Niemiecka polityka eksterminacyjna wobec polskich elit. Przykład KL Gusen | materiały edukacyjne do nauki zdalnej - Instytut Pileckiego
Niemiecka polityka eksterminacyjna wobec polskich elit. Przykład KL Gusen | materiały edukacyjne do nauki zdalnej
Uwaga nauczyciele i uczniowie! W związku z 75. rocznicą wyzwolenia obozu Mauthausen-Gusen, który stał się nieupamiętnionym do dziś symbolem niemieckiej polityki likwidacji polskich elit i niszczenia polskiej państwowości, przygotowaliśmy pakiet edukacyjny.
Celem niniejszych materiałów do e-learningu jest przypomnienie historii obozu Gusen, który zaplanowano jako filię Mauthausen i przeznaczono do niszczenia polskiej inteligencji. Z czasem stał się on miejscem kaźni również innych narodowości oraz grup społecznych.
Pakiet edukacyjny dotyczący KL Gusen składa się z 8 tekstów źródłowych oraz 4 ćwiczeń. Tworzą one logiczny ciąg, ale można z nich również korzystać wybiórczo. Ważny element stanowi animacja przygotowana na podstawie relacji jednego z więźniów obozu, Józefa Żmija; została ona zilustrowana bogatym materiałem archiwalnym, w tym kadrami z unikalnego filmu dokumentującego wyzwolenie obozu przez wojska amerykańskie.
Ponadto zachęcamy do zapoznania się z pozostałymi materiałami Instytutu Pileckiego, które dotyczą niniejszego zagadnienia:
- KL Gusen - miejsce kaźni polskiej inteligencji | podcast
- Losy polskiej inteligencji podczas II wojny światowej | artykuł
- Rudolf A. Haunschmied jako chłopiec doszedł do wniosku, że austriackie miasteczko St. Georgen skrywa tajemnicę. Okazało się, że w jego klasie mieściła się dawnej kuchnia obozowa: „Szczególnie dobrze pamiętam stare, proste kaloryfery układu centralnego ogrzewania, zwłaszcza że kilka lat później natknąłem się na identyczne grzejniki przy dawnej komorze gazowej w Miejscu Pamięci Mauthausen. Było to dla mnie kluczowe odkrycie – od tego momentu starałem się ustalić, czy istnieje jakiś związek między dawnym obozem Mauthausen i moją salą lekcyjną”. Komitet Pamięci Gusen – stowarzyszenie historyczne, które założył wiele lat później – miało być antidotum na „chorobę niepamięci”, na jaką zapadła lokalna społeczność. Czy Rudolfowi Haunschmiedowi udało się przekonać do swojej inicjatywy nie tylko mieszkańców okolicy, ale przede wszystkim polityków – i to zarówno tych działających na szczeblu lokalnym, jak i ogólnokrajowym? Tego można dowiedzieć się z naszego podcastu.
Materiały edukacyjne, które Instytut Pileckiego udostępnia od początku kwietnia, mają ułatwić nauczycielom i uczniom naukę zdalną w czasach pandemii. Zwarta forma pozwala łatwo i szybko rozesłać je do uczniów drogą elektroniczną. Teksty wprowadzające i komentarze sprawiają, że materiały są gotowe do udostępnienia uczniom bez konieczności dodatkowych działań ze strony pedagoga.
Zobacz także
- Obchody Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych" w Augustowie
Aktualności
Obchody Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych" w Augustowie
W Augustowie 1 marca 2026 r. zakończył się dwudniowy program obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych.
- 78 lat temu rozpoczął się proces rtm. Witolda Pileckiego
Aktualności
78 lat temu rozpoczął się proces rtm. Witolda Pileckiego
78 lat temu, 3 marca 1948 roku, przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Warszawie rozpoczął się proces Witolda Pileckiego i jego siedmiorga współpracowników.
- Prosecuting war crimes in Ukraine | Interview with Nadia Volkova
Aktualności
Prosecuting war crimes in Ukraine | Interview with Nadia Volkova
W kolejną rocznicę pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę, przypominamy wywiad z Nadią Volkovą, założycielką i dyrektorką NGO Ukrainian Legal Advisory Group (ULAG).
