Ilu Polaków wie, czym była Obława Augustowska - nowe wyniki badań - Instytut Pileckiego
11.07.2025 (PT)
Ilu Polaków wie, czym była Obława Augustowska - nowe wyniki badań
We współpracy z Fundacją Centrum Badania Opinii Społecznej przeprowadziliśmy badanie wiedzy o Obławie Augustowskiej.
Na początku lipca 2025 roku rozmawialiśmy z 1000 osób, pytając między innymi o definicję tego wydarzenia. Badanie przeprowadzono po raz drugi, a wyniki zestawiliśmy z danymi zebranymi w 2023 roku.
Obława Augustowska jest wydarzeniem, które coraz bardziej zakorzenia się w świadomości Polaków. W ciągu ostatnich dwóch lat wiedza na ten temat znacząco wzrosła (o 13,3 punktu procentowego, z 25,3% do 38,6%). Prawidłową definicję - „akcja pacyfikacyjna przeprowadzona w lipcu 1945 r. na Polakach przez Sowietów” wskazało obecnie blisko 2/5 dorosłych Polaków, podczas gdy w 2023 roku — tylko co czwarty.
Podobnie jak przed dwoma laty wśród ogółu badanych największą grupę (44,7%) stanowią osoby deklarujące niewiedzę w omawianej kwestii; w stosunku do 2023 roku odsetek niewiedzących czym była Obława Augustowska uległ jednak znaczącemu ograniczeniu (spadek o 16,6 punktu procentowego).
Analiza danych społeczno-demograficznych pozwala sądzić, że — podobnie jak przed dwoma laty — czynnikami sprzyjającymi większej świadomości co do istoty Obławy Augustowskiej są płeć, wiek, wykształcenie, sytuacja ekonomiczna oraz poglądy polityczne. Prawidłową odpowiedź na zadane pytanie częściej w porównaniu z innymi podają osoby najmłodsze (18 – 24 lata: 45,0%) i starsze grupy wiekowe (55 – 64 lata: 42,0%) i (65+ 39%). Inaczej niż w 2023 roku, kiedy najwyższy odsetek prawidłowych identyfikacji Obławy Augustowskiej notowaliśmy wśród mieszkańców największych miast, obecnie dotyczy to raczej miast małych, poniżej 20 tys. mieszkańców (43,0%) i średnich, od 20 tys. do 99 999 mieszkańców (45,0%). Po raz kolejny dane potwierdzają, że zainteresowanie tematem dotyczy w zdecydowanie większym stopniu mężczyzn niż kobiet: właściwą definicję wydarzenia wskazuje obecnie 45% mężczyzn oraz co trzecia kobieta (33%). Kobiety najczęściej w porównaniu z innymi przyznają się natomiast do niewiedzy w omawianej kwestii (53%).
____
Zdjęcie na górze strony: Wacław Sobolewski (stoi trzeci od lewej) w wieku młodzieńczym. Ofiara Obławy Augustowskiej, 1931 r. Fot. ze zbiorów Mieczysława Sobolewskiego
Do pobrania
Zobacz także
- Podsumowanie 5. edycji Pilecki Institute International Teachers and Educators Program (ITEP)
Aktualności
Podsumowanie 5. edycji Pilecki Institute International Teachers and Educators Program (ITEP)
Tegoroczna konferencja online poświęcona była dekadzie powojennej 1945–1955 – czasowi odbudowy zniszczonych krajów, początków zimnej wojny i narodzin nowego ładu międzynarodowego.
- Instytut Pileckiego partnerem Turnieju Szkół im. rtm. Witolda Pileckiego
Aktualności
Instytut Pileckiego partnerem Turnieju Szkół im. rtm. Witolda Pileckiego
14–16 maja w Ostrowi Mazowieckiej odbędzie się finał VI edycji Turnieju Szkół im. rtm. Witolda Pileckiego, organizowanego przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.
- Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście. Trzecia debata z cyklu „Berlin w Warszawie” [wideo]
Aktualności
Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście. Trzecia debata z cyklu „Berlin w Warszawie” [wideo]
Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście: między odpowiedzialnością jednostkową a niebezpieczeństwem uogólnień – pod takim tytułem odbyła się trzecia debata w cyklu „Berlin w Warszawie”. Zaproszeni goście dyskutowali o współczesnym dyskursie dotyczącym Zagłady w Niemczech i Polsce.
- 83. rocznica ucieczki rotmistrza Pileckiego z KL Auschwitz
Aktualności
83. rocznica ucieczki rotmistrza Pileckiego z KL Auschwitz
W nocy z 26 na 27 kwietnia 1943 roku Rotmistrz Witold Pilecki uciekł z KL Auschwitz. Do obozu trafił po tym jak 19 września 1940 roku dał się dobrowolnie ująć w łapance na warszawskim Żoliborzu.
- XIII Marsz pamięci ofiar obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (niem. Kulmhof)
Aktualności
XIII Marsz pamięci ofiar obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (niem. Kulmhof)
21 kwietnia 2026 r. przez polany Lasu Rzuchowskiego przeszedł XIII Marsz pamięci ofiar obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (niem. Kulmhof).
- Swiatłana Cichanouska, liderka białoruskiej opozycji, w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej
Aktualności
Swiatłana Cichanouska, liderka białoruskiej opozycji, w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej
22 kwietnia 2026 roku Dom Pamięci Obławy Augustowskiej odwiedziła Swiatłana Cichanouska, liderka białoruskiej opozycji demokratycznej.
- Ucieczki z getta warszawskiego | Spotkanie w 83. rocznicę powstania
Aktualności
Ucieczki z getta warszawskiego | Spotkanie w 83. rocznicę powstania
19 kwietnia w Instytucie Pileckiego odbyło się spotkanie upamiętniające 83. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim. Wydarzenie poświęcono losom osób, które próbowały opuścić „zamknięty świat” getta i szukać ratunku po aryjskiej stronie.
- Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego
Aktualności
Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego
Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego nawiązał oficjalną współpracę z Międzynarodowym Centrum Badań nad Procesami o Zbrodnie Wojenne (International Centre for War Crimes Trials, ICWC) przy Uniwersytecie w Marburgu.
- Wykład „Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim" | Kolejne spotkanie z cyklu Blask i Ból
Aktualności
Wykład „Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim" | Kolejne spotkanie z cyklu Blask i Ból
Z jakich źródeł i materiałów archeologicznych czerpiemy wiedzę o codziennym życiu mieszkańców getta warszawskiego? Jakie wnioski przynoszą badania prowadzone na jego terenie? Tym zagadnieniom poświęcone było kolejne spotkanie z cyklu „Blask i ból”, które odbyło się 16 kwietnia 2026 r. w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów.
- „Bokser z Auschwitz” | Fotorelacja ze spotkania cyklu Twierdza Archiwum
Aktualności
„Bokser z Auschwitz” | Fotorelacja ze spotkania cyklu Twierdza Archiwum
14 kwietnia w Instytucie Pileckiego gościliśmy wyjątkową osobę – panią Eleonorę Szafran, córkę Tadeusza Pietrzykowskiego, legendarnego „Teddy’ego”, który do historii przeszedł jako „Bokser z Auschwitz”.
- Akcja „Przypnij guzik pamięci” | Warszawa, Berlin, Nowy Jork, Augustów
Aktualności
Akcja „Przypnij guzik pamięci” | Warszawa, Berlin, Nowy Jork, Augustów
W związku z 86. rocznicą Zbrodni Katyńskiej Instytut Pileckiego wziął udział w kolejnej odsłonie ogólnopolskiej kampanii społeczno-edukacyjnej „Pamiętam. Katyń 1940”.
- Dyrektorka ukraińskiego archiwum państwowego z wizytą w Instytucie Pileckiego
Aktualności
Dyrektorka ukraińskiego archiwum państwowego z wizytą w Instytucie Pileckiego
Karol Madaj, p.o. Dyrektora Instytutu Pileckiego spotkał się z p. Larysą Levchenko, dyrektorką Centralnego Państwowego Archiwum Wyższych Organów Władzy i Rządu Ukrainy.