Święto Niepodległości 2025 | Wyniki rekonstrukcji wyborów z 1919 roku - Instytut Pileckiego
Święto Niepodległości 2025 | Wyniki rekonstrukcji wyborów z 1919 roku
Rekonstrukcja pierwszych wyborów do Sejmu II RP z 1919 roku, pokazy filmów historycznych, instalacja z okazji stulecia Grobu Nieznanego Żołnierza – tak Instytut Pileckiego uczcił Narodowe Święto Niepodległości w ramach festiwalu Wspólna Niepodległa.
11 listopada pracownicy Instytutu spotkali się z mieszkańcami Warszawy na Krakowskim Przedmieściu, przygotowując bogaty program wydarzeń. Od rana w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów można było zwiedzać wystawy i oglądać filmy historyczne. Widzowie zobaczyli zarówno znane tytuły wyprodukowane przez Instytut, jak Podwójnie Wolne. Prawa polityczne kobiet 1918, jak i premierowy dokument Widziałam, jak nasi Niemców rozbrajali – oparty na wspomnieniach ponad stuletniej Józefy Krośnickiej, świadka wydarzeń z 1918 roku.
Przed wejściem do galerii odwiedzająych witała instalacja historyczna przygotowana z okazji stulecia Grobu Nieznanego Żołnierza, inspirowana kolumnadą Pałacu Saskiego – hołd dla historii Warszawy i symbolu narodowej pamięci. W środku można było zagrać z Karolem Madajem, dyrektorem Instytutu Pileckiego, w planszówkę, której jest autorem, a która została wydana przez Kancelarię Sejmu (wszechnicę sejmową) na 100-lecie wyborów w 2019 r.
Rekonstrukcja wyborów z 1919 roku
Największe zainteresowanie wzbudziła edukacyjna rekonstrukcja historyczna „Powtórzmy wybory 1919 roku”. W styczniu 1919 roku, w bezpośrednim sąsiedztwie galerii Instytutu w Domu Bez Kantów, przy Krakowskim Przedmieściu 9, działał punkt wyborczy, w którym warszawiacy wybierali posłów do pierwszego polskiego parlamentu. Stąd pomysł, aby 11 listopada 2025 r. współcześni warszawiacy mogli wcielić się w wyborców sprzed ponad wieku, zapoznać się z oryginalnymi ulotkami i oddać głos na partie startujące w pierwszych wyborach do Sejmu Ustawodawczego.
W zabawie wzięło udział 221 osób, z czego 211 głosów było ważnych. Zwyciężyła – podobnie jak w 1919 roku – Lista nr 10 Narodowego Komitetu Wyborczego Stronnictw Demokratycznych, zdobywając 113 głosów dzisiejszych Polaków (51%).
Warto przypomnieć, że ponad sto lat temu odradzająca się Polska – jako demokratyczna republika – zorganizowała wybory w niespełna trzy miesiące po odzyskaniu niepodległości. Były to wybory wyjątkowe: pierwsze w Europie, w których pełnię praw wyborczych uzyskały kobiety. W ich wyniku do sejmu weszła niewielka, ale znacząca grupa posłanek, stanowiąca 2% parlamentarzystów. Wystartowało 21 komitetów wyborczych. Na drugim miejscu, zaraz za Narodowym Komitetem Wyborczym Stronnictw Demokratycznych, znalazło się Polskie Stronnictwo Ludowe "Wyzwolenie", trzecie miejsce zajęła Polska Partia Socjalistyczna.
Wyniki rekonstrukcji wyborów (11 listopada 2025 r.)
1️. Lista nr 10 – Narodowy Komitet Wyborczy Stronnictw Demokratycznych – 113 głosów (51%)
2️. Lista nr 2 – Polska Partia Socjalistyczna – 27 głosów (12%)
3️. Lista nr 13 – Kobiece Centrum – 23 głosy (10%)
4️. Lista nr 15 – Inteligencja Demokratyczna – 10 głosów (4,5%)
5️. Lista nr 7 – Lud Pracujący – 8 głosów (3,6%)
6️. Lista nr 3 – Centralny Demokratyczny Komitet Wyborczy – 7 głosów (3,2%)
7️. Lista nr 1 – Republikańskie Zjednoczenie Wyborcze „Niezawisłość Narodu i Wyzwolenie Pracy” – 4 głosy (1,8%)
8️. Lista nr 6 – Pracownicza – 4 głosy (1,8%)
9️. Lista nr 4 – Żydowskie Stronnictwo Demokratyczne – 3 głosy (1,4%)
10️. Lista nr 5 – Narodowy Robotniczy Komitet Wyborczy – 2 głosy (0,9%)
(...pozostałe listy – uzyskały po 1–2 głosy)
Dziękujemy wszystkim uczestnikom za wspólne świętowanie i udział w historycznej rekonstrukcji!
Zobacz także
- Spotkanie ekspertów w ramach projektu „Narratio”
Aktualności
Spotkanie ekspertów w ramach projektu „Narratio”
14 kwietnia odbyło się drugie, a zarazem ostatnie stacjonarne spotkanie komisji ekspertów pracującej nad standardami metadanych dla historii mówionej w ramach projektu „Narratio. Cyfrowe repozytorium historii mówionej”.
