Aktualności - Instytut Pileckiego

Wydarzenie

Nabór tekstów do IX tomu rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”

Redakcja Rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX” ogłasza nabór tekstów do kolejnego, specjalnego numeru czasopisma za lata 2025-2026. Zapraszamy badaczy różnych dyscyplin: historii, politologii, prawa oraz socjologii do nadsyłania artykułów naukowych, edycji materiałów źródłowych oraz recenzji zgodnych z profilem naszego czasopisma.

Wydarzenie

Wystawa „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” | Od 28 sierpnia w Warszawie

Jedna z największych tragedii powojennej Europy pozostaje niemal nieznana. W Warszawie zostanie otwarta wystawa o Wielkim Głodzie w sowieckiej Mołdawii.

film

Pokaz dokumentu „A więc wojna! - Niezapomniane kadry - opowieść o czasie pokoju i wojny" | Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego

Już w najbliższy czwartek zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów. W programie pokaz filmu dokumentalnego „A więc wojna! – Niezapomniane kadry – opowieść o czasie pokoju i wojny” oraz spotkanie z reżyserem dokumentu, Wojciechem Saramonowiczem. Po projekcji twórca opowie o powstawaniu filmu, wykorzystanych materiałach archiwalnych oraz historii zapisanej w kadrach.

Aktualności

„Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”

W najnowszym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.

Aktualności

Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]

6 sierpnia – w 82. rocznicę Rzezi Woli, w Instytucie Pileckiego odbyło się siódme spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”. Debata poświęcona była jednemu z najbardziej bolesnych przykładów powojennej bezkarności – historii Heinza Reinefartha, byłego generała Waffen-SS i jednego z dowódców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione podczas tłumienia Powstania Warszawskiego, w tym masakrę ludności cywilnej na warszawskiej Woli.

Wydarzenie

Planszówkowe Piątki | Wakacje w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów

W wakacyjne piątki zapraszamy na spotkania z grami planszowymi, karcianymi i bitewnymi!

Wydarzenie

Odsłuch audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” (2026) i spotkanie z autorką | Letnie rozmowy filmowe

Podczas kolejnego spotkania z cyklu Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów zapraszamy na odsłuch pierwszego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”. O projekcie opowie autorka serialu - Martyna Wojtkowska.

debata

CASE STUDY: Sprawa Reinefartha: Wola 1944 i bezkarność w RFN | Berlin w Warszawie

Historia zbrodni jest niezwykle bolesna – ale równie bolesna bywa historia bezkarności. Na przykładzie rzezi Woli i losów Heinza Reinefartha pokażemy, jak po 1945 roku działały mechanizmy „normalizacji”: prawo, polityka, lokalne interesy i milczenie. Zapraszamy na 7. spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”.

Aktualności

Obchody 82. rocznicy Rzezi Woli

5 sierpnia 2026 roku odbyły się uroczystości upamiętniające 82. rocznicę Rzezi Woli. W wydarzeniu wzięło udział kierownictwo Instytutu Pileckiego.

Aktualności

Rewolucja strachu i nadziei: Polskie społeczeństwo po II wojnie światowej

Zobacz zapis debaty pt. „Rewolucja strachu i nadziei – polskie społeczeństwo po II wojnie światowej” o życiu i nastrojach Polaków w latach 40. i 50. XX wieku.

Aktualności

Hołd Bohaterom 1944 roku!

1 sierpnia, w sobotnie popołudnie, w rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego Dyrekcja Instytutu Pileckiego uczestniczyła w państwowych uroczystościach, które odbyły się przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej, nieopodal Sejmu RP oraz przy Pomniku Polegli Niepokonani na Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli.

Aktualności

Instytut Pileckiego uczcił pamięć ofiar obozu zagłady w Treblince

W niedzielę 2 sierpnia odbyły się obchody 83. rocznicy buntu więźniów w niemieckim nazistowskim obozie zagłady Treblinka II, zorganizowane przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma we współpracy z Muzeum Treblinka. W uroczystości upamiętniającej ofiary uczestniczył Łukasz Mieszkowski, Zastępca Dyrektora Instytutu Pileckiego ds. historii w przestrzeni publicznej.

Wydarzenie

Berlin: znani niemieccy aktorzy czytają wspomnienia uczestników Powstania Warszawskiego | 82. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego

„Pamięć o Powstaniu Warszawskim: wystawa, czytanie i pieśni” – zapraszamy na obchody 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego.

