Święto Niepodległości 2025 | Wyniki rekonstrukcji wyborów z 1919 roku - Instytut Pileckiego

11.11.2025 (WT)

Święto Niepodległości 2025 | Wyniki rekonstrukcji wyborów z 1919 roku

Rekonstrukcja pierwszych wyborów do Sejmu II RP z 1919 roku, pokazy filmów historycznych, instalacja z okazji stulecia Grobu Nieznanego Żołnierza – tak Instytut Pileckiego uczcił Narodowe Święto Niepodległości w ramach festiwalu Wspólna Niepodległa.

11 listopada pracownicy Instytutu spotkali się z mieszkańcami Warszawy na Krakowskim Przedmieściu, przygotowując bogaty program wydarzeń. Od rana w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów można było zwiedzać wystawy i oglądać filmy historyczne. Widzowie zobaczyli zarówno znane tytuły wyprodukowane przez Instytut, jak Podwójnie Wolne. Prawa polityczne kobiet 1918, jak i premierowy dokument Widziałam, jak nasi Niemców rozbrajali – oparty na wspomnieniach ponad stuletniej Józefy Krośnickiej, świadka wydarzeń z 1918 roku.

Przed wejściem do galerii odwiedzająych witała instalacja historyczna przygotowana z okazji stulecia Grobu Nieznanego Żołnierza, inspirowana kolumnadą Pałacu Saskiego – hołd dla historii Warszawy i symbolu narodowej pamięci. W środku można było zagrać z Karolem Madajem, dyrektorem Instytutu Pileckiego, w planszówkę, której jest autorem, a która została wydana przez Kancelarię Sejmu (wszechnicę sejmową) na 100-lecie wyborów w 2019 r.

Rekonstrukcja wyborów z 1919 roku

Największe zainteresowanie wzbudziła edukacyjna rekonstrukcja historyczna „Powtórzmy wybory 1919 roku”. W styczniu 1919 roku, w bezpośrednim sąsiedztwie galerii Instytutu w Domu Bez Kantów, przy Krakowskim Przedmieściu 9, działał punkt wyborczy, w którym warszawiacy wybierali posłów do pierwszego polskiego parlamentu. Stąd pomysł, aby 11 listopada 2025 r. współcześni warszawiacy mogli wcielić się w wyborców sprzed ponad wieku, zapoznać się z oryginalnymi ulotkami i oddać głos na partie startujące w pierwszych wyborach do Sejmu Ustawodawczego.

W zabawie wzięło udział 221 osób, z czego 211 głosów było ważnych. Zwyciężyła – podobnie jak w 1919 roku – Lista nr 10 Narodowego Komitetu Wyborczego Stronnictw Demokratycznych, zdobywając 113 głosów dzisiejszych Polaków (51%).

Warto przypomnieć, że ponad sto lat temu odradzająca się Polska – jako demokratyczna republika – zorganizowała wybory w niespełna trzy miesiące po odzyskaniu niepodległości. Były to wybory wyjątkowe: pierwsze w Europie, w których pełnię praw wyborczych uzyskały kobiety. W ich wyniku do sejmu weszła niewielka, ale znacząca grupa posłanek, stanowiąca 2% parlamentarzystów. Wystartowało 21 komitetów wyborczych. Na drugim miejscu, zaraz  za Narodowym Komitetem Wyborczym Stronnictw Demokratycznych, znalazło się Polskie Stronnictwo Ludowe "Wyzwolenie", trzecie miejsce zajęła Polska Partia Socjalistyczna. 

Wyniki rekonstrukcji wyborów (11 listopada 2025 r.)

1️. Lista nr 10 – Narodowy Komitet Wyborczy Stronnictw Demokratycznych – 113 głosów (51%)
2️. Lista nr 2 – Polska Partia Socjalistyczna – 27 głosów (12%)
3️. Lista nr 13 – Kobiece Centrum – 23 głosy (10%)
4️. Lista nr 15 – Inteligencja Demokratyczna – 10 głosów (4,5%)
5️. Lista nr 7 – Lud Pracujący – 8 głosów (3,6%)
6️. Lista nr 3 – Centralny Demokratyczny Komitet Wyborczy – 7 głosów (3,2%)
7️. Lista nr 1 – Republikańskie Zjednoczenie Wyborcze „Niezawisłość Narodu i Wyzwolenie Pracy” – 4 głosy (1,8%)
8️. Lista nr 6 – Pracownicza – 4 głosy (1,8%)
9️. Lista nr 4 – Żydowskie Stronnictwo Demokratyczne – 3 głosy (1,4%)
10️. Lista nr 5 – Narodowy Robotniczy Komitet Wyborczy – 2 głosy (0,9%)
(...pozostałe listy – uzyskały po 1–2 głosy)

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za wspólne świętowanie i udział w historycznej rekonstrukcji!