- Naukowcy Instytutu Pileckiego na konferencji BASEES 2026 w Birmingham
Aktualności
Naukowcy Instytutu Pileckiego na konferencji BASEES 2026 w Birmingham
W dniach 10–12 kwietnia w Birmingham odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa BASEES 2026 Annual Conference, organizowana przez The British Association for Slavonic and East European Studies.
- „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii" | Relacja z sympozjum
Aktualności
„Historia dezinformacji – dezinformacja w historii" | Relacja z sympozjum
13 kwietnia, w Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, w auli Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyło się sympozjum „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii. Wokół kłamstwa katyńskiego".
- Wizyta badawcza Luke’a Marlowa z Uniwersytetu Aston w Instytucie Pileckiego
Aktualności
Wizyta badawcza Luke’a Marlowa z Uniwersytetu Aston w Instytucie Pileckiego
W okresie 13.04-8.05.2026 r. w Instytucie Pileckiego przebywa w ramach wizyty badawczej Luke Marlow, doktorant Aston University. Pobyt realizowany jest w ramach Midlands Graduate School Doctoral Training Partnership, finansowany przez Economic and Social Research Council.
- Centralne obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej w Muzeum Katyńskim
Aktualności
Centralne obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej w Muzeum Katyńskim
13 kwietnia obchodzony jest Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. W przeddzień tej daty, 12 kwietnia, w Muzeum Katyńskim odbyły się uroczystości upamiętniające 86. rocznicę Zbrodni Katyńskiej.
- „Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”
Aktualności
„Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”
– 60 lat temu w Niemczech Zachodnich skończył się kluczowy proces dotyczący zbrodni na polskiej inteligencji. Jak to było możliwe, że winni uniknęli odpowiedzialności? – pyta prof. Tomasz Chinciński na łamach Tygodnika Powszechnego.
- 13 kwietnia | Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej
Aktualności
13 kwietnia | Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej
13 kwietnia 1943 r. niemieckie radio nadało komunikat o odkryciu masowych grobów polskich oficerów w Lesie Katyńskim.
- „Obszar specjalny NKWD w bykowniańskim lesie jako przedmiot antysowieckiej propagandy w okresie wojny niemiecko-sowieckiej” | Mykola Brywko, Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 7
Aktualności
„Obszar specjalny NKWD w bykowniańskim lesie jako przedmiot antysowieckiej propagandy w okresie wojny niemiecko-sowieckiej” | Mykola Brywko, Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 7
Z okazji 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej przypominamy tekst Mykoły Brywki z siódmego tomu rocznika Instytutu Pileckiego „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”, poświęcony antysowieckiej propagandzie nazistowskich Niemiec.
- Do redakcji tygodnika „Zorza” | Listy rodzin katyńskich online w Archiwum Instytutu Pileckiego
Aktualności
Do redakcji tygodnika „Zorza” | Listy rodzin katyńskich online w Archiwum Instytutu Pileckiego
Z okazji 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej polecamy Państwa uwadze zbiór listów napisanych przez rodziny ofiar mordu katyńskiego na przełomie lat 80. i 90., które stanowiły odpowiedź na apel opublikowany w Rodzinnym Tygodniku Katolików „Zorza”, wzywający do pomocy w sporządzeniu wykazu zamordowanych. 112 z tych listów jest dostępnych online, w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego Zapisy Terroru.
- Nowa Kapituła Nagrody Pileckiego powołana
Aktualności
Nowa Kapituła Nagrody Pileckiego powołana
Na podstawie Regulaminu Konkursu oraz Regulaminu Prac Kapituły p.o. Dyrektora Instytutu Pileckiego Karol Madaj 1 kwietnia 2026 roku powołał Kapitułę Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego szóstej edycji Konkursu. Skład ośmioosobowej Kapituły obejmuje troje członków stałych, będących przedstawicielami Rodziny Pileckich, Instytutu Pileckiego oraz Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, a także członków powoływanych każdorazowo pisemną decyzją Dyrektora Instytutu.
- „Przed eksterminacją…” Kolejne spotkanie w cyklu BLASK I BÓL
Aktualności
„Przed eksterminacją…” Kolejne spotkanie w cyklu BLASK I BÓL
Jak wyglądała codzienność polskich wojskowych, którzy dostali się do sowieckiej niewoli w wyniku przegranej wojny obronnej 1939 roku? Jakich metod użyli sowieci, aby spróbować przeciągnąć na swoją stronę polskich oficerów? Dlaczego czterystu z nich uniknęło kaźni z rąk NKWD? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań padły podczas wydarzenia zorganizowanego w naszym nowym cyklu.
- Kwiecień w Instytucie Pileckiego. Harmonogram wydarzeń
Aktualności
Kwiecień w Instytucie Pileckiego. Harmonogram wydarzeń
Zachęcamy do zapoznania się z harmonogramem naszych działań na najbliższe tygodnie. Oto, co Instytut Pileckiego przygotował w kwietniu: