Nie dla fałszowania historii. Instytut Pileckiego odpowiada na tezy Grzegorza Brauna - Instytut Pileckiego

16.07.2025 (ŚR)

Nie dla fałszowania historii. Instytut Pileckiego odpowiada na tezy Grzegorza Brauna

Instytut Pileckiego, w związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej wypowiedziami p. Grzegorza Brauna, podważającymi zarówno wiarygodność, jak i autorstwo Raportów rtm. Witolda Pileckiego, informujących o zabijaniu ludzi przy użyciu gazu w KL Auschwitz-Birkenau, stanowczo sprzeciwia się wszelkim próbom zniekształcania prawdy historycznej oraz negowaniu Holokaustu.

Twierdzenie p. Grzegorza Brauna, że „Pilecki, autor tych raportów pisanych w latach wojny, jeszcze nic o komorach gazowych nie wie”, jest nieprawdziwe. Zarówno w Raporcie W, jak i Raporcie S, obydwu sporządzonych w 1943 roku, Witold Pilecki wyraźnie pisze o gazowaniu jako metodzie uśmiercania więźniów. Informacje na ten temat znajdują się na pierwszych stronach wspomnianych raportów, co świadczy o tym, że albo p. Grzegorz Braun nie trzyma się własnych zaleceń i nie oddał się „bacznej lekturze, krytycznej lekturze”, albo, co gorsza, celowo wprowadza w błąd opinię publiczną.

Z kolei podważanie przez p. Brauna faktu, że to Rotmistrz był autorem Raportu sporządzonego w 1945 roku, jest bezzasadne i świadczy o ignorancji oraz braku znajomości podstawowych źródeł dotyczących życia patrona naszego Instytutu. Przede wszystkim nie „podobno” (jak chce p. Braun), ale „na pewno”, oryginał Raportu znajduje się w Londynie. Jego zdigitalizowana kopia jest w posiadaniu archiwum Instytutu Pileckiego. Równie nieprawdziwe jest twierdzenie p. Brauna, że wspomnianego Raportu do tej pory nie opublikowano. W rzeczywistości został on wydany między innymi przez Wydawnictwo AMDG (2016), Wydawnictwo Apostolicum (2017), a także uzupełnia biografię Witolda Pileckiego autorstwa Adama Cyry (wielokrotnie wznawianą, z najnowszym wydaniem z 2022 roku). Braki tak elementarnej wiedzy świadczą o tym, że p. Grzegorz Braun nie zadał sobie trudu zapoznania się z życiem Rotmistrza i dotyczącymi go opracowaniami, a zabiera głos w sposób nierzetelny, godząc w dobre imię i pamięć o patronie naszego Instytutu.

W Studium Polski Podziemnej w Londynie, w tej samej jednostce archiwalnej co Raport z 1945 roku, znajduje się sporządzone odręcznie przez Witolda Pileckiego pismo adresowane do gen. Tadeusza Pełczyńskiego, w którym informuje on o przekazaniu na jego ręce Raportu. Rotmistrz kończy je następującymi słowami (pisownia oryginalna): „Nie ma tu ‘słowa za wiele’, kłamstewko jakieś sprofanowałoby wspomnienia o światłych postaciach, które tam zginęły.” Pamięć tę profanuje obecnie p. Grzegorz Braun, który w sposób bezpodstawny podważa zarówno wiarygodność, jak i autorstwo Raportów, godząc w ten sposób w heroiczny wysiłek zarówno Rotmistrza, jak i jego współpracowników ze Związku Organizacji Wojskowej, którzy z narażeniem życia przekazywali informacje o popełnianych w KL Auschwitz-Birkenau zbrodniach, w tym o istnieniu komór gazowych.

