Aktualności - Instytut Pileckiego

Wydarzenie

Redressing Wartime Violations: How can individuals claim their right to reparation?

War inflicts profound damage on nations, non-state actors, and individuals alike—affecting both combatants and civilians. Since the end of World War II, Poland has consistently advocated for individual compensation regarding wartime violations.

Wydarzenie

Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.

Wydarzenie

Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie

Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.

Aktualności

Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.

Aktualności

Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”

Do 29 października w Instytucie Pileckiego w Nowym Jorku można oglądać wystawę o ludziach, którzy ryzykowali własne życie, aby ratować Żydów podczas Holokaustu – oraz tych, którzy przeżyli dzięki ich odwadze.

Wydarzenie

Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów

W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.

Aktualności

Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów

W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.

Aktualności

„Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa

Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” organizowana w dniach 2-4 września przez Instytut Pileckiego w Warszawie jest pierwszym w Polsce przedsięwzięciem podsumowującym interdyscyplinarne badania nad sowiecką Azją Centralną w XX wieku – regionem o wyjątkowo skomplikowanej historii totalitaryzmu, o dramatycznych doświadczeniach ludności poddawanej masowym represjom i przymusowym deportacjom, w tym ludności polskiej.

Aktualności

Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku

W 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej przedstawiciele Instytutu Pileckiego wzięli udział w uroczystościach upamiętniających obrońców Ojczyzny oraz cywilne ofiary niemieckiej agresji. Kwiaty złożono zarówno podczas ogólnopolskich obchodów na Westerplatte, jak i lokalnych miejscach pamięci w Warszawie.

Wydarzenie

Nabór tekstów do IX tomu rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”

Redakcja Rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX” ogłasza nabór tekstów do kolejnego, specjalnego numeru czasopisma za lata 2025-2026. Zapraszamy badaczy różnych dyscyplin: historii, politologii, prawa oraz socjologii do nadsyłania artykułów naukowych, edycji materiałów źródłowych oraz recenzji zgodnych z profilem naszego czasopisma.

Aktualności

Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie

Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.

Wydarzenie

Wystawa „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” | Od 28 sierpnia w Warszawie

Jedna z największych tragedii powojennej Europy pozostaje niemal nieznana. W Warszawie zostanie otwarta wystawa o Wielkim Głodzie w sowieckiej Mołdawii.

Aktualności

„Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy

W piątek, 28 sierpnia, w rocznicę śmierci Rafała Lemkina i tuż po 35. rocznicy odzyskania niepodległości przez Mołdawię Instytut Pileckiego, wspólnie z Centrum Mieroszewskiego, otworzył na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie wystawę „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947”.

Wydarzenie

Pokaz dokumentu „Paszporty Paragwaju" i rozmowa z Moniką Maniewską, pracownicą Archiwum Instytutu Pileckiego| Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego

W czwartek, 27 sierpnia, zapraszamy na ostatnie spotkanie z cyklu Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów. W programie pokaz filmu dokumentalnego „Paszporty Paragwaju” oraz spotkanie z Moniką Maniewską, archiwistką i badaczką pracującą w Instytucie Pileckiego, współautorką książki „Lista Ładosia”.

Aktualności

Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego

Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, powołała Karola Madaja na stanowisko dyrektora Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w Warszawie. Pięcioletnia kadencja dyrektora rozpocznie się 30 sierpnia br.

Wydarzenie

Kubuś i inni – polskie siły pancerne w Powstaniu Warszawskim | Norbert Bączyk w rozmowie z dr. Łukaszem Mieszkowskim

W piątek (21 sierpnia) zapraszamy do siedziby Instytutu Pileckiego na Siennej, na spotkanie towarzyszące wystawie „Sztuka dokumentu. Walerian Bielecki. Powstanie Warszawskie”.

Wydarzenie

Pokaz dokumentu „Dokąd sięga wzrok" i spotkanie z reżyserką| Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego

W czwartek, 20 sierpnia, zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów. W programie pokaz filmu dokumentalnego „Dokąd sięga wzrok” oraz spotkanie z autorką dokumentu, Aleksandrą Kieretą.

Aktualności

Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie

Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.

Aktualności

Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego

To jedno z kluczowych militarnych starć w dziejach świata! 15 sierpnia obchodzimy rocznicę Bitwy Warszawskiej, określanej też zwyczajowo „Cudem nad Wisłą”. To również Święto Wojska Polskiego.

film

Pokaz dokumentu „A więc wojna! - Niezapomniane kadry - opowieść o czasie pokoju i wojny" | Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego

Już w najbliższy czwartek zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów. W programie pokaz filmu dokumentalnego „A więc wojna! – Niezapomniane kadry – opowieść o czasie pokoju i wojny” oraz spotkanie z reżyserem dokumentu, Wojciechem Saramonowiczem. Po projekcji twórca opowie o powstawaniu filmu, wykorzystanych materiałach archiwalnych oraz historii zapisanej w kadrach.

Aktualności

„Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”

W najnowszym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.

