Premiera albumu „Witold Pilecki (1901–1948)” i spotkanie z twórcami - Instytut Pileckiego
22.05.2026 (PT)
Premiera albumu „Witold Pilecki (1901–1948)” i spotkanie z twórcami
19 maja w Instytucie Pileckiego przy ul. Siennej 82 w Warszawie odbyła się premiera albumu poświęconego rotmistrzowi Witoldowi Pileckiemu oraz dyskusja o jednej z najważniejszych postaci polskiej historii XX wieku.
W spotkaniu udział wzięli autorzy publikacji – dr Bartłomiej Kapica z Instytutu Pileckiego oraz Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich – a także rodzina Witolda Pileckiego: Małgorzata Kosior, wnuczka Rotmistrza, oraz Krzysztof Kosior, jego prawnuk. Rozmowę poprowadził Łukasz Jasina. Gościem specjalnym wydarzenia była Janina Jankowska ps. „Jasia”.
– Wydaje mi się, że klucz, który my przyjmujemy jako muzeum – pokazywania go ze wszech stron – to jest właśnie ten klucz, który kierował tym albumem: żeby był kompendium i pokazywał Witolda Pileckiego ze wszech stron – mówiła Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich.
Pilecki aktualny
- Chciałem go pokazać przez pryzmat doskonale znanych faktów w odniesieniu do wartości, które są dla nas istotne w tej chwili, czyli w latach XX i XXI wieku – przyznał dr Bartłomiej Kapica, z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego, współautor albumu. – Musimy dobrze znać życiorys Pileckiego, bo zawiera on odpowiedzi na pytania, które nas dziś dręczą – dodał, przyznając jednocześnie, że podczas pracy nad albumem towarzyszyło mu przekonanie, iż postać Witolda Pileckiego pozostaje żywa dla każdego pokolenia, a kolejne generacje odnajdują w jego biografii wartości szczególnie dla siebie istotne. – Jego historia jest uniwersalna nie tylko dla Polaków, ze względu na wartości, które nas jednoczą, ale także dla innych kultur – dodał.
Współautor albumu zwrócił też uwagę, że prywatny portret Witolda Pileckiego
odsłania wiele cech, które można postrzegać jako wykluczające się (np. bezkompromisowe poczucie obowiązku i wojskową dyscyplinę z empatią), a które Pilecki łączył i robił to w sposób całkowicie naturalny. – Jak pokazuje jego historia, te cechy są niezbędne, by człowiek był gotowy stawiać czoła wyzwaniom, jakie niesie nowoczesność. Właśnie taki Pilecki — człowiek o wielu twarzach — w obliczu zbrodni XX wieku i systemów totalitarnych wiedział, jak należy postępować – dodał Kapica.
Niepublikowane zdjęcia
– Jesteśmy w takim momencie historii, że nowe zdjęcia Pileckiego można wygenerować właściwie od ręki – Muzeum Auschwitz cały czas musi dementować, że to czy tamto zdjęcie nie jest prawdziwe. Jesteśmy jeszcze w miejscu, w którym to odróżniamy, ale technika jest naprawdę już na krawędzi. Tym bardziej doceniam, że album zawiera zdjęcia poświadczone i że całość jest rzetelnie uźródłowiona – to w końcu praca historyczna – mówił Krzysztof Kosior, prawnuk Witolda Pileckiego.
Dlaczego musimy wracać do Pileckiego
– Życiorys Pileckiego jest historią tamtych pokoleń w pigułce. A historia –
przynajmniej moim zdaniem – jest po to, żeby nas czegoś uczyła. Nie tylko
żebyśmy mogli czytać różne dokumenty w archiwach, ale żeby wyciągać z tego naukę na przyszłość. Zwłaszcza że jesteśmy w bardzo ciekawym momencie historycznym ze względu na nasze geopolityczne położenie. Uczmy się na historii naprawdę – zanim będzie za późno – podkreśliła Małgorzata Kosior, wnuczka Witolda Pileckiego.
Album „Witold Pilecki (1901–1948)”
Nowa publikacja jest efektem współpracy Instytutu Pileckiego oraz Muzeum – Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej. Album stanowi rozbudowaną biografię rotmistrza, wzbogaconą o bogaty materiał ilustracyjny, w tym fotografie dotąd niepublikowane. Jak podkreślają twórcy, celem publikacji jest nie tylko przedstawienie faktów z życia Pileckiego, ale również ukazanie go jako człowieka uwikłanego w doświadczenia epoki, relacje rodzinne i miejsca, które sam nazywał domem.
W biografii zawarto najważniejsze doświadczenia historyczne, które ukształtowały życie Pileckiego: dorastanie w okresie zaborów, udział w wojnie polsko-bolszewickiej, działalność w czasie okupacji niemieckiej oraz tragiczną śmierć w okresie umacniania władzy komunistycznej w Polsce.
Album wzbogacają liczne archiwalne fotografie, w tym materiały dokumentujące życie wojskowe i codzienne rotmistrza oraz jego współpracowników. Część zdjęć publikowana jest po raz pierwszy.
Zobacz także
- Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy
Aktualności
Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy
Ukraińska pamięć państwowa zabrnęła w ślepy zaułek, co podyktowane było nie do końca refleksyjnym podejściem do wybranych kart przeszłości własnego narodu. Niestety, jak zwykle w podobnych sytuacjach, kiedy historia zostaje zakładnikiem polityki, rachunek za to przyjdzie jednak zapłacić nie politykom, a państwu ukraińskiemu i jego społeczności – ocenił profesor Instytutu Pileckiego, dr. hab. Damian Markowski.
- Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego
Aktualności
Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego
Nakładem wydawnictwa Brill ukazała się monografia dr. Dominiki Uczkiewicz (Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami) pt. „Accountability for War Crimes in the Policy of the Polish Government-in-Exile. A Legal and Historical Analysis”, jako 85. tom serii Studies in the History of International Law (Legal History Library).
- LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]
Aktualności
LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]
11 lipca w amfiteatrze miejskim w Augustowie odbyło się widowisko muzyczne poświęcone ofiarom Obławy Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej. Wydarzenie połączyło muzykę, obraz oraz świadectwa rodzin i bliskich ofiar Obławy.
- Lipiec w Instytucie Pileckiego | Kalendarz wydarzeń
Aktualności
Lipiec w Instytucie Pileckiego | Kalendarz wydarzeń
Zapraszamy do zapoznania się z kalendarzem wydarzeń Instytutu Pileckiego na lipiec 2026. W programie znalazły się debaty, konferencje naukowe, pokazy filmowe, spotkania z twórcami i historykami, wystawy, wydarzenia edukacyjne oraz obchody 81. rocznicy Obławy Augustowskiej. Szczegółowy harmonogram poniżej.
- 12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Aktualności
12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
12 lipca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. W tym dniu 81 lat temu, 12 lipca 1945 r., trzy miesiące po zakończeniu II wojny światowej, rozpoczęła się Obława Augustowska.
- Zbrodnia Wołyńska: Instytut Pileckiego i jego działalność naukowo-badawcza
Aktualności
Zbrodnia Wołyńska: Instytut Pileckiego i jego działalność naukowo-badawcza
W niedzielę 11 lipca 1943 roku oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii stanowiącej zbrojne ramię Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (frakcji Stepana Bandery) – radykalnej faszystowskiej organizacji stawiającej sobie za cel budowę niepodległego państwa ukraińskiego pozbawionego mniejszości narodowych, zaatakowały w ramach skoordynowanej akcji niemal sto polskich osiedli na terenie okupowanego przez Niemców województwa wołyńskiego Rzeczypospolitej Polskiej.
- Oświadczenie | Instytut Pileckiego w Nowym Jorku
Aktualności
Oświadczenie | Instytut Pileckiego w Nowym Jorku
W związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej informacjami dotyczącymi działalności oddziału Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku, przedstawiamy fakty i okoliczności wymagające wyjaśnienia.
- „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” – premiera drugiego odcinka i spotkanie z twórcami
Aktualności
„Sala 600. Świadkowie Norymbergi” – premiera drugiego odcinka i spotkanie z twórcami
W środę 8 lipca w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej odbył się przedpremierowy odsłuch drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”, a następnie rozmowa z twórcami projektu — Martyną Wojtkowską i Bartoszem Pankiem. Spotkanie, prowadzone przez Bartosza Świerkowskiego, poświęcone było postaci Seweryny Szmaglewskiej, roli kobiecych świadectw w dokumentowaniu zbrodni wojennych, pracy z archiwami oraz specyfice opowiadania historii za pomocą dźwięku.
- Wystawa SPLOTY Instytutu Pileckiego otwarta w Muzeum Architektury we Wrocławiu!
Aktualności
Wystawa SPLOTY Instytutu Pileckiego otwarta w Muzeum Architektury we Wrocławiu!
25 czerwca odbył się wernisaż wystawy „Sploty. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu” powstałej w ramach programu Exercising Modernity Instytutu Pileckiego w Berlinie. Ekspozycję będzie można oglądać do 4 października.
- Stanowisko Instytutu Pileckiego w sprawie publikacji Wirtualnej Polski
Aktualności
Stanowisko Instytutu Pileckiego w sprawie publikacji Wirtualnej Polski
Dotyczy artykułu pod redakcją Szymona Jadczaka opublikowanego na portalu Wirtualna Polska pt. „Pracował dla ludzi Putina, zatrudnił go instytut podległy polskiemu rządowi”.
- Martyna Wojtkowska z Instytutu Pileckiego laureatką Audionomia Award 2026
Aktualności
Martyna Wojtkowska z Instytutu Pileckiego laureatką Audionomia Award 2026
Martyna Wojtkowska została laureatką w kategorii Nadzieja Audionomii za audioserial „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” – wspólnego projektu Studia Reportażu i Instytutu Pileckiego.
- Relacja z debaty o Domu Polsko-Niemieckim [wideo] | Berlin w Warszawie
Aktualności
Relacja z debaty o Domu Polsko-Niemieckim [wideo] | Berlin w Warszawie
Jakie znaczenie będzie miał Dom Polsko-Niemiecki powstający w Berlinie? Czy stanie się miejscem upamiętnienia polskich ofiar II wojny światowej, przestrzenią dialogu i edukacji, a może symbolem zmiany w niemieckiej kulturze pamięci? O tych kwestiach dyskutowano podczas debaty „Dom Polsko-Niemiecki w Berlinie: pomnik, muzeum, centrum dialogu – wspólna pamięć czy spór o pamięć?”. Po dyskusji wystąpił Ola Błachno Oktet, prezentując utwory z albumu „Warschauer Strasse”.