Nigdy więcej! 85. rocznica wybuchu II wojny światowej z Instytutem Pileckiego | Zapowiedź wydarzeń - Instytut Pileckiego

22.08.2024 (CZW)

Nigdy więcej! 85. rocznica wybuchu II wojny światowej z Instytutem Pileckiego | Zapowiedź wydarzeń

Instytut Pileckiego w ramach obchodów 85. rocznicy wybuchu II wojny światowej przygotował szereg wydarzeń, których głównym celem jest kształtowanie świadomości historycznej i prawnej, a także uwrażliwianie opinii publicznej na krzywdę ofiar.

– Wojna jest doświadczeniem ogólnoludzkim. Zawsze jest zła. Niszczy i zostawia poczucie niesprawiedliwości i bezsensowności. Ze względu na to czym jest i jakie niesie ze sobą konsekwencje dla jednostki, społeczeństwa  czy państwa musimy o niej stale przypominać. – podkreśla dr Wojciech Kozłowski, p.o. dyrektor Instytutu Pileckiego. - Wojna ukazuje skrajne postawy, zachowania ludzkie - od nienawiści i zła, po szlachetność i dobro. stawia jednostkę w obliczu trudnych wyborów moralnych. Pokazuje, że tylko solidarność międzyludzka może pomóc przetrwać. Czas pokoju nie jest dany raz na zawsze. Pamiętajmy o tym i nie zapominajmy o tragicznych wydarzeniach sprzed 85 lat. Oby NIGDY WIĘCEJ!

Instytut Pileckiego w ramach obchodów 85. rocznicy wybuchu II wojny światowej przygotował szereg wydarzeń, których głównym celem jest kształtowanie świadomości historycznej i prawnej, a także uwrażliwianie opinii publicznej na krzywdę ofiar. Przez najbliższe dwa miesiące będziemy opowiadać współczesnym językiem o trudnych historiach i doświadczeniach okresu wojny, które są nieodłączną częścią polskiej pamięci zbiorowej. Rocznica będzie okazją do przypomnienia okrucieństw wojny, znaczenia dialogu międzykulturowego w kształtowaniu kultury pamięci. Poprzez różnorodne projekty z pogranicza sztuki i historii chcemy pobudzić do refleksji, otworzyć nowe możliwości i sposoby komunikowania o teraźniejszości i przyszłości.

– Doświadczenie drugiej wojny światowej zostanie z nami na zawsze. Naszym obowiązkiem jest pamiętać. Uczyć kolejne pokolenia o tym co było i poddać refleksji traumatyczne doświadczenie czasów Zagłady – mówi Jakub Kiersikowski z Instytutu Pileckiego. - Chcemy uwrażliwić na słowo, to o czym i jak mówimy, a uniwersalny język sztuki dał nam taką możliwość. Stał się wyjątkowym narzędziem, za pomocą którego zinterpretowaliśmy na przykład zeznania ofiar totalitaryzmu niemieckiego i sowieckiego: więźniów obozów koncentracyjnych, łagrów, uczestników Powstania Warszawskiego oraz świadków masowych egzekucji, to dało inspirację do przygotowania różnorodnych projektów artystyczno-historycznych. Poprzez kampanię Nigdy więcej! zachęcamy do odkrycia na nowo, naszego obszernego archiwum , który jest sercem działalności badawczej Instytutu. – dodaje.

Koncerty jazzowe, premiera płyty z udziałem wybitnych artystów i artystek, spotkania międzypokoleniowe ze świadkami drugiej wojny światowej, debaty wokół książek, piknik historyczny, upamiętnienie Polaków ratujących Żydów, V Zjazd Rodzin Programu Zawołani po imieniu i wiele innych wydarzeń proponujemy szerokiemu gronu odbiorców nie tylko w Polsce ale i zagranicą. Poniżej zapowiedz wydarzeń tegorocznych Obchodów.

Muzyka:

12 września, konferencja prasowa– premiera płyty „Lipcowe” z udziałem m.in. Mariki, Natalii Nykiel, Roberta Cichego, Fabryka Norblina, Warszawa 

Album zawiera 10 utworów utrzymanych w stylistyce alternatywnego popu, które powstały na podstawie rozmów z rodzinami Ofiar Obławy Augustowskiej i stały się nośnikiem wspomnień, emocji i historii, opowiedzianych przez wdowy po Lipcowych, ich matki, dzieci i wnuki, często czekające do końca życia na wieści o zaginionych bliskich. Swoich głosów użyczyły im: Bovska, Ewelina Flinta, Marika, Natalia Nykiel, Jagoda Kret i zespół Tulia.

21 września, z okazji Międzynarodowego Dnia Pokoju, zapraszamy do Studia Koncertowego Polskiego Radia im. W. Lutosławskiego w Warszawie na koncert Adama Bałdycha (Adam Bałdych Quintet) – kompozytora i wirtuoza skrzypiec, który na bazie materiałów archiwalnych Instytutu Pileckiego stworzył „Portrety”, utwory oddające emocje ukryte w relacjach świadków II wojny światowej. Koncert pod patronatem medialnym Programu 2 Polskiego Radia (więcej).

25 września, koncert Adama Bałdycha (Adam Bałdych Quintet) „Portrets” –  Villa Elisabeth w Berlinie

Książki:

5 września, inauguracja tegorocznego cyklu czwartkowych spotkań w Galerii Instytutu Pileckiego Dom Bez Kantów w Warszawie. Literackie spotkanie wokół książki Wojciecha Brojera „Mikołaj Wasik. Pierwszy wójt Dąbrówna. Twórca najstarszego pomnika Powstania Warszawskiego” (2024). Rozmowa z autorem książki o wyjątkowym człowieku - żołnierzu Bitwy Warszawskiej i II WS, Powstańcu Warszawskim i powojennym samorządowcu, inicjatorze pierwszego pomnika Powstania Warszawskiego (więcej).

12 września, autorskie popołudnie Norberta Bączyka wokół książki "Terror niemieckiego okupanta”, Galeria Instytut Pileckiego Dom Bez Kantów, Warszawa. Publikacja wydana przez Wydawnictwo Instytutu Pileckiego (więcej).

Film:

31 sierpnia premiera filmu dokumentalnego "A więc wojna! Niezapomniane kadry. Opowieść o czasie pokoju i wojny" na kanale YouTube IP, film zrealizowany przez zespół filmowy Instytutu Pileckiego (więcej).

Piknik historyczny:

7 września, obchody 85. rocznicy Bitwy o Łańcut stoczonej przez 10 Brygadę Kawalerii dowodzonej przez płk. Stanisława Maczka.

Warsztaty edukacyjne, spotkania ze świadkami i uczestnikami drugiej wojny światowej, m.in. z żołnierzem AK, pokaz filmu „A więc wojna!”. Łańcut – Park Angielski

Program Zawołani po imieniu:

31 sierpnia-1 września, V Zjazd Rodzin Programu „Zawołanych po imieniu”,  spotkanie z udziałem ponad 130 potomków rodzin Polaków ratujących Żydów.

Podczas zjazdu Instytut Pileckiego otrzyma wyjątkowe artefakty w tym kamień z domu rodzinnego Józefa Ulmy, zamordowanego wraz ze swoją żoną i dziećmi przez Niemców 24 marca 1944 w Markowej za ukrywanie Żydów. Cenne pamiątki zostaną przekazane przez Jerzego Ulmę, bratanka Józefa, na ręce dr. Wojciecha Kozłowskiego, p.o. Dyrektora Instytutu.

