Święto Niepodległości 2025 | Wyniki rekonstrukcji wyborów z 1919 roku - Instytut Pileckiego
11.11.2025 (WT)
Święto Niepodległości 2025 | Wyniki rekonstrukcji wyborów z 1919 roku
Rekonstrukcja pierwszych wyborów do Sejmu II RP z 1919 roku, pokazy filmów historycznych, instalacja z okazji stulecia Grobu Nieznanego Żołnierza – tak Instytut Pileckiego uczcił Narodowe Święto Niepodległości w ramach festiwalu Wspólna Niepodległa.
11 listopada pracownicy Instytutu spotkali się z mieszkańcami Warszawy na Krakowskim Przedmieściu, przygotowując bogaty program wydarzeń. Od rana w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów można było zwiedzać wystawy i oglądać filmy historyczne. Widzowie zobaczyli zarówno znane tytuły wyprodukowane przez Instytut, jak Podwójnie Wolne. Prawa polityczne kobiet 1918, jak i premierowy dokument Widziałam, jak nasi Niemców rozbrajali – oparty na wspomnieniach ponad stuletniej Józefy Krośnickiej, świadka wydarzeń z 1918 roku.
Przed wejściem do galerii odwiedzająych witała instalacja historyczna przygotowana z okazji stulecia Grobu Nieznanego Żołnierza, inspirowana kolumnadą Pałacu Saskiego – hołd dla historii Warszawy i symbolu narodowej pamięci. W środku można było zagrać z Karolem Madajem, dyrektorem Instytutu Pileckiego, w planszówkę, której jest autorem, a która została wydana przez Kancelarię Sejmu (wszechnicę sejmową) na 100-lecie wyborów w 2019 r.
Rekonstrukcja wyborów z 1919 roku
Największe zainteresowanie wzbudziła edukacyjna rekonstrukcja historyczna „Powtórzmy wybory 1919 roku”. W styczniu 1919 roku, w bezpośrednim sąsiedztwie galerii Instytutu w Domu Bez Kantów, przy Krakowskim Przedmieściu 9, działał punkt wyborczy, w którym warszawiacy wybierali posłów do pierwszego polskiego parlamentu. Stąd pomysł, aby 11 listopada 2025 r. współcześni warszawiacy mogli wcielić się w wyborców sprzed ponad wieku, zapoznać się z oryginalnymi ulotkami i oddać głos na partie startujące w pierwszych wyborach do Sejmu Ustawodawczego.
W zabawie wzięło udział 221 osób, z czego 211 głosów było ważnych. Zwyciężyła – podobnie jak w 1919 roku – Lista nr 10 Narodowego Komitetu Wyborczego Stronnictw Demokratycznych, zdobywając 113 głosów dzisiejszych Polaków (51%).
Warto przypomnieć, że ponad sto lat temu odradzająca się Polska – jako demokratyczna republika – zorganizowała wybory w niespełna trzy miesiące po odzyskaniu niepodległości. Były to wybory wyjątkowe: pierwsze w Europie, w których pełnię praw wyborczych uzyskały kobiety. W ich wyniku do sejmu weszła niewielka, ale znacząca grupa posłanek, stanowiąca 2% parlamentarzystów. Wystartowało 21 komitetów wyborczych. Na drugim miejscu, zaraz za Narodowym Komitetem Wyborczym Stronnictw Demokratycznych, znalazło się Polskie Stronnictwo Ludowe "Wyzwolenie", trzecie miejsce zajęła Polska Partia Socjalistyczna.
Wyniki rekonstrukcji wyborów (11 listopada 2025 r.)
1️. Lista nr 10 – Narodowy Komitet Wyborczy Stronnictw Demokratycznych – 113 głosów (51%)
2️. Lista nr 2 – Polska Partia Socjalistyczna – 27 głosów (12%)
3️. Lista nr 13 – Kobiece Centrum – 23 głosy (10%)
4️. Lista nr 15 – Inteligencja Demokratyczna – 10 głosów (4,5%)
5️. Lista nr 7 – Lud Pracujący – 8 głosów (3,6%)
6️. Lista nr 3 – Centralny Demokratyczny Komitet Wyborczy – 7 głosów (3,2%)
7️. Lista nr 1 – Republikańskie Zjednoczenie Wyborcze „Niezawisłość Narodu i Wyzwolenie Pracy” – 4 głosy (1,8%)
8️. Lista nr 6 – Pracownicza – 4 głosy (1,8%)
9️. Lista nr 4 – Żydowskie Stronnictwo Demokratyczne – 3 głosy (1,4%)
10️. Lista nr 5 – Narodowy Robotniczy Komitet Wyborczy – 2 głosy (0,9%)
(...pozostałe listy – uzyskały po 1–2 głosy)
Dziękujemy wszystkim uczestnikom za wspólne świętowanie i udział w historycznej rekonstrukcji!
Zobacz także
- Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
Aktualności
Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.
- The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Aktualności
The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.
- Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
Aktualności
Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
W związku z powracającą w przestrzeni publicznej dyskusją na temat batalionu „Nachtigall”, dr hab. Tomasz Chinciński, profesor Instytutu Pileckiego, przypomina kluczowe fakty ustalone przez historyków.
- „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
Aktualności
„Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
17 października 2026 roku publiczność zgromadzona w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego wysłuchała drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” o Sewerynnie Szmaglewskiej.
- „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Aktualności
„Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Czy Witold Pilecki podjął się najniebezpieczniejszej misji II wojny światowej? Jak trafił do Auschwitz? Czy rzeczywiście budował tam konspirację? Zapraszamy do obejrzenia podcastu Muzeum Historii Polski z udziałem dyrektora Instytutu Pileckiego Karola Madaja.
- Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Aktualności
Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Przez trzy dni (9–11 października) festiwal „Wolskie Ostańce” zapraszał do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę z nowej perspektywy — poprzez osobiste historie, miejsca naznaczone pamięcią oraz to, co wciąż trwa pomiędzy znikaniem a trwaniem.
- Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Aktualności
Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?
- Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
Aktualności
Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
30 września 2026 roku – w Dniu Archiwisty – w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Laboratoria innowacji. AI w archiwach”.
- Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
8 października w ogrodzie Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbyło się wyjątkowe wydarzenie – jubileusz 10-lecia działalności instytucji.
- Festiwal „Wolskie Ostańce”
Aktualności
Festiwal „Wolskie Ostańce”
Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.
- Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Aktualności
Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.
- „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
„Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
6 października pracownicy Instytutu Pileckiego brali udział w „Spotkaniu z Patronem” organizowanym przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.