Zobacz także

  • Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”
    Grafika projektu 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”

    Aktualności

    Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”

    Ruszył nabór do drugiej edycji ogólnopolskiego projektu edukacyjno-historycznego Instytutu Pileckiego.

  • Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl

    Aktualności

    Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl

    – To dla Instytutu Pileckiego niezwykle ważny moment. Badając totalitaryzmy, dokumentujemy również zbrodnie popełnione w okresie stalinowskim – podkreślał prof. Andrzej Zawistowski podczas spotkania poświęconego prezentacji nowej kolekcji w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego ZapisyTerroru.pl.

  • 86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej

    Aktualności

    86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej

    16 listopada 2026 roku przy zachowanym fragmencie muru getta na terenie XII Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza (ul. Sienna 53 w Warszawie) odbyła się ceremonia upamiętniająca 86. rocznicę zamknięcia granic getta warszawskiego. W wydarzeniu wziął udział dyrektor Instytutu Pileckiego Karol Madaj.

  • Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa

    Aktualności

    Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa

    12 listopada 2026 roku w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej odbyła się wizyta studyjna uczestników projektu „Liderzy Polonii 2026”. Blisko 40 działaczy i przedstawicieli organizacji polonijnych z całego świata poznało nasze narzędzia dokumentowania historii XX wieku oraz dobre praktyki w zakresie edukacji historycznej.

  • Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku

    Aktualności

    Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku

    11 listopada 2026 roku Instytut Pileckiego uczestniczył jako partner w festiwalu „Wspólna Niepodległa” w Warszawie, organizowanym przez Muzeum Historii Polski z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Odwiedzający Cytadelę Warszawską oraz Krakowskie Przedmieście wzięli udział w grze terenowej, pokazach rekonstrukcji historycznej Armii Ochotniczej z 1920 roku, seansach filmowych, badaniach archiwalnych w bazie „Zapisy Terroru” oraz symulacji wyborów do Sejmu Ustawodawczego z 1919 roku, w której zwyciężyła Irena Kosmowska (52 głosy).

  • Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa

    Aktualności

    Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa

    W 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości w Galerii Instytutu w Domu Bez Kantów Instytut Pileckiego zorganizował niezwykłe wybory.

  • Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”

    Aktualności

    Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”

    4 listopada w Instytucie Pileckiego odbyła się debata towarzysząca premierze dwutomowej monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”, opublikowanej we wrześniu 2026 r. nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego.

  • Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
    Grupa ludzi siedzących w kręgu na krzesłach składanych podczas warsztatów w nowoczesnej sali ekspozycyjnej z gablotami i tablicami informacyjnymi.

    Aktualności

    Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”

    W dniach 26–30 października 2026 roku w ramach „Public History Lab 2026” grupa nauczycieli, edukatorów, studentów i doktorantów z Niemiec poznawała w Warszawie polską perspektywę na wydarzenia II wojny światowej.

  • Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie

    Aktualności

    Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie

    29 października 2026 roku na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odbyło się uroczyste otwarcie plenerowej ekspozycji „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”. Wydarzenie przypomina postaci tegorocznych laureatów Medalu – osób, które w najciemniejszych momentach XX wieku wykazały się wyjątkową odwagą, solidarnością i człowieczeństwem, niosąc ratunek polskim obywatelom.

  • Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze

    Aktualności

    Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze

    Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odznaczył medalem „Virtus et Fraternitas” 18 osób z 7 krajów: Czech, Japonii, Norwegii, Nowej Zelandii, Ukrainy, Węgier i Polski. 

  • Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
    Zdjęcie Damiana Markowskiego.

    Aktualności

    Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski

    W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.

  • The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Aktualności

    The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.