Upamiętnienie polskich ofiar II wojny światowej w Berlinie - Instytut Pileckiego
18.06.2025 (ŚR)
Upamiętnienie polskich ofiar II wojny światowej w Berlinie
Upamiętnienie polskich ofiar II wojny światowej w Berlinie
W miejscu, gdzie niegdyś w Berlinie stała Opera Krolla, wczoraj odsłonięto tymczasowy „Pomnik Polski 1939–1945”. Upamiętnia on ponad pięć milionów polskich obywateli, którzy stracili życie w wyniku II wojny światowej, niemieckiej inwazji i późniejszej okupacji.
Pomnik odsłonięto przy udziale Hanny Wróblewskiej, minister kultury i dziedzictwa narodowego, oraz Wolframa Weimera, pełnomocnika rządu federalnego Niemiec ds. kultury i mediów.
Ministra Wróblewska w swoim wystąpieniu przypomniała postać Władysława Bartoszewskiego, który już w 2013 r. zaproponował budowę pomnika polskich ofiar. Odniosła się również do apelu z 2017 r., w którym około 140 sygnatariuszy wezwało do powstania takiego pomnika w centrum Berlina: „Prawie żadna polska rodzina nie pozostała nietknięta przez niemiecką okupację w latach 1939–1945”. Dodała też: „Wierzę, że wspólnie upamiętnimy ofiary i spełnimy nasz społeczny obowiązek wobec żyjących świadków i przyszłych pokoleń. Jesteśmy to winni ofiarom, naszym dzieciom i wnukom!”
W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele Sejmu i Bundestagu, niemieckiej administracji, polskich i niemieckich instytucji zajmujących się polityką pamięci oraz korpusu dyplomatycznego.
W uroczystości wziął m.in. udział prof. Krzysztof Ruchniewicz, dyrektor Instytutu Pileckiego i pełnomocnik rządu RP ds. współpracy z Niemcami. Złożył on wieniec w imieniu Instytutu.
Lokalizacja została wybrana nieprzypadkowo: 1 września 1939 roku Adolf Hitler ogłosił w Operze Kroll atak na Polskę – oficjalny początek II wojny światowej. Ważący prawie 30 ton głaz z dwujęzycznym napisem w języku polskim i niemieckim jest widocznym znakiem pamięci o polskich ofiarach narodowosocjalistycznego terroru.
Pomnik powstał z inicjatywy Instytutu Spraw Polskich w Darmstadt, przy wydatnej pomocy i wsparciu władz oraz parlamentu Berlina.
W przyszłości tymczasowy pomnik ma zostać zastąpiony stałym i uzupełniony o planowany Dom Polsko-Niemiecki.
Zobacz także
- Publikacja profesora Instytutu Pileckiego w „Zeitschrift für Geschichtswissenschaft”
Aktualności
Publikacja profesora Instytutu Pileckiego w „Zeitschrift für Geschichtswissenschaft”
W listopadowym numerze niemieckiego czasopisma naukowego „Zeitschrift für Geschichtswissenschaft” ukazał się artykuł dr. hab. Tomasza Chincińskiego, profesora Instytutu Pileckiego.
- Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”
Aktualności
Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”
4 listopada w Instytucie Pileckiego odbyła się debata towarzysząca premierze dwutomowej monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”, opublikowanej we wrześniu 2026 r. nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego.
- Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
Aktualności
Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
W dniach 26–30 października 2026 roku w ramach „Public History Lab 2026” grupa nauczycieli, edukatorów, studentów i doktorantów z Niemiec poznawała w Warszawie polską perspektywę na wydarzenia II wojny światowej.
- Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie
Aktualności
Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie
29 października 2026 roku na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odbyło się uroczyste otwarcie plenerowej ekspozycji „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”. Wydarzenie przypomina postaci tegorocznych laureatów Medalu – osób, które w najciemniejszych momentach XX wieku wykazały się wyjątkową odwagą, solidarnością i człowieczeństwem, niosąc ratunek polskim obywatelom.
- Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze
Aktualności
Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odznaczył medalem „Virtus et Fraternitas” 18 osób z 7 krajów: Czech, Japonii, Norwegii, Nowej Zelandii, Ukrainy, Węgier i Polski.
- Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
Aktualności
Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.
- The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Aktualności
The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.
- Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
Aktualności
Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
W związku z powracającą w przestrzeni publicznej dyskusją na temat batalionu „Nachtigall”, dr hab. Tomasz Chinciński, profesor Instytutu Pileckiego, przypomina kluczowe fakty ustalone przez historyków.
- „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
Aktualności
„Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
17 października 2026 roku publiczność zgromadzona w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego wysłuchała drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” o Sewerynnie Szmaglewskiej.
- „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Aktualności
„Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Czy Witold Pilecki podjął się najniebezpieczniejszej misji II wojny światowej? Jak trafił do Auschwitz? Czy rzeczywiście budował tam konspirację? Zapraszamy do obejrzenia podcastu Muzeum Historii Polski z udziałem dyrektora Instytutu Pileckiego Karola Madaja.
- Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Aktualności
Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Przez trzy dni (9–11 października) festiwal „Wolskie Ostańce” zapraszał do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę z nowej perspektywy — poprzez osobiste historie, miejsca naznaczone pamięcią oraz to, co wciąż trwa pomiędzy znikaniem a trwaniem.
- Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Aktualności
Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?