Historie kobiet znikających. Konferencja naukowa | 25-26 listopada - Instytut Pileckiego
08.11.2024 (PT)
Historie kobiet znikających. Konferencja naukowa | 25-26 listopada
Zapraszamy na konferencję naukową, która odbędzie się w dniach 25-26 listopada 2024 r. w Warszawie.
Przez dwa dni będzie można wysłuchać 24 referatów łączących różne dziedziny nauki, których wspólnym mianownikiem staje się poszukiwanie powodów, mechanizmów i sposobów zapominania, pomijania czy wykluczania wybitnych kobiet w świecie.
Druga połowa XX w. i XXI w. przyniosły znaczący rozwój badań naukowych dotyczących wielowymiarowej historii kobiet w różnych dziedzinach życia. Różnorodność tematów, ujęć i dyskusji nadal wskazuje niezagospodarowane obszary badawcze. W związku z powyższym Instytut Polonika przy współpracy z Instytutem Historii PAN, czeskim Instytutem Masaryka oraz Instytutem Pileckiego, organizuje konferencję naukową „Poza. Historie kobiet znikających z nauki–sztuki–kultury–edukacji–polityki”.
Celem konferencji jest pokazanie losów konkretnych kobiet, które analizowane i interpretowane będą w kontekście odkrycia i ujawnienia ich znaczenia w danej dziedzinie, a co ważniejsze zwrócenia uwagi na powody tak niedostatecznego istnienia lub całkowitego nieistnienia postaci w świadomości i historii. Główny akcent położony zostanie na mechanizm zapominania, pomijania, wykluczania. Idąc za określeniami takimi jak: „znikanie kobiet” (za: Agnieszka Graff, Świat bez kobiet. Płeć w polskim życiu publicznym, Warszawa 2007), „kobiety niewidzialne” (za: Ewa Toniak, Olbrzymki, Kraków 2008) – zastanawiamy się, dlaczego ciągle mało wiemy o niektórych zasłużonych postaciach i jakie są tego powody.
Wydarzeniem poprzedzającym konferencję była debata pt. "Kobiety znikające z historii", z udziałem dr Jolanty Epsztein, dr. Tomáša W. Pavlíčeka, dr Justyny Zajko-Czochańskiej, dr Anny Rudek-Śmiechowskiej oraz prof. dr hab. Małgorzaty Dajnowicz. Poniżej zapis rozmowy.
Na konferencji zamierzamy zaprezentować historie dotąd nieopowiedziane, niecodzienne, mało znane. Szczególnie zależy nam na przyjrzeniu się powodom zapomnienia, nieuznania, pomijania czy wykluczenia. Szukamy zarówno analiz opartych na studium postaci, jak i tematów szeroko obejmujących wspomnianą problematykę. Podczas konferencji wygłoszone zostaną 24 referaty (harmonogram konferencji). Wśród tematów usłyszymy m.in. historie o kobietach w „Polskiej Szkole Matematycznej” (prof. dr hab. Danuta Ciesielska, IH PAN); życiu codziennym młodej panny przygotowującej się do ślubu w Warszawie w 1922 r. (prof. dr hab. Tadeusz Epstein, IH PAN); zapomnianej pisarce, dziennikarce, propagatorce polskości w Algierii – Helenie Filochowskiej (dr Maria Bauchrowicz-Tocka, Instytut Studiów Kobiecych w Białymstoku); białostockich anarchistkach z okresu rewolucji 1905 r. (dr Aleksander Łaniewski, IH PAN); redaktorkach, wydawczyniach i reporterkach w polskiej prasie emigracyjnej w l. 1865-1918 (dr Elżbieta Nowosielska, IH PAN), przemilczanych problemach kobiet wiejskich w okresie Polski Ludowej (dr Justyna Zajko-Czochańska, Uniwersytet w Białymstoku).
