XIII Marsz pamięci ofiar obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (niem. Kulmhof) - Instytut Pileckiego

XIII Marsz pamięci ofiar obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (niem. Kulmhof)

21 kwietnia 2026 r. przez polany Lasu Rzuchowskiego przeszedł XIII Marsz pamięci ofiar obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (niem. Kulmhof).

Uczestnicy wysłuchali osobistych historii dwunastu ofiar – kobiet, mężczyzn i dzieci. Zabrzmiały też fragmenty twórczości Rejzli Żychlińskiej, ocalałej z Zagłady poetki, której rodzina zginęła w Chełmnie i Treblince. Teksty odczytali uczniowie Liceum Ogólnokształcącego im. Kazimierza Wielkiego w Kole.

W uroczystości wzięli udział przedstawiciele władz, instytucji pamięci, organizacji lokalnych, potomkowie ofiar oraz młodzież szkolna z regionu. Instytut Pileckiego reprezentował Marcin Urbanek, kierownik działu upamiętnień, który w imieniu p.o. dyrektora Karola Madaja złożył kwiaty przed Ścianą Pamięci.

Organizatorami Marszu były Muzeum byłego niemieckiego Obozu Zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem i Starostwo Powiatowe w Kole.

Obóz zagłady w Chełmnie nad Nerem

Niemiecki obóz zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem był pierwszym niemieckim nazistowskim obozem zagłady i głównym ośrodkiem eksterminacji Żydów z Kraju Warty (Warthegau). Działał w dwóch okresach: od 7 grudnia 1941 do wiosny 1943 roku oraz od lata 1944 do 18 stycznia 1945 roku.

Ofiary mordowano w samochodach-komorach gazowych, a ich ciała wywożono do Lasu Rzuchowskiego, gdzie grzebano je w ogromnych mogiłach, a później palono. Wśród zamordowanych byli Żydzi z okolicznych gett, z getta łódzkiego, a także Romowie i Żydzi przywiezieni z Niemiec, Czech i Austrii. Liczbę ofiar szacuje się na ok. 200 tysięcy. Obóz niemal nie pozostawił ocalałych.

Fot. Muzeum w Chełmnie

Zobacz także

  • Ucieczki z getta warszawskiego | Spotkanie w 83. rocznicę powstania

    Aktualności

    Ucieczki z getta warszawskiego | Spotkanie w 83. rocznicę powstania

    19 kwietnia w Instytucie Pileckiego odbyło się spotkanie upamiętniające 83. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim. Wydarzenie poświęcono losom osób, które próbowały opuścić „zamknięty świat” getta i szukać ratunku po aryjskiej stronie.

  • Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego

    Aktualności

    Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego

    Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego nawiązał oficjalną współpracę z Międzynarodowym Centrum Badań nad Procesami o Zbrodnie Wojenne (International Centre for War Crimes Trials, ICWC) przy Uniwersytecie w Marburgu.

  • Wykład „Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim" | Kolejne spotkanie z cyklu Blask i Ból

    Aktualności

    Wykład „Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim" | Kolejne spotkanie z cyklu Blask i Ból

    Z jakich źródeł i materiałów archeologicznych czerpiemy wiedzę o codziennym życiu mieszkańców getta warszawskiego? Jakie wnioski przynoszą badania prowadzone na jego terenie? Tym zagadnieniom poświęcone było kolejne spotkanie z cyklu „Blask i ból”, które odbyło się 16 kwietnia 2026 r. w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów.

  • „Bokser z Auschwitz” | Fotorelacja ze spotkania cyklu Twierdza Archiwum

    Aktualności

    „Bokser z Auschwitz” | Fotorelacja ze spotkania cyklu Twierdza Archiwum

    14 kwietnia w Instytucie Pileckiego gościliśmy wyjątkową osobę – panią Eleonorę Szafran, córkę Tadeusza Pietrzykowskiego, legendarnego „Teddy’ego”, który do historii przeszedł jako „Bokser z Auschwitz”.

  • Akcja „Przypnij guzik pamięci” | Warszawa, Berlin, Nowy Jork, Augustów

    Aktualności

    Akcja „Przypnij guzik pamięci” | Warszawa, Berlin, Nowy Jork, Augustów

    W związku z 86. rocznicą Zbrodni Katyńskiej Instytut Pileckiego wziął udział w kolejnej odsłonie ogólnopolskiej kampanii społeczno-edukacyjnej „Pamiętam. Katyń 1940”.

  • Dyrektorka ukraińskiego archiwum państwowego z wizytą w Instytucie Pileckiego

    Aktualności

    Dyrektorka ukraińskiego archiwum państwowego z wizytą w Instytucie Pileckiego

    Karol Madaj, p.o. Dyrektora Instytutu Pileckiego spotkał się z p. Larysą Levchenko, dyrektorką Centralnego Państwowego Archiwum Wyższych Organów Władzy i Rządu Ukrainy.

  • Spotkanie ekspertów w ramach projektu „Narratio”

    Aktualności

    Spotkanie ekspertów w ramach projektu „Narratio”

    14 kwietnia odbyło się drugie, a zarazem ostatnie stacjonarne spotkanie komisji ekspertów pracującej nad standardami metadanych dla historii mówionej w ramach projektu „Narratio. Cyfrowe repozytorium historii mówionej”.

  • Naukowcy Instytutu Pileckiego na konferencji BASEES 2026 w Birmingham

    Aktualności

    Naukowcy Instytutu Pileckiego na konferencji BASEES 2026 w Birmingham

    W dniach 10–12 kwietnia w Birmingham odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa BASEES 2026 Annual Conference, organizowana przez The British Association for Slavonic and East European Studies.

  • „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii" | Relacja z sympozjum

    Aktualności

    „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii" | Relacja z sympozjum

    13 kwietnia, w Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, w auli Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyło się sympozjum „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii. Wokół kłamstwa katyńskiego".

  • Wizyta badawcza Luke’a Marlowa z Uniwersytetu Aston w Instytucie Pileckiego

    Aktualności

    Wizyta badawcza Luke’a Marlowa z Uniwersytetu Aston w Instytucie Pileckiego

    W okresie 13.04-8.05.2026 r. w Instytucie Pileckiego przebywa w ramach wizyty badawczej Luke Marlow, doktorant Aston University. Pobyt realizowany jest w ramach Midlands Graduate School Doctoral Training Partnership, finansowany przez Economic and Social Research Council.

  • Centralne obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej w Muzeum Katyńskim

    Aktualności

    Centralne obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej w Muzeum Katyńskim

    13 kwietnia obchodzony jest Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. W przeddzień tej daty, 12 kwietnia, w Muzeum Katyńskim odbyły się uroczystości upamiętniające 86. rocznicę Zbrodni Katyńskiej.

  • „Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”

    Aktualności

    „Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”

    – 60 lat temu w Niemczech Zachodnich skończył się kluczowy proces dotyczący zbrodni na polskiej inteligencji. Jak to było możliwe, że winni uniknęli odpowiedzialności? – pyta prof. Tomasz Chinciński na łamach Tygodnika Powszechnego.