Polski wiek XX. Nowe perspektywy | druga edycja projektu - Instytut Pileckiego

Polski wiek XX. Nowe perspektywy | druga edycja projektu

Już po raz drugi zapraszamy naukowców do przesyłania zgłoszeń projektów, które dotyczą nowych badań na temat polskiego doświadczenia konfrontacji z dwoma totalitaryzmami w XX wieku.

Instytut Pileckiego zachęca polskich badaczy reprezentujących różne dyscypliny do refleksji nad fundamentalnymi zagadnieniami XX-wiecznej historii Polski. W ramach półtorarocznego projektu powstaną prace, które podejmują wielorakie tematy: pomijane lub niedostatecznie uwzględnione w dotychczasowych badaniach, niekiedy trudne i kontrowersyjne, często wymagające syntetycznego, porównawczego lub problemowego podejścia. Publikacje zostaną następnie wydane nakładem instytutu.

Celem projektu jest zainicjowanie nowych badań i prezentacja ich wyników w atrakcyjnej formie. Owocem pierwszej edycji programu jest pięć książek, które ukażą się w 2020 roku. Mając na uwadze powodzenie projektu, po raz kolejny chcemy umożliwić polskim naukowcom realizację ambitnych pomysłów, odkładanych często na później, ze względu na konieczność przeprowadzenia szerokiej kwerendy, a także pogłębione analizy. Zależy nam na książkach nie tylko rzetelnie udokumentowanych, w których stawiane są nowe pytania i proponowane oryginalne interpretacje. Pragniemy również, by publikacje te były ciekawie napisane i mogły zwrócić uwagę szerokiego grona odbiorców. Chcielibyśmy ponadto, aby głos polskiej humanistyki był obecny w światowej dyskusji o historii XX wieku. Z tego powodu planujemy przekład najlepszych prac na język angielski i ich wydanie za granicą.

Do udziału w projekcie zapraszamy przedstawicieli nauk humanistycznych i społecznych, co najmniej ze stopniem naukowym doktora (postdoc). Uwzględnimy także aplikacje kandydatów, będących na zaawansowanym etapie prac nad rozprawą doktorską. 

Zapraszamy autorów do nadsyłania projektów, które będą stanowić punkt wyjścia do przygotowania  publikacji książkowych. Propozycje należy zgłaszać w ramach jednego lub kilku wymienionych poniżej obszarów badawczych.

I. PODEJŚCIE MIKROHISTORYCZNE: Polska pod okupacją niemiecką i sowiecką w latach 1939–1945 (studia z historii lokalnej ze szczególnym uwzględnieniem mniejszych miejscowości i obszarów wiejskich)

    1. Polska kultura w obliczu okupacji oraz stosunek Niemców i Sowietów do polskich instytucji i dóbr kultury.
    2. Terror niemiecki na polskiej wsi.
    3. Życie codzienne pod dwiema okupacjami.
    4. Polskie Państwo Podziemne na tle ruchu oporu w Europie.
    5. Postawy społeczne w trakcie niemieckiej i sowieckiej okupacji Polski.
    6. Powojenny system (nie)sprawiedliwości: próby rozliczenia zbrodni niemieckich w komunistycznej Polsce.
    7. Polskie powojnie: życie społeczne w Polsce po zakończeniu okupacji niemieckiej w latach 1944–1948.

II. PODEJŚCIE PORÓWNAWCZE I SYNTETYZUJĄCE: polska myśl wobec XX wieku

    1. Myśl polityczna i prawna II RP wobec totalitaryzmów.
    2. Historiografia i myśl polityczna polskiej emigracji wojennej i powojennej wobec doświadczenia II wojny światowej i dyktatury komunistycznej.
    3. Między prawdą historyczną, propagandą i cenzurą: badania nad II wojną światową w okresie PRL.
    4. Doświadczenie XX wieku w literaturze, piśmiennictwie i sztuce polskiej.

III. PRZEKROJOWE SYNTEZY: Polskie doświadczenie totalitaryzmu i jego interpretacja w wymiarze europejskim lub globalnym

    1. Autorskie, całościowe (teoretyczne lub komparatystyczne) spojrzenia na kluczowe problemy badawcze związane z tematyką totalitaryzmów,  uwzględniające szczególne doświadczenie Polski i Polaków.

Do obowiązków uczestników projektu będą należeć:

– przygotowanie publikacji naukowej w formie książki, która zostanie wydana przez Instytut Pileckiego w języku polskim, a w wybranych przypadkach również w języku angielskim. Objętość książki powinna wynosić 10–15 arkuszy wydawniczych (400–600 tys. znaków), a jej ukończenie musi nastąpić w terminie 12–18 miesięcy od daty podpisania umowy, w zależności od założonego harmonogramu prac;

– terminowe przekazywanie kolejnych fragmentów ww. publikacji zgodnie z zaakceptowanym przez Instytut Pileckiego harmonogramem prac;

– prezentacja wyników swoich badań na seminariach naukowych.

Za udział w projekcie oferujemy wynagrodzenie w wysokości 25 tys. złotych brutto. Będzie ono wypłacane w transzach po przekazaniu kolejnych fragmentów książki oraz wzięciu udziału w seminariach.

Zgłoszenia do projektu należy przesyłać drogą elektroniczną na adres noweperspektywy@instytutpileckiego.pl do 19 stycznia 2020 roku. Akceptowane będą wyłącznie zgłoszenia w postaci formularza, stanowiącego załącznik do niniejszego ogłoszenia. Po otrzymaniu zgłoszenia organizator w ciągu trzech dni roboczych prześle potwierdzenie jego przyjęcia. W razie braku otrzymania potwierdzenia, prosimy o kontakt telefoniczny.

