Autorka reportażu o Obławie Augustowskiej wyróżniona w konkursie XXVIII Konkursie Stypendialnym im. Jacka Stwory - Instytut Pileckiego

Autorka reportażu o Obławie Augustowskiej wyróżniona w konkursie XXVIII Konkursie Stypendialnym im. Jacka Stwory

Jury doceniło adekwatną do tematu formę i narrację reportażu Martyny Wojtkowskiej, które nadały historii wyjątkową głębię i spójność. Dokument „Jedna wskazówka” Instytutu Pileckiego opowiada o powojennych losach Ofiar Obławy Augustowskiej i ich bliskich.

Do tegorocznej edycji konkursu Studia Reportażu Polskiego Radia zgłoszono aż 17 reportaży, a do finału Jury zakwalifikowało 6 najlepszych - wyróżniających się indywidualnym podejściem do warsztatu, świeżym spojrzeniem na temat i umiejętnością opowiadania historii w sposób, który zostaje w pamięci słuchaczy.

„Jedna wskazówka"

Bohaterami opowieści są rodziny Ofiar Obławy Augustowskiej i pytanie, które wciąż powraca: czy po tylu latach odnalezienie szczątków wciąż ma znaczenie? Co zostaje, gdy znika człowiek – i nikt nie chce powiedzieć gdzie, jak i dlaczego? 

W centrum reportażu znajduje się historia Jana i Zofii Żylińskich. Jan – przedstawiciel augustowskiej inteligencji, współorganizator miejscowego urzędu skarbowego – został zatrzymany latem 1945 roku. Zofia czekała na niego całe życie, nie doczekawszy się żadnej informacji. Po ich historii zachowało się najwięcej śladów: zdjęcia, dokumenty i zegarki obojga (a na każdym po jednej wskazówce).

Przewodnikiem po tej opowieści jest dr Łukasz Faszcza – historyk i współtwórca Domu Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. W reportażu oprowadza słuchaczy po jego jeszcze nieotwartych wnętrzach, pokazując przedmioty należące do Żylińskich i dzieląc się refleksją: chcemy pokazywać tych ludzi za życia, a nie epatować śmiercią. Tę ideę podkreśla też warstwa dźwiękowa reportażu – zamiast dramatycznych efektów słyszymy m.in. kajaki i harmonię, na której grywał Jan Żyliński podczas kajakowych wypraw.

Dokument powstał z okazji 80. rocznicy Obławy Augustowskiej.

Reportaż można wysłuchać w mediatece Instytutu Pileckiego (kliknij). 

Na zdjęciu Jan Żyliński z żoną Zofią, córką Stasią i psem Rafikiem, w tle panorama Augustowa (Fot. ze zbiorów Elżbiety Chmielewskiej). 

Zobacz także

  • Spotkanie ekspertów w ramach projektu „Narratio”

    Aktualności

    Spotkanie ekspertów w ramach projektu „Narratio”

    14 kwietnia odbyło się drugie, a zarazem ostatnie stacjonarne spotkanie komisji ekspertów pracującej nad standardami metadanych dla historii mówionej w ramach projektu „Narratio. Cyfrowe repozytorium historii mówionej”.

  • Naukowcy Instytutu Pileckiego na konferencji BASEES 2026 w Birmingham

    Aktualności

    Naukowcy Instytutu Pileckiego na konferencji BASEES 2026 w Birmingham

    W dniach 10–12 kwietnia w Birmingham odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa BASEES 2026 Annual Conference, organizowana przez The British Association for Slavonic and East European Studies.

  • „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii" | Relacja z sympozjum

    Aktualności

    „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii" | Relacja z sympozjum

    13 kwietnia, w Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, w auli Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyło się sympozjum „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii. Wokół kłamstwa katyńskiego".

  • Wizyta badawcza Luke’a Marlowa z Uniwersytetu Aston w Instytucie Pileckiego

    Aktualności

    Wizyta badawcza Luke’a Marlowa z Uniwersytetu Aston w Instytucie Pileckiego

    W okresie 13.04-8.05.2026 r. w Instytucie Pileckiego przebywa w ramach wizyty badawczej Luke Marlow, doktorant Aston University. Pobyt realizowany jest w ramach Midlands Graduate School Doctoral Training Partnership, finansowany przez Economic and Social Research Council.

  • Centralne obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej w Muzeum Katyńskim

    Aktualności

    Centralne obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej w Muzeum Katyńskim

    13 kwietnia obchodzony jest Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. W przeddzień tej daty, 12 kwietnia, w Muzeum Katyńskim odbyły się uroczystości upamiętniające 86. rocznicę Zbrodni Katyńskiej.

  • „Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”

    Aktualności

    „Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”

    – 60 lat temu w Niemczech Zachodnich skończył się kluczowy proces dotyczący zbrodni na polskiej inteligencji. Jak to było możliwe, że winni uniknęli odpowiedzialności? – pyta prof. Tomasz Chinciński na łamach Tygodnika Powszechnego.

  • 13 kwietnia | Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

    Aktualności

    13 kwietnia | Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

    13 kwietnia 1943 r. niemieckie radio nadało komunikat o odkryciu masowych grobów polskich oficerów w Lesie Katyńskim.

  • „Obszar specjalny NKWD w bykowniańskim lesie jako przedmiot antysowieckiej propagandy w okresie wojny niemiecko-sowieckiej” | Mykola Brywko, Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 7

    Aktualności

    „Obszar specjalny NKWD w bykowniańskim lesie jako przedmiot antysowieckiej propagandy w okresie wojny niemiecko-sowieckiej” | Mykola Brywko, Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 7

    Z okazji 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej przypominamy tekst Mykoły Brywki z siódmego tomu rocznika Instytutu Pileckiego „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”, poświęcony antysowieckiej propagandzie nazistowskich Niemiec.

  • Do redakcji tygodnika „Zorza” | Listy rodzin katyńskich online w Archiwum Instytutu Pileckiego

    Aktualności

    Do redakcji tygodnika „Zorza” | Listy rodzin katyńskich online w Archiwum Instytutu Pileckiego

    Z okazji 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej polecamy Państwa uwadze zbiór listów napisanych przez rodziny ofiar mordu katyńskiego na przełomie lat 80. i 90., które stanowiły odpowiedź na apel opublikowany w Rodzinnym Tygodniku Katolików „Zorza”, wzywający do pomocy w sporządzeniu wykazu zamordowanych. 112 z tych listów jest dostępnych online, w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego Zapisy Terroru.

  • Nowa Kapituła Nagrody Pileckiego powołana

    Aktualności

    Nowa Kapituła Nagrody Pileckiego powołana

    Na podstawie Regulaminu Konkursu oraz Regulaminu Prac Kapituły p.o. Dyrektora Instytutu Pileckiego Karol Madaj 1 kwietnia 2026 roku powołał Kapitułę Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego szóstej edycji Konkursu. Skład ośmioosobowej Kapituły obejmuje troje członków stałych, będących przedstawicielami Rodziny Pileckich, Instytutu Pileckiego oraz Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, a także członków powoływanych każdorazowo pisemną decyzją Dyrektora Instytutu.

  • „Przed eksterminacją…” Kolejne spotkanie w cyklu BLASK I BÓL

    Aktualności

    „Przed eksterminacją…” Kolejne spotkanie w cyklu BLASK I BÓL

    Jak wyglądała codzienność polskich wojskowych, którzy dostali się do sowieckiej niewoli w wyniku przegranej wojny obronnej 1939 roku? Jakich metod użyli sowieci, aby spróbować przeciągnąć na swoją stronę polskich oficerów? Dlaczego czterystu z nich uniknęło kaźni z rąk NKWD? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań padły podczas wydarzenia zorganizowanego w naszym nowym cyklu.

  • Kwiecień w Instytucie Pileckiego. Harmonogram wydarzeń

    Aktualności

    Kwiecień w Instytucie Pileckiego. Harmonogram wydarzeń

    Zachęcamy do zapoznania się z harmonogramem naszych działań na najbliższe tygodnie. Oto, co Instytut Pileckiego przygotował w kwietniu: