Polski wiek XX. Nowe perspektywy | druga edycja projektu - Instytut Pileckiego

21.11.2019 (CZW)

Polski wiek XX. Nowe perspektywy | druga edycja projektu

Już po raz drugi zapraszamy naukowców do przesyłania zgłoszeń projektów, które dotyczą nowych badań na temat polskiego doświadczenia konfrontacji z dwoma totalitaryzmami w XX wieku.

Instytut Pileckiego zachęca polskich badaczy reprezentujących różne dyscypliny do refleksji nad fundamentalnymi zagadnieniami XX-wiecznej historii Polski. W ramach półtorarocznego projektu powstaną prace, które podejmują wielorakie tematy: pomijane lub niedostatecznie uwzględnione w dotychczasowych badaniach, niekiedy trudne i kontrowersyjne, często wymagające syntetycznego, porównawczego lub problemowego podejścia. Publikacje zostaną następnie wydane nakładem instytutu.

Celem projektu jest zainicjowanie nowych badań i prezentacja ich wyników w atrakcyjnej formie. Owocem pierwszej edycji programu jest pięć książek, które ukażą się w 2020 roku. Mając na uwadze powodzenie projektu, po raz kolejny chcemy umożliwić polskim naukowcom realizację ambitnych pomysłów, odkładanych często na później, ze względu na konieczność przeprowadzenia szerokiej kwerendy, a także pogłębione analizy. Zależy nam na książkach nie tylko rzetelnie udokumentowanych, w których stawiane są nowe pytania i proponowane oryginalne interpretacje. Pragniemy również, by publikacje te były ciekawie napisane i mogły zwrócić uwagę szerokiego grona odbiorców. Chcielibyśmy ponadto, aby głos polskiej humanistyki był obecny w światowej dyskusji o historii XX wieku. Z tego powodu planujemy przekład najlepszych prac na język angielski i ich wydanie za granicą.

Do udziału w projekcie zapraszamy przedstawicieli nauk humanistycznych i społecznych, co najmniej ze stopniem naukowym doktora (postdoc). Uwzględnimy także aplikacje kandydatów, będących na zaawansowanym etapie prac nad rozprawą doktorską. 

Zapraszamy autorów do nadsyłania projektów, które będą stanowić punkt wyjścia do przygotowania  publikacji książkowych. Propozycje należy zgłaszać w ramach jednego lub kilku wymienionych poniżej obszarów badawczych.

I. PODEJŚCIE MIKROHISTORYCZNE: Polska pod okupacją niemiecką i sowiecką w latach 1939–1945 (studia z historii lokalnej ze szczególnym uwzględnieniem mniejszych miejscowości i obszarów wiejskich)

    1. Polska kultura w obliczu okupacji oraz stosunek Niemców i Sowietów do polskich instytucji i dóbr kultury.
    2. Terror niemiecki na polskiej wsi.
    3. Życie codzienne pod dwiema okupacjami.
    4. Polskie Państwo Podziemne na tle ruchu oporu w Europie.
    5. Postawy społeczne w trakcie niemieckiej i sowieckiej okupacji Polski.
    6. Powojenny system (nie)sprawiedliwości: próby rozliczenia zbrodni niemieckich w komunistycznej Polsce.
    7. Polskie powojnie: życie społeczne w Polsce po zakończeniu okupacji niemieckiej w latach 1944–1948.

II. PODEJŚCIE PORÓWNAWCZE I SYNTETYZUJĄCE: polska myśl wobec XX wieku

    1. Myśl polityczna i prawna II RP wobec totalitaryzmów.
    2. Historiografia i myśl polityczna polskiej emigracji wojennej i powojennej wobec doświadczenia II wojny światowej i dyktatury komunistycznej.
    3. Między prawdą historyczną, propagandą i cenzurą: badania nad II wojną światową w okresie PRL.
    4. Doświadczenie XX wieku w literaturze, piśmiennictwie i sztuce polskiej.

III. PRZEKROJOWE SYNTEZY: Polskie doświadczenie totalitaryzmu i jego interpretacja w wymiarze europejskim lub globalnym

    1. Autorskie, całościowe (teoretyczne lub komparatystyczne) spojrzenia na kluczowe problemy badawcze związane z tematyką totalitaryzmów,  uwzględniające szczególne doświadczenie Polski i Polaków.

Do obowiązków uczestników projektu będą należeć:

– przygotowanie publikacji naukowej w formie książki, która zostanie wydana przez Instytut Pileckiego w języku polskim, a w wybranych przypadkach również w języku angielskim. Objętość książki powinna wynosić 10–15 arkuszy wydawniczych (400–600 tys. znaków), a jej ukończenie musi nastąpić w terminie 12–18 miesięcy od daty podpisania umowy, w zależności od założonego harmonogramu prac;

– terminowe przekazywanie kolejnych fragmentów ww. publikacji zgodnie z zaakceptowanym przez Instytut Pileckiego harmonogramem prac;

– prezentacja wyników swoich badań na seminariach naukowych.

