Debata w Instytucie Polskim w Düsseldorfie z okazji 80. rocznicy Procesu Norymberskiego - Instytut Pileckiego

Sala w Instytucie Polskim w Düsseldorfie. Na zdjęciu trzech panelistów i publiczność.

04.05.2026 (PN)

Debata w Instytucie Polskim w Düsseldorfie z okazji 80. rocznicy Procesu Norymberskiego

28 kwietnia 2026 r. w Instytucie Polskim w Dusseldorfie odbyła się dyskusja z okazji 80. rocznicy Procesu Norymberskiego (1945-1946) pt. „Procesy Norymberskie z perspektywy polskiej i niemieckiej“ (Die Nürnberger Prozesse in polnischer und deutscher Perspektive).

W dyskusji udział wzięli dr Dominika Uczkiewicz z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego, dr Ute Caumanns (Uniwersytet Heinricha Heinego w Düsseldorfie), dr Jürgen Kaumkötter (Zentrum für Verfolgte Künste, Solingen).

Fundamenty współczesnego prawa międzynarodowego

Uczestnicy panelu dyskutowali o znaczeniu oraz współczesnej spuściźnie procesu przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze. Podkreślono, że jego prace stworzyły podwaliny współczesnego prawa międzynarodowego poprzez skodyfikowanie definicji zbrodni międzynarodowych (zbrodni przeciwko pokojowi, zbrodni wojennych oraz zbrodni przeciwko ludzkości). Zwrócono również uwagę, że dzięki bezprecedensowemu udziałowi mediów Proces Norymberski nie tylko upublicznił masowy wymiar zbrodni III Rzeszy, lecz także stał się istotnym elementem kultury pamięci.

Dr Dominika Uczkiewicz.
Dr Dominika Uczkiewicz, Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego. Fot. Polnisches Institut Düsseldorf / Instytut Polski Düsseldorf.
dr Jürgen Kaumkötter (Zentrum für Verfolgte Künste, Solingen).
dr Jürgen Kaumkötter (Zentrum für Verfolgte Künste, Solingen). Fot. Polnisches Institut Düsseldorf / Instytut Polski Düsseldorf
dr Ute Caumanns (Uniwersytet Heinricha Heinego w Düsseldorfie).
dr Ute Caumanns (Uniwersytet Heinricha Heinego w Düsseldorfie). Fot. Polnisches Institut Düsseldorf / Instytut Polski Düsseldorf

Różnice w pamięci historycznej 

Jak pokazała dyskusja z udziałem publiczności, różnice w recepcji i pamięci o tym historycznym wydarzeniu oraz późniejszych procesach zbrodniarzy niemieckich w Polsce i w Niemczech są obecne w obu krajach do dziś.

„Polskie głosy” w Norymberdze

Dr Dominika Uczkiewicz z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami w swoim wystąpieniu omówiła zaangażowanie członków polskiej delegacji w Proces Norymberski – Tadeusza Cyrpiana, Jerzego Sawickiego, Stanisława Piotrowskiego i Stefana Kurowskiego – a także udział polskich świadków, Seweryny Szmaglewskiej i Samuela Rajzmana. Przedstawiła również kwestie stosowania zasad norymberskich w procesach zbrodniarzy nazistowskich przed sądami polskimi, ze szczególnym uwzględnieniem działalności Najwyższego Trybunału Narodowego.

Paneliści i publiczność w Instytucie Polskim Düsseldorfie.
Fot. Polnisches Institut Düsseldorf / Instytut Polski Düsseldorf
Paneliści i publiczność w Instytucie Polskim Düsseldorfie.
Fot. Polnisches Institut Düsseldorf / Instytut Polski Düsseldorf
Paneliści i publiczność w Instytucie Polskim Düsseldorfie.
Fot. Polnisches Institut Düsseldorf / Instytut Polski Düsseldorf

Zdjęcia Polnisches Institut Düsseldorf / Instytut Polski Düsseldorf.
W tle prace plastyczne dla Instytutu Polskiego w Düsseldorfie [Bildwerke für das Polnische Institut Düsseldorf]. 

Zobacz także

  • Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
    Zdjęcie Damiana Markowskiego.

    Aktualności

    Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski

    W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.

  • The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Aktualności

    The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.

  • Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA

    Aktualności

    Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA

    W związku z powracającą w przestrzeni publicznej dyskusją na temat batalionu „Nachtigall”, dr hab. Tomasz Chinciński, profesor Instytutu Pileckiego, przypomina kluczowe fakty ustalone przez historyków.

  • „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie

    Aktualności

    „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie

    17 października 2026 roku publiczność zgromadzona w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego wysłuchała drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” o Sewerynnie Szmaglewskiej.

  • „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
    Grafika podcastu ze zdjęciem Witolda Pileckiego.

    Aktualności

    „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski

    Czy Witold Pilecki podjął się najniebezpieczniejszej misji II wojny światowej? Jak trafił do Auschwitz? Czy rzeczywiście budował tam konspirację? Zapraszamy do obejrzenia podcastu Muzeum Historii Polski z udziałem dyrektora Instytutu Pileckiego Karola Madaja.

  • Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
    Widok na pełen amfiteatr podczas koncertu na żywo. Publiczność wypełnia trybuny po lewej stronie. Na ogromnym, namiotowym suficie nad areną wyświetlany jest spektakularny, czarno-biały mapping wizualny, przedstawiający obrazy miejskich ulic i architektury. Po prawej widać oświetloną scenę z wykonawcami.

    Aktualności

    Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]

    Przez trzy dni (9–11 października) festiwal „Wolskie Ostańce” zapraszał do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę z nowej perspektywy — poprzez osobiste historie, miejsca naznaczone pamięcią oraz to, co wciąż trwa pomiędzy znikaniem a trwaniem.

  • Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie

    Aktualności

    Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie

    Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?

  • Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
    Panel dyskusyjny podczas wydarzenia dotyczącego sztucznej inteligencji w archiwach. Grupa prelegentów siedzi w fotelach na scenie i słucha wystąpienia.

    Aktualności

    Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja

    30 września 2026 roku – w Dniu Archiwisty – w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Laboratoria innowacji. AI w archiwach”.

  • Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

    Aktualności

    Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

    8 października w ogrodzie Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbyło się wyjątkowe wydarzenie – jubileusz 10-lecia działalności instytucji.

  • Festiwal „Wolskie Ostańce”
    Grafika promocyjna festiwalu „Wolskie Ostańce” w ciemnoczerwonej tonacji z datą 9–11.10.2026 i podtytułem „między znikaniem a trwaniem”.

    Aktualności

    Festiwal „Wolskie Ostańce”

    Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.

  • Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
    Widok z góry na pełną widownię sali kinowej podczas uroczystości otwarcia 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni. Na podświetlonej na czerwono scenie przemawiają prowadzący, a w tle widać wielki ekran z grafiką festiwalu.

    Aktualności

    Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW

    Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.

  • „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
    Panel dyskusyjny z udziałem czterech osób siedzących w fotelach na scenie przed publicznością. Po lewej stronie stoi roll-up Instytutu Pileckiego, a po prawej banner Muzeum Dom Rodziny Pileckich.

    Aktualności

    „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

    6 października pracownicy Instytutu Pileckiego brali udział w „Spotkaniu z Patronem” organizowanym przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.