Historie kobiet znikających. Konferencja naukowa | 25-26 listopada - Instytut Pileckiego
Historie kobiet znikających. Konferencja naukowa | 25-26 listopada
Zapraszamy na konferencję naukową, która odbędzie się w dniach 25-26 listopada 2024 r. w Warszawie.
Przez dwa dni będzie można wysłuchać 24 referatów łączących różne dziedziny nauki, których wspólnym mianownikiem staje się poszukiwanie powodów, mechanizmów i sposobów zapominania, pomijania czy wykluczania wybitnych kobiet w świecie.
Druga połowa XX w. i XXI w. przyniosły znaczący rozwój badań naukowych dotyczących wielowymiarowej historii kobiet w różnych dziedzinach życia. Różnorodność tematów, ujęć i dyskusji nadal wskazuje niezagospodarowane obszary badawcze. W związku z powyższym Instytut Polonika przy współpracy z Instytutem Historii PAN, czeskim Instytutem Masaryka oraz Instytutem Pileckiego, organizuje konferencję naukową „Poza. Historie kobiet znikających z nauki–sztuki–kultury–edukacji–polityki”.
Celem konferencji jest pokazanie losów konkretnych kobiet, które analizowane i interpretowane będą w kontekście odkrycia i ujawnienia ich znaczenia w danej dziedzinie, a co ważniejsze zwrócenia uwagi na powody tak niedostatecznego istnienia lub całkowitego nieistnienia postaci w świadomości i historii. Główny akcent położony zostanie na mechanizm zapominania, pomijania, wykluczania. Idąc za określeniami takimi jak: „znikanie kobiet” (za: Agnieszka Graff, Świat bez kobiet. Płeć w polskim życiu publicznym, Warszawa 2007), „kobiety niewidzialne” (za: Ewa Toniak, Olbrzymki, Kraków 2008) – zastanawiamy się, dlaczego ciągle mało wiemy o niektórych zasłużonych postaciach i jakie są tego powody.
Wydarzeniem poprzedzającym konferencję była debata pt. "Kobiety znikające z historii", z udziałem dr Jolanty Epsztein, dr. Tomáša W. Pavlíčeka, dr Justyny Zajko-Czochańskiej, dr Anny Rudek-Śmiechowskiej oraz prof. dr hab. Małgorzaty Dajnowicz. Poniżej zapis rozmowy.
Na konferencji zamierzamy zaprezentować historie dotąd nieopowiedziane, niecodzienne, mało znane. Szczególnie zależy nam na przyjrzeniu się powodom zapomnienia, nieuznania, pomijania czy wykluczenia. Szukamy zarówno analiz opartych na studium postaci, jak i tematów szeroko obejmujących wspomnianą problematykę. Podczas konferencji wygłoszone zostaną 24 referaty (harmonogram konferencji). Wśród tematów usłyszymy m.in. historie o kobietach w „Polskiej Szkole Matematycznej” (prof. dr hab. Danuta Ciesielska, IH PAN); życiu codziennym młodej panny przygotowującej się do ślubu w Warszawie w 1922 r. (prof. dr hab. Tadeusz Epstein, IH PAN); zapomnianej pisarce, dziennikarce, propagatorce polskości w Algierii – Helenie Filochowskiej (dr Maria Bauchrowicz-Tocka, Instytut Studiów Kobiecych w Białymstoku); białostockich anarchistkach z okresu rewolucji 1905 r. (dr Aleksander Łaniewski, IH PAN); redaktorkach, wydawczyniach i reporterkach w polskiej prasie emigracyjnej w l. 1865-1918 (dr Elżbieta Nowosielska, IH PAN), przemilczanych problemach kobiet wiejskich w okresie Polski Ludowej (dr Justyna Zajko-Czochańska, Uniwersytet w Białymstoku).
Ponadto będziemy szukać odpowiedzi na takie pytania jak: dlaczego wśród wielkich rzeźbiarek (nadal) nie wymienia się Aliny Ślesińskiej? (Alicja Gzowska, MNW); dlaczego i czy Alicje Halicką można potraktować, jako postać zapomnianą? (Matylda Borcuch, Paris 1 Pantheon-Sorbonne). Wyznaczymy powody „wymazywania”, ale i drogi powrotu polskich malarek w
Paryżu (Ewa Bobrowska, Terra Foundation for American Art), usłyszymy próbę odpowiedzi na pytanie w jaki sposób case study twórczości i biografii – Hanny Orzechowskiej (i wielu podobnych przypadków kobiet-artystek) wpływa (i nieuchronnie) zmienia przestrzeń dyscypliny historii sztuki? (dr hab. Luiza Nader, WBASK, ASP, Warszawa).
W Radzie Naukowej konferencji zgodzili się zasiąść: prof. dr hab. Anna Landau-Czajka, prof. dr hab. Jerzy Malinowski, prof. dr hab. Małgorzata Dajnowicz, dr hab. Katarzyna Sierakowska Prof. IH PAN, dr hab. Dobrochna Kałwa, dr hab. Katarzyna Chrudzimska-Uhera, prof. UKSW, dr Jolanta Epsztein, dr Tomáš W. Pavlíček, dr Anna Rudek-Śmiechowska.
Konferencja odbędzie się w siedzibie Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk (Rynek Starego Miasta 31, Warszawa).
Zainteresowanych uczestnictwem w obradach zapraszamy do rejestracji. Zgłoszenie proszę wysłać na adres e-mail konferencja[at]polonika.pl
Jednocześnie informujemy, że podczas konferencji będą wykonywane zdjęcia i nagrania.
Więcej informacji w regulaminie na stronie polonika.pl
Konferencja odbędzie się w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk na Rynku Starego Miasta 31 w Warszawie.
Do pobrania
Zobacz także
- Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości
Aktualności
Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości
Debata pt. „Kultura pamięci o Polakach ratujących Żydów”, która odbyła się 27 marca 2026 r. w Muzeum Niepodległości w Warszawie, stanowiła element obchodów III Dni Dziedzictwa Błogosławionej Rodziny Ulmów oraz 10. rocznicy otwarcia wystawy stałej w Muzeum w Markowej.
- Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom
Aktualności
Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom
Mija 83. rocznica zbrodni w Brzózie Królewskiej. Tego dnia w 1943 roku zginęli Katarzyna i Sebastian Kazakowie. Zostali zamordowani przez niemieckich żandarmów za pomoc niesioną Żydom w czasie okupacji. Małżeństwo zostało uhonorowane w ramach programu „Zawołani po Imieniu”.
- Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
Aktualności
Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
24 marca w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego (IP) odbył się się wernisaż wystawy „Warszawa na nowo. Fotografie reporterskie 1945–1949" przygotowanej we współpracy IP i DSH (Domu Spotkań z Historią). Wystawę można zwiedzać do końca sierpnia 2026 roku.
- Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)
Aktualności
Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)
Ogłoszenie o konkursie na stypendia finansowe na badania naukowe w Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, oddział zamiejscowy w Berlinie.
- „Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Aktualności
„Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
W środę 25 marca Instytut Pileckiego zainaugurował nowy projekt: cykl pokazów „Niemi świadkowie”. W warszawskiej galerii w Domu Bez Kantów zaprezentowano zwiedzającym i dziennikarzom gabloty z historycznymi przedmiotami – pamiątkami po „Zawołanych po imieniu” z rodzin Ulmów i Stawarskich – zamordowanych za niesienie pomocy Żydom.
- „Zawołani po Imieniu”. Upamiętniono rodziny Stawarskich i Singerów
Aktualności
„Zawołani po Imieniu”. Upamiętniono rodziny Stawarskich i Singerów
W Sieniawie na Podkarpaciu odbyło się uroczyste upamiętnienie rodzin Stawarskich i Singerów. W czasie II wojny światowej Wiktoria i Mateusz Stawarscy zginęli z rąk niemieckich okupantów za ukrywanie żydowskiej rodziny. To kolejna odsłona sztandarowego programu Instytutu „Zawołani po Imieniu”.
- Druga debata z cyklu „Berlin w Warszawie”. Rozmowa o reparacjach i zadośćuczynieniu [wideo]
Aktualności
Druga debata z cyklu „Berlin w Warszawie”. Rozmowa o reparacjach i zadośćuczynieniu [wideo]
„Zadośćuczynienie, odszkodowania, reparacje: co jest realne, co jest symboliczne?" - pod takim tytułem odbyła się druga debata w cyklu „Berlin w Warszawie”. Znawcy tematyki polsko-niemieckiej przedstawili różne punkty widzenia na trudne relacje między oboma narodami.
- Rocznica śmierci Franciszka Andrzejczyka. Zginął za pomoc Żydom w czasie okupacji
Aktualności
Rocznica śmierci Franciszka Andrzejczyka. Zginął za pomoc Żydom w czasie okupacji
20 marca mija 83. rocznica zbrodni w Czyżewie (woj. podlaskie). Za pomoc Żydom w czasie wojny zginął z rąk niemieckich żandarmów Franciszek Andrzejczyk.
- 24 marca | Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką
Aktualności
24 marca | Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką
W 2018 roku Prezydent RP ustanowił dzień 24 marca Narodowym Dniem Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. To upamiętnienie wszystkich obywateli polskich, którzy z narażeniem życia udzielali Żydom pomocy podczas niemieckiej okupacji.
- Komunikat. Rada Pamięci Instytutu Pileckiego
Aktualności
Komunikat. Rada Pamięci Instytutu Pileckiego
Zasady działania i organizacji Rady Pamięci Instytutu Pileckiego.
- Pilecki w Nowym Jorku. Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century”
Aktualności
Pilecki w Nowym Jorku. Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century”
Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century” skupiała się na dziedzictwie procesów norymberskich oraz ich rzeczywistym oddziaływaniu na rozwój współczesnego prawa międzynarodowego i metody pociągania do odpowiedzialności zbrodniarzy wojennych.
- Pomnik Katyński w Jersey City. Uroczyste złożenie kwiatów
Aktualności
Pomnik Katyński w Jersey City. Uroczyste złożenie kwiatów
16 marca Karol Madaj, p.o. dyrektor Instytutu Pileckiego, złożył kwiaty pod Pomnikiem Katyńskim w Jersey City. Uroczystość ta stanowiła symboliczne dopełnieniem wydarzeń związanych z oficjalną inauguracją stałej siedziby Oddziału Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku, która odbyła się w dniach 14-15 marca.