Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady” - Instytut Pileckiego
03.09.2026 (CZW)
Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”
Do 29 października w Instytucie Pileckiego w Nowym Jorku można oglądać wystawę o ludziach, którzy ryzykowali własne życie, aby ratować Żydów podczas Holokaustu – oraz tych, którzy przeżyli dzięki ich odwadze.
Wystawa, seminarium i spotkanie z Evą Paddock - wydarzenia towarzyszce wystawie
9 września odbędzie się międzynarodowe seminarium eksperckie poświęcone pamięci o Holokauście z udziałem ekspertów z Niemiec i Austrii, Europy Środkowo-Wschodniej, Europy Zachodniej i Północnej, Izraela oraz Stanów Zjednoczonych. Następnego dnia (10 września) odbędzie się spotkanie z ocalała z Holocaustu Evą Paddock.
- Wystawa: Między życiem a śmiercią. Historie pomocy w czasie Zagłady 25 sierpnia – 29 października 2026
- Seminarium: Memory in Transition: A Transatlantic Perspective on Holocaust Education 9 września 2026, godz. 18:00-21:00
- Spotkanie z Evą Paddock 10 września 2026, godz. 18:00
Instytut Pileckiego w Nowym Jorku
92 Greenwich Street, New York, NY 10006
Wstęp na wszystkie wydarzenia bezpłatny.
O wystawie
Ryzykowanie własnego życia, by ocalić drugiego człowieka, jest jednym z najbardziej niezwykłych aktów odwagi. Wystawa Między życiem a śmiercią. Historie pomocy w czasie Zagłady oddaje hołd tym, którzy mimo groźby więzienia, deportacji lub śmierci zdecydowali się pomagać prześladowanym Żydom podczas II wojny światowej. Łącząc historie osób ratujących i ocalonych, wystawa ukazuje złożoność relacji międzyludzkich w różnych, skrajnych warunkach wojennych. Każda historia została osadzona w szerszym kontekście historycznym, dzięki czemu zwiedzający mogą lepiej zrozumieć, jak lokalne uwarunkowania wpływały zarówno na możliwości udzielania pomocy, jak i na szanse ocalenia. Jednym z celów wystawy jest pokazanie, że decyzja o niesieniu pomocy była w dużej mierze uwarunkowana lokalnymi realiami – na przykład sytuacja osób ratujących Żydów w Warszawie zasadniczo różniła się od tej, z którą mierzyli się ratujący w Paryżu.
Wystawa przedstawia historie z piętnastu krajów europejskich – Chorwacji, Danii, Estonii, Francji, Holandii, Irlandii, Litwy, Niemiec, Polski, Rumunii, Słowacji, Ukrainy, Węgier, Wielkiej Brytanii i Włoch – ukazując doświadczenia zarówno osób niosących pomoc, jak i ocalonych. Jeden z paneli poświęcony jest dyplomatom z Polski, Japonii, Wielkiej Brytanii, Portugalii, Szwajcarii, Szwecji i Danii, których działania na rzecz ratowania Żydów miały miejsce w Niemczech, Francji, na Węgrzech, Litwie i w Szwajcarii.
O seminarium
Seminarium Memory in Transition: A Transatlantic Perspective on Holocaust Education towarzyszące wystawie stworzy okazję do dialogu na temat różnych sposobów upamiętniania Holokaustu oraz wyzwań, przed którymi stoją edukatorzy po obu stronach Atlantyku.
Prof. Daniel Blatman (Izrael), prof. Rune Christiansen (Dania), prof. Stephan Lehnstaedt (Niemcy), dr Richard Quinlan (USA) oraz prof. Piotr Trojański (Polska) przedstawią międzynarodowe perspektywy i doświadczenia, stwarzając przestrzeń do wymiany między europejskim i amerykańskim podejściem do edukacji o Holokauście. Dyskusja poświęcona będzie pamięci o Holokauście jako dynamicznemu i ewoluującemu procesowi, kształtowanemu przez doświadczenia historyczne, konteksty polityczne i społeczne, debatę publiczną oraz priorytety edukacyjne w różnych krajach.
