Uroczyste otwarcie nowej siedziby Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 w Warszawie - Instytut Pileckiego
Uroczyste otwarcie nowej siedziby Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 w Warszawie
21 września 2025 r. oficjalnie otworzyliśmy nową siedzibę Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 w Warszawie.
W uroczystości wzięli udział przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, instytucji kultury, parlamentarzyści, a także rodzina rotmistrza Witolda Pileckiego, byli dyrektorzy, przyjaciele i pracownicy Instytutu.
Ceremonię rozpoczęło przecięcie wstęgi, podniesienie flagi państwowej na maszt przy akompaniamencie hymnu narodowego w wykonaniu chóru Mus Arietes i orkiestry Wojska Polskiego. Uroczystość zwieńczył koncert Adam Bałdych Quintet, którego program inspirowany był świadectwami ofiar totalitaryzmów z archiwów Instytutu.
– Życie i śmierć Witolda Pileckiego są inspiracją dla wielu osób i instytucji. Z nich wyrasta też i nasza misja. Chcemy, tak jak Rotmistrz, działać nieszablonowo i konsekwentnie zarazem, by skutecznie gromadzić informacje i badać totalitaryzmy. Tak jak autor „Raportu” chcemy popularyzować wiedzę i zachowywać pamięć. Jako Instytut „Solidarności i Męstwa” jesteśmy gotowi pracować z odwagą i solidarnie. Naszym wspólnym marzeniem jest jednak także, żeby pracować ze spokojem, bo w takim klimacie praca, którą wykonujemy dla Polski, przyniesie najlepsze długofalowe owoce – powiedział Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego.
Wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Maciej Wróbel podkreślił, że nowe otwarcie to także wzmocnienie polityki pamięci opartej na prawdzie i odpowiedzialności. – Historia nie jest zamkniętą księgą, lecz żywym zobowiązaniem wobec tych, którzy walczyli o wolność i niepodległość – zaznaczył.
Podczas uroczystości głos zabrali bliscy Rotmistrza. Siostrzeniec Witolda Pileckiego, Andrzej Marek Ostrowski, podzielił się osobistymi wspomnieniami o wuju – zarówno pełnymi rodzinnego ciepła, jak i odnoszącymi się do najbardziej dramatycznych momentów jego życia, w tym decyzji o dobrowolnym trafieniu do KL Auschwitz. O znaczeniu i roli Instytutu mówił także prawnuk Rotmistrza, Krzysztof Kosior.
W gronie gości specjalnych znalazł się również Saul Dreier, stuletni ocalały z Auschwitz, który już we wtorek poprowadzi warsztaty dla młodzieży w siedzibie Instytutu, a już w niedzielę zagra jubileuszowy koncert w Fabryce Schindlera w Krakowie. Obecny był także kpt. Janusz Walędzik „Czarny”, podkomendny Rotmistrza Pileckiego w Powstaniu Warszawskim, którego wspomnienia zaprezentowano uczestnikom wydarzenia.
Nowe otwarcie, zgodne z wyznaczoną misją
Misja Instytutu Pileckiego wyrasta z doświadczenia i świadectwa rotmistrza Witolda Pileckiego. Jego raporty z Auschwitz, jeden z najważniejszych dokumentów XX wieku, są świadectwem odwagi, prawdy i solidarności wobec ofiar nazistowskiego terroru. Sam autor, później zamordowany przez komunistyczny reżim, stał się symbolem walki z dwoma totalitaryzmami. Instytut, noszący jego imię, rozwija to dziedzictwo: bada mechanizmy zniewolenia, gromadzi i udostępnia świadectwa, upamiętnia tych, którzy w obliczu zła zachowali człowieczeństwo, i dzieli się tą wiedzą zarówno w Polsce, jak i na świecie.
Nowa siedziba, otwarta na mieszkańców i otwarta na historię
Gmach przy Siennej, zaprojektowany przez zespół Bogumiła Kidziaka, łączy modernistyczną prostotę z nowoczesnymi rozwiązaniami. „Sercem” budynku jest sala koncertowa, a także biblioteka i wystawa stała: otwarte dla mieszkańców i naukowców z całego świata. Detale architektoniczne, jak mozaiki w kształcie gorsecików czy instalacja inspirowana autoportretem rotmistrza: łączą tradycję z nowoczesnością. Architekt wspomniał, że każdy detal jest zagadką nawiązująca do wydarzeń i symboli, a nieperfekcyjność budynku podkreśla charakter polskiej historii. Nowa siedziba została przygotowana do wypełniania zadań Instytutu: badania, popularyzowania i upamietniania historii XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem dwóch totalitaryzmów: niemieckiego i rosyjskiego.
„Sienna – nowe otwarcie”: Tydzień Otwarty
Otwarcie siedziby było punktem kulminacyjnym Dni Otwartych Instytutu Pileckiego (19–27 września). Harmonogram wydarzeń pełen jest debat, warsztatów i wydarzeń edukacyjnych (PROGRAM). Każdy dzień poświęcony jest innemu aspektowi pracy Instytutu, od badań i edukacji, po pamięć lokalną, genealogie i historię mówioną. Zapraszamy!