Za udział w projekcie oferujemy wynagrodzenie w wysokości 25 tys. złotych brutto. Będzie ono wypłacane w transzach po przekazaniu kolejnych fragmentów książki oraz wzięciu udziału w seminariach.

Zgłoszenia do projektu należy przesyłać drogą elektroniczną na adres noweperspektywy@instytutpileckiego.pl do 19 stycznia 2020 roku. Akceptowane będą wyłącznie zgłoszenia w postaci formularza, stanowiącego załącznik do niniejszego ogłoszenia. Po otrzymaniu zgłoszenia organizator w ciągu trzech dni roboczych prześle potwierdzenie jego przyjęcia. W razie braku otrzymania potwierdzenia, prosimy o kontakt telefoniczny.

Do zgłoszenia należy dołączyć swoją jedną wybraną publikację w formacie PDF.

W przypadku doktorantów, należy również dołączyć do zgłoszenia jeden list rekomendacyjny od osoby znającej dorobek naukowy kandydata.

W procedurze oceny i wyboru propozycji, które zostaną zaklasyfikowane do udziału w projekcie, będą uczestniczyć doświadczeni naukowcy.

Wyniki rekrutacji zostaną ogłoszone do 15 marca 2020 roku.

Do zgłoszenia prosimy dołączyć poniższą formułę:

„Wyrażam zgodę na przetworzenie moich danych osobowych dla potrzeb procesu rekrutacji zgodnie z Ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 roku nr 101, poz. 926 ze zmianami)”.

Zobacz także

  • Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
    Zdjęcie Damiana Markowskiego.

    Aktualności

    Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski

    W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.

  • The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Aktualności

    The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.

  • Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA

    Aktualności

    Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA

    W związku z powracającą w przestrzeni publicznej dyskusją na temat batalionu „Nachtigall”, dr hab. Tomasz Chinciński, profesor Instytutu Pileckiego, przypomina kluczowe fakty ustalone przez historyków.

  • „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie

    Aktualności

    „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie

    17 października 2026 roku publiczność zgromadzona w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego wysłuchała drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” o Sewerynnie Szmaglewskiej.

  • „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
    Grafika podcastu ze zdjęciem Witolda Pileckiego.

    Aktualności

    „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski

    Czy Witold Pilecki podjął się najniebezpieczniejszej misji II wojny światowej? Jak trafił do Auschwitz? Czy rzeczywiście budował tam konspirację? Zapraszamy do obejrzenia podcastu Muzeum Historii Polski z udziałem dyrektora Instytutu Pileckiego Karola Madaja.

  • Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
    Widok na pełen amfiteatr podczas koncertu na żywo. Publiczność wypełnia trybuny po lewej stronie. Na ogromnym, namiotowym suficie nad areną wyświetlany jest spektakularny, czarno-biały mapping wizualny, przedstawiający obrazy miejskich ulic i architektury. Po prawej widać oświetloną scenę z wykonawcami.

    Aktualności

    Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]

    Przez trzy dni (9–11 października) festiwal „Wolskie Ostańce” zapraszał do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę z nowej perspektywy — poprzez osobiste historie, miejsca naznaczone pamięcią oraz to, co wciąż trwa pomiędzy znikaniem a trwaniem.

  • Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie

    Aktualności

    Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie

    Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?

  • Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
    Panel dyskusyjny podczas wydarzenia dotyczącego sztucznej inteligencji w archiwach. Grupa prelegentów siedzi w fotelach na scenie i słucha wystąpienia.

    Aktualności

    Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja

    30 września 2026 roku – w Dniu Archiwisty – w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Laboratoria innowacji. AI w archiwach”.

  • Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

    Aktualności

    Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

    8 października w ogrodzie Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbyło się wyjątkowe wydarzenie – jubileusz 10-lecia działalności instytucji.

  • Festiwal „Wolskie Ostańce”
    Grafika promocyjna festiwalu „Wolskie Ostańce” w ciemnoczerwonej tonacji z datą 9–11.10.2026 i podtytułem „między znikaniem a trwaniem”.

    Aktualności

    Festiwal „Wolskie Ostańce”

    Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.

  • Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
    Widok z góry na pełną widownię sali kinowej podczas uroczystości otwarcia 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni. Na podświetlonej na czerwono scenie przemawiają prowadzący, a w tle widać wielki ekran z grafiką festiwalu.

    Aktualności

    Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW

    Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.

  • „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
    Panel dyskusyjny z udziałem czterech osób siedzących w fotelach na scenie przed publicznością. Po lewej stronie stoi roll-up Instytutu Pileckiego, a po prawej banner Muzeum Dom Rodziny Pileckich.

    Aktualności

    „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

    6 października pracownicy Instytutu Pileckiego brali udział w „Spotkaniu z Patronem” organizowanym przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.