Wykład „Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim" | Kolejne spotkanie z cyklu Blask i Ból - Instytut Pileckiego

Wykład „Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim" | Kolejne spotkanie z cyklu Blask i Ból

Z jakich źródeł i materiałów archeologicznych czerpiemy wiedzę o codziennym życiu mieszkańców getta warszawskiego? Jakie wnioski przynoszą badania prowadzone na jego terenie? Tym zagadnieniom poświęcone było kolejne spotkanie z cyklu „Blask i ból”, które odbyło się 16 kwietnia 2026 r. w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów.

O tym w jaki sposób badania archeologiczne pozwalają odtworzyć realia życia mieszkańców getta warszawskiego opowiadała Magdalena Kruszewska-Polak – archeolożka, absolwentka kierunku zarządzanie dziedzictwem kulturowym, doktorantka w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Zastępczyni kierownika Działu Zbiorów w Muzeum Getta Warszawskiego oraz kierowniczka projektu „Miła 18”.

Magdalena Kruszewska-Polak. Fot. Instytut Pileckiego
Wykład

Prelegentka skupiła się na materialnych śladach codzienności – przedmiotach, strukturach i pozostałościach infrastruktury, które dokumentują nie tylko warunki życia w izolacji, lecz także różnorodne formy oporu cywilnego.

Magdalena Kruszewska-Polak. Fot. Instytut Pileckiego
Szczególną uwagę poświęciła wynikom badań prowadzonych na terenie dawnego getta, zwłaszcza na skwerze u zbiegu ulic Miłej i Dubois, w pobliżu Kopca Anielewicza. Odkryte tam relikty podziemnych struktur, interpretowanych jako schrony lub kryjówki, oraz liczne artefakty – od przedmiotów codziennego użytku po elementy kultu religijnego – pozwalają lepiej zrozumieć strategie przetrwania mieszkańców dzielnicy zamkniętej. Jak podkreśliła badaczka, materiał archeologiczny stanowi istotne uzupełnienie źródeł pisanych, umożliwiając pełniejszą rekonstrukcję doświadczenia życia pod okupacją.

Koncert

Po wykładzie odbył się koncert muzyki poważnej w wykonaniu młodych artystów: Marceliny Rucińskiej (skrzypce I), Antoniego Figurskiego (skrzypce II), Zofii Groblewskiej (altówka) oraz Ignacego Jurka (wiolonczela).

Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego

Nowy cykl spotkań Instytutu Pileckiego dotyczy wybranych obrazów z historii społecznej dwudziestowiecznej Polski. Jego założeniem jest kontakt z prezentowanymi treściami nie tylko na poziomie intelektualnym, lecz także poprzez emocje i osobiste przeżycia.

Pełny program cyklu (kliknij). 

Zobacz także

  • Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego

    Aktualności

    Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego

    Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego nawiązał oficjalną współpracę z Międzynarodowym Centrum Badań nad Procesami o Zbrodnie Wojenne (International Centre for War Crimes Trials, ICWC) przy Uniwersytecie Philippsa w Marburgu.

  • „Bokser z Auschwitz” | Fotorelacja ze spotkanie z cyklu Twierdza Archiwum

    Aktualności

    „Bokser z Auschwitz” | Fotorelacja ze spotkanie z cyklu Twierdza Archiwum

    14 kwietnia w Instytucie Pileckiego gościliśmy wyjątkową osobę – panią Eleonorę Szafran, córkę Tadeusza Pietrzykowskiego, legendarnego „Teddy’ego”, który do historii przeszedł jako „Bokser z Auschwitz”.

  • Akcja „Przypnij guzik pamięci” | Warszawa, Berlin, Nowy Jork, Augustów

    Aktualności

    Akcja „Przypnij guzik pamięci” | Warszawa, Berlin, Nowy Jork, Augustów

    W związku z 86. rocznicą Zbrodni Katyńskiej Instytut Pileckiego wziął udział w kolejnej odsłonie ogólnopolskiej kampanii społeczno-edukacyjnej „Pamiętam. Katyń 1940”.

  • Spotkanie ekspertów w ramach projektu „Narratio”

    Aktualności

    Spotkanie ekspertów w ramach projektu „Narratio”

    14 kwietnia odbyło się drugie, a zarazem ostatnie stacjonarne spotkanie komisji ekspertów pracującej nad standardami metadanych dla historii mówionej w ramach projektu „Narratio. Cyfrowe repozytorium historii mówionej”.

  • Naukowcy Instytutu Pileckiego na konferencji BASEES 2026 w Birmingham

    Aktualności

    Naukowcy Instytutu Pileckiego na konferencji BASEES 2026 w Birmingham

    W dniach 10–12 kwietnia w Birmingham odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa BASEES 2026 Annual Conference, organizowana przez The British Association for Slavonic and East European Studies.

  • „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii" | Relacja z sympozjum

    Aktualności

    „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii" | Relacja z sympozjum

    13 kwietnia, w Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, w auli Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyło się sympozjum „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii. Wokół kłamstwa katyńskiego".

  • Wizyta badawcza Luke’a Marlowa z Uniwersytetu Aston w Instytucie Pileckiego

    Aktualności

    Wizyta badawcza Luke’a Marlowa z Uniwersytetu Aston w Instytucie Pileckiego

    W okresie 13.04-8.05.2026 r. w Instytucie Pileckiego przebywa w ramach wizyty badawczej Luke Marlow, doktorant Aston University. Pobyt realizowany jest w ramach Midlands Graduate School Doctoral Training Partnership, finansowany przez Economic and Social Research Council.

  • Centralne obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej w Muzeum Katyńskim

    Aktualności

    Centralne obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej w Muzeum Katyńskim

    13 kwietnia obchodzony jest Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. W przeddzień tej daty, 12 kwietnia, w Muzeum Katyńskim odbyły się uroczystości upamiętniające 86. rocznicę Zbrodni Katyńskiej.

  • „Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”

    Aktualności

    „Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”

    – 60 lat temu w Niemczech Zachodnich skończył się kluczowy proces dotyczący zbrodni na polskiej inteligencji. Jak to było możliwe, że winni uniknęli odpowiedzialności? – pyta prof. Tomasz Chinciński na łamach Tygodnika Powszechnego.

  • 13 kwietnia | Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

    Aktualności

    13 kwietnia | Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

    13 kwietnia 1943 r. niemieckie radio nadało komunikat o odkryciu masowych grobów polskich oficerów w Lesie Katyńskim.

  • „Obszar specjalny NKWD w bykowniańskim lesie jako przedmiot antysowieckiej propagandy w okresie wojny niemiecko-sowieckiej” | Mykola Brywko, Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 7

    Aktualności

    „Obszar specjalny NKWD w bykowniańskim lesie jako przedmiot antysowieckiej propagandy w okresie wojny niemiecko-sowieckiej” | Mykola Brywko, Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 7

    Z okazji 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej przypominamy tekst Mykoły Brywki z siódmego tomu rocznika Instytutu Pileckiego „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”, poświęcony antysowieckiej propagandzie nazistowskich Niemiec.

  • Do redakcji tygodnika „Zorza” | Listy rodzin katyńskich online w Archiwum Instytutu Pileckiego

    Aktualności

    Do redakcji tygodnika „Zorza” | Listy rodzin katyńskich online w Archiwum Instytutu Pileckiego

    Z okazji 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej polecamy Państwa uwadze zbiór listów napisanych przez rodziny ofiar mordu katyńskiego na przełomie lat 80. i 90., które stanowiły odpowiedź na apel opublikowany w Rodzinnym Tygodniku Katolików „Zorza”, wzywający do pomocy w sporządzeniu wykazu zamordowanych. 112 z tych listów jest dostępnych online, w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego Zapisy Terroru.