Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego - Instytut Pileckiego
20.04.2026 (PN)
Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego
Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego nawiązał oficjalną współpracę z Międzynarodowym Centrum Badań nad Procesami o Zbrodnie Wojenne (International Centre for War Crimes Trials, ICWC) przy Uniwersytecie w Marburgu.
Porozumienie zostało podpisane przez prof. Stefanie Bock, dyrektor ICWC oraz Karola Madaja, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego.
Partnerstwo dotyczy współpracy przy projekcie badawczym „Zbrodnie (nie)osądzone. Organy ścigania i wymiar sprawiedliwości Republiki Federalnej Niemiec wobec zbrodni niemieckich w Polsce (1939–1945)”, realizowanym w Instytucie Pileckiego przez międzynarodowy zespół badawczy w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki (NPRH/F/SN/0038/2024/13).
– Jesteśmy zaszczyceni możliwością rozwoju badań i współpracą z Uniwersytetem w Marburgu, Centrum Badań ICWC, która jest wiodącą niemiecką instytucją dokumentującą i badająca zbrodnie sprawców zbrodni międzynarodowych – podkreśla dr Krystian Wiciarz, p.o. zastępcy dyrektora ds. naukowych w Instytucie Pileckiego. – Planujemy między innymi wymianę doświadczeń w zakresie dokumentowania i badania historii zbrodni międzynarodowych, wzajemne wsparcie badań i umiędzynarodowienie dorobku polskich badaczy. Umowa wpisuje się w szerszą strategię Instytutu Pileckiego, którego misją jest prowadzenie badań i pobudzanie dyskusji publicznej na temat totalitaryzmów i rozliczeń sprawców systemowej przemocy – podkreśla dyrektor.
Partnerstwo z ośrodkiem w Marburgu obejmuje:
- wymianę wiedzy i doradztwo: Wspólne seminaria oraz konsultacje naukowe dotyczące merytorycznych aspektów badań;
- wsparcie kwerend: Wzajemna pomoc w dostępie do zasobów archiwalnych obu ośrodków w Polsce i Niemczech;
- digitalizację i bazy danych: Wykorzystanie doświadczenia ICWC w tworzeniu nowoczesnych, internetowych baz danych oraz udostępnianiu źródeł online.
O projekcie: „Zbrodnie (nie)osądzone”
Projekt „Zbrodnie (nie)osądzone. Organy ścigania i wymiar sprawiedliwości Republiki Federalnej Niemiec wobec zbrodni niemieckich w Polsce (1939–1945)”, realizowany jest przez polsko-niemiecki zespół badawczy i analizuje stosunek organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości RFN do zbrodni popełnionych w okupowanej Polsce (1939–1945).
Głównym celem jest zbadanie przyczyn nieskuteczności sądownictwa RFN i systemowej bezkarności sprawców oraz przybliżenie perspektywy polskich świadków, utrwalonej w materiałach dowodowych wykorzystywanych w postępowaniach karnych. Temat ten pozostaje słabo obecny w polskiej literaturze, a w badaniach niemieckich kwestia polskich ofiar znajduje się poza głównym nurtem.
Efektem projektu będzie seria publikacji, które wypełnią tę lukę, łącząc polskie i niemieckie zasoby archiwalne z nowoczesną wiedzą o historii i pamięci II wojny światowej oraz o rozliczeniach zbrodni tego okresu.
Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki". Więcej o projekcie.
O International Centre for War Crimes Trials (ICWC)
ICWC działa od 2003 roku jako ośrodek badawczy przy Uniwersytecie w Marburgu (kontynuując projekt pilotażowy rozpoczęty w 2000 roku w Instytucie Historii Prawa Maxa Plancka we Frankfurcie).
Centrum od ponad dwóch dekad współtworzy międzynarodowy dyskurs naukowy dotyczący dokumentacji i rozliczeń zbrodni międzynarodowych. ICWC realizuje specjalistyczne projekty edukacyjne i badawcze, takie jak „Limits of Military Force", czy „Gender in International Criminal Law". Ośrodek aktywnie wspiera również rozwój młodej kadry naukowej, sprawując opiekę merytoryczną nad licznymi projektami doktorskimi.
Działalność ICWC skupia się na:
- Prawie karnym i sprawiedliwości okresu przejściowego: Badania nad międzynarodowym prawem karnym w szerokim kontekście transitional justice.
- Dokumentacji procesów: Gromadzenie i badanie akt historycznych procesów o zbrodnie wojenne, mających miejsce od zakończenia II wojny światowej.
- Archiwizacji i cyfryzacji: Dzięki współpracy z archiwami z całego świata, ICWC udostępnia bogatą bazę źródłową, w tym dokumentację Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze oraz innych trybunałów międzynarodowych.
Międzynarodowa, dwudniowa konferencja „The Roots of Crimes against Humanity: Bridging the Normative Gap" odbywająca się obecnie w Instytucie Pileckiego, organizowana we współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych dała okazję do spotkania w Warszawie Dyrekcji Instytutu Pileckiego z prof. Stefanie Bock, Dyrektorką International Centre for War Crimes Trials w Marburgu.
Zobacz także
- Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego
Aktualności
Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego
28 lipca w siedzibie Instytutu Pileckiego odbył się wernisaż wystawy prezentującej po raz pierwszy w Warszawie mało znane akwarele i rysunki dokumentujące Powstanie Warszawskie. Ich autorem był Walerian Bielecki ps. „Inżynier Jan” – żołnierz Zgrupowania „Krybar”, architekt i konstruktor słynnego samochodu pancernego „Kubuś”.
- Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi
Aktualności
Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi
Z okazji przypadającej 1 sierpnia rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego odbyło się spotkanie z Bohaterami tamtego zrywu.
- Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”
Aktualności
Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”
Czy można żyć tuż obok miejsca masowej zagłady i nie wiedzieć, co się dzieje? Co oznacza „wiedzieć” – widzieć, słyszeć, domyślać się, a może świadomie wypierać rzeczywistość? Wokół tych pytań koncentrowało się kolejne spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”, które odbyło się w siedzibie Instytucie Pileckiego.
- Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
Aktualności
Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
Druga konferencja naukowa z cyku ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w. – Polska na europejskim tle porównawczym (1919–1989)” zgromadziła przedstawicieli różnych dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych, reprezentujących wiele ośrodków badawczych z Polski i zagranicy.
- Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy
Aktualności
Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy
Ukraińska pamięć państwowa zabrnęła w ślepy zaułek, co podyktowane było nie do końca refleksyjnym podejściem do wybranych kart przeszłości własnego narodu. Niestety, jak zwykle w podobnych sytuacjach, kiedy historia zostaje zakładnikiem polityki, rachunek za to przyjdzie jednak zapłacić nie politykom, a państwu ukraińskiemu i jego społeczności – ocenił profesor Instytutu Pileckiego, dr. hab. Damian Markowski.
- Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego
Aktualności
Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego
Nakładem wydawnictwa Brill ukazała się monografia dr. Dominiki Uczkiewicz (Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami) pt. „Accountability for War Crimes in the Policy of the Polish Government-in-Exile. A Legal and Historical Analysis”, jako 85. tom serii Studies in the History of International Law (Legal History Library).
- LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]
Aktualności
LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]
11 lipca w amfiteatrze miejskim w Augustowie odbyło się widowisko muzyczne poświęcone ofiarom Obławy Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej. Wydarzenie połączyło muzykę, obraz oraz świadectwa rodzin i bliskich ofiar Obławy.
- Lipiec w Instytucie Pileckiego | Kalendarz wydarzeń
Aktualności
Lipiec w Instytucie Pileckiego | Kalendarz wydarzeń
Zapraszamy do zapoznania się z kalendarzem wydarzeń Instytutu Pileckiego na lipiec 2026. W programie znalazły się debaty, konferencje naukowe, pokazy filmowe, spotkania z twórcami i historykami, wystawy, wydarzenia edukacyjne oraz obchody 81. rocznicy Obławy Augustowskiej. Szczegółowy harmonogram poniżej.
- 12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Aktualności
12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
12 lipca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. W tym dniu 81 lat temu, 12 lipca 1945 r., trzy miesiące po zakończeniu II wojny światowej, rozpoczęła się Obława Augustowska.
- Zbrodnia Wołyńska: Instytut Pileckiego i jego działalność naukowo-badawcza
Aktualności
Zbrodnia Wołyńska: Instytut Pileckiego i jego działalność naukowo-badawcza
W niedzielę 11 lipca 1943 roku oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii stanowiącej zbrojne ramię Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (frakcji Stepana Bandery) – radykalnej faszystowskiej organizacji stawiającej sobie za cel budowę niepodległego państwa ukraińskiego pozbawionego mniejszości narodowych, zaatakowały w ramach skoordynowanej akcji niemal sto polskich osiedli na terenie okupowanego przez Niemców województwa wołyńskiego Rzeczypospolitej Polskiej.
- Oświadczenie | Instytut Pileckiego w Nowym Jorku
Aktualności
Oświadczenie | Instytut Pileckiego w Nowym Jorku
W związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej informacjami dotyczącymi działalności oddziału Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku, przedstawiamy fakty i okoliczności wymagające wyjaśnienia.
- „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” – premiera drugiego odcinka i spotkanie z twórcami
Aktualności
„Sala 600. Świadkowie Norymbergi” – premiera drugiego odcinka i spotkanie z twórcami
W środę 8 lipca w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej odbył się przedpremierowy odsłuch drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”, a następnie rozmowa z twórcami projektu — Martyną Wojtkowską i Bartoszem Pankiem. Spotkanie, prowadzone przez Bartosza Świerkowskiego, poświęcone było postaci Seweryny Szmaglewskiej, roli kobiecych świadectw w dokumentowaniu zbrodni wojennych, pracy z archiwami oraz specyfice opowiadania historii za pomocą dźwięku.