- Radziejowska i Fałkowski dla „Rzeczpospolitej” | „Historia poszarpała relacje polsko-niemieckie"
Aktualności
Radziejowska i Fałkowski dla „Rzeczpospolitej” | „Historia poszarpała relacje polsko-niemieckie"
Hanna Radziejowska i Mateusz Fałkowski w rozmowie z Markiem Kozubalem dla Rzeczpospolitej opowiadają o działalności Instytutu Pileckiego w Berlinie, relacjach polsko-niemieckich i nowym cyklu spotkań „Berlin w Warszawie”.
- Café Kyiv 2026 | Największy kongres poświęcony Ukrainie w Europie Zachodniej
Aktualności
Café Kyiv 2026 | Największy kongres poświęcony Ukrainie w Europie Zachodniej
23 lutego 2026 roku w Berlinie odbyła się czwarta edycja Cafe Kyiv. Wydarzenie, organizowane przez Fundację Konrada Adenauera (KAS), stwarza przestrzeń do spotkań, wymiany doświadczeń oraz okazywania solidarności.
- A wojna wciąż trwa... | Zapis rozmowy o Ukrainie w czwartą rocznicę inwazji
Aktualności
A wojna wciąż trwa... | Zapis rozmowy o Ukrainie w czwartą rocznicę inwazji
W czwartą rocznicę inwazji Rosji na Ukrainę, w Instytucie Pileckiego, odbyła się debata poświęcona bilansowi czterech lat wojny.
- Czego uczy nas historia Trybunału Wojskowego w Norymberdze? Dr Dominika Uczkiewicz z Instytutu Pileckiego w rozmowie z PAP
Aktualności
Czego uczy nas historia Trybunału Wojskowego w Norymberdze? Dr Dominika Uczkiewicz z Instytutu Pileckiego w rozmowie z PAP
Norymberga była symbolem rozliczenia zbrodniarzy, ale i efektem politycznego kompromisu. Uczy nas to, że skuteczność międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości zależy także od politycznej woli państw – powiedziała w rozmowie z PAP dr Dominika Uczkiewicz.
- Rocznica zbrodni na 11 Polakach pomagających Żydom. Upamiętniono ich w ramach programu „Zawołani po imieniu”
Aktualności
Rocznica zbrodni na 11 Polakach pomagających Żydom. Upamiętniono ich w ramach programu „Zawołani po imieniu”
82 lata temu z rąk Niemców zginęło jedenaścioro mieszkańcach Paulinowa i Starego Ratyńca niedaleko Sterdyni (woj. mazowieckie).
- Historia w negatywie | Cykl filmowy
Aktualności
Historia w negatywie | Cykl filmowy
Cykl filmowy „Historia w negatywie” wyrasta bezpośrednio z jego misji badania i opowiadania o doświadczeniach XX wieku, szczególnie tych związanych z totalitaryzmami i przemocą wobec jednostki.
- Do pobrania | Raporty Centrum Lemkina dokumentujące rosyjskie zbrodnie
Aktualności
Do pobrania | Raporty Centrum Lemkina dokumentujące rosyjskie zbrodnie
Instytut Pileckiego zaprasza do zapoznania się z trzema raportami dokumentującymi rosyjskie zbrodnie wojenne na ludności cywilnej.
- Konkurs na stanowisko adiunkta / adiunktki w dziedzinie nauk humanistycznych w Zakładzie badań nad nazizmem i okupacją niemiecką w czasie II wojny światowej
Aktualności
Konkurs na stanowisko adiunkta / adiunktki w dziedzinie nauk humanistycznych w Zakładzie badań nad nazizmem i okupacją niemiecką w czasie II wojny światowej
Zapraszamy do udziału w konkursie na stanowisko adiunkta / adiunktki w dziedzinie nauk humanistycznych w Zakładzie Badań nad Nazizmem i Okupacją Niemiecką w czasie II wojny światowej.
- Manifest pamięci i pokoju wybrzmiał w czterech miastach! | Fotorelacja
Aktualności
Manifest pamięci i pokoju wybrzmiał w czterech miastach! | Fotorelacja
Zakończyliśmy trasę Instytutu Pileckiego z Adamem Bałdychem. W Gdańsku, Gorzowie Wielkopolskim, Łańcucie i we Wrocławiu Adam Bałdych Quintet wystąpił z materiałem z płyty „Portraits”.