Aktualności

Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]

6 sierpnia – w 82. rocznicę Rzezi Woli, w Instytucie Pileckiego odbyło się siódme spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”. Debata poświęcona była jednemu z najbardziej bolesnych przykładów powojennej bezkarności – historii Heinza Reinefartha, byłego generała Waffen-SS i jednego z dowódców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione podczas tłumienia Powstania Warszawskiego, w tym masakrę ludności cywilnej na warszawskiej Woli.

Wydarzenie

Planszówkowe Piątki | Wakacje w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów

W wakacyjne piątki zapraszamy na spotkania z grami planszowymi, karcianymi i bitewnymi!

Wydarzenie

Odsłuch audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” (2026) i spotkanie z autorką | Letnie rozmowy filmowe

Podczas kolejnego spotkania z cyklu Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów zapraszamy na odsłuch pierwszego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”. O projekcie opowie autorka serialu - Martyna Wojtkowska.

debata

CASE STUDY: Sprawa Reinefartha: Wola 1944 i bezkarność w RFN | Berlin w Warszawie

Historia zbrodni jest niezwykle bolesna – ale równie bolesna bywa historia bezkarności. Na przykładzie rzezi Woli i losów Heinza Reinefartha pokażemy, jak po 1945 roku działały mechanizmy „normalizacji”: prawo, polityka, lokalne interesy i milczenie. Zapraszamy na 7. spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”.

Aktualności

Obchody 82. rocznicy Rzezi Woli

5 sierpnia 2026 roku odbyły się uroczystości upamiętniające 82. rocznicę Rzezi Woli. W wydarzeniu wzięło udział kierownictwo Instytutu Pileckiego.

Aktualności

Rewolucja strachu i nadziei: Polskie społeczeństwo po II wojnie światowej

Zobacz zapis debaty pt. „Rewolucja strachu i nadziei – polskie społeczeństwo po II wojnie światowej” o życiu i nastrojach Polaków w latach 40. i 50. XX wieku.

Aktualności

Hołd Bohaterom 1944 roku!

1 sierpnia, w sobotnie popołudnie, w rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego Dyrekcja Instytutu Pileckiego uczestniczyła w państwowych uroczystościach, które odbyły się przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej, nieopodal Sejmu RP oraz przy Pomniku Polegli Niepokonani na Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli.

Aktualności

Instytut Pileckiego uczcił pamięć ofiar obozu zagłady w Treblince

W niedzielę 2 sierpnia odbyły się obchody 83. rocznicy buntu więźniów w niemieckim nazistowskim obozie zagłady Treblinka II, zorganizowane przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma we współpracy z Muzeum Treblinka. W uroczystości upamiętniającej ofiary uczestniczył Łukasz Mieszkowski, Zastępca Dyrektora Instytutu Pileckiego ds. historii w przestrzeni publicznej.

Wydarzenie

Berlin: znani niemieccy aktorzy czytają wspomnienia uczestników Powstania Warszawskiego | 82. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego

„Pamięć o Powstaniu Warszawskim: wystawa, czytanie i pieśni” – zapraszamy na obchody 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego.

Wydarzenie

„Godzina W” w Instytucie Pileckiego

W sobotę 1 sierpnia Instytut Pileckiego serdecznie zaprasza Warszawiaków do swojej siedziby przy ul. Siennej 82 by wspólnie świętować 82. rocznicę Powstania Warszawskiego.

film

Projekcja filmu „Odyseja polska" (2025) i spotkanie z twórcami

Zapraszamy 30 lipca do Galerii Dom bez Kantów na Krakowskim Przedmieściu 11.

Aktualności

Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego

28 lipca w siedzibie Instytutu Pileckiego odbył się wernisaż wystawy prezentującej po raz pierwszy w Warszawie mało znane akwarele i rysunki dokumentujące Powstanie Warszawskie. Ich autorem był Walerian Bielecki ps. „Inżynier Jan” – żołnierz Zgrupowania „Krybar”, architekt i konstruktor słynnego samochodu pancernego „Kubuś”.

Aktualności

Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi

Z okazji przypadającej 1 sierpnia rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego odbyło się spotkanie z Bohaterami tamtego zrywu.

wystawa

Sztuka dokumentu - reportaż z Powstania Warszawskiego zapisany obrazem. Wystawa akwareli i szkiców żołnierza-artysty Waleriana Bieleckiego

We wtorek 28 lipca o godz. 18 w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego otwarta zostanie wystawa prezentująca, po raz pierwszy w stolicy, mało znane akwarele i rysunki dokumentujące Powstanie Warszawskie.

Aktualności

Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”

Czy można żyć tuż obok miejsca masowej zagłady i nie wiedzieć, co się dzieje? Co oznacza „wiedzieć” – widzieć, słyszeć, domyślać się, a może świadomie wypierać rzeczywistość? Wokół tych pytań koncentrowało się kolejne spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”, które odbyło się w siedzibie Instytucie Pileckiego.

