„Przestrzenie totalitarnego zniewolenia” | premiera książki Katarzyny Bałżewskiej - Instytut Pileckiego
„Przestrzenie totalitarnego zniewolenia” | premiera książki Katarzyny Bałżewskiej
Twórczość Józefa Mackiewicza naznaczyły dwa totalitaryzmy: publicysta był świadkiem zarówno masowych egzekucji Żydów, jak i ekshumacji polskich oficerów w Katyniu. Katarzyna Bałżewska analizuje jego dzieła jako literackie świadectwa doby terroru.
Dzieła Józefa Mackiewicza ukazują dramatyczną historię Europy Środkowo-Wschodniej nie tylko w ujęciu faktograficznym, ale też za pomocą sugestywnie oddanych scen, opisów krajobrazu, rozmów bohaterów, ich gestów czy zachowań. Uzupełniają je opisy codziennych ludzkich zmagań w ukształtowanej przez komunizm i nazizm przestrzeni semantycznej oraz symbolicznej. Wszystko to w plastyczny sposób oddaje autentyzm totalitarnego piekła.
Katarzyna Bałżewska potraktowała twórczość Mackiewicza jako literackie świadectwo doby totalitaryzmów. W jego powieściach został bowiem zrekonstruowany swoisty mikrokosmos wojennej rzeczywistości wraz z myślami, pragnieniami, tęsknotami oraz troskami zwykłych ludzi wciągniętych w wir historycznych wydarzeń. Jak przekonuje autorka, nakreślona przez Mackiewicza tragiczna panorama wydaje się żywo przemawiać do wyobraźni współczesnych odbiorców także dzięki oddziałującemu na zmysły językowi narracji.
Katarzyna Bałżewska potrafiła połączyć dotychczasową wiedzę o twórczości Mackiewicza z oryginalnymi, własnymi odczytaniami poszczególnych zagadnień i utworów. Dotyczy to zarówno znaczenia dziennikarstwa (poetyki reportażu) w utworach Mackiewicza, jak i problematyki zła czy propagandy, a więc tematów stosunkowo często podejmowanych w pracach o Mackiewiczu. Natomiast rozdziały poświęcone naturze i milczeniu w Mackiewiczowskich utworach otwierają zupełnie nowe perspektywy interpretacyjne, świadcząc o nowatorstwie autorki.
prof. dr hab. Włodzimierz Bolecki
Książka Katarzyny Bałżewskiej „Przestrzenie totalitarnego zniewolenia. Doświadczenie wojny i okupacji w twórczości Józefa Mackiewicza”, jest dostępna w księgarniach tradycyjnych i internetowych.
Zobacz także
- Deportacja 10 lutego 1940 r. – początek polskiej gehenny na Wschodzie | Dr Jerzy Rohoziński
Aktualności
Deportacja 10 lutego 1940 r. – początek polskiej gehenny na Wschodzie | Dr Jerzy Rohoziński
10 lutego 1940 r. rozpoczęła się pierwsza masowa deportacja polskich obywateli w głąb ZSRS. „Operacja była całkowitym zaskoczeniem dla osadników i leśników, przeprowadzono ją w mroźną, zimową noc” – pisze dr Jerzy Rohoziński z Instytutu Pileckiego.
- „Jedyną winą było to, że są kapłanami”. Prześladowania Kościoła katolickiego w okupowanej Warszawie | Karol Kalinowski, wstęp do: „Zapisy terroru”, t. 11
Aktualności
„Jedyną winą było to, że są kapłanami”. Prześladowania Kościoła katolickiego w okupowanej Warszawie | Karol Kalinowski, wstęp do: „Zapisy terroru”, t. 11
Wychodząc, widziałem w miejscu egzekucji stos niedopalonych zwłok, leżących tak, jak je zostawiłem – opowiadał o. Aleksander Kisiel przed Okręgową Komisją Badania Zbrodni Niemieckich.
- Sala 600. Świadkowie Norymbergii
Aktualności
Sala 600. Świadkowie Norymbergii
Osiemdziesiąt lat po rozpoczęciu procesów norymberskich, audioserial „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” kieruje uwagę na tych, którzy stali na marginesie historii.
- Nowość | Zapisy terroru, t. 11. Represje niemieckie wobec Kościoła katolickiego w Warszawie 1939–1944
Aktualności
Nowość | Zapisy terroru, t. 11. Represje niemieckie wobec Kościoła katolickiego w Warszawie 1939–1944
Najnowszy tom serii Zapisy Terroru przybliża świadectwa duchownych pod okupacją niemiecką.
- Nowość | Korespondencja Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie, t. III. 1943
Aktualności
Nowość | Korespondencja Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie, t. III. 1943
Do rąk czytelników trafia trzeci tom edycji źródłowej obejmującej depesze Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie, ukazujący zaangażowania placówki oraz różnorodnych form pomocy niesionej przez nią w czasie II wojny światowej.
- 82. rocznica zamordowania Leokadii Piątkowskiej. To jedna z „Zawołanych po imieniu”
Aktualności
82. rocznica zamordowania Leokadii Piątkowskiej. To jedna z „Zawołanych po imieniu”
82 lata temu, 27 stycznia 1944 roku Niemcy zamordowali Leokadię Piątkowską. Kobieta zginęła za pomoc okazaną Żydom w czasie okupacji. 26 października 2021 roku Instytut Pileckiego uhonorował Leokadię Piątkowską w ramach programu „Zawołani po imieniu”.
- „Przeżyłam, bo miałam obowiązek" | Spotkanie upamiętniające rocznicę wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau
Aktualności
„Przeżyłam, bo miałam obowiązek" | Spotkanie upamiętniające rocznicę wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau
– Jak tylko w nocy mi jest zimno, trochę się odkryję, to od razu śni mi się, że idę tym marszem i jest 20 stopni mrozu – wspominała pani Janina Iwańska była więźniarka obozów Auschwitz-Birkenau, Ravensbrück i Neustadt-Glewe.
- Instytut Pileckiego ma nową Radę Naukową
Aktualności
Instytut Pileckiego ma nową Radę Naukową
Została ona powołana zgodnie z obowiązującą Ustawą z dnia 9 listopada 2017 r. o Instytucie Solidarności i Męstwa imienia Witolda Pileckiego oraz Statutem Instytutu.
- Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Wydarzenia w Instytucie Pileckiego
Aktualności
Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Wydarzenia w Instytucie Pileckiego
27 stycznia przypada 81. rocznica wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau. Instytut Pileckiego przygotował w dniach 24-28 stycznia szereg wydarzeń w Warszawie i Berlinie.
- Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945. Nowość wydawnicza Instytutu Pileckiego
Aktualności
Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945. Nowość wydawnicza Instytutu Pileckiego
Najważniejsze aspekty gospodarcze w okupowanej Polsce i w pierwszych miesiącach po zakończeniu wojny prezentuje najnowsza publikacja Instytutu Pileckiego „Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945”.
- Projekt Domu Pamięci Obławy Augustowskiej z szansą na prestiżową nagrodę. Trwa głosowanie
Aktualności
Projekt Domu Pamięci Obławy Augustowskiej z szansą na prestiżową nagrodę. Trwa głosowanie
Siedziba Instytutu Pileckiego w Augustowie może zdobyć nagrodę główną World Architecture Festival. Realizacja pracowni projektowej Tremend jest w finale prestiżowego konkursu. Głosować można do 31 stycznia.
- Rocznica zabójstwa Aleksandry i Hieronima Skłodowskich. Przypomina o nich program „Zawołani po imieniu”
Aktualności
Rocznica zabójstwa Aleksandry i Hieronima Skłodowskich. Przypomina o nich program „Zawołani po imieniu”
Mijają 82 lata od dokonania zbrodni na Aleksandrze i Hieronimie Skłodowskich. Zamordowali ich niemieccy żandarmi 20 stycznia 1944 roku za pomoc Żydom.