Świadek wieku ludobójstwa. Rafał Lemkin i konwencja z 1948 r.

1 marca 2018

LEMKIN-ZGLOSZNIA-BANERY-850x450

[ENGLISH]

Instytut Pileckiego ma zaszczyt zaprosić na międzynarodową, interdyscyplinarną konferencję naukową poświęconą Rafałowi Lemkinowi, polskiemu prawnikowi żydowskiego pochodzenia, który jako autor pojęcia ludobójstwo walnie przyczynił się do podpisania Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa, przyjętej przez Narody Zjednoczone 9 grudnia 1948 r.

W grudniu 2018 roku przypada 70. rocznica uchwalenia Konwencji ONZ w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa. Twórcą pojęcia „ludobójstwo”, a także autorem projektu konwencji był polski prawnik żydowskiego pochodzenia Rafał Lemkin. Celem konferencji jest szeroka interdyscyplinarna refleksja nad historycznym znaczeniem i aktualnością koncepcji Lemkina oraz dyskusja o założeniach konwencji, jej przesłaniu i politycznym oddziaływaniu, a także o stosowaniu jej przepisów w praktyce.

Zastanawiając się nad biografią i dorobkiem Lemkina, pragniemy przybliżyć jego związki z przedwojenną Polską i jej środowiskiem naukowym. Inspiracje z kręgu lwowskiej szkoły prawa, zakorzenienie w tradycji wielonarodowej i wielokulturowej Rzeczpospolitej, doświadczenie konfrontacji z dwoma totalitaryzmami w XX wieku – bez tego trudno zrozumieć genezę koncepcji Lemkina, najdonioślejszej odpowiedzi na wielkie tragedie XX wieku, sformułowanej na płaszczyźnie prawa i filozofii politycznej. Warszawa – stolica II Rzeczpospolitej, gdzie Lemkin mieszkał i pracował przed wojną, jest najdogodniejszym miejscem dyskusji o tych sprawach.

Przyjmując prawną definicję pojęcia „ludobójstwo” za podstawowy punkt odniesienia, chcemy ożywić dyskusję nad tym zjawiskiem z perspektywy różnych dyscyplin i w oparciu o odmienne punkty widzenia. Historycy dostrzegają, że ludobójstwo – przestępstwo, którego znamiona zdefiniowano w określonym miejscu i czasie, jest fenomenem obecnym i powtarzającym się w dziejach ludzkości. Nieprzypadkowo jednak zostało nazwane i unormowane w wieku XX, który stał się areną tragicznych wydarzeń: Rzezi Ormian, Wielkiego Głodu na Ukrainie, Zbrodni Katyńskiej, ludobójstwa Tutsi w Rwandzie, a przede wszystkim Zagłady Żydów. Na gruntowne zbadanie zasługuje w szczególności  ścisły związek między reżimami totalitarnymi i ludobójstwem – zjawiskami, które w równym stopniu naznaczyły doświadczenie wieku XX.

Ludobójstwo to zarazem fundamentalny temat teorii i filozofii polityki. Każdy kto posługuje się tym terminem, musi zapytać o naturę wspólnoty (lud, naród) podlegającej ochronie, o prawo zbiorowości ludzkich do pokojowego współistnienia oraz o pożądany kształt.

Obok dylematów, które w kontekście zjawiska i teorii ludobójstwa podejmowane są na gruncie różnych dyscyplin humanistyki, wielkim wyzwaniem jest potoczne rozumienie ludobójstwa. Pragnienie uznania własnej ofiary, rozmaite praktyki kultury pamięci, rywalizacja partykularnych narracji o przeszłości – wszystko to sprawia, że refleksja nad dorobkiem Rafała Lemkina i kategorią ludobójstwa nie jest wyłącznie domeną uczonych. To temat, który zajmuje polityków, budzi zainteresowanie dziennikarzy i porusza wyobraźnię społeczeństw.

Podczas konferencji nie zabraknie także rozważań nad problemami współczesności. Terroryzm, polityka neoimperialna, biopolityka czy gwałtowny rozwój technologiczny – to tylko niektóre wyzwania, które mogą sprawić, że w przyszłości ludobójstwo i inne zbrodnie przeciwko ludzkości znów staną się sprawą aktualną. Czy badania nad ludobójstwem pomagają przewidywać i powstrzymywać nowe zagrożenia? Czy akty i instytucje prawa międzynarodowego są w stanie skutecznie mu zapobiegać? Czy dziedzictwo Konwencji i dorobek Rafała Lemkina wytrzymują próbę czasu?

Udział wezmą m.in.  dr Donna-Lee Frieze, prof. William A. Schabas, prof. Marek Kornat.

Ta strona wykorzystuje pliki cookie dla lepszego działania serwisu. Możesz zablokować pliki cookie w ustawieniach
przeglądarki. Więcej informacji w Polityka prywatności strony.

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl