Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego - Instytut Pileckiego
20.04.2026 (PN)
Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego
Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego nawiązał oficjalną współpracę z Międzynarodowym Centrum Badań nad Procesami o Zbrodnie Wojenne (International Centre for War Crimes Trials, ICWC) przy Uniwersytecie w Marburgu.
Porozumienie zostało podpisane przez prof. Stefanie Bock, dyrektor ICWC oraz Karola Madaja, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego.
Partnerstwo dotyczy współpracy przy projekcie badawczym „Zbrodnie (nie)osądzone. Organy ścigania i wymiar sprawiedliwości Republiki Federalnej Niemiec wobec zbrodni niemieckich w Polsce (1939–1945)”, realizowanym w Instytucie Pileckiego przez międzynarodowy zespół badawczy w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki (NPRH/F/SN/0038/2024/13).
– Jesteśmy zaszczyceni możliwością rozwoju badań i współpracą z Uniwersytetem w Marburgu, Centrum Badań ICWC, która jest wiodącą niemiecką instytucją dokumentującą i badająca zbrodnie sprawców zbrodni międzynarodowych – podkreśla dr Krystian Wiciarz, p.o. zastępcy dyrektora ds. naukowych w Instytucie Pileckiego. – Planujemy między innymi wymianę doświadczeń w zakresie dokumentowania i badania historii zbrodni międzynarodowych, wzajemne wsparcie badań i umiędzynarodowienie dorobku polskich badaczy. Umowa wpisuje się w szerszą strategię Instytutu Pileckiego, którego misją jest prowadzenie badań i pobudzanie dyskusji publicznej na temat totalitaryzmów i rozliczeń sprawców systemowej przemocy – podkreśla dyrektor.
Partnerstwo z ośrodkiem w Marburgu obejmuje:
- wymianę wiedzy i doradztwo: Wspólne seminaria oraz konsultacje naukowe dotyczące merytorycznych aspektów badań;
- wsparcie kwerend: Wzajemna pomoc w dostępie do zasobów archiwalnych obu ośrodków w Polsce i Niemczech;
- digitalizację i bazy danych: Wykorzystanie doświadczenia ICWC w tworzeniu nowoczesnych, internetowych baz danych oraz udostępnianiu źródeł online.
O projekcie: „Zbrodnie (nie)osądzone”
Projekt „Zbrodnie (nie)osądzone. Organy ścigania i wymiar sprawiedliwości Republiki Federalnej Niemiec wobec zbrodni niemieckich w Polsce (1939–1945)”, realizowany jest przez polsko-niemiecki zespół badawczy i analizuje stosunek organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości RFN do zbrodni popełnionych w okupowanej Polsce (1939–1945).
Głównym celem jest zbadanie przyczyn nieskuteczności sądownictwa RFN i systemowej bezkarności sprawców oraz przybliżenie perspektywy polskich świadków, utrwalonej w materiałach dowodowych wykorzystywanych w postępowaniach karnych. Temat ten pozostaje słabo obecny w polskiej literaturze, a w badaniach niemieckich kwestia polskich ofiar znajduje się poza głównym nurtem.
Efektem projektu będzie seria publikacji, które wypełnią tę lukę, łącząc polskie i niemieckie zasoby archiwalne z nowoczesną wiedzą o historii i pamięci II wojny światowej oraz o rozliczeniach zbrodni tego okresu.
Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki". Więcej o projekcie.
O International Centre for War Crimes Trials (ICWC)
ICWC działa od 2003 roku jako ośrodek badawczy przy Uniwersytecie w Marburgu (kontynuując projekt pilotażowy rozpoczęty w 2000 roku w Instytucie Historii Prawa Maxa Plancka we Frankfurcie).
Centrum od ponad dwóch dekad współtworzy międzynarodowy dyskurs naukowy dotyczący dokumentacji i rozliczeń zbrodni międzynarodowych. ICWC realizuje specjalistyczne projekty edukacyjne i badawcze, takie jak „Limits of Military Force", czy „Gender in International Criminal Law". Ośrodek aktywnie wspiera również rozwój młodej kadry naukowej, sprawując opiekę merytoryczną nad licznymi projektami doktorskimi.
Działalność ICWC skupia się na:
- Prawie karnym i sprawiedliwości okresu przejściowego: Badania nad międzynarodowym prawem karnym w szerokim kontekście transitional justice.
- Dokumentacji procesów: Gromadzenie i badanie akt historycznych procesów o zbrodnie wojenne, mających miejsce od zakończenia II wojny światowej.
- Archiwizacji i cyfryzacji: Dzięki współpracy z archiwami z całego świata, ICWC udostępnia bogatą bazę źródłową, w tym dokumentację Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze oraz innych trybunałów międzynarodowych.
Międzynarodowa, dwudniowa konferencja „The Roots of Crimes against Humanity: Bridging the Normative Gap" odbywająca się obecnie w Instytucie Pileckiego, organizowana we współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych dała okazję do spotkania w Warszawie Dyrekcji Instytutu Pileckiego z prof. Stefanie Bock, Dyrektorką International Centre for War Crimes Trials w Marburgu.
Zobacz także
- Dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym? | Relacja z ósmego spotkania cyklu „Berlin w Warszawie”
Aktualności
Dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym? | Relacja z ósmego spotkania cyklu „Berlin w Warszawie”
24 września w Instytucie Pileckiego odbyło się ósme spotkanie z udziałem polskich i niemieckich ekspertów, zorganizowane w ramach cyklu „Berlin w Warszawie”. Tematem rozmowy była pamięć o Powstaniu Warszawskim w niemieckiej kulturze pamięci.
- Niepublikowane wcześniej niemieckie archiwalia z francuskiego ECPAD w Instytucie Pileckiego i Muzeum Powstania Warszawskiego
Aktualności
Niepublikowane wcześniej niemieckie archiwalia z francuskiego ECPAD w Instytucie Pileckiego i Muzeum Powstania Warszawskiego
Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego oraz Muzeum Powstania Warszawskiego podpisały strategiczne, trójstronne porozumienie o współpracy z francuskim wojskowym archiwum audiowizualnym ECPAD (Établissement de Communication et de Production Audiovisuelle de la Défense/ Centrum Komunikacji i Produkcji Audiowizualnej Departamentu Obrony) z siedzibą w Ivry-sur-Seine we Francji. Porozumienie udostępnia polskim instytucjom unikalne, dotąd nieznane w Polsce fotografie z czasów II wojny światowej, otwiera dostęp do ogromnych zasobów francuskiego archiwum i rozpoczyna współpracę o dużym znaczeniu dla badań nad polską historią.
- Michał Kosiorek objął stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Historii w Przestrzeni Publicznej
Aktualności
Michał Kosiorek objął stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Historii w Przestrzeni Publicznej
Nowy dyrektor będzie sprawował nadzór nad Działem Wystaw, Działem Historii Mówionej i Produkcji Filmowych, Działem Serwisów Streamingowych i Podcastów, Działem Edukacji, Działem Upamiętnień oraz Galerią Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów.
- Cykl spotkań SZLAKI OCALENIA. ŚLADEM ODWAGI I BRATERSTWA
Aktualności
Cykl spotkań SZLAKI OCALENIA. ŚLADEM ODWAGI I BRATERSTWA
Cykl poświęcony osobom odznaczonym medalem Virtus et Fraternitas za to, że pomagały Polakom, stawały w ich obronie lub pielęgnowały pamięć o nich w najtrudniejszych momentach historii. Spotkaniom będą towarzyszyć koncerty muzyki klasycznej.
- „Rosja powraca do sowieckich narracji” – relacja z debaty o sowieckiej dezinformacji wokół 17 września 1939 roku
Aktualności
„Rosja powraca do sowieckich narracji” – relacja z debaty o sowieckiej dezinformacji wokół 17 września 1939 roku
W rocznicę sowieckiej agresji 17 września 1939 roku w Instytucie Pileckiego odbyła się debata ekspercka poświęcona mechanizmom propagandowym towarzyszącym zbrojnej napaści Związku Sowieckiego na Polskę oraz ich współczesnym kontynuacjom w polityce Federacji Rosyjskiej.
- Złożenie kwiatów pod pomnikiem Witolda Pileckiego na warszawskim Żoliborzu
Aktualności
Złożenie kwiatów pod pomnikiem Witolda Pileckiego na warszawskim Żoliborzu
W 86. rocznicę wydarzeń, podczas których Witold Pilecki celowo dał się schwytać w łapance na warszawskim Żoliborzu, z zamiarem przedostania się do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz, złożono kwiaty pod jego pomnikiem, blisko miejsca łapanki.
- „Zamelduj, gdzie trzeba, że rozkaz wykonałem” | Mija 86 lat od rozpoczęcia misji Witolda Pileckiego w Auschwitz
Aktualności
„Zamelduj, gdzie trzeba, że rozkaz wykonałem” | Mija 86 lat od rozpoczęcia misji Witolda Pileckiego w Auschwitz
19 września 1940 roku Witold Pilecki celowo dał się schwytać w łapance na warszawskim Żoliborzu, z zamiarem przedostania się do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz.
- Instytut Pileckiego w Nowym Jorku | Seminarium poświęcone pamięci o Holokauście
Aktualności
Instytut Pileckiego w Nowym Jorku | Seminarium poświęcone pamięci o Holokauście
W dniach 8–9 września dyrektor Instytutu Pileckiego Karol Madaj odbył w Nowym Jorku szereg ważnych spotkań dotyczących rozwoju działalności Instytutu w Stanach Zjednoczonych oraz upowszechniania wiedzy o polskiej historii i dziedzictwie Witolda Pileckiego.
- Instytut Pileckiego i Fundacja Brama Cukermana łączą siły na rzecz edukacji i dialogu polsko-izraelskiego
Aktualności
Instytut Pileckiego i Fundacja Brama Cukermana łączą siły na rzecz edukacji i dialogu polsko-izraelskiego
Dyrektor Instytutu Solidarności i Męstwa im. rtm. Witolda Pileckiego Karol Madaj oraz Prezeska Zarządu Fundacji „Brama Cukermana” Karolina Jakoweńko podpisali list intencyjny o współpracy. Porozumienie otwiera drogę do realizacji wspólnych przedsięwzięć badawczych, edukacyjnych, wystawienniczych oraz multimedialnych.
- Sowiecka Azja Centralna – podsumowanie międzynarodowej konferencji w Instytucie Pileckiego [FOTO]
Aktualności
Sowiecka Azja Centralna – podsumowanie międzynarodowej konferencji w Instytucie Pileckiego [FOTO]
Trzy dni, kilkadziesiąt wystąpień i badacze z Polski oraz zagranicy – tak w skrócie można podsumować międzynarodową konferencję naukową, która odbyła się w dniach 2–4 września w Instytucie Pileckiego Warszawie.
- Nieznane wspomnienia niemieckiego urzędnika z okupowanej Polski trafiły do Instytutu Pileckiego
Aktualności
Nieznane wspomnienia niemieckiego urzędnika z okupowanej Polski trafiły do Instytutu Pileckiego
Do zbiorów archiwum Instytutu Pileckiego trafił wyjątkowy dokument: niepublikowane dotąd i nieznane wspomnienia niemieckiego urzędnika, który podczas II wojny światowej pracował w administracji cywilnej Generalnego Gubernatorstwa.
- Zło wpisane w codzienność | Dr Joanna Nikel komentuje wspomnienia niemieckiego urzędnika z pobytu w Generalnym Gubernatorstwie
Aktualności
Zło wpisane w codzienność | Dr Joanna Nikel komentuje wspomnienia niemieckiego urzędnika z pobytu w Generalnym Gubernatorstwie
„Rzadko zdarza się, by do zbiorów archiwalnych trafiał dokument, w którym głos samego funkcjonariusza aparatu okupacyjnego — spisany bez intencji oskarżenia, a wręcz z pozycji poczucia własnej normalności — staje się jednym z najbardziej wymownych świadectw zbrodniczości systemu, któremu służył” – pisze dr Joanna Nikel w pierwszym komentarzu do otrzymanych przez Instytut Pileckiego materiałów.