„Instytut Pileckiego bierze pod lupę niemieckie podręczniki do historii” | Marek Kozubal w „Rzeczpospolitej” - Instytut Pileckiego

01.06.2026 (PN)

„Instytut Pileckiego bierze pod lupę niemieckie podręczniki do historii” | Marek Kozubal w „Rzeczpospolitej”

Jaką opowieść o Polsce otrzymują młodzi Niemcy: od tragicznego roku 1939 i brutalnej okupacji, przez dylematy granic, aż po współczesne problemy? Co dla niemieckiego odbiorcy jest oczywistością, a w Polsce wciąż budzi sprzeciw lub poczucie zniekształcenia historii? - Marek Kozubal zaprasza na kolejną debatę "Berlin w Warszawie" na łamach "Rzeczpospolitej".

Jak podkreśla Marek Kozubal wydarzenie ma na celu analizę narracji historycznych funkcjonujących w niemieckiej edukacji oraz ocenę, jak opisywane są w nich kluczowe wydarzenia z dziejów Polski i relacji polsko-niemieckich. Zauważa, że do dyskusji zaproszono historyków, badaczy edukacji i ekspertów zajmujących się kulturą pamięci, którzy będą rozmawiać o różnicach w postrzeganiu historii po obu stronach granicy oraz o roli podręczników i instytucji edukacyjnych w kształtowaniu świadomości historycznej młodego pokolenia.

Cały artykuł na stronach Rzeczpospolitej.


Berlin w Warszawie

Instytut Pileckiego organizuje w 2026 roku cykl spotkań pod nazwą „Berlin w Warszawie”. Celem przedsięwzięcia jest wprowadzenie do polskiej przestrzeni dyskusyjnej aktualnych debat publicznych z Niemiec związanych z pamięcią, historią i polityką. Spotkania będą odbywać się raz w miesiącu, w warszawskiej siedzibie Instytutu, przy ulicy Siennej 82. Wśród zaproszonych gości m.in. eksperci, publicyści i naukowcy niemieccy. Wstęp na wydarzenia jest bezpłatny.

„Berlin w Warszawie” to platforma dialogu, której zadaniem jest przybliżanie polskiej publiczności najważniejszych niemieckich dyskusji o historii i polityce. Projekt konfrontuje niemieckie narracje z polską wrażliwością, tworząc przestrzeń do szczerej rozmowy nawet w sprawach, w których obie strony głęboko się różnią.

Harmonogram spotkań „Berlin w Warszawie” (2026-2027)

1. Inauguracja cyklu: Niemcy o Polsce: wyobrażenia, pamięć i „białe plamy”
Data: 26 lutego 2026 r.

2. Zadośćuczynienie, odszkodowania, reparacje: co jest realne, co jest symboliczne?
Data: 19 marca 2026 r.

3. Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście: między odpowiedzialnością jednostkową a niebezpieczeństwem uogólnień.
Data: 23 kwietnia 2026 r.

4. Czego Niemcy uczą się o polskiej historii? Podręczniki pod lupą
Data: 28 maja 2026 r.

5. Dom Polsko-Niemiecki w Berlinie: pomnik, muzeum, centrum dialogu – i czyje oczekiwania?
Data: 19 czerwca 2026 r.

6. Długi cień II wojny światowej – pokaz filmu i dyskusja
Data: 23 lipca 2026 r.

7. CASE STUDY: Sprawa Reinefartha: Wola 1944 i bezkarność w RFN
Data: 6 sierpnia 2026 r.

8. Powstanie Warszawskie i niemiecka pamięć o okupacji: dlaczego terror w Polsce bywa w Niemczech „nieobecny”?
Data: 24 września 2026 r.

9. „Das Versagen”: Niemcy, Rosja i cena złudzeń
Data: 9 października 2026 r.

10. Czy alianci powinni zbombardować Auschwitz? Spór o (nie)działanie
Data: 26 listopada 2026 r.

11. Bezpieczeństwo ponad granicami: polska geografia, niemiecka Zeitenwende
Data: 10 grudnia 2026 r.

12. Finał sezonu: Przyszłość niemieckiej Erinnerungskultur: czy kultura pamięci się kończy, czy tylko zmienia?
Data: 21 stycznia 2027 r.

Patronat medialny Rzeczpospolita oraz rp.pl

Zobacz także

  • Sowiecka Azja Centralna – podsumowanie międzynarodowej konferencji w Instytucie Pileckiego [FOTO]

    Aktualności

    Sowiecka Azja Centralna – podsumowanie międzynarodowej konferencji w Instytucie Pileckiego [FOTO]

    Trzy dni, kilkadziesiąt wystąpień i badacze z Polski oraz zagranicy – tak w skrócie można podsumować międzynarodową konferencję naukową, która odbyła się w dniach 2–4 września w Instytucie Pileckiego Warszawie.