Wydarzenie

„Godzina W” w Instytucie Pileckiego

W sobotę 1 sierpnia Instytut Pileckiego serdecznie zaprasza Warszawiaków do swojej siedziby przy ul. Siennej 82 by wspólnie świętować 82. rocznicę Powstania Warszawskiego.

film

Projekcja filmu „Odyseja polska" (2025) i spotkanie z twórcami

Zapraszamy 30 lipca do Galerii Dom bez Kantów na Krakowskim Przedmieściu 11.

Aktualności

Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego

28 lipca w siedzibie Instytutu Pileckiego odbył się wernisaż wystawy prezentującej po raz pierwszy w Warszawie mało znane akwarele i rysunki dokumentujące Powstanie Warszawskie. Ich autorem był Walerian Bielecki ps. „Inżynier Jan” – żołnierz Zgrupowania „Krybar”, architekt i konstruktor słynnego samochodu pancernego „Kubuś”.

Aktualności

Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi

Z okazji przypadającej 1 sierpnia rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego odbyło się spotkanie z Bohaterami tamtego zrywu.

wystawa

Sztuka dokumentu - reportaż z Powstania Warszawskiego zapisany obrazem. Wystawa akwareli i szkiców żołnierza-artysty Waleriana Bieleckiego

We wtorek 28 lipca o godz. 18 w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego otwarta zostanie wystawa prezentująca, po raz pierwszy w stolicy, mało znane akwarele i rysunki dokumentujące Powstanie Warszawskie.

Aktualności

Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”

Czy można żyć tuż obok miejsca masowej zagłady i nie wiedzieć, co się dzieje? Co oznacza „wiedzieć” – widzieć, słyszeć, domyślać się, a może świadomie wypierać rzeczywistość? Wokół tych pytań koncentrowało się kolejne spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”, które odbyło się w siedzibie Instytucie Pileckiego.

Aktualności

Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]

Druga konferencja naukowa z cyku ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w. – Polska na europejskim tle porównawczym (1919–1989)” zgromadziła przedstawicieli różnych dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych, reprezentujących wiele ośrodków badawczych z Polski i zagranicy.

debata

Rewolucja strachu i nadziei – polskie społeczeństwo po II wojnie światowej

Instytut Pileckiego zaprasza na debatę o tym, jak w wychodzącej z traumy wojennej po II wojnie światowej Polsce kształtowało się nowe społeczeństwo. Dyskutować będą prof. dr hab. Andrzej Leder, dr hab. Marcin Zaremba i Marcin Giełzak. Spotkanie poprowadzi red. Krzysztof Grzybowski.

Wydarzenie

Berlin w Warszawie: Świadomość zbrodni w społeczeństwie niemieckim. Co zrobić by podobne zbrodnie nie wróciły?

W czwartek 23 lipca odbędzie się 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”. Instytut Pileckiego zaprasza na pokaz filmu „Strefa interesów” w reżyserii Jonathana Glazera oraz debatę z udziałem ekspertek z Polski i Niemiec. Wydarzenie odbędzie się w warszawskiej siedzibie Instytutu przy ul. Siennej 82, wstęp wolny.

Wydarzenie

Pokaz dwóch odcinków serialu „Rotmistrz" i spotkanie z zastępcą dyrektora IP Łukaszem Mieszkowskim

W czwartek, 23 lipca zapraszamy do Galerii Instytutu Pileckiego na kolejną odsłonę cyklu „Letnie rozmowy filmowe". Na spotkaniu pokaz dwóch odcinków serialu dokumentalnego o Witoldzie Pileckim oraz spotkanie ze scenarzystą produkcji Łukaszem Mieszkowskim.

Aktualności

Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy

Ukraińska pamięć państwowa zabrnęła w ślepy zaułek, co podyktowane było nie do końca refleksyjnym podejściem do wybranych kart przeszłości własnego narodu. Niestety, jak zwykle w podobnych sytuacjach, kiedy historia zostaje zakładnikiem polityki, rachunek za to przyjdzie jednak zapłacić nie politykom, a państwu ukraińskiemu i jego społeczności – ocenił profesor Instytutu Pileckiego, dr. hab. Damian Markowski.

Wydarzenie

Pokaz filmu „Nie wolno było płakać” i spotkanie z reżyserką, Małgorzatą Grygiel | Letnie rozmowy filmowe

W trzeci wakacyjny czwartek zapraszamy do Galerii Instytutu Pileckiego na kolejną odsłonę cyklu "Letnie rozmowy filmowe". Tym razem pokaz filmu dokumentalnego o więźniarkach niemieckich obozów koncentracyjnych i spotkanie z reżyserką Małgorzatą Grygiel.

Aktualności

Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego

Nakładem wydawnictwa Brill ukazała się monografia dr. Dominiki Uczkiewicz (Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami) pt. „Accountability for War Crimes in the Policy of the Polish Government-in-Exile. A Legal and Historical Analysis”, jako 85. tom serii Studies in the History of International Law (Legal History Library).

Aktualności

LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]

11 lipca w amfiteatrze miejskim w Augustowie odbyło się widowisko muzyczne poświęcone ofiarom Obławy Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej. Wydarzenie połączyło muzykę, obraz oraz świadectwa rodzin i bliskich ofiar Obławy.

Aktualności

Lipiec w Instytucie Pileckiego | Kalendarz wydarzeń

Zapraszamy do zapoznania się z kalendarzem wydarzeń Instytutu Pileckiego na lipiec 2026. W programie znalazły się debaty, konferencje naukowe, pokazy filmowe, spotkania z twórcami i historykami, wystawy, wydarzenia edukacyjne oraz obchody 81. rocznicy Obławy Augustowskiej. Szczegółowy harmonogram poniżej.

Aktualności

12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

12 lipca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. W tym dniu 81 lat temu, 12 lipca 1945 r., trzy miesiące po zakończeniu II wojny światowej, rozpoczęła się Obława Augustowska.

Aktualności

Zbrodnia Wołyńska: Instytut Pileckiego i jego działalność naukowo-badawcza

W niedzielę 11 lipca 1943 roku oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii stanowiącej zbrojne ramię Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (frakcji Stepana Bandery) – radykalnej faszystowskiej organizacji stawiającej sobie za cel budowę niepodległego państwa ukraińskiego pozbawionego mniejszości narodowych, zaatakowały w ramach skoordynowanej akcji niemal sto polskich osiedli na terenie okupowanego przez Niemców województwa wołyńskiego Rzeczypospolitej Polskiej.

Aktualności

Oświadczenie | Instytut Pileckiego w Nowym Jorku

W związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej informacjami dotyczącymi działalności oddziału Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku, przedstawiamy fakty i okoliczności wymagające wyjaśnienia.

Wydarzenie

Pokaz filmu "Nazajutrz" i spotkanie z reżyserem Wojciechem Saramonowiczem

W drugi lipcowy czwartek zapraszamy do Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów przy Krakowskim Przedmieściu na pokaz filmu dokumentalnego „Nazajutrz”. Po projekcji spotkanie z jednym z autorów filmu, Wojciechem Saramonowiczem.

Aktualności

„Sala 600. Świadkowie Norymbergi” – premiera drugiego odcinka i spotkanie z twórcami

W środę 8 lipca w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej odbył się przedpremierowy odsłuch drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”, a następnie rozmowa z twórcami projektu — Martyną Wojtkowską i Bartoszem Pankiem. Spotkanie, prowadzone przez Bartosza Świerkowskiego, poświęcone było postaci Seweryny Szmaglewskiej, roli kobiecych świadectw w dokumentowaniu zbrodni wojennych, pracy z archiwami oraz specyfice opowiadania historii za pomocą dźwięku.

Wydarzenie

„Archipelag Białoruś. Relacje byłych więźniów politycznych” | Spotkanie wokół nowej publikacji OSW

Instytut Pileckiego i Ośrodek Studiów Wschodnich zapraszają na premierę publikacji Ośrodka Studiów Wschodnich „Archipelag Białoruś. Relacje byłych więźniów politycznych”. W wydarzeniu udział wezmą m.in. Andrzej Poczobut i Pawieł Mażejka – byli więźniowie polityczni.

Wydarzenie

LIPCOWI’45 | 81. rocznica Obławy Augustowskiej (6-12 lipca)

Od 6 do 12 lipca zapraszamy do Augustowa na obchody 81. rocznicy Obławy Augustowskiej. W programie debaty i konferencje naukowe, a także piknik edukacyjny, koncert LIPCOWI'45, spacery historyczne i spotkania wspomnieniowe.

Wydarzenie

Planszówkowe Piątki | Wakacje w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów

W wakacyjne piątki zapraszamy na spotkania z grami planszowymi, karcianymi i bitewnymi!

Wydarzenie

Pokaz filmu „Polski El Greco” i spotkanie z reżyserką

W pierwszy wakacyjny czwartek zapraszamy do Galerii Instytutu Pileckiego przy Krakowskim Przedmieściu na pokaz filmu „Polski El Greco” – fascynującej opowieści o odkryciu w Kosowie Lackim obrazu El Greca „Ekstaza świętego Franciszka”. Po projekcji odbędzie się spotkanie z reżyserką filmu, Katarzyną J. Kowalską.

Wydarzenie

[Oferta dla rodzin i gości indywidualnych] Wakacje 2026 w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów

Przez całe wakacje serdecznie zapraszamy rodziny i gości indywidualnych do korzystania z oferty warsztatów, gier terenowych i pokazów filmowych w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów przy ul. Krakowskie Przedmieście 11.