Ponadto będziemy szukać odpowiedzi na takie pytania jak: dlaczego wśród wielkich rzeźbiarek (nadal) nie wymienia się Aliny Ślesińskiej? (Alicja Gzowska, MNW); dlaczego i czy Alicje Halicką można potraktować, jako postać zapomnianą? (Matylda Borcuch, Paris 1 Pantheon-Sorbonne). Wyznaczymy powody „wymazywania”, ale i drogi powrotu polskich malarek w
Paryżu (Ewa Bobrowska, Terra Foundation for American Art), usłyszymy próbę odpowiedzi na pytanie w jaki sposób case study twórczości i biografii – Hanny Orzechowskiej (i wielu podobnych przypadków kobiet-artystek) wpływa (i nieuchronnie) zmienia przestrzeń dyscypliny historii sztuki? (dr hab. Luiza Nader, WBASK, ASP, Warszawa).
W Radzie Naukowej konferencji zgodzili się zasiąść: prof. dr hab. Anna Landau-Czajka, prof. dr hab. Jerzy Malinowski, prof. dr hab. Małgorzata Dajnowicz, dr hab. Katarzyna Sierakowska Prof. IH PAN, dr hab. Dobrochna Kałwa, dr hab. Katarzyna Chrudzimska-Uhera, prof. UKSW, dr Jolanta Epsztein, dr Tomáš W. Pavlíček, dr Anna Rudek-Śmiechowska.
Konferencja odbędzie się w siedzibie Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk (Rynek Starego Miasta 31, Warszawa).
Zainteresowanych uczestnictwem w obradach zapraszamy do rejestracji. Zgłoszenie proszę wysłać na adres e-mail konferencja[at]polonika.pl
Jednocześnie informujemy, że podczas konferencji będą wykonywane zdjęcia i nagrania.
Więcej informacji w regulaminie na stronie polonika.pl
Konferencja odbędzie się w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk na Rynku Starego Miasta 31 w Warszawie.
Do pobrania
Zobacz także
- Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Aktualności
Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.
- Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”
Aktualności
Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”
Do 29 października w Instytucie Pileckiego w Nowym Jorku można oglądać wystawę o ludziach, którzy ryzykowali własne życie, aby ratować Żydów podczas Holokaustu – oraz tych, którzy przeżyli dzięki ich odwadze.
- Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
Aktualności
Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.
- „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
Aktualności
„Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” organizowana w dniach 2-4 września przez Instytut Pileckiego w Warszawie jest pierwszym w Polsce przedsięwzięciem podsumowującym interdyscyplinarne badania nad sowiecką Azją Centralną w XX wieku – regionem o wyjątkowo skomplikowanej historii totalitaryzmu, o dramatycznych doświadczeniach ludności poddawanej masowym represjom i przymusowym deportacjom, w tym ludności polskiej.
- Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
Aktualności
Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
W 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej przedstawiciele Instytutu Pileckiego wzięli udział w uroczystościach upamiętniających obrońców Ojczyzny oraz cywilne ofiary niemieckiej agresji. Kwiaty złożono zarówno podczas ogólnopolskich obchodów na Westerplatte, jak i lokalnych miejscach pamięci w Warszawie.
- Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
Aktualności
Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.
- „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
Aktualności
„Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
W piątek, 28 sierpnia, w rocznicę śmierci Rafała Lemkina i tuż po 35. rocznicy odzyskania niepodległości przez Mołdawię Instytut Pileckiego, wspólnie z Centrum Mieroszewskiego, otworzył na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie wystawę „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947”.
- Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Aktualności
Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, powołała Karola Madaja na stanowisko dyrektora Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w Warszawie. Pięcioletnia kadencja dyrektora rozpocznie się 30 sierpnia br.
- Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Aktualności
Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.
- Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego
Aktualności
Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego
To jedno z kluczowych militarnych starć w dziejach świata! 15 sierpnia obchodzimy rocznicę Bitwy Warszawskiej, określanej też zwyczajowo „Cudem nad Wisłą”. To również Święto Wojska Polskiego.
- „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
Aktualności
„Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
W najnowszym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
- Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
Aktualności
Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
6 sierpnia – w 82. rocznicę Rzezi Woli, w Instytucie Pileckiego odbyło się siódme spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”. Debata poświęcona była jednemu z najbardziej bolesnych przykładów powojennej bezkarności – historii Heinza Reinefartha, byłego generała Waffen-SS i jednego z dowódców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione podczas tłumienia Powstania Warszawskiego, w tym masakrę ludności cywilnej na warszawskiej Woli.