-Wschodniej po 1945 roku.

Key note lecturers

Trzydniowa konferencja rozpocznie się w poniedziałek 19 października uroczystym otwarciem o godz. 15.00 i wykładem inauguracyjnym (keynote lecture) wygłoszonym przez prof. Silvio Ponsa (Scuola Normale Superiore z Pizy) zatytułowanym Komunizm w Europie po II wojnie światowej i kryzys roku 1956: perspektywa transnarodowa.

We wtorek o godz. 9.00 wykład inaugurujący wygłosi prof. Daniela Koleva z Uniwersytetu Sofijskiego im. św. Klemensa z Ochrydy, zatytułowany on będzie: „Wszystko dla człowieka, wszystko dla dobra człowieka”. Dobrobyt i legitymizacja.

Daniela Koleva – profesor na Wydziale Filozofii Uniwersytetu w Sofii. Jej zainteresowania badawcze obejmują historię mówioną, antropologię socjalizmu i postsocjalizmu, pamięć biograficzną, politykę pamięci i dziedzictwa, badania nad starzeniem się oraz społeczną historię medycyny. Jest autorką m.in. następujących publikacji: Memory archipelago of the communist past: Public narratives and personal recollections (Palgrave Macmillan, Cham, 2022), Ageing, ritual and social change: Comparing the secular and religious in Eastern and Western Europe (Routledge 2013), Negotiating normality: everyday lives in socialist institutions (New Brunswick, Londyn, Transaction Publishers 2012). 

Silvio Pons – profesor historii współczesnej w Scuola Normale Superiore oraz prezes Fondazione Gramsci w Rzymie. Jego głównym obszarem zainteresowań jest historia międzynarodowa XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem komunizmu i zimnej wojny. Jest autorem m.in. książek Stalin and the Inevitable War, 1936-1941 (Einaudi 1995, Frank Cass 2002, Routledge 2014), The Global Revolution. A History of International Communism 1917-1991 (Einaudi 2012, Oxford University Press 2014) oraz The Rise and Fall of the Italian Communist Party. A Transnational History (Stanford University Press, 2024). Był redaktorem A Dictionary of 20th-Century Communism (Einaudi 2006-2007, Princeton University Press 2010) oraz redaktorem naczelnym Cambridge History of Communism (Cambridge University Press 2017).