Wystawy - Instytut Pileckiego

Podwójnie Wolne. Prawa polityczne kobiet 1918

28 listopada 1918 r. Polki dekretem Naczelnika Państwa otrzymały czynne i bierne prawa wyborcze, co postawiło Polskę w szeregu najbardziej demokratycznych i nowoczesnych państw Europy. Co jednak wydarzyło się wcześniej? Jak wyglądała droga, którą musiały przejść kolejne pokolenia kobiet, by 26 stycznia 1919 r. nasze babcie i prababcie z dużych i małych miast, ze szlacheckich dworków i wiejskich chałup udały się w środku mroźnej zimy do urn wyborczych, żeby po raz pierwszy w historii wybrać posłów i co najważniejsze, posłanki? Paleolog, Gertz, Kretkowska, Szczerbińska - poznaj polskie emancypantki, działaczki niepodległościowe i społeczniczki! W stulecie nadania Polkom praw wyborczych przedstawiamy ich niezwykłą drogę do idei wolnej Polski i równych praw kobiet i mężczyzn.

Ochotnik. Witold Pilecki i jego misja w Auschwitz

Witold Pilecki był pierwszym, który poinformował świat o okrucieństwie rozgrywającym się za bramą obozu. Przez ponad dwa i pół roku budował ruch oporu w Auschwitz i przygotowywał zbrojne powstanie. Po ucieczce osobiście zabiegał u przywódców polskiego państwa podziemnego o udaremnienie zagłady setek tysięcy ludzkich istnień. 

Witold Pilecki był dotychczas postacią mało znaną poza granicami Polski. Ekspozycja przygotowana z udziałem międzynarodowych ekspertów prezentuje nie tylko słynne raporty Pileckiego, ale także unikatowe obiekty, takie jak egzemplarz maszyny szyfrującej Enigma, fragmenty zniszczonego przez Niemców Teatru Wielkiego w Warszawie, nieznane szerzej dokumenty z procesów oświęcimskich we Frankfurcie czy szereg oryginalnych eksponatów z Muzeum Auschwitz.

Lemkin. Świadek wieku ludobójstwa

Czy ludobójstwo to domena historii? Co doprowadziło do powstania jednej z najważniejszych odpowiedzi intelektualnych na tragiczne doświadczenie II wojny światowej? „Lemkin. Świadek wieku ludobójstwa” to pierwsza w Polsce wystawa, która w całości poświęcona jest postaci Rafała Lemkina. Jej otwarcie przypadło w 70. rocznicę uchwalenia konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa, którą Lemkin uważał za dzieło swego życia. Warszawa – miasto, w którym prowadził przed wojną kancelarię adwokacką i z którego uciekał przed niemieckimi bombardowaniami we wrześniu 1939 roku; Warszawa – miasto ciężko doświadczone niemieckimi zbrodniami, których ofiarami padali Żydzi i Polacy; Warszawa – to właściwe miejsce, by mówić o życiu i dokonaniach Rafała Lemkina.

Paszporty

Wystawa opowiada o roli rządu RP na uchodźstwie i Polskiego Państwa Podziemnego w informowaniu świata o Holokauście oraz akcjach podejmowanych dla ratowania Żydów z terenów niemieckiej okupacji. Powstała w związku z badaniami prowadzonymi przez Ambasadę Polski w Szwajcarii i Instytut Pileckiego, na podstawie których ogłoszono listę nazwisk Żydów, którzy w wyniku starań tzw. grupy Ładosia otrzymali paszporty krajów Ameryki Południowej. Paszporty te wielu z nich uratowały życie. W sposób szczegółowy prezentuje działalność właśnie grupy Ładosia i jej głównych bohaterów, w tym Chaima Eissa i Aleksandra Ładosia.

Zawołani po imieniu

Wystawa opowiada o osobach wyjętych spod prawa, zagrożonych donosem, mordowanych bez sądu – tylko dlatego, że pomagali tym, których okupanci uznali za „podludzi”. Dziś, po latach, przypominamy twarze Polaków zamordowanych za ratowanie Żydów i oddajemy głos. Ekspozycja odpowiada na pytanie, które legło u podwalin projektu: dlaczego Instytut Pileckiego bada losy Polaków zamordowanych za pomoc Żydów?