Wydarzenie

[Oferta dla grup zorganizowanych] Wakacje 2026 w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów

Zapraszamy grupy zorganizowane do spędzenia lata 2026 w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów w Warszawie!

Aktualności

Wystawa SPLOTY Instytutu Pileckiego otwarta w Muzeum Architektury we Wrocławiu!

25 czerwca odbył się wernisaż wystawy „Sploty. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu” powstałej w ramach programu Exercising Modernity Instytutu Pileckiego w Berlinie. Ekspozycję będzie można oglądać do 4 października.

konferencja

Call For Papers | Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.

Archiwum Instytutu Pileckiego zaprasza badaczy, archiwistów oraz specjalistów z zakresu humanistyki cyfrowej do udziału w ogólnopolskiej konferencji poświęconej technologicznym i merytorycznym wyzwaniom nowoczesnej archiwistyki, związanym z rozwojem sztucznej inteligencji.

Wydarzenie

70. rocznica Poznańskiego Czerwca 1956 – dyskusja z udziałem ekspertów w Instytucie Pileckiego

Z okazji 70. rocznicy poznańskiego Czerwca ’56, masowego buntu robotniczego, który został krwawo stłumiony przez władze komunistyczne, Instytut Pileckiego zaprasza na dyskusję panelową.

Aktualności

Stanowisko Instytutu Pileckiego w sprawie publikacji Wirtualnej Polski

Dotyczy artykułu pod redakcją Szymona Jadczaka opublikowanego na portalu Wirtualna Polska pt. „Pracował dla ludzi Putina, zatrudnił go instytut podległy polskiemu rządowi”.

Wydarzenie

Otwarcie wystawy „SPLOTY. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu"

Architektura to budowanie relacji – między budynkami a ich otoczeniem oraz między ludźmi, którzy ją tworzą i z niej korzystają. Wystawa przyjmuje tę perspektywę i opowiada o architekturze przez pryzmat lokalnych i międzynarodowych sieci kontaktów, więzi zawodowych oraz przyjaźni wystawianych na próbę przez historię i polityczne wybory. Ukazuje siłę i kruchość tych powiązań w niepewnych czasach.

Wydarzenie

Położna z Auschwitz. Pokaz filmu i spotkanie z reżyserką Marią Stachurską | Blask i Ból

Zapraszamy na ostatnie spotkanie wiosennego cyklu w Galerii w Domu Bez Kantów zatytułowanego BLASK I BÓL.

Aktualności

Martyna Wojtkowska z Instytutu Pileckiego laureatką Audionomia Award 2026

Martyna Wojtkowska została laureatką w kategorii Nadzieja Audionomii za audioserial „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” – wspólnego projektu Studia Reportażu i Instytutu Pileckiego.

Aktualności

Relacja z debaty o Domu Polsko-Niemieckim [wideo] | Berlin w Warszawie

Jakie znaczenie będzie miał Dom Polsko-Niemiecki powstający w Berlinie? Czy stanie się miejscem upamiętnienia polskich ofiar II wojny światowej, przestrzenią dialogu i edukacji, a może symbolem zmiany w niemieckiej kulturze pamięci? O tych kwestiach dyskutowano podczas debaty „Dom Polsko-Niemiecki w Berlinie: pomnik, muzeum, centrum dialogu – wspólna pamięć czy spór o pamięć?”. Po dyskusji wystąpił Ola Błachno Oktet, prezentując utwory z albumu „Warschauer Strasse”.

Wydarzenie

50. rocznica Czerwca ’76 | Debata historyczna i pokaz filmu „Warchoły”

We wtorek 23 czerwca w Instytucie Pileckiego odbędzie się rocznicowa debata ekspertów „Od obietnicy dobrobytu do buntu robotników. Czy Czerwiec '76 był początkiem końca dekady Gierka?”, w której wezmą udział prof. Piotr Tusiński, prof. Marcin Zaremba i dr Paweł Sasanka. Dodatkowo odbędzie się pokaz filmu dokumentalnego „Warchoły” w reżyserii Sławomira Koehlera oraz spotkaniem z reżyserem.

Aktualności

Letnie rozmowy filmowe | Lato 2026 w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów

Zapraszamy na pokazy filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego. W programie znalazły się m.in. historia odkrycia obrazu El Greca w Kosowie Lackim, opowieści o losach więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych, działalności rotmistrza Witolda Pileckiego, szlaku Armii Andersa, czy procesach norymberskich. Nie zabraknie także historii zwykłych ludzi, których odwaga, determinacja i wybory moralne na zawsze wpisały się w dzieje Polski.