Historie kobiet znikających. Konferencja naukowa | 25-26 listopada - Instytut Pileckiego

08.11.2024 (PT)

Historie kobiet znikających. Konferencja naukowa | 25-26 listopada

Zapraszamy na konferencję naukową, która odbędzie się w dniach 25-26 listopada 2024 r. w Warszawie.

Przez dwa dni będzie można wysłuchać 24 referatów łączących różne dziedziny nauki, których wspólnym mianownikiem staje się poszukiwanie powodów, mechanizmów i sposobów zapominania, pomijania czy wykluczania wybitnych kobiet w świecie.

Druga połowa XX w. i XXI w. przyniosły znaczący rozwój badań naukowych dotyczących wielowymiarowej historii kobiet w różnych dziedzinach życia. Różnorodność tematów, ujęć i dyskusji nadal wskazuje niezagospodarowane obszary badawcze. W związku z powyższym Instytut Polonika przy współpracy z Instytutem Historii PAN, czeskim Instytutem Masaryka oraz Instytutem Pileckiego, organizuje konferencję naukową „Poza. Historie kobiet znikających z nauki–sztuki–kultury–edukacji–polityki”.

Celem konferencji jest pokazanie losów konkretnych kobiet, które analizowane i interpretowane będą w kontekście odkrycia i ujawnienia ich znaczenia w danej dziedzinie, a co ważniejsze zwrócenia uwagi na powody tak niedostatecznego istnienia lub całkowitego nieistnienia postaci w świadomości i historii. Główny akcent położony zostanie na mechanizm zapominania, pomijania, wykluczania. Idąc za określeniami takimi jak: „znikanie kobiet” (za: Agnieszka Graff, Świat bez kobiet. Płeć w polskim życiu publicznym, Warszawa 2007), „kobiety niewidzialne” (za: Ewa Toniak, Olbrzymki, Kraków 2008) – zastanawiamy się, dlaczego ciągle mało wiemy o niektórych zasłużonych postaciach i jakie są tego powody.

Wydarzeniem poprzedzającym konferencję była debata pt. "Kobiety znikające z historii", z udziałem dr Jolanty Epsztein, dr. Tomáša W. Pavlíčeka, dr Justyny Zajko-Czochańskiej, dr Anny Rudek-Śmiechowskiej oraz prof. dr hab. Małgorzaty Dajnowicz. Poniżej zapis rozmowy.

Na konferencji zamierzamy zaprezentować historie dotąd nieopowiedziane, niecodzienne, mało znane. Szczególnie zależy nam na przyjrzeniu się powodom zapomnienia, nieuznania, pomijania czy wykluczenia. Szukamy zarówno analiz opartych na studium postaci, jak i tematów szeroko obejmujących wspomnianą problematykę. Podczas konferencji wygłoszone zostaną 24 referaty (harmonogram konferencji). Wśród tematów usłyszymy m.in. historie o kobietach w „Polskiej Szkole Matematycznej” (prof. dr hab. Danuta Ciesielska, IH PAN); życiu codziennym młodej panny przygotowującej się do ślubu w Warszawie w 1922 r. (prof. dr hab. Tadeusz Epstein, IH PAN); zapomnianej pisarce, dziennikarce, propagatorce polskości w Algierii – Helenie Filochowskiej (dr Maria Bauchrowicz-Tocka, Instytut Studiów Kobiecych w Białymstoku); białostockich anarchistkach z okresu rewolucji 1905 r. (dr Aleksander Łaniewski, IH PAN); redaktorkach, wydawczyniach i reporterkach w polskiej prasie emigracyjnej w l. 1865-1918 (dr Elżbieta Nowosielska, IH PAN), przemilczanych problemach kobiet wiejskich w okresie Polski Ludowej (dr Justyna Zajko-Czochańska, Uniwersytet w Białymstoku).

