Instytut Pileckiego ma nową Radę Pamięci - Instytut Pileckiego
11.03.2026 (ŚR)
Instytut Pileckiego ma nową Radę Pamięci
Została ona powołana zgodnie z obowiązującą Ustawą z dnia 9 listopada 2017 r. o Instytucie Solidarności i Męstwa imienia Witolda Pileckiego oraz Statutem Instytutu.
Rada Pamięci jest organem opiniodawczo-doradczym Dyrektora Instytutu.
Składa się z nie mniej niż siedmiu i nie więcej niż jedenastu członków, powoływanych i odwoływanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego spośród osób wyróżniających się wysokimi walorami moralnymi oraz wiedzą z zakresu historii Polski i Narodu Polskiego.
Do zadań Rady Pamięci należy m.in. opiniowanie inicjatyw o nadanie osobom, o których mowa w art. 3 ust. 1 Ustawy, z dn. 9 listopada 2017 o Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, Medalu Virtus et Fraternitas oraz innych odznaczeń, orderów lub wyróżnień.
Rada Pamięci jest uprawniona do zajmowania stanowiska we wszystkich sprawach dotyczących działalności Instytutu. Pracami Rady Pamięci kieruje przewodniczący, powoływany i odwoływany przez ministra.
Rada Pamięci Instytutu Pileckiego została powołana z dniem 1 lutego 2026 r. na 4 lata, w jej skład wchodzi 7 osób. Działa na podstawie uchwalonego przez siebie Regulaminu.
Rada Pamięci
dr Marek Mutor, przewodniczący Rady Pamięci
prof. dr hab. Wojciech Śleszyński
prof. dr hab. Mariusz Wołos
dr hab. Marcin Napiórkowski, prof. Uniwersytetu Warszawskiego
dr Przemysław Ruchlewski
dr Michał Trębacz
Wojciech Konończuk
Biogramy członków Rady
Dr Marek Mutor – przewodniczący Rady Pamięci
Doktor nauk humanistycznych, polonista i historyk. Od 2022 roku I Wicedyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu. Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego oraz studiów podyplomowych Akademii Liderów Kultury. W latach 2007–2023 założyciel i dyrektor Ośrodka „Pamięć i Przyszłość”, twórca Centrum Historii Zajezdnia we Wrocławiu. W latach 2005–2006 oraz w 2016 roku Dyrektor Narodowego Centrum Kultury w Warszawie. Od 2021 roku pełni funkcję prezesa Platformy Europejskiej Pamięci i Sumienia, międzynarodowej organizacji zrzeszającej środowiska i instytucje dokumentujące historię ofiar totalitaryzmów oraz bohaterów oporu przeciw systemom totalitarnym.
Prof. dr hab. Wojciech Śleszyński
Profesor nauk humanistycznych, historyk i politolog. Od 2017 roku Dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru. Wieloletni wykładowca Uniwersytetu w Białymstoku. W latach 2012-2016 dziekan Wydziału Historyczno-Socjologicznego Uniwersytetu w Białymstoku, a w latach 2016-2020 prorektor ds. kształcenia na Uniwersytecie w Białymstoku. Kierownik Katedry Studiów Wschodnich i Międzynarodowych Stosunków Politycznych Uniwersytetu w Białymstoku. Autor ponad 200 publikacji naukowych.
Prof. Mariusz Wołos
Profesor nauk humanistycznych, historyk, sowietolog, edytor źródeł i eseista, związany z Uniwersytetem Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie oraz Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. W latach 1993–2011 pracował w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W latach 2007–2011 kierował Stacją Naukową PAN w Moskwie jako Stały Przedstawiciel PAN przy Rosyjskiej Akademii Nauk. W kadencji 2016–2020 był prorektorem ds. nauki na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie (od 2023 UKEN), obecnie kieruje tam Katedrą Historii Najnowszej i Edukacji Historycznej. Członek Rady Doskonałości Naukowej, Komitetu Nauk Historycznych PAN. Autor blisko 300 publikacji naukowych i ok. 150 popularnonaukowych. Laureat m.in. Nagrody KLIO i Wacław Jędrzejewicz History Medal.
Dr hab. Marcin Napiórkowski, prof. UW
Doktor habilitowany nauk humanistycznych, semiotyk i profesor w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się historią kultury, pamięcią zbiorową oraz rolą opowieści w budowaniu wspólnot i podejmowaniu decyzji. Autor kilkudziesięciu artykułów naukowych oraz 7 monografii, m.in. Mitologii współczesnej, Powstania umarłych (nominowana do Nagrody im. Jana Długosza, finał Nagrody im. Kazimierza Moczarskiego), Turbopatriotyzmu oraz Naprawić przyszłość (finał Nagrody Tischnera, finał Nagrody im. Marcina Króla). Chętnie próbuje także sił w innych gatunkach: prowadził blog mitologiawspolczesna.pl, współtworzył dobrze przyjęty musical 1989 i kilka innych sztuk teatralnych, a także audioserial Narutowicz. Stały współpracownik „Tygodnika Powszechnego”, publikował też m.in. w „Więzi”, „Znaku”, „Polityce” czy „Gazecie wyborczej”. Prowadzi blog mitologiawspolczesna.pl. Od września 2024 kieruje Muzeum Historii Polski.
Dr Przemysław Ruchlewski
Historyk i doktor nauk humanistycznych w zakresie historii, specjalizuje się w najnowszej historii Polski, dziejach PRL, historii opozycji demokratycznej oraz NSZZ „Solidarność”. Od 2010 r. związany z Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku, gdzie w latach 2016–2020 kierował Działem Badań Historycznych, a od 2020 r. pełni funkcję zastępcy dyrektora tej instytucji. Od 2022 r. jest rektorem Pomorskiej Szkoły Wyższej w Starogardzie Gdańskim. Absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, gdzie ukończył studia historyczne oraz studia doktoranckie. W latach 2014–2023 wykładał na uczelniach wyższych w Gdańsku. W 2025 r. powołany do Pomorskiej Rady Kultury III kadencji. Redaktor naczelny pisma „Wolność i Solidarność”, autor kilkudziesięciu artykułów naukowych z zakresu najnowszej historii Polski oraz podręcznika historii do liceów i techników.
Dr Michał Trębacz
Doktor nauk humanistycznych, specjalizuje się w historii społeczności żydowskiej w Polsce w XX wieku. Od 2017 roku kierował Działem Naukowym w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, gdzie nadzorował m.in. program Global Education Outreach Program, którego celem jest wspieranie badań nad historią Żydów zarówno w Polsce, jak i za granicą. Prowadził wykłady z historii Żydów XX wieku na uczelniach w Niemczech, Izraelu i Stanach Zjednoczonych. Był współtwórcą wielu projektów badawczych poświęconych dziejom społeczności żydowskiej w Polsce. Od 2009 roku związany jest z Centrum Badań Żydowskich im. Filipa Friedmana na Uniwersytecie Łódzkim. Autor ponad 40 publikacji naukowych i popularnonaukowych. Swoje teksty publikował m.in. w „Zagładzie Żydów. Studia i materiały”, „Kwartalniku Historii Żydów” oraz w tygodniku „Polityka”. Od 20 marca 2024 roku pełnił obowiązki dyrektora Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie. Decyzją Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, 20 marca 2025 roku został oficjalnie powołany na to stanowisko.
Wojciech Konończuk
Dyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich im. Marka Karpia. Wcześniej zastępca dyrektora, kierownik Zespołu Białorusi, Ukrainy i Mołdawii oraz analityk ds. polityki zagranicznej i energetycznej Rosji w Zespole Rosyjskim OSW. W przeszłości koordynator projektów ukraińskich i białoruskich w Fundacji im. Stefana Batorego, visiting scholar w Instytucie Kennana w ramach Wilson Center w Waszyngtonie. Uczestnik wielu międzynarodowych projektów badawczych (m.in. Sorbonne Nouvelle, CEPS, Think Visegrad). Stały współpracownik „Tygodnika Powszechnego”. Regularnie prowadzi wykłady w Szkole Głównej Handlowej. Przewodniczący Forum Polsko-Czeskiego przy MSZ RP. Członek rady Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA.
Absolwent stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Warszawskim oraz Studium Europy Wschodniej UW. Studiował również na Uniwersytecie Państwowym w Petersburgu i w Szkole Głównej Handlowej. Inicjator wydania i redaktor trzytomowego zbioru pism rosyjskich i prometejskich Włodzimierza Bączkowskiego (Centrum Mieroszewskiego i OMP 2022). Autor książek „Zagrożone dziedzictwo. Polskie dobra kultury na Ukrainie i Białorusi” (OSW, 2020) i „Sztuka przetrwania. Deportacje sowieckie z powiatu bielskiego 1940-1941” (IPN 2019).
Zobacz także
- Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
Aktualności
Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.
- The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Aktualności
The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.
- Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
Aktualności
Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
W związku z powracającą w przestrzeni publicznej dyskusją na temat batalionu „Nachtigall”, dr hab. Tomasz Chinciński, profesor Instytutu Pileckiego, przypomina kluczowe fakty ustalone przez historyków.
- „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
Aktualności
„Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
17 października 2026 roku publiczność zgromadzona w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego wysłuchała drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” o Sewerynnie Szmaglewskiej.
- „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Aktualności
„Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Czy Witold Pilecki podjął się najniebezpieczniejszej misji II wojny światowej? Jak trafił do Auschwitz? Czy rzeczywiście budował tam konspirację? Zapraszamy do obejrzenia podcastu Muzeum Historii Polski z udziałem dyrektora Instytutu Pileckiego Karola Madaja.
- Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Aktualności
Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Przez trzy dni (9–11 października) festiwal „Wolskie Ostańce” zapraszał do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę z nowej perspektywy — poprzez osobiste historie, miejsca naznaczone pamięcią oraz to, co wciąż trwa pomiędzy znikaniem a trwaniem.
- Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Aktualności
Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?
- Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
Aktualności
Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
30 września 2026 roku – w Dniu Archiwisty – w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Laboratoria innowacji. AI w archiwach”.
- Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
8 października w ogrodzie Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbyło się wyjątkowe wydarzenie – jubileusz 10-lecia działalności instytucji.
- Festiwal „Wolskie Ostańce”
Aktualności
Festiwal „Wolskie Ostańce”
Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.
- Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Aktualności
Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.
- „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
„Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
6 października pracownicy Instytutu Pileckiego brali udział w „Spotkaniu z Patronem” organizowanym przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.