10 września ubiegłego roku Wiktoria i Józef Ulmowie oraz ich dzieci decyzją papieża Franciszka zostali beatyfikowani. Tydzień wcześniej, trzeciego września w Sadzie Pamięci w Markowej została wmurowana tablica, poświęcona wszystkim „Zawołanym po imieniu” - w ten sposób do programu symbolicznie włączona została także rodzina Ulmów.

Wyjątkowe pamiątki już wkrótce będzie można oglądać na wystawie „Zawołani po imieniu” w warszawskiej Galerii Instytutu Pileckiego Dom Bez Kantów (więcej).

26 września, Upamiętnienie Franciszka Antczaka i Kazimierza Szkopa zamordowanych za pomoc Żydom w czasie okupacji niemieckiej w Nacpolsku.

Zobacz także

  • Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
    Zdjęcie Damiana Markowskiego.

    Aktualności

    Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski

    W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.

  • The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Aktualności

    The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.

  • Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA

    Aktualności

    Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA

    W związku z powracającą w przestrzeni publicznej dyskusją na temat batalionu „Nachtigall”, dr hab. Tomasz Chinciński, profesor Instytutu Pileckiego, przypomina kluczowe fakty ustalone przez historyków.

  • „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie

    Aktualności

    „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie

    17 października 2026 roku publiczność zgromadzona w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego wysłuchała drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” o Sewerynnie Szmaglewskiej.

  • „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
    Grafika podcastu ze zdjęciem Witolda Pileckiego.

    Aktualności

    „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski

    Czy Witold Pilecki podjął się najniebezpieczniejszej misji II wojny światowej? Jak trafił do Auschwitz? Czy rzeczywiście budował tam konspirację? Zapraszamy do obejrzenia podcastu Muzeum Historii Polski z udziałem dyrektora Instytutu Pileckiego Karola Madaja.

  • Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
    Widok na pełen amfiteatr podczas koncertu na żywo. Publiczność wypełnia trybuny po lewej stronie. Na ogromnym, namiotowym suficie nad areną wyświetlany jest spektakularny, czarno-biały mapping wizualny, przedstawiający obrazy miejskich ulic i architektury. Po prawej widać oświetloną scenę z wykonawcami.

    Aktualności

    Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]

    Przez trzy dni (9–11 października) festiwal „Wolskie Ostańce” zapraszał do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę z nowej perspektywy — poprzez osobiste historie, miejsca naznaczone pamięcią oraz to, co wciąż trwa pomiędzy znikaniem a trwaniem.

  • Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie

    Aktualności

    Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie

    Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?

  • Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
    Panel dyskusyjny podczas wydarzenia dotyczącego sztucznej inteligencji w archiwach. Grupa prelegentów siedzi w fotelach na scenie i słucha wystąpienia.

    Aktualności

    Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja

    30 września 2026 roku – w Dniu Archiwisty – w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Laboratoria innowacji. AI w archiwach”.

  • Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

    Aktualności

    Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

    8 października w ogrodzie Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbyło się wyjątkowe wydarzenie – jubileusz 10-lecia działalności instytucji.

  • Festiwal „Wolskie Ostańce”
    Grafika promocyjna festiwalu „Wolskie Ostańce” w ciemnoczerwonej tonacji z datą 9–11.10.2026 i podtytułem „między znikaniem a trwaniem”.

    Aktualności

    Festiwal „Wolskie Ostańce”

    Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.

  • Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
    Widok z góry na pełną widownię sali kinowej podczas uroczystości otwarcia 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni. Na podświetlonej na czerwono scenie przemawiają prowadzący, a w tle widać wielki ekran z grafiką festiwalu.

    Aktualności

    Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW

    Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.

  • „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
    Panel dyskusyjny z udziałem czterech osób siedzących w fotelach na scenie przed publicznością. Po lewej stronie stoi roll-up Instytutu Pileckiego, a po prawej banner Muzeum Dom Rodziny Pileckich.

    Aktualności

    „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

    6 października pracownicy Instytutu Pileckiego brali udział w „Spotkaniu z Patronem” organizowanym przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.