Wręczono Medale Virtus et Fraternitas - Instytut Pileckiego

Wręczono Medale Virtus et Fraternitas

15 czerwca 2022 roku odbyła się trzecia Gala wręczenia Medali Virtus et Fraternitas. Tym razem, na wniosek dyrektora Instytutu Pileckiego, Prezydent RP odznaczył aż 23 osoby.

Medal Virtus et Fraternitas wręczany jest przez Prezydenta RP jako symbol pamięci i wdzięczności osobom zasłużonym w niesieniu pomocy oraz pielęgnowaniu pamięci o polskich ofiarach systemów totalitarnych XX w.

Wielka wartość tego wyróżnienia bierze się również stąd, że łączy ono symbolicznie bardzo różne osoby – zasłużonych dyplomatów i polityków najwyższego szczebla oraz osoby powszechnie nieznane. Wszyscy, których uhonorowano Medalem Virtus et Fraternitas, zdecydowali się nieść pomoc w myśl słów Jana Pawła II:

Człowieka trzeba mierzyć miarą serca.

Uroczystość odbyła się na dziedzińcu Pałacu Belwederskiego. Wszystkich zgromadzonych powitał polsko-ukraiński zespół śpiewaczy Zazula, który wykonał wiązankę pieśni ludowych („Narodzie nasz piękny”, „Cicho nad rzeką”, „Kare konie”).

Jako pierwszy głos zabrał przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP, Podsekretarz Stanu Wojciech Kolarski, który odczytał list Prezydenta Andrzeja Dudy skierowany przede wszystkim do odznaczonych Medalem Virtus et Fraternitas i ich rodzin oraz do przedstawicieli i potomków ocalonych.

Następnie prof. Arkady Rzegocki, Szef Służby Zagranicznej w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, odczytał list Prezesa Rady Ministrów Premiera Mateusza Morawieckiego.

Po tym prof. Magdalena Gawin, dyrektor Instytutu Pileckiego, odczytała list Marszałek Sejmu RP Elżbiety Witek.

W następnej kolejności Wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Jarosław Sellin odczytał list Wiceprezesa Rady Ministrów i Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. Piotra Glińskiego. 

Medale Virtus et Fraternitas, w imieniu Prezydenta RP Andrzeja Dudy, przekazał Sekretarz Stanu z Kancelarii Prezydenta RP, Minister Wojciech Kolarski.

Odznaczeni

• Jeanine Humbert z d. Hermann (ur. 1934)

Udzielała pomocy polskim jeńcom wojennym, zbiegłym w 1944 roku z niemieckiego obozu Ursprung. Jeanine Humbert odebrała medal osobiście.

• Kateryna (1909–2000) i Fedor (1905–1974) Bojmistrukowie

Ukraińskie małżeństwo, które uratowało dwuletnią Hannę Muszyd przed śmiercią w czasie rzezi wołyńskiej. Medal odebrała wnuczka uhonorowanych.

• Pedro Correia Marques (1890–1972)

Portugalski dziennikarz, który wzywał społeczność międzynarodową do udzielania pomocy humanitarnej Polakom pod okupacją niemiecką i sowiecką (zwłaszcza w okresie Powstania Warszawskiego). Odznaczenie odebrał wnuk Pedro Correi Marques’a.

• Rosalie Eugénie Fogel z d. Gorius (1919–2007) i Léon Humbert (1900–1969)

Pomogli polskim jeńcom wojennym w ucieczce z obozu w Ursprung, a następnie ukrywali ich na terenie gospodarstwa państwa Gorius. Odznaczenie odebrała wnuczka państwa Gorius oraz siostrzenica Leona, Jeanine Humbert.

• Janet (1888–1945) i Peter (1884–1950) Fraser

Zorganizowali opiekę nad 733. polskimi dziećmi przebywającymi w 1943 roku w Iranie. Odznaczenie odebrał praprawnuk małżeństwa.

• Elna Gistedt-Kiltynowicz (1895–1982)

Szwedzka aktorka, która po wybuchu II wojny światowej pozostała w Polsce i udzielała pomocy artystom. W jej kawiarni przy ulicy Nowy Świat w Warszawie odbywały się nielegalne koncerty na rzecz polskich dzieci. Odznaczenie odebrał krewny artystki.

