Wykład „Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim" | Kolejne spotkanie z cyklu Blask i Ból - Instytut Pileckiego

20.04.2026 (PN)

Wykład „Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim" | Kolejne spotkanie z cyklu Blask i Ból

Z jakich źródeł i materiałów archeologicznych czerpiemy wiedzę o codziennym życiu mieszkańców getta warszawskiego? Jakie wnioski przynoszą badania prowadzone na jego terenie? Tym zagadnieniom poświęcone było kolejne spotkanie z cyklu „Blask i ból”, które odbyło się 16 kwietnia 2026 r. w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów.

O tym w jaki sposób badania archeologiczne pozwalają odtworzyć realia życia mieszkańców getta warszawskiego opowiadała Magdalena Kruszewska-Polak – archeolożka, absolwentka kierunku zarządzanie dziedzictwem kulturowym, doktorantka w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Zastępczyni kierownika Działu Zbiorów w Muzeum Getta Warszawskiego oraz kierowniczka projektu „Miła 18”.

Magdalena Kruszewska-Polak. Fot. Instytut Pileckiego
Wykład

Prelegentka skupiła się na materialnych śladach codzienności – przedmiotach, strukturach i pozostałościach infrastruktury, które dokumentują nie tylko warunki życia w izolacji, lecz także różnorodne formy oporu cywilnego.

Magdalena Kruszewska-Polak. Fot. Instytut Pileckiego
Szczególną uwagę poświęciła wynikom badań prowadzonych na terenie dawnego getta, zwłaszcza na skwerze u zbiegu ulic Miłej i Dubois, w pobliżu Kopca Anielewicza. Odkryte tam relikty podziemnych struktur, interpretowanych jako schrony lub kryjówki, oraz liczne artefakty – od przedmiotów codziennego użytku po elementy kultu religijnego – pozwalają lepiej zrozumieć strategie przetrwania mieszkańców dzielnicy zamkniętej. Jak podkreśliła badaczka, materiał archeologiczny stanowi istotne uzupełnienie źródeł pisanych, umożliwiając pełniejszą rekonstrukcję doświadczenia życia pod okupacją.

Koncert

Po wykładzie odbył się koncert muzyki poważnej w wykonaniu młodych artystów: Marceliny Rucińskiej (skrzypce I), Antoniego Figurskiego (skrzypce II), Zofii Groblewskiej (altówka) oraz Ignacego Jurka (wiolonczela).

Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego

Nowy cykl spotkań Instytutu Pileckiego dotyczy wybranych obrazów z historii społecznej dwudziestowiecznej Polski. Jego założeniem jest kontakt z prezentowanymi treściami nie tylko na poziomie intelektualnym, lecz także poprzez emocje i osobiste przeżycia.

Pełny program cyklu (kliknij). 

Zobacz także

  • Ekspozycja „Każda droga zaczyna się domu”

    Aktualności

    Ekspozycja „Każda droga zaczyna się domu”

    Hasło „Każda droga zaczyna się w domu” nawiązuje nie tylko do drogi, którą każdy przechodzi w swoim życiu, lecz także do domu, rozumianego na wiele sposobów: jako ojczyzna, budynek mieszkalny, przestrzeń formowania charakteru oraz systemu wartości.

  • Quest: Witold Pilecki w Powstaniu Warszawskim

    Aktualności

    Quest: Witold Pilecki w Powstaniu Warszawskim

    Weź udział w wyjątkowej grze terenowej i odkryj losy Rotmistrza w Powstaniu Warszawskim!

  • FESTIWAL PILECKIEGO | Kalendarium
    plakat festiwalu

    Aktualności

    FESTIWAL PILECKIEGO | Kalendarium

  • Nominacja do Nagród Historycznych „Polityki” dla publikacji Instytutu Pileckiego
    Książka na tle zasłony.

    Aktualności

    Nominacja do Nagród Historycznych „Polityki” dla publikacji Instytutu Pileckiego

    Wydawnictwo źródłowe pod redakcją prof. Tadeusza Pawła Rutkowskiego „Władze RP na uchodźstwie wobec Żydów obywateli polskich w ZSRS i na Bliskim Wschodzie (1941–1945) w świetle dokumentów polskich”, wydane przez Instytut Pileckiego, otrzymało nominację do Nagród Historycznych „Polityki” im. Mariana Turskiego za 2025 rok w kategorii Źródła.

  • Zgłoszenia do Międzynarodowej Nagrody Pileckiego tylko do końca czerwca!

    Aktualności

    Zgłoszenia do Międzynarodowej Nagrody Pileckiego tylko do końca czerwca!

    Do końca czerwca Instytut Pileckiego przyjmuje zgłoszenia do Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego. Konkurs, już po raz szósty, organizowany jest przy udziale Rodziny Patrona i w partnerstwie z Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau.

  • Debata w Instytucie Polskim w Düsseldorfie z okazji 80. rocznicy Procesu Norymberskiego
    Sala w Instytucie Polskim w Düsseldorfie. Na zdjęciu trzech panelistów i publiczność.

    Aktualności

    Debata w Instytucie Polskim w Düsseldorfie z okazji 80. rocznicy Procesu Norymberskiego

    28 kwietnia 2026 r. w Instytucie Polskim w Dusseldorfie odbyła się dyskusja z okazji 80. rocznicy Procesu Norymberskiego (1945-1946) pt. „Procesy Norymberskie z perspektywy polskiej i niemieckiej“ (Die Nürnberger Prozesse in polnischer und deutscher Perspektive).

  • Berlin dziękuje polskim zdobywcom, którzy w 1945 roku wyzwolili miasto | Uroczystości upamiętniające z udziałem polskich weteranów w Berlinie
    Polscy weterani wojenni.

    Aktualności

    Berlin dziękuje polskim zdobywcom, którzy w 1945 roku wyzwolili miasto | Uroczystości upamiętniające z udziałem polskich weteranów w Berlinie

    W sobotę, 2 maja, w Berlinie odbyły się uroczystości upamiętniające rocznicę kapitulacji miasta w 1945 roku z udziałem polskich weteranów. Przypomniano, że na Kolumnie Zwycięstwa – obok czerwonej flagi – powiewała wówczas także biało-czerwona, symbolizująca udział polskich żołnierzy w zdobyciu Berlina.

  • On better protection against crimes against humanity: Summary of the international conference “The Roots of Crimes Against Humanity”

    Aktualności

    On better protection against crimes against humanity: Summary of the international conference “The Roots of Crimes Against Humanity”

    The international conference “The Roots of Crimes Against Humanity: Bridging the Normative Gap” successfully concluded at the Pilecki Institute in Warsaw. Organized on the 20th and 21st of April 2026, in cooperation with the Polish Ministry of Foreign Affairs, the event aimed to provide historical and academic foundations for the first-ever United Nations Convention on the Prevention and Punishment of Crimes Against Humanity.

  • Książka dr Joanny Nikel w finale konkursu HOMO – VERBUM – LOCUS
    Zdjęcie statuetki nagrody.

    Aktualności

    Książka dr Joanny Nikel w finale konkursu HOMO – VERBUM – LOCUS

    Publikacja dr Joanny Nikel z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego znalazła się wśród pięciu finalistów konkursu na najlepszą książkę o Siedlcach i regionie HOMO – VERBUM – LOCUS.

  • 76. rocznica śmierci Kazimierza Pużaka
    Wicedyrektor Łukasz Mieszkowski składa wieniec na grobie Kazimierza Pużaka.

    Aktualności

    76. rocznica śmierci Kazimierza Pużaka

    30 kwietnia przypada 76. rocznica tragicznej śmierci Kazimierza Pużaka – jednego z najważniejszych liderów Polskiej Partii Socjalistycznej, Marszałka Polski Podziemnej i symbolu niezłomnej walki o wolną i sprawiedliwą Polskę.

  • April 30 Deadline: Poland Proposes "Child-Sensitive Approach" for New UN Convention
    Na zdjęciu w fotelach siedzą prof. Stefanie Bock, Prof. Karolina Wierczyńska, dr Krystian Wiciarz.

    Aktualności

    April 30 Deadline: Poland Proposes "Child-Sensitive Approach" for New UN Convention

    Beginning with today’s (April 30) deadline for all nations to submit their official comments to the United Nations on the draft of the proposed Convention on the Prevention and Punishment of Crimes Against Humanity, Poland has made an aggressive bid to become one of the leaders representing the globe’s most vulnerable victims.

  • Instytut Pileckiego na konferencji Komendy Głównej Policji
    Pełniący obowiązki zastępcy dyrektora ds. naukowych w Instytucie Pileckiego dr Krystian Wiciarz oraz Naczelnik Wydziału Edukacji Historycznej GKGP, podinsp. Marcin Lasota na ogólnopolskiej konferencji naukowej pt. „Wojenne i powojenne losy funkcjonariuszy Policji Państwowej i Policji Województwa Śląskiego”.

    Aktualności

    Instytut Pileckiego na konferencji Komendy Głównej Policji

    28 kwietnia 2026 r. p.o. zastępcy dyrektora ds. naukowych w Instytucie Pileckiego dr Krystian Wiciarz, na zaproszenie Komendanta Głównego Policji gen. insp. Marka Boronia, wziął udział w ogólnopolskiej konferencji naukowej pt. „Wojenne i powojenne losy funkcjonariuszy Policji Państwowej i Policji Województwa Śląskiego”.