Aktualności - Instytut Pileckiego

  • Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.
    Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum

    konferencja

    Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.

  • Redressing Wartime Violations: How can individuals claim their right to reparation?
    Grafika wydarzenia z napisem: Redressing Wartime Violations: How can individuals claim their right to reparation?
SEMINAR, Pilecki Institute, Sienna 82, Warsaw

    Wydarzenie

    Redressing Wartime Violations: How can individuals claim their right to reparation?

    War inflicts profound damage on nations, non-state actors, and individuals alike—affecting both combatants and civilians. Since the end of World War II, Poland has consistently advocated for individual compensation regarding wartime violations.

  • Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
    Grafika promująca wydarzenie

    Wydarzenie

    Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

    Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.

  • Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
    Grafika informacyjna o Jesiennych Targach Książki

    Wydarzenie

    Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie

    Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.

  • Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
    Grafika promująca wydarzenie

    Aktualności

    Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

    Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.

  • Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”

    Aktualności

    Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”

    Do 29 października w Instytucie Pileckiego w Nowym Jorku można oglądać wystawę o ludziach, którzy ryzykowali własne życie, aby ratować Żydów podczas Holokaustu – oraz tych, którzy przeżyli dzięki ich odwadze.

  • Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
    Grafika promująca wydarzenie

    Wydarzenie

    Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów

    W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.

  • Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
    Grafika promująca wydarzenie

    Aktualności

    Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów

    W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.

  • „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
    Grafika promująca wydarzenie

    Aktualności

    „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa

    Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” organizowana w dniach 2-4 września przez Instytut Pileckiego w Warszawie jest pierwszym w Polsce przedsięwzięciem podsumowującym interdyscyplinarne badania nad sowiecką Azją Centralną w XX wieku – regionem o wyjątkowo skomplikowanej historii totalitaryzmu, o dramatycznych doświadczeniach ludności poddawanej masowym represjom i przymusowym deportacjom, w tym ludności polskiej.

  • Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
    Dyrektor Karol Madaj składa wieniec pod pomnikiem

    Aktualności

    Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku

    W 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej przedstawiciele Instytutu Pileckiego wzięli udział w uroczystościach upamiętniających obrońców Ojczyzny oraz cywilne ofiary niemieckiej agresji. Kwiaty złożono zarówno podczas ogólnopolskich obchodów na Westerplatte, jak i lokalnych miejscach pamięci w Warszawie.

  • Nabór tekstów do IX tomu rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”
    call for papers

    Wydarzenie

    Nabór tekstów do IX tomu rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”

    Redakcja Rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX” ogłasza nabór tekstów do kolejnego, specjalnego numeru czasopisma za lata 2025-2026. Zapraszamy badaczy różnych dyscyplin: historii, politologii, prawa oraz socjologii do nadsyłania artykułów naukowych, edycji materiałów źródłowych oraz recenzji zgodnych z profilem naszego czasopisma.

  • Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
    Grafika z informacją o Targach Książki.

    Aktualności

    Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie

    Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.

  • Wystawa „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” | Od 28 sierpnia w Warszawie

    Wydarzenie

    Wystawa „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” | Od 28 sierpnia w Warszawie

    Jedna z największych tragedii powojennej Europy pozostaje niemal nieznana. W Warszawie zostanie otwarta wystawa o Wielkim Głodzie w sowieckiej Mołdawii.

  • „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
    Zdjęcie z otwarcia wystawy

    Aktualności

    „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy

    W piątek, 28 sierpnia, w rocznicę śmierci Rafała Lemkina i tuż po 35. rocznicy odzyskania niepodległości przez Mołdawię Instytut Pileckiego, wspólnie z Centrum Mieroszewskiego, otworzył na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie wystawę „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947”.

  • Pokaz dokumentu „Paszporty Paragwaju" i rozmowa z Moniką Maniewską, pracownicą Archiwum Instytutu Pileckiego| Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego

    Wydarzenie

    Pokaz dokumentu „Paszporty Paragwaju" i rozmowa z Moniką Maniewską, pracownicą Archiwum Instytutu Pileckiego| Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego

    W czwartek, 27 sierpnia, zapraszamy na ostatnie spotkanie z cyklu Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów. W programie pokaz filmu dokumentalnego „Paszporty Paragwaju” oraz spotkanie z Moniką Maniewską, archiwistką i badaczką pracującą w Instytucie Pileckiego, współautorką książki „Lista Ładosia”.

  • Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego

    Aktualności

    Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego

    Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, powołała Karola Madaja na stanowisko dyrektora Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w Warszawie. Pięcioletnia kadencja dyrektora rozpocznie się 30 sierpnia br.

  • Kubuś i inni – polskie siły pancerne w Powstaniu Warszawskim | Norbert Bączyk w rozmowie z dr. Łukaszem Mieszkowskim

    Wydarzenie

    Kubuś i inni – polskie siły pancerne w Powstaniu Warszawskim | Norbert Bączyk w rozmowie z dr. Łukaszem Mieszkowskim

    W piątek (21 sierpnia) zapraszamy do siedziby Instytutu Pileckiego na Siennej, na spotkanie towarzyszące wystawie „Sztuka dokumentu. Walerian Bielecki. Powstanie Warszawskie”.

  • Pokaz dokumentu „Dokąd sięga wzrok" i spotkanie z reżyserką| Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego

    Wydarzenie

    Pokaz dokumentu „Dokąd sięga wzrok" i spotkanie z reżyserką| Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego

    W czwartek, 20 sierpnia, zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów. W programie pokaz filmu dokumentalnego „Dokąd sięga wzrok” oraz spotkanie z autorką dokumentu, Aleksandrą Kieretą.

  • Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie

    Aktualności

    Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie

    Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.

  • Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego

    Aktualności

    Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego

    To jedno z kluczowych militarnych starć w dziejach świata! 15 sierpnia obchodzimy rocznicę Bitwy Warszawskiej, określanej też zwyczajowo „Cudem nad Wisłą”. To również Święto Wojska Polskiego.

  • Pokaz dokumentu „A więc wojna! - Niezapomniane kadry - opowieść o czasie pokoju i wojny" | Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego

    film

    Pokaz dokumentu „A więc wojna! - Niezapomniane kadry - opowieść o czasie pokoju i wojny" | Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego

    Już w najbliższy czwartek zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów. W programie pokaz filmu dokumentalnego „A więc wojna! – Niezapomniane kadry – opowieść o czasie pokoju i wojny” oraz spotkanie z reżyserem dokumentu, Wojciechem Saramonowiczem. Po projekcji twórca opowie o powstawaniu filmu, wykorzystanych materiałach archiwalnych oraz historii zapisanej w kadrach.

  • „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”

    Aktualności

    „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”

    W najnowszym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.

  • Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]

    Aktualności

    Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]

    6 sierpnia – w 82. rocznicę Rzezi Woli, w Instytucie Pileckiego odbyło się siódme spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”. Debata poświęcona była jednemu z najbardziej bolesnych przykładów powojennej bezkarności – historii Heinza Reinefartha, byłego generała Waffen-SS i jednego z dowódców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione podczas tłumienia Powstania Warszawskiego, w tym masakrę ludności cywilnej na warszawskiej Woli.

  • Planszówkowe Piątki | Wakacje w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
    Planszówkowe Piątki | Wakacje w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów

    Wydarzenie

    Planszówkowe Piątki | Wakacje w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów

    W wakacyjne piątki zapraszamy na spotkania z grami planszowymi, karcianymi i bitewnymi!

  • Odsłuch audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” (2026) i spotkanie z autorką | Letnie rozmowy filmowe
    Odsłuch audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” (2026) | Letnie rozmowy filmowe

    Wydarzenie

    Odsłuch audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” (2026) i spotkanie z autorką | Letnie rozmowy filmowe

    Podczas kolejnego spotkania z cyklu Letnie Rozmowy Filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów zapraszamy na odsłuch pierwszego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”. O projekcie opowie autorka serialu - Martyna Wojtkowska.

  • CASE STUDY: Sprawa Reinefartha: Wola 1944 i bezkarność w RFN | Berlin w Warszawie
    Grafika: CASE STUDY: Sprawa Reinefartha: Wola 1944 i bezkarność w RFN. Berlin w Warszawie. 6 sierpnia 2026, godz. 18:00

    debata

    CASE STUDY: Sprawa Reinefartha: Wola 1944 i bezkarność w RFN | Berlin w Warszawie

    Historia zbrodni jest niezwykle bolesna – ale równie bolesna bywa historia bezkarności. Na przykładzie rzezi Woli i losów Heinza Reinefartha pokażemy, jak po 1945 roku działały mechanizmy „normalizacji”: prawo, polityka, lokalne interesy i milczenie. Zapraszamy na 7. spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”.

  • Obchody 82. rocznicy Rzezi Woli
    Obchody 82. rocznicy Rzezi Woli

    Aktualności

    Obchody 82. rocznicy Rzezi Woli

    5 sierpnia 2026 roku odbyły się uroczystości upamiętniające 82. rocznicę Rzezi Woli. W wydarzeniu wzięło udział kierownictwo Instytutu Pileckiego.

  • Rewolucja strachu i nadziei: Polskie społeczeństwo po II wojnie światowej
    Zobacz zapis debaty pt. „Rewolucja strachu i nadziei – polskie społeczeństwo po II wojnie światowej”  odbyła się 24 lipca 2026 roku w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82.

    Aktualności

    Rewolucja strachu i nadziei: Polskie społeczeństwo po II wojnie światowej

    Zobacz zapis debaty pt. „Rewolucja strachu i nadziei – polskie społeczeństwo po II wojnie światowej” o życiu i nastrojach Polaków w latach 40. i 50. XX wieku.

  • Hołd Bohaterom 1944 roku!
    Uroczystości związane z obchodami 82. rocznicy Wybuchu Powstania Warszawskiego

    Aktualności

    Hołd Bohaterom 1944 roku!

    1 sierpnia, w sobotnie popołudnie, w rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego Dyrekcja Instytutu Pileckiego uczestniczyła w państwowych uroczystościach, które odbyły się przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej, nieopodal Sejmu RP oraz przy Pomniku Polegli Niepokonani na Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli.