Do zgłoszenia należy dołączyć swoją jedną wybraną publikację w formacie PDF.

W przypadku doktorantów, należy również dołączyć do zgłoszenia jeden list rekomendacyjny od osoby znającej dorobek naukowy kandydata.

W procedurze oceny i wyboru propozycji, które zostaną zaklasyfikowane do udziału w projekcie, będą uczestniczyć doświadczeni naukowcy.

Wyniki rekrutacji zostaną ogłoszone do 15 marca 2020 roku.

Do zgłoszenia prosimy dołączyć poniższą formułę:

„Wyrażam zgodę na przetworzenie moich danych osobowych dla potrzeb procesu rekrutacji zgodnie z Ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 roku nr 101, poz. 926 ze zmianami)”.

Zobacz także

  • Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości

    Aktualności

    Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości

    Debata pt. „Kultura pamięci o Polakach ratujących Żydów”, która odbyła się 27 marca 2026 r. w Muzeum Niepodległości w Warszawie, stanowiła element obchodów III Dni Dziedzictwa Błogosławionej Rodziny Ulmów oraz 10. rocznicy otwarcia wystawy stałej w Muzeum w Markowej.

  • Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom

    Aktualności

    Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom

    Mija 83. rocznica zbrodni w Brzózie Królewskiej. Tego dnia w 1943 roku zginęli Katarzyna i Sebastian Kazakowie. Zostali zamordowani przez niemieckich żandarmów za pomoc niesioną Żydom w czasie okupacji. Małżeństwo zostało uhonorowane w ramach programu „Zawołani po Imieniu”.

  • Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego

    Aktualności

    Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego

    24 marca w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego (IP) odbył się się wernisaż wystawy „Warszawa na nowo. Fotografie reporterskie 1945–1949" przygotowanej we współpracy IP i DSH (Domu Spotkań z Historią). Wystawę można zwiedzać do końca sierpnia 2026 roku.

  • Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)

    Aktualności

    Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)

    Ogłoszenie o konkursie na stypendia finansowe na badania naukowe w Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, oddział zamiejscowy w Berlinie.

  • „Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów

    Aktualności

    „Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów

    W środę 25 marca Instytut Pileckiego zainaugurował nowy projekt: cykl pokazów „Niemi świadkowie”. W warszawskiej galerii w Domu Bez Kantów zaprezentowano zwiedzającym i dziennikarzom gabloty z historycznymi przedmiotami – pamiątkami po „Zawołanych po imieniu” z rodzin Ulmów i Stawarskich – zamordowanych za niesienie pomocy Żydom.

  • „Zawołani po Imieniu”. Upamiętniono rodziny Stawarskich i Singerów

    Aktualności

    „Zawołani po Imieniu”. Upamiętniono rodziny Stawarskich i Singerów

    W Sieniawie na Podkarpaciu odbyło się uroczyste upamiętnienie rodzin Stawarskich i Singerów. W czasie II wojny światowej Wiktoria i Mateusz Stawarscy zginęli z rąk niemieckich okupantów za ukrywanie żydowskiej rodziny. To kolejna odsłona sztandarowego programu Instytutu „Zawołani po Imieniu”.

  • Druga debata z cyklu „Berlin w Warszawie”. Rozmowa o reparacjach i zadośćuczynieniu [wideo]

    Aktualności

    Druga debata z cyklu „Berlin w Warszawie”. Rozmowa o reparacjach i zadośćuczynieniu [wideo]

    „Zadośćuczynienie, odszkodowania, reparacje: co jest realne, co jest symboliczne?" - pod takim tytułem odbyła się druga debata w cyklu „Berlin w Warszawie”. Znawcy tematyki polsko-niemieckiej przedstawili różne punkty widzenia na trudne relacje między oboma narodami.

  • Rocznica śmierci Franciszka Andrzejczyka. Zginął za pomoc Żydom w czasie okupacji

    Aktualności

    Rocznica śmierci Franciszka Andrzejczyka. Zginął za pomoc Żydom w czasie okupacji

    20 marca mija 83. rocznica zbrodni w Czyżewie (woj. podlaskie). Za pomoc Żydom w czasie wojny zginął z rąk niemieckich żandarmów Franciszek Andrzejczyk.

  • 24 marca | Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką

    Aktualności

    24 marca | Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką

    W 2018 roku Prezydent RP ustanowił dzień 24 marca Narodowym Dniem Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. To upamiętnienie wszystkich obywateli polskich, którzy z narażeniem życia udzielali Żydom pomocy podczas niemieckiej okupacji.

  • Komunikat. Rada Pamięci Instytutu Pileckiego

    Aktualności

    Komunikat. Rada Pamięci Instytutu Pileckiego

    Zasady działania i organizacji Rady Pamięci Instytutu Pileckiego.

  • Pilecki w Nowym Jorku. Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century”

    Aktualności

    Pilecki w Nowym Jorku. Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century”

    Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century” skupiała się na dziedzictwie procesów norymberskich oraz ich rzeczywistym oddziaływaniu na rozwój współczesnego prawa międzynarodowego i metody pociągania do odpowiedzialności zbrodniarzy wojennych.

  • Pomnik Katyński w Jersey City. Uroczyste złożenie kwiatów

    Aktualności

    Pomnik Katyński w Jersey City. Uroczyste złożenie kwiatów

    16 marca Karol Madaj, p.o. dyrektor Instytutu Pileckiego, złożył kwiaty pod Pomnikiem Katyńskim w Jersey City. Uroczystość ta stanowiła symboliczne dopełnieniem wydarzeń związanych z oficjalną inauguracją stałej siedziby Oddziału Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku, która odbyła się w dniach 14-15 marca.