  • Nieznane wspomnienia niemieckiego urzędnika z okupowanej Polski trafiły do Instytutu Pileckiego
    Czarno-biała fotografia przedstawiająca grupę niemieckich funkcjonariuszy i oficerów wojskowych stojących przy tablicy granicznej z napisem „Generalgovernement für die besetzten polnischen Gebiete – Grenze 280 m.” W tle widoczne są drzewa i teren wiejski. U dołu zdjęcia oznaczenie „Narodowe Archiwum Cyfrowe”.

    Aktualności

    Nieznane wspomnienia niemieckiego urzędnika z okupowanej Polski trafiły do Instytutu Pileckiego

    Do zbiorów archiwum Instytutu Pileckiego trafił wyjątkowy dokument: niepublikowane dotąd i nieznane wspomnienia niemieckiego urzędnika, który podczas II wojny światowej pracował w administracji cywilnej Generalnego Gubernatorstwa.

  • Zło wpisane w codzienność | Dr Joanna Nikel komentuje wspomnienia niemieckiego urzędnika z pobytu w Generalnym Gubernatorstwie
    Zdjęcie Joanny Nikel. Pani Joanna mówi do mikrofonu, ma blond włosy i drobne kolczyki w uszach.

    Aktualności

    Zło wpisane w codzienność | Dr Joanna Nikel komentuje wspomnienia niemieckiego urzędnika z pobytu w Generalnym Gubernatorstwie

    „Rzadko zdarza się, by do zbiorów archiwalnych trafiał dokument, w którym głos samego funkcjonariusza aparatu okupacyjnego — spisany bez intencji oskarżenia, a wręcz z pozycji poczucia własnej normalności — staje się jednym z najbardziej wymownych świadectw zbrodniczości systemu, któremu służył” – pisze dr Joanna Nikel w pierwszym komentarzu do otrzymanych przez Instytut Pileckiego materiałów.

  • Znamy nominowanych do Międzynarodowej Nagrody Pileckiego 2026!

    Aktualności

    Znamy nominowanych do Międzynarodowej Nagrody Pileckiego 2026!

    W sobotę 5 września na Jesiennych Targach Książki w Warszawie Instytut Pileckiego ogłosił tytuły i autorów 14 książek nominowanych do tegorocznej Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego.

  • „Gra w wojnę. Czy planszówka może opowiedzieć trudną historię?” | Debata w Muzeum II Wojny Światowej

    Aktualności

    „Gra w wojnę. Czy planszówka może opowiedzieć trudną historię?” | Debata w Muzeum II Wojny Światowej

    „Gra w wojnę. Czy planszówka może opowiedzieć trudną historię?” Debata pod takim tytułem odbędzie się 12 września w Gdańsku. Weźmie w niej udział m.in. Karol Madaj, dyrektor Instytutu Pileckiego, który jest autorem edukacyjnych gier planszowych.

  • Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
    Grafika promująca wydarzenie

    Aktualności

    Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

    Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.

  • Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”

    Aktualności

    Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”

    Do 29 października w Instytucie Pileckiego w Nowym Jorku można oglądać wystawę o ludziach, którzy ryzykowali własne życie, aby ratować Żydów podczas Holokaustu – oraz tych, którzy przeżyli dzięki ich odwadze.

  • Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
    Grafika promująca wydarzenie

    Aktualności

    Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów

    W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.

  • „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
    Grafika promująca wydarzenie

    Aktualności

    „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa

    Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” organizowana w dniach 2-4 września przez Instytut Pileckiego w Warszawie jest pierwszym w Polsce przedsięwzięciem podsumowującym interdyscyplinarne badania nad sowiecką Azją Centralną w XX wieku – regionem o wyjątkowo skomplikowanej historii totalitaryzmu, o dramatycznych doświadczeniach ludności poddawanej masowym represjom i przymusowym deportacjom, w tym ludności polskiej.

  • Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
    Dyrektor Karol Madaj składa wieniec pod pomnikiem

    Aktualności

    Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku

    W 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej przedstawiciele Instytutu Pileckiego wzięli udział w uroczystościach upamiętniających obrońców Ojczyzny oraz cywilne ofiary niemieckiej agresji. Kwiaty złożono zarówno podczas ogólnopolskich obchodów na Westerplatte, jak i lokalnych miejscach pamięci w Warszawie.

  • Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
    Grafika z informacją o Targach Książki.

    Aktualności

    Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie

    Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.

  • „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
    Zdjęcie z otwarcia wystawy

    Aktualności

    „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy

    W piątek, 28 sierpnia, w rocznicę śmierci Rafała Lemkina i tuż po 35. rocznicy odzyskania niepodległości przez Mołdawię Instytut Pileckiego, wspólnie z Centrum Mieroszewskiego, otworzył na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie wystawę „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947”.