Nie dla fałszowania historii. Instytut Pileckiego odpowiada na tezy Grzegorza Brauna - Instytut Pileckiego

16.07.2025 (ŚR)

Nie dla fałszowania historii. Instytut Pileckiego odpowiada na tezy Grzegorza Brauna

Instytut Pileckiego, w związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej wypowiedziami p. Grzegorza Brauna, podważającymi zarówno wiarygodność, jak i autorstwo Raportów rtm. Witolda Pileckiego, informujących o zabijaniu ludzi przy użyciu gazu w KL Auschwitz-Birkenau, stanowczo sprzeciwia się wszelkim próbom zniekształcania prawdy historycznej oraz negowaniu Holokaustu.

Twierdzenie p. Grzegorza Brauna, że „Pilecki, autor tych raportów pisanych w latach wojny, jeszcze nic o komorach gazowych nie wie”, jest nieprawdziwe. Zarówno w Raporcie W, jak i Raporcie S, obydwu sporządzonych w 1943 roku, Witold Pilecki wyraźnie pisze o gazowaniu jako metodzie uśmiercania więźniów. Informacje na ten temat znajdują się na pierwszych stronach wspomnianych raportów, co świadczy o tym, że albo p. Grzegorz Braun nie trzyma się własnych zaleceń i nie oddał się „bacznej lekturze, krytycznej lekturze”, albo, co gorsza, celowo wprowadza w błąd opinię publiczną.

Z kolei podważanie przez p. Brauna faktu, że to Rotmistrz był autorem Raportu sporządzonego w 1945 roku, jest bezzasadne i świadczy o ignorancji oraz braku znajomości podstawowych źródeł dotyczących życia patrona naszego Instytutu. Przede wszystkim nie „podobno” (jak chce p. Braun), ale „na pewno”, oryginał Raportu znajduje się w Londynie. Jego zdigitalizowana kopia jest w posiadaniu archiwum Instytutu Pileckiego. Równie nieprawdziwe jest twierdzenie p. Brauna, że wspomnianego Raportu do tej pory nie opublikowano. W rzeczywistości został on wydany między innymi przez Wydawnictwo AMDG (2016), Wydawnictwo Apostolicum (2017), a także uzupełnia biografię Witolda Pileckiego autorstwa Adama Cyry (wielokrotnie wznawianą, z najnowszym wydaniem z 2022 roku). Braki tak elementarnej wiedzy świadczą o tym, że p. Grzegorz Braun nie zadał sobie trudu zapoznania się z życiem Rotmistrza i dotyczącymi go opracowaniami, a zabiera głos w sposób nierzetelny, godząc w dobre imię i pamięć o patronie naszego Instytutu.

W Studium Polski Podziemnej w Londynie, w tej samej jednostce archiwalnej co Raport z 1945 roku, znajduje się sporządzone odręcznie przez Witolda Pileckiego pismo adresowane do gen. Tadeusza Pełczyńskiego, w którym informuje on o przekazaniu na jego ręce Raportu. Rotmistrz kończy je następującymi słowami (pisownia oryginalna): „Nie ma tu ‘słowa za wiele’, kłamstewko jakieś sprofanowałoby wspomnienia o światłych postaciach, które tam zginęły.” Pamięć tę profanuje obecnie p. Grzegorz Braun, który w sposób bezpodstawny podważa zarówno wiarygodność, jak i autorstwo Raportów, godząc w ten sposób w heroiczny wysiłek zarówno Rotmistrza, jak i jego współpracowników ze Związku Organizacji Wojskowej, którzy z narażeniem życia przekazywali informacje o popełnianych w KL Auschwitz-Birkenau zbrodniach, w tym o istnieniu komór gazowych.

W celu negowania faktów dotyczących ofiar i metod ich zabijania w KL Auschwitz (istnienie komór gazowych), w swoich wypowiedziach p. Braun podważa także wartość dowodów zbrodni popełnionych w niemieckich nazistowskich obozach koncentracyjnych, przedstawionych przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze, oraz bezstronność Trybunału. Jest to niezgodne z faktami. Pomimo przedstawienia przez zespół prokuratorów ZSRR dowodów mających wykazać odpowiedzialność III Rzeszy za zbrodnię katyńską, sprawa ta nie została przez Trybunał rozpatrzona i nie była przedmiotem sentencji wyroku. Kwestionowanie dorobku orzeczniczego Trybunału Norymberskiego, który był pierwszym w historii międzynarodowym trybunałem właściwym do osądzenia sprawców zbrodni międzynarodowych, to szerzenie narracji negacjonistycznych i podważanie fundamentalnych zasad sprawiedliwości, gwarantujących odpowiedzialność sprawców.

Zdjęcie na górze strony: Krematorium w Auschwitz, Marcin Białek, CC BY-SA 3.0 , via Wikimedia Commons (https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fd/Crematorium_at_Auschwitz_I_2012.jpg)

Zobacz także

  • Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
    Grafika promująca wydarzenie

    Aktualności

    Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

    Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.

  • Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”

    Aktualności

    Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”

    Do 29 października w Instytucie Pileckiego w Nowym Jorku można oglądać wystawę o ludziach, którzy ryzykowali własne życie, aby ratować Żydów podczas Holokaustu – oraz tych, którzy przeżyli dzięki ich odwadze.

  • Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
    Grafika promująca wydarzenie

    Aktualności

    Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów

    W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.

  • „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
    Grafika promująca wydarzenie

    Aktualności

    „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa

    Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” organizowana w dniach 2-4 września przez Instytut Pileckiego w Warszawie jest pierwszym w Polsce przedsięwzięciem podsumowującym interdyscyplinarne badania nad sowiecką Azją Centralną w XX wieku – regionem o wyjątkowo skomplikowanej historii totalitaryzmu, o dramatycznych doświadczeniach ludności poddawanej masowym represjom i przymusowym deportacjom, w tym ludności polskiej.

  • Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
    Dyrektor Karol Madaj składa wieniec pod pomnikiem

    Aktualności

    Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku

    W 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej przedstawiciele Instytutu Pileckiego wzięli udział w uroczystościach upamiętniających obrońców Ojczyzny oraz cywilne ofiary niemieckiej agresji. Kwiaty złożono zarówno podczas ogólnopolskich obchodów na Westerplatte, jak i lokalnych miejscach pamięci w Warszawie.

  • Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
    Grafika z informacją o Targach Książki.

    Aktualności

    Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie

    Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.

  • „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
    Zdjęcie z otwarcia wystawy

    Aktualności

    „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy

    W piątek, 28 sierpnia, w rocznicę śmierci Rafała Lemkina i tuż po 35. rocznicy odzyskania niepodległości przez Mołdawię Instytut Pileckiego, wspólnie z Centrum Mieroszewskiego, otworzył na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie wystawę „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947”.

  • Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego

    Aktualności

    Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego

    Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, powołała Karola Madaja na stanowisko dyrektora Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w Warszawie. Pięcioletnia kadencja dyrektora rozpocznie się 30 sierpnia br.

  • Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie

    Aktualności

    Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie

    Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.

  • Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego

    Aktualności

    Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego

    To jedno z kluczowych militarnych starć w dziejach świata! 15 sierpnia obchodzimy rocznicę Bitwy Warszawskiej, określanej też zwyczajowo „Cudem nad Wisłą”. To również Święto Wojska Polskiego.

  • „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”

    Aktualności

    „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”

    W najnowszym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.

  • Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]

    Aktualności

    Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]

    6 sierpnia – w 82. rocznicę Rzezi Woli, w Instytucie Pileckiego odbyło się siódme spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”. Debata poświęcona była jednemu z najbardziej bolesnych przykładów powojennej bezkarności – historii Heinza Reinefartha, byłego generała Waffen-SS i jednego z dowódców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione podczas tłumienia Powstania Warszawskiego, w tym masakrę ludności cywilnej na warszawskiej Woli.