Aktualności - Instytut Pileckiego

konferencja

CALL FOR PAPERS | Konferencja: Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo- Wschodniej

Instytut Pileckiego oraz Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN zapraszają do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej, Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo-Wschodniej, która odbędzie się w dniach 19–21 października 2026 r. w Warszawie. Wydarzenie jest częścią cyklu konferencji poświęconych transformacjom Europy Środkowo-Wschodniej po 1945 roku.

konferencja

CALL FOR PAPERS (PL, EN, RUS) Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” | Zgłoszenia do 30 kwietnia

Instytut Pileckiego w Warszawie zaprasza do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium”, która odbędzie się w dniach 15-17 czerwca 2026 r. w warszawskiej siedzibie Instytutu.

konferencja

CALL FOR PAPERS: Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku

Zapraszamy do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej poświęconej różnorodnym formom aktywności kobiet podejmujących działania opozycyjne i kontestacyjne w warunkach systemów autorytarnych i totalitarnych XX wieku.

konferencja

Call for Papers | Tradycje badawcze i nowe ujęcia: studia nad faszyzmem, komunizmem i totalitaryzmem w latach 20. XXI wieku (14-15 października 2026)

Zapraszamy historyków, politologów, socjologów, badaczy kultury i mediów, a także innych chętnych do podjęcia refleksji nad metodami, studiami przypadków i wytwarzaniem wiedzy w ramach badań nad faszyzmem, komunizmem i totalitaryzmem w latach 20. XXI wieku

Wydarzenie

Bł. Róża Elżbieta Czacka - pełna pionierskiej pasji, siły i wiary niewidoma matka niewidomych |Blask i Ból

W ramach cyklu spotkań „Blask i Ból” zapraszamy na spotkanie poświęcone postaci błogosławionej Elżbiety Róży Czackiej i występ muzyczny w wykonaniu uczniów i nauczycieli ze Szkoły Muzycznej I stopnia im. Edwina Kowalika w Laskach.

wystawa

Szklane Domy. Marzenie o Polsce | Wernisaż instalacji artystycznej i spotkanie ze świadkami historii

10 maja zapraszamy na wernisaż wystawy, która zabierze nas w podróż przez historię polskich marzeń o państwie i społeczeństwie. Otwarciu towarzyszyć będą dyskusja oraz spotkanie ze świadkami historii.

wykład

„Słoneczny czwartek. O Polakach po wojnie” | Prelekcja prof. Marcina Zaremby i koncert

Zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu „Blask i Ból” – wieczór, który łączy refleksję historyczną z muzyką na żywo.

debata

Debata „Zamach majowy 1926 – spojrzenie po stu latach” | Antoni Dudek, Grzegorz Nowik, Maciej Górny

Czy decyzja Józefa Piłsudskiego była próbą ratowania państwa, czy walką o władzę? W 100. rocznicę przewrotu majowego zapraszamy na debatę w Instytucie Pileckiego.

Aktualności

Międzynarodowa Nagroda Pileckiego za książkę historyczną. Zgłoszenia tylko do końca czerwca!

Do końca czerwca Instytut Pileckiego przyjmuje zgłoszenia do Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego. Konkurs, już po raz szósty, organizowany jest przy udziale Rodziny Patrona i w partnerstwie z Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau.

Aktualności

Debata w Instytucie Polskim w Düsseldorfie z okazji 80. rocznicy Procesu Norymberskiego

28 kwietnia 2026 r. w Instytucie Polskim w Dusseldorfie odbyła się dyskusja z okazji 80. rocznicy Procesu Norymberskiego (1945-1946) pt. „Procesy Norymberskie z perspektywy polskiej i niemieckiej“ (Die Nürnberger Prozesse in polnischer und deutscher Perspektive).

Aktualności

Berlin dziękuje polskim zdobywcom, którzy w 1945 roku wyzwolili miasto | Uroczystości upamiętniające z udziałem polskich weteranów w Berlinie

W sobotę, 2 maja, w Berlinie odbyły się uroczystości upamiętniające rocznicę kapitulacji miasta w 1945 roku z udziałem polskich weteranów. Przypomniano, że na Kolumnie Zwycięstwa – obok czerwonej flagi – powiewała wówczas także biało-czerwona, symbolizująca udział polskich żołnierzy w zdobyciu Berlina.

Wydarzenie

Pokaz filmu „Odyseja polska” i spotkanie z autorem | Blask i Ból

BLASK I BÓL – zapraszamy na wiosenny cykl spotkań w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów!

Aktualności

On better protection against crimes against humanity: Summary of the international conference “The Roots of Crimes Against Humanity”

The international conference “The Roots of Crimes Against Humanity: Bridging the Normative Gap” successfully concluded at the Pilecki Institute in Warsaw. Organized on the 20th and 21st of April 2026, in cooperation with the Polish Ministry of Foreign Affairs, the event aimed to provide historical and academic foundations for the first-ever United Nations Convention on the Prevention and Punishment of Crimes Against Humanity.

Aktualności

Książka dr Joanny Nikel w finale konkursu HOMO – VERBUM – LOCUS

Publikacja dr Joanny Nikel z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego znalazła się wśród pięciu finalistów konkursu na najlepszą książkę o Siedlcach i regionie HOMO – VERBUM – LOCUS.

Aktualności

76. rocznica śmierci Kazimierza Pużaka

30 kwietnia przypada 76. rocznica tragicznej śmierci Kazimierza Pużaka – jednego z najważniejszych liderów Polskiej Partii Socjalistycznej, Marszałka Polski Podziemnej i symbolu niezłomnej walki o wolną i sprawiedliwą Polskę.

Aktualności

April 30 Deadline: Poland Proposes "Child-Sensitive Approach" for New UN Convention

Beginning with today’s (April 30) deadline for all nations to submit their official comments to the United Nations on the draft of the proposed Convention on the Prevention and Punishment of Crimes Against Humanity, Poland has made an aggressive bid to become one of the leaders representing the globe’s most vulnerable victims.

Aktualności

Instytut Pileckiego na konferencji Komendy Głównej Policji

28 kwietnia 2026 r. p.o. zastępcy dyrektora ds. naukowych w Instytucie Pileckiego dr Krystian Wiciarz, na zaproszenie Komendanta Głównego Policji gen. insp. Marka Boronia, wziął udział w ogólnopolskiej konferencji naukowej pt. „Wojenne i powojenne losy funkcjonariuszy Policji Państwowej i Policji Województwa Śląskiego”.

Aktualności

Podsumowanie 5. edycji Pilecki Institute International Teachers and Educators Program (ITEP)

Tegoroczna konferencja online poświęcona była dekadzie powojennej 1945–1955 – czasowi odbudowy zniszczonych krajów, początków zimnej wojny i narodzin nowego ładu międzynarodowego.

Aktualności

Instytut Pileckiego partnerem Turnieju Szkół im. rtm. Witolda Pileckiego

14–16 maja w Ostrowi Mazowieckiej odbędzie się finał VI edycji Turnieju Szkół im. rtm. Witolda Pileckiego, organizowanego przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.

Aktualności

Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście. Trzecia debata z cyklu „Berlin w Warszawie” [wideo]

Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście: między odpowiedzialnością jednostkową a niebezpieczeństwem uogólnień – pod takim tytułem odbyła się trzecia debata w cyklu „Berlin w Warszawie”. Zaproszeni goście dyskutowali o współczesnym dyskursie dotyczącym Zagłady w Niemczech i Polsce.

Aktualności

83. rocznica ucieczki rotmistrza Pileckiego z KL Auschwitz

W nocy z 26 na 27 kwietnia 1943 roku Rotmistrz Witold Pilecki uciekł z KL Auschwitz. Do obozu trafił po tym jak 19 września 1940 roku dał się dobrowolnie ująć w łapance na warszawskim Żoliborzu.

debata

Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście: między odpowiedzialnością jednostkową a niebezpieczeństwem uogólnień | Berlin w Warszawie

23 kwietnia zapraszamy na trzecie spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”, podczas którego spróbujemy zmierzyć się z tematem Holokaustu.

Aktualności

XIII Marsz pamięci ofiar obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (niem. Kulmhof)

21 kwietnia 2026 r. przez polany Lasu Rzuchowskiego przeszedł XIII Marsz pamięci ofiar obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (niem. Kulmhof).

Aktualności

Swiatłana Cichanouska, liderka białoruskiej opozycji, w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej

22 kwietnia 2026 roku Dom Pamięci Obławy Augustowskiej odwiedziła Swiatłana Cichanouska, liderka białoruskiej opozycji demokratycznej.

Aktualności

Ucieczki z getta warszawskiego | Spotkanie w 83. rocznicę powstania

19 kwietnia w Instytucie Pileckiego odbyło się spotkanie upamiętniające 83. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim. Wydarzenie poświęcono losom osób, które próbowały opuścić „zamknięty świat” getta i szukać ratunku po aryjskiej stronie.

konferencja

The conference “The Roots of Crimes against Humanity: Bridging the Normative Gap” places Warsaw at the center of global human rights diplomacy

As global efforts to codify a groundbreaking legal act intensify, Warsaw is becoming a center of legal discourse. The international conference “The Roots of Crimes against Humanity: Bridging the Normative Gap" will be held on April 20–21, 2026. This event represents a significant contribution to the discussion on the first-ever United Nations Convention on the Prevention and Punishment of Crimes against Humanity.

Aktualności

Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego

Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego nawiązał oficjalną współpracę z Międzynarodowym Centrum Badań nad Procesami o Zbrodnie Wojenne (International Centre for War Crimes Trials, ICWC) przy Uniwersytecie w Marburgu.

Aktualności

Wykład „Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim" | Kolejne spotkanie z cyklu Blask i Ból

Z jakich źródeł i materiałów archeologicznych czerpiemy wiedzę o codziennym życiu mieszkańców getta warszawskiego? Jakie wnioski przynoszą badania prowadzone na jego terenie? Tym zagadnieniom poświęcone było kolejne spotkanie z cyklu „Blask i ból”, które odbyło się 16 kwietnia 2026 r. w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów.

Aktualności

„Bokser z Auschwitz” | Fotorelacja ze spotkania cyklu Twierdza Archiwum

14 kwietnia w Instytucie Pileckiego gościliśmy wyjątkową osobę – panią Eleonorę Szafran, córkę Tadeusza Pietrzykowskiego, legendarnego „Teddy’ego”, który do historii przeszedł jako „Bokser z Auschwitz”.

Aktualności

Akcja „Przypnij guzik pamięci” | Warszawa, Berlin, Nowy Jork, Augustów

W związku z 86. rocznicą Zbrodni Katyńskiej Instytut Pileckiego wziął udział w kolejnej odsłonie ogólnopolskiej kampanii społeczno-edukacyjnej „Pamiętam. Katyń 1940”.

Aktualności

Dyrektorka ukraińskiego archiwum państwowego z wizytą w Instytucie Pileckiego

Karol Madaj, p.o. Dyrektora Instytutu Pileckiego spotkał się z p. Larysą Levchenko, dyrektorką Centralnego Państwowego Archiwum Wyższych Organów Władzy i Rządu Ukrainy.

debata

W stronę życia. O ucieczkach z warszawskiego getta | 83. rocznica powstania w getcie warszawskim

W niedzielę 19 kwietnia, w rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim, Instytut Pileckiego zaprasza na wydarzenie poświęcone losom osób, które podjęły próbę opuszczenia „zamkniętego świata” i poszukiwania ratunku po drugiej stronie muru.

wykład

Wykład „Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim” i koncert muzyki poważnej | BLASK I BÓL

Z jakich źródeł i materiałów archeologicznych czerpiemy wiedzę o codziennym życiu i funkcjonowaniu mieszkańców getta warszawskiego? Jakie są wyniki badań prowadzonych na jego terenie? Zapraszamy na wykład Magdaleny Kruszewskiej-Polak w ramach cyklu „Blask i ból”. Po prelekcji odbędzie się koncert muzyki poważnej.

Wydarzenie

UnBroken | Pokaz filmu w ramach cyklu „Historia w negatywie”

Instytut Pileckiego zaprasza na premierowy pokaz filmu „UnBroken” w reżyserii Beth Lane. Projekcja jest częścią cyklu filmowego „Historia w negatywie”, organizowanego w siedzibie Instytutu przy ul. Siennej 82 w Warszawie.

Aktualności

Spotkanie ekspertów w ramach projektu „Narratio”

14 kwietnia odbyło się drugie, a zarazem ostatnie stacjonarne spotkanie komisji ekspertów pracującej nad standardami metadanych dla historii mówionej w ramach projektu „Narratio. Cyfrowe repozytorium historii mówionej”.

debata

„Największe zwycięstwo – przeżyć!” Historia Tadeusza Pietrzykowskiego | Twierdza Archiwum

Pięściarz, działacz polskiej konspiracji, malarz, nauczyciel, człowiek o niezwykle bogatym życiorysie. Kolejne spotkanie z cyklu Twierdza Archiwum będzie poświęcone Tadeuszowi Pietrzykowskiemu, który do historii przeszedł jako „Bokser z Auschwitz”.

Aktualności

Naukowcy Instytutu Pileckiego na konferencji BASEES 2026 w Birmingham

W dniach 10–12 kwietnia w Birmingham odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa BASEES 2026 Annual Conference, organizowana przez The British Association for Slavonic and East European Studies.

Aktualności

„Historia dezinformacji – dezinformacja w historii" | Relacja z sympozjum

13 kwietnia, w Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, w auli Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyło się sympozjum „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii. Wokół kłamstwa katyńskiego".

Wydarzenie

Sympozjum: Historia dezinformacji - dezinformacja w historii. Wokół kłamstwa katyńskiego (transmisja online)

Zapraszamy na sympozjum poświęcone dezinformacji jako zjawisku oraz kłamstwu katyńskiemu jako modelowemu, wieloletniemu projektowi dezinformacyjnemu.

Aktualności

Wizyta badawcza Luke’a Marlowa z Uniwersytetu Aston w Instytucie Pileckiego

W okresie 13.04-8.05.2026 r. w Instytucie Pileckiego przebywa w ramach wizyty badawczej Luke Marlow, doktorant Aston University. Pobyt realizowany jest w ramach Midlands Graduate School Doctoral Training Partnership, finansowany przez Economic and Social Research Council.

Aktualności

Centralne obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej w Muzeum Katyńskim

13 kwietnia obchodzony jest Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. W przeddzień tej daty, 12 kwietnia, w Muzeum Katyńskim odbyły się uroczystości upamiętniające 86. rocznicę Zbrodni Katyńskiej.

Aktualności

„Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”

– 60 lat temu w Niemczech Zachodnich skończył się kluczowy proces dotyczący zbrodni na polskiej inteligencji. Jak to było możliwe, że winni uniknęli odpowiedzialności? – pyta prof. Tomasz Chinciński na łamach Tygodnika Powszechnego.

Aktualności

13 kwietnia | Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

13 kwietnia 1943 r. niemieckie radio nadało komunikat o odkryciu masowych grobów polskich oficerów w Lesie Katyńskim.

Wydarzenie

Pokaz filmu „Katyń" w reż. Andrzeja Wajdy | Pamiętam. Katyń 1940

Zapraszamy na wyjątkowy wieczór filmowy, który odbędzie się 11 kwietnia o godz. 18.00 w siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 w Warszawie. Tego dnia wspólnie obejrzymy poruszający film Katyń (2007) w reżyserii Andrzeja Wajdy.

Wydarzenie

„Gdzie rosną poziomki?" - pokaz filmu i dyskusja | Pamiętam. Katyń 1940

PRL ufundowano na kłamstwie katyńskim. Dopiero po ponad pół wieku kłamstw, przeinaczeń i przemilczeń można było zacząć mówić o Katyniu. Niestety do dziś nie poznaliśmy całej prawdy – wciąż nie wiemy, gdzie dokładnie spoczywają pomordowani.

Aktualności

„Obszar specjalny NKWD w bykowniańskim lesie jako przedmiot antysowieckiej propagandy w okresie wojny niemiecko-sowieckiej” | Mykola Brywko, Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 7

Z okazji 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej przypominamy tekst Mykoły Brywki z siódmego tomu rocznika Instytutu Pileckiego „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”, poświęcony antysowieckiej propagandzie nazistowskich Niemiec.

Aktualności

Do redakcji tygodnika „Zorza” | Listy rodzin katyńskich online w Archiwum Instytutu Pileckiego

Z okazji 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej polecamy Państwa uwadze zbiór listów napisanych przez rodziny ofiar mordu katyńskiego na przełomie lat 80. i 90., które stanowiły odpowiedź na apel opublikowany w Rodzinnym Tygodniku Katolików „Zorza”, wzywający do pomocy w sporządzeniu wykazu zamordowanych. 112 z tych listów jest dostępnych online, w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego Zapisy Terroru.

Aktualności

Nowa Kapituła Nagrody Pileckiego powołana

Na podstawie Regulaminu Konkursu oraz Regulaminu Prac Kapituły p.o. Dyrektora Instytutu Pileckiego Karol Madaj 1 kwietnia 2026 roku powołał Kapitułę Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego szóstej edycji Konkursu. Skład ośmioosobowej Kapituły obejmuje troje członków stałych, będących przedstawicielami Rodziny Pileckich, Instytutu Pileckiego oraz Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, a także członków powoływanych każdorazowo pisemną decyzją Dyrektora Instytutu.

Aktualności

„Przed eksterminacją…” Kolejne spotkanie w cyklu BLASK I BÓL

Jak wyglądała codzienność polskich wojskowych, którzy dostali się do sowieckiej niewoli w wyniku przegranej wojny obronnej 1939 roku? Jakich metod użyli sowieci, aby spróbować przeciągnąć na swoją stronę polskich oficerów? Dlaczego czterystu z nich uniknęło kaźni z rąk NKWD? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań padły podczas wydarzenia zorganizowanego w naszym nowym cyklu.