O Evie Paddock
Eva Paddock miała zaledwie trzy i pół roku, gdy opuściła okupowaną przez nazistowskie Niemcy Europę w ramach akcji Kindertransportu. W lipcu 1939 roku wraz z siostrą znalazła się wśród dzieci wysłanych z Pragi do Anglii jednym z ostatnich czeskich pociągów w ramach operacji zorganizowanej przez sir Nicholasa Wintona. Podczas spotkania z Evą, połączonego z sesją pytań i odpowiedzi, publiczność będzie miała okazję wysłuchać jej niezwykłej historii ocalenia, wytrwałości i budowania życia od nowa w innym kraju. Czerpiąc ze swojego wieloletniego doświadczenia nauczycielki i dyrektorki szkoły, Eva podzieli się również refleksjami na temat tego, jak prowadzić edukację o Holokauście z należytą troską, wrażliwością i odpowiedzialnością. Podczas wydarzenia zaprezentowany zostanie także projekt Sound in the Silence – innowacyjny program edukacyjny realizowany przez ENRS, który przedstawi jego dyrektor artystyczny Dan Wolf.
Partnerzy
Wystawa jest współorganizowana przez Instytut Pileckiego oraz Europejską Sieć Pamięć i Solidarność (European Network Remembrance and Solidarity), we współpracy z Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN oraz Miejscem Pamięci Cichych Bohaterów w Berlinie.
Zobacz także
- The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Aktualności
The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.
- Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
Aktualności
Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
W związku z powracającą w przestrzeni publicznej dyskusją na temat batalionu „Nachtigall”, dr hab. Tomasz Chinciński, profesor Instytutu Pileckiego, przypomina kluczowe fakty ustalone przez historyków.
- „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
Aktualności
„Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
17 października 2026 roku publiczność zgromadzona w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego wysłuchała drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” o Sewerynnie Szmaglewskiej.
- „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Aktualności
„Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Czy Witold Pilecki podjął się najniebezpieczniejszej misji II wojny światowej? Jak trafił do Auschwitz? Czy rzeczywiście budował tam konspirację? Zapraszamy do obejrzenia podcastu Muzeum Historii Polski z udziałem dyrektora Instytutu Pileckiego Karola Madaja.
- Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Aktualności
Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Przez trzy dni (9–11 października) festiwal „Wolskie Ostańce” zapraszał do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę z nowej perspektywy — poprzez osobiste historie, miejsca naznaczone pamięcią oraz to, co wciąż trwa pomiędzy znikaniem a trwaniem.
- Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Aktualności
Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?
- Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
Aktualności
Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
30 września 2026 roku – w Dniu Archiwisty – w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Laboratoria innowacji. AI w archiwach”.
- Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
8 października w ogrodzie Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbyło się wyjątkowe wydarzenie – jubileusz 10-lecia działalności instytucji.
- Festiwal „Wolskie Ostańce”
Aktualności
Festiwal „Wolskie Ostańce”
Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.
- Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Aktualności
Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.
- „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
„Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
6 października pracownicy Instytutu Pileckiego brali udział w „Spotkaniu z Patronem” organizowanym przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.
- „Świadek” – Seweryna Szmaglewska w drugim odcinku „Sali 600” | Przedpremierowy odsłuch na dachu Instytutu Pileckiego
Aktualności
„Świadek” – Seweryna Szmaglewska w drugim odcinku „Sali 600” | Przedpremierowy odsłuch na dachu Instytutu Pileckiego
1 października na dachu Instytutu Pileckiego odbył się przedpremierowy odsłuch drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”, poświęconego Sewerynie Szmaglewskiej – pisarce, byłej więźniarce Auschwitz-Birkenau i świadkowi przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze. Spotkanie zorganizowano w związku z 80. rocznicą zakończenia głównego procesu norymberskiego.