Historie kobiet znikających. Konferencja naukowa | 25-26 listopada - Instytut Pileckiego
08.11.2024 (PT)
Historie kobiet znikających. Konferencja naukowa | 25-26 listopada
Zapraszamy na konferencję naukową, która odbędzie się w dniach 25-26 listopada 2024 r. w Warszawie.
Przez dwa dni będzie można wysłuchać 24 referatów łączących różne dziedziny nauki, których wspólnym mianownikiem staje się poszukiwanie powodów, mechanizmów i sposobów zapominania, pomijania czy wykluczania wybitnych kobiet w świecie.
Druga połowa XX w. i XXI w. przyniosły znaczący rozwój badań naukowych dotyczących wielowymiarowej historii kobiet w różnych dziedzinach życia. Różnorodność tematów, ujęć i dyskusji nadal wskazuje niezagospodarowane obszary badawcze. W związku z powyższym Instytut Polonika przy współpracy z Instytutem Historii PAN, czeskim Instytutem Masaryka oraz Instytutem Pileckiego, organizuje konferencję naukową „Poza. Historie kobiet znikających z nauki–sztuki–kultury–edukacji–polityki”.
Celem konferencji jest pokazanie losów konkretnych kobiet, które analizowane i interpretowane będą w kontekście odkrycia i ujawnienia ich znaczenia w danej dziedzinie, a co ważniejsze zwrócenia uwagi na powody tak niedostatecznego istnienia lub całkowitego nieistnienia postaci w świadomości i historii. Główny akcent położony zostanie na mechanizm zapominania, pomijania, wykluczania. Idąc za określeniami takimi jak: „znikanie kobiet” (za: Agnieszka Graff, Świat bez kobiet. Płeć w polskim życiu publicznym, Warszawa 2007), „kobiety niewidzialne” (za: Ewa Toniak, Olbrzymki, Kraków 2008) – zastanawiamy się, dlaczego ciągle mało wiemy o niektórych zasłużonych postaciach i jakie są tego powody.
Wydarzeniem poprzedzającym konferencję była debata pt. "Kobiety znikające z historii", z udziałem dr Jolanty Epsztein, dr. Tomáša W. Pavlíčeka, dr Justyny Zajko-Czochańskiej, dr Anny Rudek-Śmiechowskiej oraz prof. dr hab. Małgorzaty Dajnowicz. Poniżej zapis rozmowy.
Na konferencji zamierzamy zaprezentować historie dotąd nieopowiedziane, niecodzienne, mało znane. Szczególnie zależy nam na przyjrzeniu się powodom zapomnienia, nieuznania, pomijania czy wykluczenia. Szukamy zarówno analiz opartych na studium postaci, jak i tematów szeroko obejmujących wspomnianą problematykę. Podczas konferencji wygłoszone zostaną 24 referaty (harmonogram konferencji). Wśród tematów usłyszymy m.in. historie o kobietach w „Polskiej Szkole Matematycznej” (prof. dr hab. Danuta Ciesielska, IH PAN); życiu codziennym młodej panny przygotowującej się do ślubu w Warszawie w 1922 r. (prof. dr hab. Tadeusz Epstein, IH PAN); zapomnianej pisarce, dziennikarce, propagatorce polskości w Algierii – Helenie Filochowskiej (dr Maria Bauchrowicz-Tocka, Instytut Studiów Kobiecych w Białymstoku); białostockich anarchistkach z okresu rewolucji 1905 r. (dr Aleksander Łaniewski, IH PAN); redaktorkach, wydawczyniach i reporterkach w polskiej prasie emigracyjnej w l. 1865-1918 (dr Elżbieta Nowosielska, IH PAN), przemilczanych problemach kobiet wiejskich w okresie Polski Ludowej (dr Justyna Zajko-Czochańska, Uniwersytet w Białymstoku).
Ponadto będziemy szukać odpowiedzi na takie pytania jak: dlaczego wśród wielkich rzeźbiarek (nadal) nie wymienia się Aliny Ślesińskiej? (Alicja Gzowska, MNW); dlaczego i czy Alicje Halicką można potraktować, jako postać zapomnianą? (Matylda Borcuch, Paris 1 Pantheon-Sorbonne). Wyznaczymy powody „wymazywania”, ale i drogi powrotu polskich malarek w
Paryżu (Ewa Bobrowska, Terra Foundation for American Art), usłyszymy próbę odpowiedzi na pytanie w jaki sposób case study twórczości i biografii – Hanny Orzechowskiej (i wielu podobnych przypadków kobiet-artystek) wpływa (i nieuchronnie) zmienia przestrzeń dyscypliny historii sztuki? (dr hab. Luiza Nader, WBASK, ASP, Warszawa).
W Radzie Naukowej konferencji zgodzili się zasiąść: prof. dr hab. Anna Landau-Czajka, prof. dr hab. Jerzy Malinowski, prof. dr hab. Małgorzata Dajnowicz, dr hab. Katarzyna Sierakowska Prof. IH PAN, dr hab. Dobrochna Kałwa, dr hab. Katarzyna Chrudzimska-Uhera, prof. UKSW, dr Jolanta Epsztein, dr Tomáš W. Pavlíček, dr Anna Rudek-Śmiechowska.
Konferencja odbędzie się w siedzibie Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk (Rynek Starego Miasta 31, Warszawa).
Zainteresowanych uczestnictwem w obradach zapraszamy do rejestracji. Zgłoszenie proszę wysłać na adres e-mail konferencja[at]polonika.pl
Jednocześnie informujemy, że podczas konferencji będą wykonywane zdjęcia i nagrania.
Więcej informacji w regulaminie na stronie polonika.pl
Konferencja odbędzie się w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk na Rynku Starego Miasta 31 w Warszawie.
Do pobrania
Zobacz także
- Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
Aktualności
Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.
- The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Aktualności
The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.
- Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
Aktualności
Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
W związku z powracającą w przestrzeni publicznej dyskusją na temat batalionu „Nachtigall”, dr hab. Tomasz Chinciński, profesor Instytutu Pileckiego, przypomina kluczowe fakty ustalone przez historyków.
- „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
Aktualności
„Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
17 października 2026 roku publiczność zgromadzona w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego wysłuchała drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” o Sewerynnie Szmaglewskiej.
- „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Aktualności
„Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Czy Witold Pilecki podjął się najniebezpieczniejszej misji II wojny światowej? Jak trafił do Auschwitz? Czy rzeczywiście budował tam konspirację? Zapraszamy do obejrzenia podcastu Muzeum Historii Polski z udziałem dyrektora Instytutu Pileckiego Karola Madaja.
- Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Aktualności
Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Przez trzy dni (9–11 października) festiwal „Wolskie Ostańce” zapraszał do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę z nowej perspektywy — poprzez osobiste historie, miejsca naznaczone pamięcią oraz to, co wciąż trwa pomiędzy znikaniem a trwaniem.
- Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Aktualności
Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?
- Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
Aktualności
Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
30 września 2026 roku – w Dniu Archiwisty – w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Laboratoria innowacji. AI w archiwach”.
- Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
8 października w ogrodzie Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbyło się wyjątkowe wydarzenie – jubileusz 10-lecia działalności instytucji.
- Festiwal „Wolskie Ostańce”
Aktualności
Festiwal „Wolskie Ostańce”
Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.
- Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Aktualności
Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.
- „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
„Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
6 października pracownicy Instytutu Pileckiego brali udział w „Spotkaniu z Patronem” organizowanym przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.