• Józsefné Margit Károlyi (1892–1964)

Węgierska hrabina zaangażowana w pomoc polskim uchodźcom wojennym we wrześniu 1939 roku w ramach Węgiersko-Polskiego Komitetu Opieki nad Uchodźcami. Odznaczenie odebrał wnuk uhonorowanej.

• Ján Klinovský (1905–1944)

Słowacki polityk udzielający pomocy Polakom w czasie II wojny światowej (m. in. przez przekazywanie korespondencji i organizowanie przemytu polskich obywateli przez teren Słowacji). Odznaczenie odebrała siostrzenica Jána Klinovský’ego.

• Hélène Pionstka z d. Waldmann (1921–2009)

Francuzka udzielająca pomocy polskim jeńcom zbiegłym z obozu w Ursprung. Odznaczenie odebrała jej córka.

• Aristides de Sousa Mendes do Amaral e Abranches (1885–1954)

Portugalski dyplomata, który w okresie od maja do lipca 1940 roku wystawił od 6 do 10 tys. portugalskich wiz (m. in. polskim Żydom uciekającym z niemieckich terenów okupowanych). Odznaczenie odebrał wnuk.

• César de Sousa Mendes do Amaral e Abranches (1885–1955)

Poseł Portugalii w Polsce. Jeden z nielicznych zagranicznych dyplomatów, którzy we wrześniu 1939 roku nie opuścili Warszawy. Pomógł w ucieczce z Polski Cecylii Dolacie – polskiej nauczycielce. Odznaczenie odebrał syn.

• Paul Super (1880-1949)

Dyrektor Amerykańskiej Komisji Pomocy Polakom. Pomagał polskim żołnierzom w przedostaniu się do Francji, a także polskim uchodźcom w Rumunii i na Węgrzech. Odznaczenie odebrał prawnuk uhonorowanego.

• Mychajło Susła (1901-1970)

Ukrainiec, który pomógł rodzinie Świętojańskich w ucieczce w czasie rzezi wołyńskiej. Odznaczenie odebrał wnuk Rusłan Susła.

• Erzsébet (1902–1980) i Antal (1905–1972) Szápáry

Węgierskie rodzeństwo, które w ramach Węgiersko-Polskiego Komitetu Opieki nad Uchodźcami wspierało polskich cywilów przedostających się na Węgry w czasie II wojny światowej. Odznaczenie odebrali: syn Antala Szápáry’ego i bratanica Erzsébet Szápáry.

• Raymond Voegeli (1894–1980)

Francuski duchowny. Jeden z organizatorów ucieczki polskich jeńców wojennych z niemieckiego obozu w Ursprung. Udzielał im również schronienia i pomocy. Odznaczenie odebrał reprezentant Arcybiskupa Strasburga.

• Edith Weiss (1899–1967)

Członek Węgiersko-Polskiego Komitetu Opieki nad Uchodźcami. Udzielała pomocy ludności żydowskiej, w tym polskim Żydom, na Węgrzech, chroniąc ich przed deportacją. Odznaczenie odebrał krewny Edith Weiss.

• Julien Bryan (1899–1974)

Amerykański fotograf i dokumentalista. Udało mu się utrwalić zbrodnie dokonywane w Polsce podczas II wojny światowej. Medal odebrał reprezentant ambasady USA w Polsce.


 

Po części związanej z wręczeniem Medali Virtus et Fraternitas, w imieniu odznaczonych, głos zabrała Jeanine Humbert.

Następnie, w imieniu ocalonych Polaków, głos zabrał Stanisław Urbanik.

Udało się również nawiązać połączenie internetowe z Hanną Muszyd, ocaloną i przybraną córką małżeństwa Bojmistruków oraz z synem Juliena Bryana. Oboje, nie kryjąc wzruszenia, dali wyraz swojej wdzięczności.

Na koniec głos zabrał Rusłan Susła, wnuk Mychajło Susły.

Część oficjalną zakończył występ zespołu Zazula.


 

Wieczorem goście wzięli udział w otwarciu wystawy poświęconej odznaczonym Medalem Virtus et Fraternitas. Ekspozycję przed Galerią Kordegarda można oglądać do 5 lipca. 

 

 

Zobacz także

  • "Piwnica Dowgierdów" utwór ŻURKOWSKIEGO

    Aktualności

    "Piwnica Dowgierdów" utwór ŻURKOWSKIEGO

    Singiel promujący projekt LIPCOWI z okazji 77. rocznicy Obławy Augustowskiej!

  • Festiwal LIPCOWI - grafika do pobrania

    Aktualności

    Festiwal LIPCOWI - grafika do pobrania

  • Nabór artykułów do VII tomu rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”

    Aktualności

    Nabór artykułów do VII tomu rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”

    Konsekwencje agresji Rosji na Ukrainę przywodzą na myśl nierozliczone dziedzictwo komunizmu. Tej problematyki będzie dotyczył VII tom „Studiów nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”. Zapraszamy do jego współtworzenia - na zgłoszenia czekamy do 30.10.2022.

  • Upamiętnienie Józefy i Józefa Dmochów oraz Jana Kowalskiego

    Aktualności

    Upamiętnienie Józefy i Józefa Dmochów oraz Jana Kowalskiego

    14 czerwca w Poświętnem Instytut Pileckiego upamiętni Józefę i Józefa Dmochów, mieszkańców pobliskiego Helenowa, a także podsołtysa tej wsi Jana Kowalskiego zamordowanych przez niemieckich żandarmów za ukrywanie grupy żydowskich mężczyzn.

  • Nabór artykułów do VI tomu rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”

    Aktualności

    Nabór artykułów do VI tomu rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”

    Redakcja rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX” zaprasza do przesyłania artykułów w języku polskim lub angielskim, wpisujących się w nakreślone obszary badawcze. Na zgłoszenia czekamy do 31 lipca 2022 roku.

  • Archiwista/ka | rekrutacja

    Aktualności

    Archiwista/ka | rekrutacja

    Znasz podstawowe metody porządkowania materiałów archiwalnych? Skrupulatność i analityczne myślenie to twoje mocne strony? Skontaktuj się z nami do 20 czerwca i dołącz do naszego zespołu!

  • Bohaterka codzienności. 116. rocznica urodzin Marii Pileckiej | podcast

    Aktualności

    Bohaterka codzienności. 116. rocznica urodzin Marii Pileckiej | podcast

    Kim była „ciocia Maria”? Opiekunką dmuchającą w rozbite kolanko i... żoną rotmistrza. Z okazji 116. rocznicy urodzin Marii Pileckiej oddajmy głos jej wychowankom. Posłuchajmy również naszej bohaterki, która opowiada o narodzinach uczucia do Witolda.

  • 121. rocznica urodzin Witolda Pileckiego | podcast

    Aktualności

    121. rocznica urodzin Witolda Pileckiego | podcast

    Poważny, dystyngowany i nieprzystępny, a może opiekuńczy i... skłonny do zabawy? Z okazji 121. rocznicy urodzin Witolda Pileckiego opowiemy nie o bohaterze ze spiżu, lecz człowieku z krwi i kości.

  • Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 5

    Aktualności

    Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 5

    Najnowszy rocznik Instytutu Pileckiego jest już dostępny! Tom 5. koncentruje się na pierwszych latach II wojny światowej, a także dążeniach III Rzeszy i Związku Sowieckiego do unicestwienia ówczesnego porządku oraz budowy na jego gruzach „nowego ładu”.

  • Specjalista ds. wystaw | rekrutacja

    Aktualności

    Specjalista ds. wystaw | rekrutacja

    Posiadasz doświadczenie w produkcji wystaw? Lubisz, kiedy praca wymaga od ciebie kreatywności i samodzielności? Posługujesz się swobodnie językiem angielskim? Dołącz do naszego zespołu!

  • O przyczynach, przebiegu i ukrywaniu zbrodni katyńskiej | wykład

    Aktualności

    O przyczynach, przebiegu i ukrywaniu zbrodni katyńskiej | wykład

    Kto odkrył groby ofiar? Co znajdowało się w teczkach jeńców, przechowywanych w archiwach KGB? Jak po latach tłumaczyli się sprawcy zbrodni? Odpowiedzi na te pytania można znaleźć w materiale przygotowanym przez dr. Jerzego Rohozińskiego z OBnT.

  • Totalitarianism Across History and Disciplines | conference

    Aktualności

    Totalitarianism Across History and Disciplines | conference

    We invite graduate students and postdoctoral scholars from all disciplines to submit proposals for papers regarding any aspect of totalitarianism, from a broad theoretical and historical perspective. The deadline for applications is 15.09.2022.