Premiera albumu „Witold Pilecki (1901–1948)” i spotkanie z twórcami - Instytut Pileckiego

22.05.2026 (PT)

Premiera albumu „Witold Pilecki (1901–1948)” i spotkanie z twórcami

19 maja w Instytucie Pileckiego przy ul. Siennej 82 w Warszawie odbyła się premiera albumu poświęconego rotmistrzowi Witoldowi Pileckiemu oraz dyskusja o jednej z najważniejszych postaci polskiej historii XX wieku.

Paneliści na scenie.
Fot. Grzegorz Olczak, Instytut Pileckiego

W spotkaniu udział wzięli autorzy publikacji – dr Bartłomiej Kapica z Instytutu Pileckiego oraz Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich – a także rodzina Witolda Pileckiego: Małgorzata Kosior, wnuczka Rotmistrza, oraz Krzysztof Kosior, jego prawnuk. Rozmowę poprowadził Łukasz Jasina. Gościem specjalnym wydarzenia była Janina Jankowska ps. „Jasia”.

Klucz do Pileckiego

– Wydaje mi się, że klucz, który my przyjmujemy jako muzeum – pokazywania go ze wszech stron – to jest właśnie ten klucz, który kierował tym albumem: żeby był kompendium i pokazywał Witolda Pileckiego ze wszech stron – mówiła Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich.

Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich. Fot. Grzegorz Olczak, Instytut Pileckiego
Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich. Fot. Grzegorz Olczak, Instytut Pileckiego

Pilecki aktualny

- Chciałem go pokazać przez pryzmat doskonale znanych faktów w odniesieniu do wartości, które są dla nas istotne w tej chwili, czyli w latach XX i XXI wieku – przyznał dr Bartłomiej Kapica, z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego, współautor albumu. – Musimy dobrze znać życiorys Pileckiego, bo zawiera on odpowiedzi na pytania, które nas dziś dręczą – dodał, przyznając jednocześnie, że podczas pracy nad albumem towarzyszyło mu przekonanie, iż postać Witolda Pileckiego pozostaje żywa dla każdego pokolenia, a kolejne generacje odnajdują w jego biografii wartości szczególnie dla siebie istotne. – Jego historia jest uniwersalna nie tylko dla Polaków, ze względu na wartości, które nas jednoczą, ale także dla innych kultur – dodał.

Dr Bartłomiej Kapica z Instytutu Pileckiego oraz Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich. Kapica mówi do mikrofonu. Siedzą w fotelach, przed nimi stół z album.
Dr Bartłomiej Kapica z Instytutu Pileckiego oraz Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich. Fot. Grzegorz Olczak, Instytut Pileckiego.
Sprzeczne temperamenty

Współautor albumu zwrócił też uwagę, że prywatny portret Witolda Pileckiego
odsłania wiele cech, które można postrzegać jako wykluczające się (np. bezkompromisowe poczucie obowiązku i wojskową dyscyplinę z empatią), a które Pilecki łączył i robił to w sposób całkowicie naturalny. – Jak pokazuje jego historia, te cechy są niezbędne, by człowiek był gotowy stawiać czoła wyzwaniom, jakie niesie nowoczesność. Właśnie taki Pilecki — człowiek o wielu twarzach — w obliczu zbrodni XX wieku i systemów totalitarnych wiedział, jak należy postępować – dodał Kapica.

Małgorzata Kosior, wnuczka Rotmistrza oraz Krzysztof Kosior, jego prawnuk siedzą na kanapie obok siebie.
Małgorzata Kosior, wnuczka Rotmistrza oraz Krzysztof Kosior, jego prawnuk. Fot. Grzegorz Olczak, Instytut Pileckiego.

Niepublikowane zdjęcia

– Jesteśmy w takim momencie historii, że nowe zdjęcia Pileckiego można wygenerować właściwie od ręki – Muzeum Auschwitz cały czas musi dementować, że to czy tamto zdjęcie nie jest prawdziwe. Jesteśmy jeszcze w miejscu, w którym to odróżniamy, ale technika jest naprawdę już na krawędzi. Tym bardziej doceniam, że album zawiera zdjęcia poświadczone i że całość jest rzetelnie uźródłowiona – to w końcu praca historyczna – mówił Krzysztof Kosior, prawnuk Witolda Pileckiego.

Dlaczego musimy wracać do Pileckiego

– Życiorys Pileckiego jest historią tamtych pokoleń w pigułce. A historia –
przynajmniej moim zdaniem – jest po to, żeby nas czegoś uczyła. Nie tylko
żebyśmy mogli czytać różne dokumenty w archiwach, ale żeby wyciągać z tego naukę na przyszłość. Zwłaszcza że jesteśmy w bardzo ciekawym momencie historycznym ze względu na nasze geopolityczne położenie. Uczmy się na historii naprawdę – zanim będzie za późno – podkreśliła Małgorzata Kosior, wnuczka Witolda Pileckiego.

Album „Witold Pilecki (1901–1948)”

Nowa publikacja jest efektem współpracy Instytutu Pileckiego oraz Muzeum – Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej. Album stanowi rozbudowaną biografię rotmistrza, wzbogaconą o bogaty materiał ilustracyjny, w tym fotografie dotąd niepublikowane. Jak podkreślają twórcy, celem publikacji jest nie tylko przedstawienie faktów z życia Pileckiego, ale również ukazanie go jako człowieka uwikłanego w doświadczenia epoki, relacje rodzinne i miejsca, które sam nazywał domem.

W biografii zawarto najważniejsze doświadczenia historyczne, które ukształtowały życie Pileckiego: dorastanie w okresie zaborów, udział w wojnie polsko-bolszewickiej, działalność w czasie okupacji niemieckiej oraz tragiczną śmierć w okresie umacniania władzy komunistycznej w Polsce.

Album wzbogacają liczne archiwalne fotografie, w tym materiały dokumentujące życie wojskowe i codzienne rotmistrza oraz jego współpracowników. Część zdjęć publikowana jest po raz pierwszy.

Okładka albumu ze zdjęcie profilowym Witolda Pileckiego.

Zobacz także

  • Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”
    Grafika projektu 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”

    Aktualności

    Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”

    Ruszył nabór do drugiej edycji ogólnopolskiego projektu edukacyjno-historycznego Instytutu Pileckiego.

  • Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl

    Aktualności

    Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl

    – To dla Instytutu Pileckiego niezwykle ważny moment. Badając totalitaryzmy, dokumentujemy również zbrodnie popełnione w okresie stalinowskim – podkreślał prof. Andrzej Zawistowski podczas spotkania poświęconego prezentacji nowej kolekcji w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego ZapisyTerroru.pl.

  • 86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej

    Aktualności

    86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej

    16 listopada 2026 roku przy zachowanym fragmencie muru getta na terenie XII Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza (ul. Sienna 53 w Warszawie) odbyła się ceremonia upamiętniająca 86. rocznicę zamknięcia granic getta warszawskiego. W wydarzeniu wziął udział dyrektor Instytutu Pileckiego Karol Madaj.

  • Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa

    Aktualności

    Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa

    12 listopada 2026 roku w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej odbyła się wizyta studyjna uczestników projektu „Liderzy Polonii 2026”. Blisko 40 działaczy i przedstawicieli organizacji polonijnych z całego świata poznało nasze narzędzia dokumentowania historii XX wieku oraz dobre praktyki w zakresie edukacji historycznej.

  • Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku

    Aktualności

    Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku

    11 listopada 2026 roku Instytut Pileckiego uczestniczył jako partner w festiwalu „Wspólna Niepodległa” w Warszawie, organizowanym przez Muzeum Historii Polski z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Odwiedzający Cytadelę Warszawską oraz Krakowskie Przedmieście wzięli udział w grze terenowej, pokazach rekonstrukcji historycznej Armii Ochotniczej z 1920 roku, seansach filmowych, badaniach archiwalnych w bazie „Zapisy Terroru” oraz symulacji wyborów do Sejmu Ustawodawczego z 1919 roku, w której zwyciężyła Irena Kosmowska (52 głosy).

  • Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa

    Aktualności

    Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa

    W 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości w Galerii Instytutu w Domu Bez Kantów Instytut Pileckiego zorganizował niezwykłe wybory.

  • Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”

    Aktualności

    Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”

    4 listopada w Instytucie Pileckiego odbyła się debata towarzysząca premierze dwutomowej monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”, opublikowanej we wrześniu 2026 r. nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego.

  • Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
    Grupa ludzi siedzących w kręgu na krzesłach składanych podczas warsztatów w nowoczesnej sali ekspozycyjnej z gablotami i tablicami informacyjnymi.

    Aktualności

    Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”

    W dniach 26–30 października 2026 roku w ramach „Public History Lab 2026” grupa nauczycieli, edukatorów, studentów i doktorantów z Niemiec poznawała w Warszawie polską perspektywę na wydarzenia II wojny światowej.

  • Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie

    Aktualności

    Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie

    29 października 2026 roku na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odbyło się uroczyste otwarcie plenerowej ekspozycji „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”. Wydarzenie przypomina postaci tegorocznych laureatów Medalu – osób, które w najciemniejszych momentach XX wieku wykazały się wyjątkową odwagą, solidarnością i człowieczeństwem, niosąc ratunek polskim obywatelom.

  • Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze

    Aktualności

    Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze

    Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odznaczył medalem „Virtus et Fraternitas” 18 osób z 7 krajów: Czech, Japonii, Norwegii, Nowej Zelandii, Ukrainy, Węgier i Polski. 

  • Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
    Zdjęcie Damiana Markowskiego.

    Aktualności

    Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski

    W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.

  • The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Aktualności

    The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.