Premiera albumu „Witold Pilecki (1901–1948)” i spotkanie z twórcami - Instytut Pileckiego
22.05.2026 (PT)
Premiera albumu „Witold Pilecki (1901–1948)” i spotkanie z twórcami
19 maja w Instytucie Pileckiego przy ul. Siennej 82 w Warszawie odbyła się premiera albumu poświęconego rotmistrzowi Witoldowi Pileckiemu oraz dyskusja o jednej z najważniejszych postaci polskiej historii XX wieku.
W spotkaniu udział wzięli autorzy publikacji – dr Bartłomiej Kapica z Instytutu Pileckiego oraz Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich – a także rodzina Witolda Pileckiego: Małgorzata Kosior, wnuczka Rotmistrza, oraz Krzysztof Kosior, jego prawnuk. Rozmowę poprowadził Łukasz Jasina. Gościem specjalnym wydarzenia była Janina Jankowska ps. „Jasia”.
– Wydaje mi się, że klucz, który my przyjmujemy jako muzeum – pokazywania go ze wszech stron – to jest właśnie ten klucz, który kierował tym albumem: żeby był kompendium i pokazywał Witolda Pileckiego ze wszech stron – mówiła Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich.
Pilecki aktualny
- Chciałem go pokazać przez pryzmat doskonale znanych faktów w odniesieniu do wartości, które są dla nas istotne w tej chwili, czyli w latach XX i XXI wieku – przyznał dr Bartłomiej Kapica, z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego, współautor albumu. – Musimy dobrze znać życiorys Pileckiego, bo zawiera on odpowiedzi na pytania, które nas dziś dręczą – dodał, przyznając jednocześnie, że podczas pracy nad albumem towarzyszyło mu przekonanie, iż postać Witolda Pileckiego pozostaje żywa dla każdego pokolenia, a kolejne generacje odnajdują w jego biografii wartości szczególnie dla siebie istotne. – Jego historia jest uniwersalna nie tylko dla Polaków, ze względu na wartości, które nas jednoczą, ale także dla innych kultur – dodał.
Współautor albumu zwrócił też uwagę, że prywatny portret Witolda Pileckiego
odsłania wiele cech, które można postrzegać jako wykluczające się (np. bezkompromisowe poczucie obowiązku i wojskową dyscyplinę z empatią), a które Pilecki łączył i robił to w sposób całkowicie naturalny. – Jak pokazuje jego historia, te cechy są niezbędne, by człowiek był gotowy stawiać czoła wyzwaniom, jakie niesie nowoczesność. Właśnie taki Pilecki — człowiek o wielu twarzach — w obliczu zbrodni XX wieku i systemów totalitarnych wiedział, jak należy postępować – dodał Kapica.
Niepublikowane zdjęcia
– Jesteśmy w takim momencie historii, że nowe zdjęcia Pileckiego można wygenerować właściwie od ręki – Muzeum Auschwitz cały czas musi dementować, że to czy tamto zdjęcie nie jest prawdziwe. Jesteśmy jeszcze w miejscu, w którym to odróżniamy, ale technika jest naprawdę już na krawędzi. Tym bardziej doceniam, że album zawiera zdjęcia poświadczone i że całość jest rzetelnie uźródłowiona – to w końcu praca historyczna – mówił Krzysztof Kosior, prawnuk Witolda Pileckiego.
Dlaczego musimy wracać do Pileckiego
– Życiorys Pileckiego jest historią tamtych pokoleń w pigułce. A historia –
przynajmniej moim zdaniem – jest po to, żeby nas czegoś uczyła. Nie tylko
żebyśmy mogli czytać różne dokumenty w archiwach, ale żeby wyciągać z tego naukę na przyszłość. Zwłaszcza że jesteśmy w bardzo ciekawym momencie historycznym ze względu na nasze geopolityczne położenie. Uczmy się na historii naprawdę – zanim będzie za późno – podkreśliła Małgorzata Kosior, wnuczka Witolda Pileckiego.
Album „Witold Pilecki (1901–1948)”
Nowa publikacja jest efektem współpracy Instytutu Pileckiego oraz Muzeum – Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej. Album stanowi rozbudowaną biografię rotmistrza, wzbogaconą o bogaty materiał ilustracyjny, w tym fotografie dotąd niepublikowane. Jak podkreślają twórcy, celem publikacji jest nie tylko przedstawienie faktów z życia Pileckiego, ale również ukazanie go jako człowieka uwikłanego w doświadczenia epoki, relacje rodzinne i miejsca, które sam nazywał domem.
W biografii zawarto najważniejsze doświadczenia historyczne, które ukształtowały życie Pileckiego: dorastanie w okresie zaborów, udział w wojnie polsko-bolszewickiej, działalność w czasie okupacji niemieckiej oraz tragiczną śmierć w okresie umacniania władzy komunistycznej w Polsce.
Album wzbogacają liczne archiwalne fotografie, w tym materiały dokumentujące życie wojskowe i codzienne rotmistrza oraz jego współpracowników. Część zdjęć publikowana jest po raz pierwszy.
Zobacz także
- Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Aktualności
Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.
- Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
Aktualności
Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.
- „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
Aktualności
„Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” organizowana w dniach 2-4 września przez Instytut Pileckiego w Warszawie jest pierwszym w Polsce przedsięwzięciem podsumowującym interdyscyplinarne badania nad sowiecką Azją Centralną w XX wieku – regionem o wyjątkowo skomplikowanej historii totalitaryzmu, o dramatycznych doświadczeniach ludności poddawanej masowym represjom i przymusowym deportacjom, w tym ludności polskiej.
- Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
Aktualności
Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
W 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej przedstawiciele Instytutu Pileckiego wzięli udział w uroczystościach upamiętniających obrońców Ojczyzny oraz cywilne ofiary niemieckiej agresji. Kwiaty złożono zarówno podczas ogólnopolskich obchodów na Westerplatte, jak i lokalnych miejscach pamięci w Warszawie.
- Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
Aktualności
Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.
- „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
Aktualności
„Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
W piątek, 28 sierpnia, w rocznicę śmierci Rafała Lemkina i tuż po 35. rocznicy odzyskania niepodległości przez Mołdawię Instytut Pileckiego, wspólnie z Centrum Mieroszewskiego, otworzył na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie wystawę „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947”.
- Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Aktualności
Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, powołała Karola Madaja na stanowisko dyrektora Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w Warszawie. Pięcioletnia kadencja dyrektora rozpocznie się 30 sierpnia br.
- Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Aktualności
Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.
- Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego
Aktualności
Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego
To jedno z kluczowych militarnych starć w dziejach świata! 15 sierpnia obchodzimy rocznicę Bitwy Warszawskiej, określanej też zwyczajowo „Cudem nad Wisłą”. To również Święto Wojska Polskiego.
- „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
Aktualności
„Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
W najnowszym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
- Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
Aktualności
Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
6 sierpnia – w 82. rocznicę Rzezi Woli, w Instytucie Pileckiego odbyło się siódme spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”. Debata poświęcona była jednemu z najbardziej bolesnych przykładów powojennej bezkarności – historii Heinza Reinefartha, byłego generała Waffen-SS i jednego z dowódców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione podczas tłumienia Powstania Warszawskiego, w tym masakrę ludności cywilnej na warszawskiej Woli.
- Obchody 82. rocznicy Rzezi Woli
Aktualności
Obchody 82. rocznicy Rzezi Woli
5 sierpnia 2026 roku odbyły się uroczystości upamiętniające 82. rocznicę Rzezi Woli. W wydarzeniu wzięło udział kierownictwo Instytutu Pileckiego.