Aktualności

Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]

Druga konferencja naukowa z cyku ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w. – Polska na europejskim tle porównawczym (1919–1989)” zgromadziła przedstawicieli różnych dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych, reprezentujących wiele ośrodków badawczych z Polski i zagranicy.

debata

Rewolucja strachu i nadziei – polskie społeczeństwo po II wojnie światowej

Instytut Pileckiego zaprasza na debatę o tym, jak w wychodzącej z traumy wojennej po II wojnie światowej Polsce kształtowało się nowe społeczeństwo. Dyskutować będą prof. dr hab. Andrzej Leder, dr hab. Marcin Zaremba i Marcin Giełzak. Spotkanie poprowadzi red. Krzysztof Grzybowski.

Wydarzenie

Berlin w Warszawie: Świadomość zbrodni w społeczeństwie niemieckim. Co zrobić by podobne zbrodnie nie wróciły?

W czwartek 23 lipca odbędzie się 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”. Instytut Pileckiego zaprasza na pokaz filmu „Strefa interesów” w reżyserii Jonathana Glazera oraz debatę z udziałem ekspertek z Polski i Niemiec. Wydarzenie odbędzie się w warszawskiej siedzibie Instytutu przy ul. Siennej 82, wstęp wolny.

Wydarzenie

Pokaz dwóch odcinków serialu „Rotmistrz" i spotkanie z zastępcą dyrektora IP Łukaszem Mieszkowskim

W czwartek, 23 lipca zapraszamy do Galerii Instytutu Pileckiego na kolejną odsłonę cyklu „Letnie rozmowy filmowe". Na spotkaniu pokaz dwóch odcinków serialu dokumentalnego o Witoldzie Pileckim oraz spotkanie ze scenarzystą produkcji Łukaszem Mieszkowskim.

Aktualności

Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy

Ukraińska pamięć państwowa zabrnęła w ślepy zaułek, co podyktowane było nie do końca refleksyjnym podejściem do wybranych kart przeszłości własnego narodu. Niestety, jak zwykle w podobnych sytuacjach, kiedy historia zostaje zakładnikiem polityki, rachunek za to przyjdzie jednak zapłacić nie politykom, a państwu ukraińskiemu i jego społeczności – ocenił profesor Instytutu Pileckiego, dr. hab. Damian Markowski.

Wydarzenie

Pokaz filmu „Nie wolno było płakać” i spotkanie z reżyserką, Małgorzatą Grygiel | Letnie rozmowy filmowe

W trzeci wakacyjny czwartek zapraszamy do Galerii Instytutu Pileckiego na kolejną odsłonę cyklu "Letnie rozmowy filmowe". Tym razem pokaz filmu dokumentalnego o więźniarkach niemieckich obozów koncentracyjnych i spotkanie z reżyserką Małgorzatą Grygiel.

Aktualności

Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego

Nakładem wydawnictwa Brill ukazała się monografia dr. Dominiki Uczkiewicz (Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami) pt. „Accountability for War Crimes in the Policy of the Polish Government-in-Exile. A Legal and Historical Analysis”, jako 85. tom serii Studies in the History of International Law (Legal History Library).

Aktualności

LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]

11 lipca w amfiteatrze miejskim w Augustowie odbyło się widowisko muzyczne poświęcone ofiarom Obławy Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej. Wydarzenie połączyło muzykę, obraz oraz świadectwa rodzin i bliskich ofiar Obławy.

Aktualności

Lipiec w Instytucie Pileckiego | Kalendarz wydarzeń

Zapraszamy do zapoznania się z kalendarzem wydarzeń Instytutu Pileckiego na lipiec 2026. W programie znalazły się debaty, konferencje naukowe, pokazy filmowe, spotkania z twórcami i historykami, wystawy, wydarzenia edukacyjne oraz obchody 81. rocznicy Obławy Augustowskiej. Szczegółowy harmonogram poniżej.

Aktualności

12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

12 lipca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. W tym dniu 81 lat temu, 12 lipca 1945 r., trzy miesiące po zakończeniu II wojny światowej, rozpoczęła się Obława Augustowska.

Aktualności

Zbrodnia Wołyńska: Instytut Pileckiego i jego działalność naukowo-badawcza

W niedzielę 11 lipca 1943 roku oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii stanowiącej zbrojne ramię Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (frakcji Stepana Bandery) – radykalnej faszystowskiej organizacji stawiającej sobie za cel budowę niepodległego państwa ukraińskiego pozbawionego mniejszości narodowych, zaatakowały w ramach skoordynowanej akcji niemal sto polskich osiedli na terenie okupowanego przez Niemców województwa wołyńskiego Rzeczypospolitej Polskiej.

Aktualności

Oświadczenie | Instytut Pileckiego w Nowym Jorku

W związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej informacjami dotyczącymi działalności oddziału Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku, przedstawiamy fakty i okoliczności wymagające wyjaśnienia.

Wydarzenie

Pokaz filmu "Nazajutrz" i spotkanie z reżyserem Wojciechem Saramonowiczem

W drugi lipcowy czwartek zapraszamy do Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów przy Krakowskim Przedmieściu na pokaz filmu dokumentalnego „Nazajutrz”. Po projekcji spotkanie z jednym z autorów filmu, Wojciechem Saramonowiczem.