Archiwum Instytutu Pileckiego - Instytut Pileckiego
Archiwum Instytutu Pileckiego
Ponad milion - tyle stron dokumentów umieściliśmy dotychczas w naszym archiwum cyfrowym, którego działalność zainaugurowała międzynarodowa konferencja online w dniach 12-13 stycznia 2021 r. Zachęcamy do zapoznania się z naszymi zbiorami!
W Archiwum Instytutu Pileckiego gromadzimy i udostępniamy dokumenty w wersji cyfrowej. Zapisane są w nich losy obywateli polskich, którzy w XX wieku doświadczyli dwóch totalitaryzmów: niemieckiego i sowieckiego. Pozyskujemy je z instytucji polskich i zagranicznych: Bundesarchiv, United Nations Archives, brytyjskich National Archives, IPN, polskich archiwów państwowych i wielu innych. Budujemy w ten sposób centrum wiedzy i ośrodek kompleksowych badań nad II wojną światową i podwójną okupacją w Polsce – dla naukowców, dziennikarzy, ludzi kultury, rodzin ofiar i świadków zbrodni oraz wszystkich innych zainteresowanych historią.
Nasze archiwum zgromadziło już ponad 5 tys. jednostek archiwalnych, co przekłada się na przeszło milion stron dokumentów. A to zaledwie początek! Prowadząc rozbudowany program archiwalny i digitalizując źródła na skalę masową, zbieramy w jednym miejscu dokumenty potrzebne do badań nad polskim doświadczeniem konfrontacji z dwoma totalitaryzmami w XX wieku, zwłaszcza podczas II wojny światowej. Historyk, który chciałby zapoznać się z nimi wszystkimi w wersji oryginalnej, musiałby odwiedzić kilka państw europejskich oraz udać się do Stanów Zjednoczonych. W naszym archiwum obok siebie są przechowywane dowody zbrodni niemieckich i sowieckich. Głosy obywateli polskich – ofiar i świadków dwóch totalitaryzmów – rzucają nowe światło na dokumentację wytworzoną przez aparaty terroru obu reżimów. Zapisy pierwszych prób rozliczenia zbrodniarzy, podejmowane w czasie wojny przez Polskie Państwo Podziemne i rząd na uchodźstwie, zostają skonfrontowane z powojenną dokumentacją procesową. Chcąc wprowadzić polskie świadectwa do obiegu międzynarodowego, trzeba uwypuklić ich wartość i znaczenie na tle głównego korpusu źródeł do historii XX wieku, zwłaszcza II wojny światowej i reżimów totalitarnych.
Nasze archiwum umożliwia, inspiruje i wspiera taką refleksję, zapraszając do niej uczonych z kraju i ze świata. Uruchomienie Archiwum Instytutu Pileckiego to szansa na ożywienie idei archiwum jako takiego. Idea ta stanowi bowiem trwały fundament i nieodzowny punkt odniesienia w dyskusji nad tym, kim jesteśmy, skąd przychodzimy i dokąd zmierzamy. Ponadto, tradycyjna funkcja archiwum jako źródła rzetelnej wiedzy i miejsca weryfikacji faktów wydaje się kluczowa w obliczu zalewu fałszywymi informacjami i półprawdami oraz manipulacji, z którymi mamy do czynienia w przestrzeni publicznej.
Zobacz także
- Prosecuting war crimes in Ukraine | Interview with Nadia Volkova
Aktualności
Prosecuting war crimes in Ukraine | Interview with Nadia Volkova
W kolejną rocznicę pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę, przypominamy wywiad z Nadią Volkovą, założycielką i dyrektorką NGO Ukrainian Legal Advisory Group (ULAG).
- Radziejowska i Fałkowski dla „Rzeczpospolitej” | „Historia poszarpała relacje polsko-niemieckie"
Aktualności
Radziejowska i Fałkowski dla „Rzeczpospolitej” | „Historia poszarpała relacje polsko-niemieckie"
Hanna Radziejowska i Mateusz Fałkowski w rozmowie z Markiem Kozubalem dla Rzeczpospolitej opowiadają o działalności Instytutu Pileckiego w Berlinie, relacjach polsko-niemieckich i nowym cyklu spotkań „Berlin w Warszawie”.
- Café Kyiv 2026 | Największy kongres poświęcony Ukrainie w Europie Zachodniej
Aktualności
Café Kyiv 2026 | Największy kongres poświęcony Ukrainie w Europie Zachodniej
23 lutego 2026 roku w Berlinie odbyła się czwarta edycja Cafe Kyiv. Wydarzenie, organizowane przez Fundację Konrada Adenauera (KAS), stwarza przestrzeń do spotkań, wymiany doświadczeń oraz okazywania solidarności.
- A wojna wciąż trwa... | Zapis rozmowy o Ukrainie w czwartą rocznicę inwazji
Aktualności
A wojna wciąż trwa... | Zapis rozmowy o Ukrainie w czwartą rocznicę inwazji
W czwartą rocznicę inwazji Rosji na Ukrainę, w Instytucie Pileckiego, odbyła się debata poświęcona bilansowi czterech lat wojny.
- Czego uczy nas historia Trybunału Wojskowego w Norymberdze? Dr Dominika Uczkiewicz z Instytutu Pileckiego w rozmowie z PAP
Aktualności
Czego uczy nas historia Trybunału Wojskowego w Norymberdze? Dr Dominika Uczkiewicz z Instytutu Pileckiego w rozmowie z PAP
Norymberga była symbolem rozliczenia zbrodniarzy, ale i efektem politycznego kompromisu. Uczy nas to, że skuteczność międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości zależy także od politycznej woli państw – powiedziała w rozmowie z PAP dr Dominika Uczkiewicz.
- Rocznica zbrodni na 11 Polakach pomagających Żydom. Upamiętniono ich w ramach programu „Zawołani po imieniu”
Aktualności
Rocznica zbrodni na 11 Polakach pomagających Żydom. Upamiętniono ich w ramach programu „Zawołani po imieniu”
82 lata temu z rąk Niemców zginęło jedenaścioro mieszkańcach Paulinowa i Starego Ratyńca niedaleko Sterdyni (woj. mazowieckie).
- Historia w negatywie | Cykl filmowy
Aktualności
Historia w negatywie | Cykl filmowy
Cykl filmowy „Historia w negatywie” wyrasta bezpośrednio z jego misji badania i opowiadania o doświadczeniach XX wieku, szczególnie tych związanych z totalitaryzmami i przemocą wobec jednostki.
- Do pobrania | Raporty Centrum Lemkina dokumentujące rosyjskie zbrodnie
Aktualności
Do pobrania | Raporty Centrum Lemkina dokumentujące rosyjskie zbrodnie
Instytut Pileckiego zaprasza do zapoznania się z trzema raportami dokumentującymi rosyjskie zbrodnie wojenne na ludności cywilnej.
- Konkurs na stanowisko adiunkta / adiunktki w dziedzinie nauk humanistycznych w Zakładzie badań nad nazizmem i okupacją niemiecką w czasie II wojny światowej
Aktualności
Konkurs na stanowisko adiunkta / adiunktki w dziedzinie nauk humanistycznych w Zakładzie badań nad nazizmem i okupacją niemiecką w czasie II wojny światowej
Zapraszamy do udziału w konkursie na stanowisko adiunkta / adiunktki w dziedzinie nauk humanistycznych w Zakładzie Badań nad Nazizmem i Okupacją Niemiecką w czasie II wojny światowej.
- Manifest pamięci i pokoju wybrzmiał w czterech miastach! | Fotorelacja
Aktualności
Manifest pamięci i pokoju wybrzmiał w czterech miastach! | Fotorelacja
Zakończyliśmy trasę Instytutu Pileckiego z Adamem Bałdychem. W Gdańsku, Gorzowie Wielkopolskim, Łańcucie i we Wrocławiu Adam Bałdych Quintet wystąpił z materiałem z płyty „Portraits”.
- Warsztaty archiwistów Instytutu Pileckiego dla Powstańców Warszawskich
Aktualności
Warsztaty archiwistów Instytutu Pileckiego dla Powstańców Warszawskich
Pracownicy Instytutu Pileckiego poprowadzili warsztaty poświęcone archiwom prywatnym w Domu Powstańca Warszawskiego. Podczas spotkania mówili o znaczeniu domowych zbiorów oraz praktycznych sposobach ich porządkowania i ochrony.
- Deportacja 10 lutego 1940 r. – początek polskiej gehenny na Wschodzie | Dr Jerzy Rohoziński
Aktualności
Deportacja 10 lutego 1940 r. – początek polskiej gehenny na Wschodzie | Dr Jerzy Rohoziński
10 lutego 1940 r. rozpoczęła się pierwsza masowa deportacja polskich obywateli w głąb ZSRS. „Operacja była całkowitym zaskoczeniem dla osadników i leśników, przeprowadzono ją w mroźną, zimową noc” – pisze dr Jerzy Rohoziński z Instytutu Pileckiego.