Zobacz, jak powstawała nowa siedziba Instytutu Pileckiego przy ulicy Siennej.
Zobacz także
- Kwiecień w Instytucie Pileckiego. Harmonogram wydarzeń
Aktualności
Kwiecień w Instytucie Pileckiego. Harmonogram wydarzeń
Zachęcamy do zapoznania się z harmonogramem naszych działań na najbliższe tygodnie. Oto, co Instytut Pileckiego przygotował w kwietniu:
- Rocznica zbrodni dokonanej na rodzinie Domańskich. Zginęli za pomoc Żydom
Aktualności
Rocznica zbrodni dokonanej na rodzinie Domańskich. Zginęli za pomoc Żydom
Mijają 83 lata od zbrodni dokonanej na trzech mieszkańcach Rzążewa na Mazowszu. Zamordowali ich niemieccy żandarmi za pomoc udzieloną Żydom.
- Radosnych Świąt Wielkanocnych!
Aktualności
Radosnych Świąt Wielkanocnych!
Szanowni Państwo! Z okazji nadchodzących Świąt Wielkanocnych pragnę złożyć Państwu najserdeczniejsze życzenia.
- Instytut Pileckiego – zadania ustawowe i ich realizacja | Komunikat
Aktualności
Instytut Pileckiego – zadania ustawowe i ich realizacja | Komunikat
Instytut Pileckiego postanowił ogólnie zapoznać opinię publiczną z podstawami swojego działania w związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej dyskusjami dotyczącymi finansowania i celów działalności Instytutu Pileckiego. Większość zgłaszanych wątpliwości wynika z nieporozumień dotyczących specyfiki Instytutu Pileckiego, który łączy zadania z różnych obszarów administracji państwowej.
- Spotkanie autorskie wokół książki „Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945”
Aktualności
Spotkanie autorskie wokół książki „Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945”
– Historia pozbawiona wątku ekonomii, wątku gospodarczego zawsze będzie opowieścią ułomną i niepełną – mówił podczas spotkania prof. Damian Markowski.
- Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości
Aktualności
Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości
Debata pt. „Kultura pamięci o Polakach ratujących Żydów”, która odbyła się 27 marca 2026 r. w Muzeum Niepodległości w Warszawie, stanowiła element obchodów III Dni Dziedzictwa Błogosławionej Rodziny Ulmów oraz 10. rocznicy otwarcia wystawy stałej w Muzeum w Markowej.
- Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom
Aktualności
Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom
Mija 83. rocznica zbrodni w Brzózie Królewskiej. Tego dnia w 1943 roku zginęli Katarzyna i Sebastian Kazakowie. Zostali zamordowani przez niemieckich żandarmów za pomoc niesioną Żydom w czasie okupacji. Małżeństwo zostało uhonorowane w ramach programu „Zawołani po Imieniu”.
- Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
Aktualności
Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
24 marca w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego (IP) odbył się się wernisaż wystawy „Warszawa na nowo. Fotografie reporterskie 1945–1949" przygotowanej we współpracy IP i DSH (Domu Spotkań z Historią). Wystawę można zwiedzać do końca sierpnia 2026 roku.
- Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)
Aktualności
Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)
Ogłoszenie o konkursie na stypendia finansowe na badania naukowe w Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, oddział zamiejscowy w Berlinie.
- „Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Aktualności
„Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
W środę 25 marca Instytut Pileckiego zainaugurował nowy projekt: cykl pokazów „Niemi świadkowie”. W warszawskiej galerii w Domu Bez Kantów zaprezentowano zwiedzającym i dziennikarzom gabloty z historycznymi przedmiotami – pamiątkami po „Zawołanych po imieniu” z rodzin Ulmów i Stawarskich – zamordowanych za niesienie pomocy Żydom.
- „Zawołani po Imieniu”. Upamiętniono rodziny Stawarskich i Singerów
Aktualności
„Zawołani po Imieniu”. Upamiętniono rodziny Stawarskich i Singerów
W Sieniawie na Podkarpaciu odbyło się uroczyste upamiętnienie rodzin Stawarskich i Singerów. W czasie II wojny światowej Wiktoria i Mateusz Stawarscy zginęli z rąk niemieckich okupantów za ukrywanie żydowskiej rodziny. To kolejna odsłona sztandarowego programu Instytutu „Zawołani po Imieniu”.
- Druga debata z cyklu „Berlin w Warszawie”. Rozmowa o reparacjach i zadośćuczynieniu [wideo]
Aktualności
Druga debata z cyklu „Berlin w Warszawie”. Rozmowa o reparacjach i zadośćuczynieniu [wideo]
„Zadośćuczynienie, odszkodowania, reparacje: co jest realne, co jest symboliczne?" - pod takim tytułem odbyła się druga debata w cyklu „Berlin w Warszawie”. Znawcy tematyki polsko-niemieckiej przedstawili różne punkty widzenia na trudne relacje między oboma narodami.