Premiera albumu „Witold Pilecki (1901–1948)” i spotkanie z twórcami - Instytut Pileckiego

22.05.2026 (PT)

Premiera albumu „Witold Pilecki (1901–1948)” i spotkanie z twórcami

19 maja w Instytucie Pileckiego przy ul. Siennej 82 w Warszawie odbyła się premiera albumu poświęconego rotmistrzowi Witoldowi Pileckiemu oraz dyskusja o jednej z najważniejszych postaci polskiej historii XX wieku.

Paneliści na scenie.
Fot. Grzegorz Olczak, Instytut Pileckiego

W spotkaniu udział wzięli autorzy publikacji – dr Bartłomiej Kapica z Instytutu Pileckiego oraz Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich – a także rodzina Witolda Pileckiego: Małgorzata Kosior, wnuczka Rotmistrza, oraz Krzysztof Kosior, jego prawnuk. Rozmowę poprowadził Łukasz Jasina. Gościem specjalnym wydarzenia była Janina Jankowska ps. „Jasia”.

Klucz do Pileckiego

– Wydaje mi się, że klucz, który my przyjmujemy jako muzeum – pokazywania go ze wszech stron – to jest właśnie ten klucz, który kierował tym albumem: żeby był kompendium i pokazywał Witolda Pileckiego ze wszech stron – mówiła Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich.

Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich. Fot. Grzegorz Olczak, Instytut Pileckiego
Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich. Fot. Grzegorz Olczak, Instytut Pileckiego

Pilecki aktualny

- Chciałem go pokazać przez pryzmat doskonale znanych faktów w odniesieniu do wartości, które są dla nas istotne w tej chwili, czyli w latach XX i XXI wieku – przyznał dr Bartłomiej Kapica, z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego, współautor albumu. – Musimy dobrze znać życiorys Pileckiego, bo zawiera on odpowiedzi na pytania, które nas dziś dręczą – dodał, przyznając jednocześnie, że podczas pracy nad albumem towarzyszyło mu przekonanie, iż postać Witolda Pileckiego pozostaje żywa dla każdego pokolenia, a kolejne generacje odnajdują w jego biografii wartości szczególnie dla siebie istotne. – Jego historia jest uniwersalna nie tylko dla Polaków, ze względu na wartości, które nas jednoczą, ale także dla innych kultur – dodał.

Dr Bartłomiej Kapica z Instytutu Pileckiego oraz Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich. Kapica mówi do mikrofonu. Siedzą w fotelach, przed nimi stół z album.
Dr Bartłomiej Kapica z Instytutu Pileckiego oraz Karolina Kolbuszewska z Muzeum – Dom Rodziny Pileckich. Fot. Grzegorz Olczak, Instytut Pileckiego.
Sprzeczne temperamenty

Współautor albumu zwrócił też uwagę, że prywatny portret Witolda Pileckiego
odsłania wiele cech, które można postrzegać jako wykluczające się (np. bezkompromisowe poczucie obowiązku i wojskową dyscyplinę z empatią), a które Pilecki łączył i robił to w sposób całkowicie naturalny. – Jak pokazuje jego historia, te cechy są niezbędne, by człowiek był gotowy stawiać czoła wyzwaniom, jakie niesie nowoczesność. Właśnie taki Pilecki — człowiek o wielu twarzach — w obliczu zbrodni XX wieku i systemów totalitarnych wiedział, jak należy postępować – dodał Kapica.

Małgorzata Kosior, wnuczka Rotmistrza oraz Krzysztof Kosior, jego prawnuk siedzą na kanapie obok siebie.
Małgorzata Kosior, wnuczka Rotmistrza oraz Krzysztof Kosior, jego prawnuk. Fot. Grzegorz Olczak, Instytut Pileckiego.

Niepublikowane zdjęcia

– Jesteśmy w takim momencie historii, że nowe zdjęcia Pileckiego można wygenerować właściwie od ręki – Muzeum Auschwitz cały czas musi dementować, że to czy tamto zdjęcie nie jest prawdziwe. Jesteśmy jeszcze w miejscu, w którym to odróżniamy, ale technika jest naprawdę już na krawędzi. Tym bardziej doceniam, że album zawiera zdjęcia poświadczone i że całość jest rzetelnie uźródłowiona – to w końcu praca historyczna – mówił Krzysztof Kosior, prawnuk Witolda Pileckiego.

Dlaczego musimy wracać do Pileckiego

– Życiorys Pileckiego jest historią tamtych pokoleń w pigułce. A historia –
przynajmniej moim zdaniem – jest po to, żeby nas czegoś uczyła. Nie tylko
żebyśmy mogli czytać różne dokumenty w archiwach, ale żeby wyciągać z tego naukę na przyszłość. Zwłaszcza że jesteśmy w bardzo ciekawym momencie historycznym ze względu na nasze geopolityczne położenie. Uczmy się na historii naprawdę – zanim będzie za późno – podkreśliła Małgorzata Kosior, wnuczka Witolda Pileckiego.

Album „Witold Pilecki (1901–1948)”

Nowa publikacja jest efektem współpracy Instytutu Pileckiego oraz Muzeum – Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej. Album stanowi rozbudowaną biografię rotmistrza, wzbogaconą o bogaty materiał ilustracyjny, w tym fotografie dotąd niepublikowane. Jak podkreślają twórcy, celem publikacji jest nie tylko przedstawienie faktów z życia Pileckiego, ale również ukazanie go jako człowieka uwikłanego w doświadczenia epoki, relacje rodzinne i miejsca, które sam nazywał domem.

W biografii zawarto najważniejsze doświadczenia historyczne, które ukształtowały życie Pileckiego: dorastanie w okresie zaborów, udział w wojnie polsko-bolszewickiej, działalność w czasie okupacji niemieckiej oraz tragiczną śmierć w okresie umacniania władzy komunistycznej w Polsce.

Album wzbogacają liczne archiwalne fotografie, w tym materiały dokumentujące życie wojskowe i codzienne rotmistrza oraz jego współpracowników. Część zdjęć publikowana jest po raz pierwszy.

Okładka albumu ze zdjęcie profilowym Witolda Pileckiego.

Zobacz także