Ponadto będziemy szukać odpowiedzi na takie pytania jak: dlaczego wśród wielkich rzeźbiarek (nadal) nie wymienia się Aliny Ślesińskiej? (Alicja Gzowska, MNW); dlaczego i czy Alicje Halicką można potraktować, jako postać zapomnianą? (Matylda Borcuch, Paris 1 Pantheon-Sorbonne). Wyznaczymy powody „wymazywania”, ale i drogi powrotu polskich malarek w
Paryżu (Ewa Bobrowska, Terra Foundation for American Art), usłyszymy próbę odpowiedzi na pytanie w jaki sposób case study twórczości i biografii – Hanny Orzechowskiej (i wielu podobnych przypadków kobiet-artystek) wpływa (i nieuchronnie) zmienia przestrzeń dyscypliny historii sztuki? (dr hab. Luiza Nader, WBASK, ASP, Warszawa).

W Radzie Naukowej konferencji zgodzili się zasiąść: prof. dr hab. Anna Landau-Czajka, prof. dr hab. Jerzy Malinowski, prof. dr hab. Małgorzata Dajnowicz, dr hab. Katarzyna Sierakowska Prof. IH PAN, dr hab. Dobrochna Kałwa, dr hab. Katarzyna Chrudzimska-Uhera, prof. UKSW, dr Jolanta Epsztein, dr Tomáš W. Pavlíček, dr Anna Rudek-Śmiechowska.
Konferencja odbędzie się w siedzibie Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk (Rynek Starego Miasta 31, Warszawa).

Zainteresowanych uczestnictwem w obradach zapraszamy do rejestracji. Zgłoszenie proszę wysłać na adres e-mail konferencja[at]polonika.pl

Jednocześnie informujemy, że podczas konferencji będą wykonywane zdjęcia i nagrania.

Więcej informacji w regulaminie na stronie polonika.pl

Konferencja odbędzie się w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk na Rynku Starego Miasta 31 w Warszawie.

Do pobrania

Zobacz także

  • „Zamelduj, gdzie trzeba, że rozkaz wykonałem” | Mija 86 lat od rozpoczęcia misji Witolda Pileckiego w Auschwitz

    Aktualności

    „Zamelduj, gdzie trzeba, że rozkaz wykonałem” | Mija 86 lat od rozpoczęcia misji Witolda Pileckiego w Auschwitz

    19 września 1940 roku Witold Pilecki celowo dał się schwytać w łapance na warszawskim Żoliborzu, z zamiarem przedostania się do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz.

  • Instytut Pileckiego w Nowym Jorku | Seminarium poświęcone pamięci o Holokauście
    Mężczyzna w garniturze przemawia do publiczności, trzymając mikrofon i gestykulując. W tle wyświetlany jest slajd z anglojęzycznym tekstem dotyczącym historii Polski.

    Aktualności

    Instytut Pileckiego w Nowym Jorku | Seminarium poświęcone pamięci o Holokauście

    W dniach 8–9 września dyrektor Instytutu Pileckiego Karol Madaj odbył w Nowym Jorku szereg ważnych spotkań dotyczących rozwoju działalności Instytutu w Stanach Zjednoczonych oraz upowszechniania wiedzy o polskiej historii i dziedzictwie Witolda Pileckiego.

  • Instytut Pileckiego i Fundacja Brama Cukermana łączą siły na rzecz edukacji i dialogu polsko-izraelskiego

    Aktualności

    Instytut Pileckiego i Fundacja Brama Cukermana łączą siły na rzecz edukacji i dialogu polsko-izraelskiego

    Dyrektor Instytutu Solidarności i Męstwa im. rtm. Witolda Pileckiego Karol Madaj oraz Prezeska Zarządu Fundacji „Brama Cukermana” Karolina Jakoweńko podpisali list intencyjny o współpracy. Porozumienie otwiera drogę do realizacji wspólnych przedsięwzięć badawczych, edukacyjnych, wystawienniczych oraz multimedialnych.

  • Sowiecka Azja Centralna – podsumowanie międzynarodowej konferencji w Instytucie Pileckiego [FOTO]
    Cztery osoby siedzą na scenie na białych fotelach podczas panelu dyskusyjnego, z czarną kurtyną w tle. Pośrodku kobieta w barwnym kimonie i niebieskiej spódnicy mówi do mikrofonu. Pomiędzy uczestnikami stoją dwa drewniane stoliki z wodą i książkami. Na pierwszym planie widać rozmyte sylwetki widowni oraz aparat na statywie.

