Premiera albumu „Witold Pilecki (1901–1948)” i spotkanie z twórcami - Instytut Pileckiego

22.05.2026 (PT)

Premiera albumu „Witold Pilecki (1901–1948)” i spotkanie z twórcami

19 maja w Instytucie Pileckiego przy ul. Siennej 82 w Warszawie odbyła się premiera albumu poświęconego rotmistrzowi Witoldowi Pileckiemu oraz dyskusja o jednej z najważniejszych postaci polskiej historii XX wieku.

Paneliści na scenie.
Fot. Grzegorz Olczak, Instytut Pileckiego

W spotkaniu udział wzięli autorzy publikacji – dr Bartłomiej Kapica z Instytutu Pileckiego oraz Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich – a także rodzina Witolda Pileckiego: Małgorzata Kosior, wnuczka Rotmistrza, oraz Krzysztof Kosior, jego prawnuk. Rozmowę poprowadził Łukasz Jasina. Gościem specjalnym wydarzenia była Janina Jankowska ps. „Jasia”.

Klucz do Pileckiego

– Wydaje mi się, że klucz, który my przyjmujemy jako muzeum – pokazywania go ze wszech stron – to jest właśnie ten klucz, który kierował tym albumem: żeby był kompendium i pokazywał Witolda Pileckiego ze wszech stron – mówiła Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich.

Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich. Fot. Grzegorz Olczak, Instytut Pileckiego
Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich. Fot. Grzegorz Olczak, Instytut Pileckiego

Pilecki aktualny

- Chciałem go pokazać przez pryzmat doskonale znanych faktów w odniesieniu do wartości, które są dla nas istotne w tej chwili, czyli w latach XX i XXI wieku – przyznał dr Bartłomiej Kapica, z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego, współautor albumu. – Musimy dobrze znać życiorys Pileckiego, bo zawiera on odpowiedzi na pytania, które nas dziś dręczą – dodał, przyznając jednocześnie, że podczas pracy nad albumem towarzyszyło mu przekonanie, iż postać Witolda Pileckiego pozostaje żywa dla każdego pokolenia, a kolejne generacje odnajdują w jego biografii wartości szczególnie dla siebie istotne. – Jego historia jest uniwersalna nie tylko dla Polaków, ze względu na wartości, które nas jednoczą, ale także dla innych kultur – dodał.

Dr Bartłomiej Kapica z Instytutu Pileckiego oraz Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich. Kapica mówi do mikrofonu. Siedzą w fotelach, przed nimi stół z album.
Dr Bartłomiej Kapica z Instytutu Pileckiego oraz Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich. Fot. Grzegorz Olczak, Instytut Pileckiego.
Sprzeczne temperamenty

Współautor albumu zwrócił też uwagę, że prywatny portret Witolda Pileckiego
odsłania wiele cech, które można postrzegać jako wykluczające się (np. bezkompromisowe poczucie obowiązku i wojskową dyscyplinę z empatią), a które Pilecki łączył i robił to w sposób całkowicie naturalny. – Jak pokazuje jego historia, te cechy są niezbędne, by człowiek był gotowy stawiać czoła wyzwaniom, jakie niesie nowoczesność. Właśnie taki Pilecki — człowiek o wielu twarzach — w obliczu zbrodni XX wieku i systemów totalitarnych wiedział, jak należy postępować – dodał Kapica.

Małgorzata Kosior, wnuczka Rotmistrza oraz Krzysztof Kosior, jego prawnuk siedzą na kanapie obok siebie.
Małgorzata Kosior, wnuczka Rotmistrza oraz Krzysztof Kosior, jego prawnuk. Fot. Grzegorz Olczak, Instytut Pileckiego.

Niepublikowane zdjęcia

– Jesteśmy w takim momencie historii, że nowe zdjęcia Pileckiego można wygenerować właściwie od ręki – Muzeum Auschwitz cały czas musi dementować, że to czy tamto zdjęcie nie jest prawdziwe. Jesteśmy jeszcze w miejscu, w którym to odróżniamy, ale technika jest naprawdę już na krawędzi. Tym bardziej doceniam, że album zawiera zdjęcia poświadczone i że całość jest rzetelnie uźródłowiona – to w końcu praca historyczna – mówił Krzysztof Kosior, prawnuk Witolda Pileckiego.

Dlaczego musimy wracać do Pileckiego

– Życiorys Pileckiego jest historią tamtych pokoleń w pigułce. A historia –
przynajmniej moim zdaniem – jest po to, żeby nas czegoś uczyła. Nie tylko
żebyśmy mogli czytać różne dokumenty w archiwach, ale żeby wyciągać z tego naukę na przyszłość. Zwłaszcza że jesteśmy w bardzo ciekawym momencie historycznym ze względu na nasze geopolityczne położenie. Uczmy się na historii naprawdę – zanim będzie za późno – podkreśliła Małgorzata Kosior, wnuczka Witolda Pileckiego.

