Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego - Instytut Pileckiego
20.04.2026 (PN)
Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego
Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego nawiązał oficjalną współpracę z Międzynarodowym Centrum Badań nad Procesami o Zbrodnie Wojenne (International Centre for War Crimes Trials, ICWC) przy Uniwersytecie w Marburgu.
Porozumienie zostało podpisane przez prof. Stefanie Bock, dyrektor ICWC oraz Karola Madaja, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego.
Partnerstwo dotyczy współpracy przy projekcie badawczym „Zbrodnie (nie)osądzone. Organy ścigania i wymiar sprawiedliwości Republiki Federalnej Niemiec wobec zbrodni niemieckich w Polsce (1939–1945)”, realizowanym w Instytucie Pileckiego przez międzynarodowy zespół badawczy w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki (NPRH/F/SN/0038/2024/13).
– Jesteśmy zaszczyceni możliwością rozwoju badań i współpracą z Uniwersytetem w Marburgu, Centrum Badań ICWC, która jest wiodącą niemiecką instytucją dokumentującą i badająca zbrodnie sprawców zbrodni międzynarodowych – podkreśla dr Krystian Wiciarz, p.o. zastępcy dyrektora ds. naukowych w Instytucie Pileckiego. – Planujemy między innymi wymianę doświadczeń w zakresie dokumentowania i badania historii zbrodni międzynarodowych, wzajemne wsparcie badań i umiędzynarodowienie dorobku polskich badaczy. Umowa wpisuje się w szerszą strategię Instytutu Pileckiego, którego misją jest prowadzenie badań i pobudzanie dyskusji publicznej na temat totalitaryzmów i rozliczeń sprawców systemowej przemocy – podkreśla dyrektor.
Partnerstwo z ośrodkiem w Marburgu obejmuje:
- wymianę wiedzy i doradztwo: Wspólne seminaria oraz konsultacje naukowe dotyczące merytorycznych aspektów badań;
- wsparcie kwerend: Wzajemna pomoc w dostępie do zasobów archiwalnych obu ośrodków w Polsce i Niemczech;
- digitalizację i bazy danych: Wykorzystanie doświadczenia ICWC w tworzeniu nowoczesnych, internetowych baz danych oraz udostępnianiu źródeł online.
O projekcie: „Zbrodnie (nie)osądzone”
Projekt „Zbrodnie (nie)osądzone. Organy ścigania i wymiar sprawiedliwości Republiki Federalnej Niemiec wobec zbrodni niemieckich w Polsce (1939–1945)”, realizowany jest przez polsko-niemiecki zespół badawczy i analizuje stosunek organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości RFN do zbrodni popełnionych w okupowanej Polsce (1939–1945).
Głównym celem jest zbadanie przyczyn nieskuteczności sądownictwa RFN i systemowej bezkarności sprawców oraz przybliżenie perspektywy polskich świadków, utrwalonej w materiałach dowodowych wykorzystywanych w postępowaniach karnych. Temat ten pozostaje słabo obecny w polskiej literaturze, a w badaniach niemieckich kwestia polskich ofiar znajduje się poza głównym nurtem.
Efektem projektu będzie seria publikacji, które wypełnią tę lukę, łącząc polskie i niemieckie zasoby archiwalne z nowoczesną wiedzą o historii i pamięci II wojny światowej oraz o rozliczeniach zbrodni tego okresu.
Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki". Więcej o projekcie.
O International Centre for War Crimes Trials (ICWC)
ICWC działa od 2003 roku jako ośrodek badawczy przy Uniwersytecie w Marburgu (kontynuując projekt pilotażowy rozpoczęty w 2000 roku w Instytucie Historii Prawa Maxa Plancka we Frankfurcie).
Centrum od ponad dwóch dekad współtworzy międzynarodowy dyskurs naukowy dotyczący dokumentacji i rozliczeń zbrodni międzynarodowych. ICWC realizuje specjalistyczne projekty edukacyjne i badawcze, takie jak „Limits of Military Force", czy „Gender in International Criminal Law". Ośrodek aktywnie wspiera również rozwój młodej kadry naukowej, sprawując opiekę merytoryczną nad licznymi projektami doktorskimi.
Działalność ICWC skupia się na:
- Prawie karnym i sprawiedliwości okresu przejściowego: Badania nad międzynarodowym prawem karnym w szerokim kontekście transitional justice.
- Dokumentacji procesów: Gromadzenie i badanie akt historycznych procesów o zbrodnie wojenne, mających miejsce od zakończenia II wojny światowej.
- Archiwizacji i cyfryzacji: Dzięki współpracy z archiwami z całego świata, ICWC udostępnia bogatą bazę źródłową, w tym dokumentację Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze oraz innych trybunałów międzynarodowych.
Międzynarodowa, dwudniowa konferencja „The Roots of Crimes against Humanity: Bridging the Normative Gap" odbywająca się obecnie w Instytucie Pileckiego, organizowana we współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych dała okazję do spotkania w Warszawie Dyrekcji Instytutu Pileckiego z prof. Stefanie Bock, Dyrektorką International Centre for War Crimes Trials w Marburgu.
Zobacz także
- Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Aktualności
Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.
- Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego
Aktualności
Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego
To jedno z kluczowych militarnych starć w dziejach świata! 15 sierpnia obchodzimy rocznicę Bitwy Warszawskiej, określanej też zwyczajowo „Cudem nad Wisłą”. To również Święto Wojska Polskiego.
- „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
Aktualności
„Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
W najnowszym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
- Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
Aktualności
Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
6 sierpnia – w 82. rocznicę Rzezi Woli, w Instytucie Pileckiego odbyło się siódme spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”. Debata poświęcona była jednemu z najbardziej bolesnych przykładów powojennej bezkarności – historii Heinza Reinefartha, byłego generała Waffen-SS i jednego z dowódców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione podczas tłumienia Powstania Warszawskiego, w tym masakrę ludności cywilnej na warszawskiej Woli.
- Obchody 82. rocznicy Rzezi Woli
Aktualności
Obchody 82. rocznicy Rzezi Woli
5 sierpnia 2026 roku odbyły się uroczystości upamiętniające 82. rocznicę Rzezi Woli. W wydarzeniu wzięło udział kierownictwo Instytutu Pileckiego.
- Rewolucja strachu i nadziei: Polskie społeczeństwo po II wojnie światowej
Aktualności
Rewolucja strachu i nadziei: Polskie społeczeństwo po II wojnie światowej
Zobacz zapis debaty pt. „Rewolucja strachu i nadziei – polskie społeczeństwo po II wojnie światowej” o życiu i nastrojach Polaków w latach 40. i 50. XX wieku.
- Hołd Bohaterom 1944 roku!
Aktualności
Hołd Bohaterom 1944 roku!
1 sierpnia, w sobotnie popołudnie, w rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego Dyrekcja Instytutu Pileckiego uczestniczyła w państwowych uroczystościach, które odbyły się przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej, nieopodal Sejmu RP oraz przy Pomniku Polegli Niepokonani na Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli.
- Instytut Pileckiego uczcił pamięć ofiar obozu zagłady w Treblince
Aktualności
Instytut Pileckiego uczcił pamięć ofiar obozu zagłady w Treblince
W niedzielę 2 sierpnia odbyły się obchody 83. rocznicy buntu więźniów w niemieckim nazistowskim obozie zagłady Treblinka II, zorganizowane przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma we współpracy z Muzeum Treblinka. W uroczystości upamiętniającej ofiary uczestniczył Łukasz Mieszkowski, Zastępca Dyrektora Instytutu Pileckiego ds. historii w przestrzeni publicznej.
- Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego
Aktualności
Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego
28 lipca w siedzibie Instytutu Pileckiego odbył się wernisaż wystawy prezentującej po raz pierwszy w Warszawie mało znane akwarele i rysunki dokumentujące Powstanie Warszawskie. Ich autorem był Walerian Bielecki ps. „Inżynier Jan” – żołnierz Zgrupowania „Krybar”, architekt i konstruktor słynnego samochodu pancernego „Kubuś”.
- Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi
Aktualności
Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi
Z okazji przypadającej 1 sierpnia rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego odbyło się spotkanie z Bohaterami tamtego zrywu.
- Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”
Aktualności
Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”
Czy można żyć tuż obok miejsca masowej zagłady i nie wiedzieć, co się dzieje? Co oznacza „wiedzieć” – widzieć, słyszeć, domyślać się, a może świadomie wypierać rzeczywistość? Wokół tych pytań koncentrowało się kolejne spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”, które odbyło się w siedzibie Instytucie Pileckiego.
- Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
Aktualności
Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
Druga konferencja naukowa z cyku ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w. – Polska na europejskim tle porównawczym (1919–1989)” zgromadziła przedstawicieli różnych dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych, reprezentujących wiele ośrodków badawczych z Polski i zagranicy.