    Aktualności

    Sowiecka Azja Centralna – podsumowanie międzynarodowej konferencji w Instytucie Pileckiego [FOTO]

    Trzy dni, kilkadziesiąt wystąpień i badacze z Polski oraz zagranicy – tak w skrócie można podsumować międzynarodową konferencję naukową, która odbyła się w dniach 2–4 września w Instytucie Pileckiego Warszawie.

  • Nieznane wspomnienia niemieckiego urzędnika z okupowanej Polski trafiły do Instytutu Pileckiego
    Czarno-biała fotografia przedstawiająca grupę niemieckich funkcjonariuszy i oficerów wojskowych stojących przy tablicy granicznej z napisem „Generalgovernement für die besetzten polnischen Gebiete – Grenze 280 m.” W tle widoczne są drzewa i teren wiejski. U dołu zdjęcia oznaczenie „Narodowe Archiwum Cyfrowe”.

    Aktualności

    Nieznane wspomnienia niemieckiego urzędnika z okupowanej Polski trafiły do Instytutu Pileckiego

    Do zbiorów archiwum Instytutu Pileckiego trafił wyjątkowy dokument: niepublikowane dotąd i nieznane wspomnienia niemieckiego urzędnika, który podczas II wojny światowej pracował w administracji cywilnej Generalnego Gubernatorstwa.

  • Zło wpisane w codzienność | Dr Joanna Nikel komentuje wspomnienia niemieckiego urzędnika z pobytu w Generalnym Gubernatorstwie
    Zdjęcie Joanny Nikel. Pani Joanna mówi do mikrofonu, ma blond włosy i drobne kolczyki w uszach.

    Aktualności

    Zło wpisane w codzienność | Dr Joanna Nikel komentuje wspomnienia niemieckiego urzędnika z pobytu w Generalnym Gubernatorstwie

    „Rzadko zdarza się, by do zbiorów archiwalnych trafiał dokument, w którym głos samego funkcjonariusza aparatu okupacyjnego — spisany bez intencji oskarżenia, a wręcz z pozycji poczucia własnej normalności — staje się jednym z najbardziej wymownych świadectw zbrodniczości systemu, któremu służył” – pisze dr Joanna Nikel w pierwszym komentarzu do otrzymanych przez Instytut Pileckiego materiałów.

  • Znamy nominowanych do Międzynarodowej Nagrody Pileckiego 2026!

    Aktualności

    Znamy nominowanych do Międzynarodowej Nagrody Pileckiego 2026!

    W sobotę 5 września na Jesiennych Targach Książki w Warszawie Instytut Pileckiego ogłosił tytuły i autorów 14 książek nominowanych do tegorocznej Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego.

  • „Gra w wojnę. Czy planszówka może opowiedzieć trudną historię?” | Debata w Muzeum II Wojny Światowej

    Aktualności

    „Gra w wojnę. Czy planszówka może opowiedzieć trudną historię?” | Debata w Muzeum II Wojny Światowej

    „Gra w wojnę. Czy planszówka może opowiedzieć trudną historię?” Debata pod takim tytułem odbędzie się 12 września w Gdańsku. Weźmie w niej udział m.in. Karol Madaj, dyrektor Instytutu Pileckiego, który jest autorem edukacyjnych gier planszowych.

  • Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
    Grafika promująca wydarzenie

    Aktualności

    Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

    Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.

  • Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”

    Aktualności

    Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”

    Do 29 października w Instytucie Pileckiego w Nowym Jorku można oglądać wystawę o ludziach, którzy ryzykowali własne życie, aby ratować Żydów podczas Holokaustu – oraz tych, którzy przeżyli dzięki ich odwadze.

  • Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
    Grafika promująca wydarzenie

    Aktualności

    Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów

    W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.

  • „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
    Grafika promująca wydarzenie

    Aktualności

    „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa

    Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” organizowana w dniach 2-4 września przez Instytut Pileckiego w Warszawie jest pierwszym w Polsce przedsięwzięciem podsumowującym interdyscyplinarne badania nad sowiecką Azją Centralną w XX wieku – regionem o wyjątkowo skomplikowanej historii totalitaryzmu, o dramatycznych doświadczeniach ludności poddawanej masowym represjom i przymusowym deportacjom, w tym ludności polskiej.