Album „Witold Pilecki (1901–1948)”

Nowa publikacja jest efektem współpracy Instytutu Pileckiego oraz Muzeum – Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej. Album stanowi rozbudowaną biografię rotmistrza, wzbogaconą o bogaty materiał ilustracyjny, w tym fotografie dotąd niepublikowane. Jak podkreślają twórcy, celem publikacji jest nie tylko przedstawienie faktów z życia Pileckiego, ale również ukazanie go jako człowieka uwikłanego w doświadczenia epoki, relacje rodzinne i miejsca, które sam nazywał domem.

W biografii zawarto najważniejsze doświadczenia historyczne, które ukształtowały życie Pileckiego: dorastanie w okresie zaborów, udział w wojnie polsko-bolszewickiej, działalność w czasie okupacji niemieckiej oraz tragiczną śmierć w okresie umacniania władzy komunistycznej w Polsce.

Album wzbogacają liczne archiwalne fotografie, w tym materiały dokumentujące życie wojskowe i codzienne rotmistrza oraz jego współpracowników. Część zdjęć publikowana jest po raz pierwszy.

Okładka albumu ze zdjęcie profilowym Witolda Pileckiego.

Zobacz także

  • Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
    Zdjęcie Damiana Markowskiego.

    Aktualności

    Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski

    W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.

  • The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Aktualności

    The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.

  • Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA

    Aktualności

    Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA

    W związku z powracającą w przestrzeni publicznej dyskusją na temat batalionu „Nachtigall”, dr hab. Tomasz Chinciński, profesor Instytutu Pileckiego, przypomina kluczowe fakty ustalone przez historyków.

  • „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie

    Aktualności

    „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie

    17 października 2026 roku publiczność zgromadzona w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego wysłuchała drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” o Sewerynnie Szmaglewskiej.

  • „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
    Grafika podcastu ze zdjęciem Witolda Pileckiego.

    Aktualności

    „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski

    Czy Witold Pilecki podjął się najniebezpieczniejszej misji II wojny światowej? Jak trafił do Auschwitz? Czy rzeczywiście budował tam konspirację? Zapraszamy do obejrzenia podcastu Muzeum Historii Polski z udziałem dyrektora Instytutu Pileckiego Karola Madaja.

  • Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
    Widok na pełen amfiteatr podczas koncertu na żywo. Publiczność wypełnia trybuny po lewej stronie. Na ogromnym, namiotowym suficie nad areną wyświetlany jest spektakularny, czarno-biały mapping wizualny, przedstawiający obrazy miejskich ulic i architektury. Po prawej widać oświetloną scenę z wykonawcami.

    Aktualności

    Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]

    Przez trzy dni (9–11 października) festiwal „Wolskie Ostańce” zapraszał do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę z nowej perspektywy — poprzez osobiste historie, miejsca naznaczone pamięcią oraz to, co wciąż trwa pomiędzy znikaniem a trwaniem.

  • Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie

    Aktualności

    Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie

    Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?

  • Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
    Panel dyskusyjny podczas wydarzenia dotyczącego sztucznej inteligencji w archiwach. Grupa prelegentów siedzi w fotelach na scenie i słucha wystąpienia.

    Aktualności

    Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja

    30 września 2026 roku – w Dniu Archiwisty – w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Laboratoria innowacji. AI w archiwach”.

  • Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

    Aktualności

    Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

    8 października w ogrodzie Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbyło się wyjątkowe wydarzenie – jubileusz 10-lecia działalności instytucji.

  • Festiwal „Wolskie Ostańce”
    Grafika promocyjna festiwalu „Wolskie Ostańce” w ciemnoczerwonej tonacji z datą 9–11.10.2026 i podtytułem „między znikaniem a trwaniem”.

    Aktualności

    Festiwal „Wolskie Ostańce”

    Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.

  • Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
    Widok z góry na pełną widownię sali kinowej podczas uroczystości otwarcia 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni. Na podświetlonej na czerwono scenie przemawiają prowadzący, a w tle widać wielki ekran z grafiką festiwalu.

    Aktualności

    Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW

    Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.

  • „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
    Panel dyskusyjny z udziałem czterech osób siedzących w fotelach na scenie przed publicznością. Po lewej stronie stoi roll-up Instytutu Pileckiego, a po prawej banner Muzeum Dom Rodziny Pileckich.

    Aktualności

    „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

    6 października pracownicy Instytutu Pileckiego brali udział w „Spotkaniu z Patronem” organizowanym przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.