  • Instytut Pileckiego uczcił pamięć ofiar obozu zagłady w Treblince
    83. rocznica buntu więźniów KL Treblinka

    Aktualności

    Instytut Pileckiego uczcił pamięć ofiar obozu zagłady w Treblince

    W niedzielę 2 sierpnia odbyły się obchody 83. rocznicy buntu więźniów w niemieckim nazistowskim obozie zagłady Treblinka II, zorganizowane przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma we współpracy z Muzeum Treblinka. W uroczystości upamiętniającej ofiary uczestniczył Łukasz Mieszkowski, Zastępca Dyrektora Instytutu Pileckiego ds. historii w przestrzeni publicznej.

  • Berlin: znani niemieccy aktorzy czytają wspomnienia uczestników Powstania Warszawskiego | 82. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego
    Grafika promująca wydarzenie upamiętniające Powstanie Warszawskie. Na jasnoniebieskim tle widnieje archiwalne zdjęcie uśmiechniętej dziewczynki z opaskami powstańczymi na obu ramionach. Obok znajduje się napis: „Gedenken an den Warschauer Aufstand” oraz informacje o programie: wystawa, czytanie i pieśni. W prawym dolnym rogu podano datę wydarzenia: 1 sierpnia 2026.

    Wydarzenie

    Berlin: znani niemieccy aktorzy czytają wspomnienia uczestników Powstania Warszawskiego | 82. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego

    „Pamięć o Powstaniu Warszawskim: wystawa, czytanie i pieśni” – zapraszamy na obchody 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego.

  • „Godzina W” w Instytucie Pileckiego
    Grafika ze zdjęciem fasady budynku siedziby Instytutu Pileckiego z napisem: 1 sierpnia. 82. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego.

    Wydarzenie

    „Godzina W” w Instytucie Pileckiego

    W sobotę 1 sierpnia Instytut Pileckiego serdecznie zaprasza Warszawiaków do swojej siedziby przy ul. Siennej 82 by wspólnie świętować 82. rocznicę Powstania Warszawskiego.

  • Projekcja filmu „Odyseja polska" (2025) i spotkanie z twórcami
    Odyseja polska (2025) - zapowiedź pokazu filmowego w Galerii DBK, 30 lipca 2026

    film

    Projekcja filmu „Odyseja polska" (2025) i spotkanie z twórcami

    Zapraszamy 30 lipca do Galerii Dom bez Kantów na Krakowskim Przedmieściu 11.

  • Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego
    Wernisaż wystawy, kobieta stojąca tyłem do kadru przygląda się akwareli.

    Aktualności

    Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego

    28 lipca w siedzibie Instytutu Pileckiego odbył się wernisaż wystawy prezentującej po raz pierwszy w Warszawie mało znane akwarele i rysunki dokumentujące Powstanie Warszawskie. Ich autorem był Walerian Bielecki ps. „Inżynier Jan” – żołnierz Zgrupowania „Krybar”, architekt i konstruktor słynnego samochodu pancernego „Kubuś”.

  • Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi

    Aktualności

    Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi

    Z okazji przypadającej 1 sierpnia rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego odbyło się spotkanie z Bohaterami tamtego zrywu.

  • Sztuka dokumentu - reportaż z Powstania Warszawskiego zapisany obrazem. Wystawa akwareli i szkiców żołnierza-artysty Waleriana Bieleckiego
    Powiśle - rekonesans dowódcy zgrupowania kpt. Krybara. Walerian Bielecki. Akwarela 1944. Sygnatura MWB 2514

    wystawa

    Sztuka dokumentu - reportaż z Powstania Warszawskiego zapisany obrazem. Wystawa akwareli i szkiców żołnierza-artysty Waleriana Bieleckiego

    We wtorek 28 lipca o godz. 18 w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego otwarta zostanie wystawa prezentująca, po raz pierwszy w stolicy, mało znane akwarele i rysunki dokumentujące Powstanie Warszawskie.

  • Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”

    Aktualności

    Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”

    Czy można żyć tuż obok miejsca masowej zagłady i nie wiedzieć, co się dzieje? Co oznacza „wiedzieć” – widzieć, słyszeć, domyślać się, a może świadomie wypierać rzeczywistość? Wokół tych pytań koncentrowało się kolejne spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”, które odbyło się w siedzibie Instytucie Pileckiego.

  • Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
    Czworo prelegentów podczas sesji pytań i odpowiedzi. Od lewej: uczestnik w skórzanej kurtce odpowiada do mikrofonu. Obok siedzi prelegent w okularach, koszuli w delikatną kratkę i beżowych spodniach. Dalej prelegentka w białym komplecie trzymająca program konferencji oraz uczestniczka w granatowej marynarce. Na stoliku przed nimi butelki wody, szklanki i niebieska teczka na materiały konferencyjne.

    Aktualności

    Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]

    Druga konferencja naukowa z cyku ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w. – Polska na europejskim tle porównawczym (1919–1989)” zgromadziła przedstawicieli różnych dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych, reprezentujących wiele ośrodków badawczych z Polski i zagranicy.