W celu negowania faktów dotyczących ofiar i metod ich zabijania w KL Auschwitz (istnienie komór gazowych), w swoich wypowiedziach p. Braun podważa także wartość dowodów zbrodni popełnionych w niemieckich nazistowskich obozach koncentracyjnych, przedstawionych przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze, oraz bezstronność Trybunału. Jest to niezgodne z faktami. Pomimo przedstawienia przez zespół prokuratorów ZSRR dowodów mających wykazać odpowiedzialność III Rzeszy za zbrodnię katyńską, sprawa ta nie została przez Trybunał rozpatrzona i nie była przedmiotem sentencji wyroku. Kwestionowanie dorobku orzeczniczego Trybunału Norymberskiego, który był pierwszym w historii międzynarodowym trybunałem właściwym do osądzenia sprawców zbrodni międzynarodowych, to szerzenie narracji negacjonistycznych i podważanie fundamentalnych zasad sprawiedliwości, gwarantujących odpowiedzialność sprawców.

Zdjęcie na górze strony: Krematorium w Auschwitz, Marcin Białek, CC BY-SA 3.0 , via Wikimedia Commons (https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fd/Crematorium_at_Auschwitz_I_2012.jpg)

Zobacz także

  • Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
    Zdjęcie Damiana Markowskiego.

    Aktualności

    Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski

    W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.

  • The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Aktualności

    The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.

  • Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA

    Aktualności

    Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA

    W związku z powracającą w przestrzeni publicznej dyskusją na temat batalionu „Nachtigall”, dr hab. Tomasz Chinciński, profesor Instytutu Pileckiego, przypomina kluczowe fakty ustalone przez historyków.

  • „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie

    Aktualności

    „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie

    17 października 2026 roku publiczność zgromadzona w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego wysłuchała drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” o Sewerynnie Szmaglewskiej.

  • „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
    Grafika podcastu ze zdjęciem Witolda Pileckiego.

    Aktualności

    „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski

    Czy Witold Pilecki podjął się najniebezpieczniejszej misji II wojny światowej? Jak trafił do Auschwitz? Czy rzeczywiście budował tam konspirację? Zapraszamy do obejrzenia podcastu Muzeum Historii Polski z udziałem dyrektora Instytutu Pileckiego Karola Madaja.

  • Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
    Widok na pełen amfiteatr podczas koncertu na żywo. Publiczność wypełnia trybuny po lewej stronie. Na ogromnym, namiotowym suficie nad areną wyświetlany jest spektakularny, czarno-biały mapping wizualny, przedstawiający obrazy miejskich ulic i architektury. Po prawej widać oświetloną scenę z wykonawcami.

    Aktualności

    Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]

    Przez trzy dni (9–11 października) festiwal „Wolskie Ostańce” zapraszał do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę z nowej perspektywy — poprzez osobiste historie, miejsca naznaczone pamięcią oraz to, co wciąż trwa pomiędzy znikaniem a trwaniem.

  • Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie

    Aktualności

    Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie

    Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?

  • Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
    Panel dyskusyjny podczas wydarzenia dotyczącego sztucznej inteligencji w archiwach. Grupa prelegentów siedzi w fotelach na scenie i słucha wystąpienia.

    Aktualności

    Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja

    30 września 2026 roku – w Dniu Archiwisty – w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Laboratoria innowacji. AI w archiwach”.

  • Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

    Aktualności

    Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

    8 października w ogrodzie Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbyło się wyjątkowe wydarzenie – jubileusz 10-lecia działalności instytucji.

  • Festiwal „Wolskie Ostańce”
    Grafika promocyjna festiwalu „Wolskie Ostańce” w ciemnoczerwonej tonacji z datą 9–11.10.2026 i podtytułem „między znikaniem a trwaniem”.

    Aktualności

    Festiwal „Wolskie Ostańce”

    Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.

  • Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
    Widok z góry na pełną widownię sali kinowej podczas uroczystości otwarcia 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni. Na podświetlonej na czerwono scenie przemawiają prowadzący, a w tle widać wielki ekran z grafiką festiwalu.

    Aktualności

    Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW

    Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.

  • „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
    Panel dyskusyjny z udziałem czterech osób siedzących w fotelach na scenie przed publicznością. Po lewej stronie stoi roll-up Instytutu Pileckiego, a po prawej banner Muzeum Dom Rodziny Pileckich.

    Aktualności

    „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

    6 października pracownicy Instytutu Pileckiego brali udział w „Spotkaniu z Patronem” organizowanym przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.