Niemiecka polityka eksterminacyjna wobec polskich elit. Przykład KL Gusen | materiały edukacyjne do nauki zdalnej - Instytut Pileckiego
Niemiecka polityka eksterminacyjna wobec polskich elit. Przykład KL Gusen | materiały edukacyjne do nauki zdalnej
W związku z 75. rocznicą wyzwolenia obozu Mauthausen-Gusen, który stał się nieupamiętnionym do dziś symbolem niemieckiej polityki likwidacji polskich elit i niszczenia polskiej państwowości, przygotowaliśmy pakiet edukacyjny.
Celem niniejszych materiałów do e-learningu jest przypomnienie historii obozu Gusen, który zaplanowano jako filię Mauthausen i przeznaczono do niszczenia polskiej inteligencji. Z czasem stał się on miejscem kaźni również innych narodowości oraz grup społecznych.
Pakiet edukacyjny dotyczący KL Gusen składa się z 8 tekstów źródłowych oraz 4 ćwiczeń. Tworzą one logiczny ciąg, ale można z nich również korzystać wybiórczo. Ważny element stanowi animacja przygotowana na podstawie relacji jednego z więźniów obozu, Józefa Żmija; została ona zilustrowana bogatym materiałem archiwalnym, w tym kadrami z unikalnego filmu dokumentującego wyzwolenie obozu przez wojska amerykańskie.
Ponadto zachęcamy do zapoznania się z pozostałymi materiałami Instytutu Pileckiego, które dotyczą niniejszego zagadnienia:
- KL Gusen - miejsce kaźni polskiej inteligencji | podcast
- Losy polskiej inteligencji podczas II wojny światowej | artykuł
Rudolf A. Haunschmied jako chłopiec doszedł do wniosku, że austriackie miasteczko St. Georgen skrywa tajemnicę. Okazało się, że w jego klasie mieściła się dawnej kuchnia obozowa: „Szczególnie dobrze pamiętam stare, proste kaloryfery układu centralnego ogrzewania, zwłaszcza że kilka lat później natknąłem się na identyczne grzejniki przy dawnej komorze gazowej w Miejscu Pamięci Mauthausen. Było to dla mnie kluczowe odkrycie – od tego momentu starałem się ustalić, czy istnieje jakiś związek między dawnym obozem Mauthausen i moją salą lekcyjną”. Komitet Pamięci Gusen – stowarzyszenie historyczne, które założył wiele lat później – miało być antidotum na „chorobę niepamięci”, na jaką zapadła lokalna społeczność. Czy Rudolfowi Haunschmiedowi udało się przekonać do swojej inicjatywy nie tylko mieszkańców okolicy, ale przede wszystkim polityków – i to zarówno tych działających na szczeblu lokalnym, jak i ogólnokrajowym? Tego można dowiedzieć się z naszego podcastu.
Do pobrania
Wydarzenia
- CALL FOR PAPERS (PL, EN, RUS) Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” | Zgłoszenia do 15 lipca
konferencja
CALL FOR PAPERS (PL, EN, RUS) Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” | Zgłoszenia do 15 lipca
Instytut Pileckiego w Warszawie zaprasza do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium”, która odbędzie się w dniach 2-4 września 2026 r. w warszawskiej siedzibie Instytutu.
- Call For Papers | Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.
konferencja
Call For Papers | Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.
Archiwum Instytutu Pileckiego zaprasza badaczy, archiwistów oraz specjalistów z zakresu humanistyki cyfrowej do udziału w ogólnopolskiej konferencji poświęconej technologicznym i merytorycznym wyzwaniom nowoczesnej archiwistyki, związanym z rozwojem sztucznej inteligencji.
- CALL FOR PAPERS | Konferencja: Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo- Wschodniej
konferencja
CALL FOR PAPERS | Konferencja: Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo- Wschodniej
Instytut Pileckiego oraz Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN zapraszają do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej, Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo-Wschodniej, która odbędzie się w dniach 19–21 października 2026 r. w Warszawie. Wydarzenie jest częścią cyklu konferencji poświęconych transformacjom Europy Środkowo-Wschodniej po 1945 roku.
- Otwarcie wystawy „SPLOTY. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu"
Wydarzenie
Otwarcie wystawy „SPLOTY. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu"
Architektura to budowanie relacji – między budynkami a ich otoczeniem oraz między ludźmi, którzy ją tworzą i z niej korzystają. Wystawa przyjmuje tę perspektywę i opowiada o architekturze przez pryzmat lokalnych i międzynarodowych sieci kontaktów, więzi zawodowych oraz przyjaźni wystawianych na próbę przez historię i polityczne wybory. Ukazuje siłę i kruchość tych powiązań w niepewnych czasach.
- Znany Korczak, nieznana Wilczyńska. O autonomii, decyzjach i współodpowiedzialności | Wykład dr Agnieszki Witkowskiej-Krych i koncert harfowy
Wydarzenie
Znany Korczak, nieznana Wilczyńska. O autonomii, decyzjach i współodpowiedzialności | Wykład dr Agnieszki Witkowskiej-Krych i koncert harfowy
Zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu „Blask i Ból” – wykład dr Witkowskiej Krych i koncert harfowy Agaty Kunach.
- Nakarmić algorytmy. Archiwa jako źródło danych dla nowych technologii | Twoerdza Archiwum
Wydarzenie
Nakarmić algorytmy. Archiwa jako źródło danych dla nowych technologii | Twoerdza Archiwum
W ramach kolejnej odsłony cyklu „Twierdza Archiwum. Zrozumieć przeszłość” odwrócimy tradycyjną perspektywę. Zamiast pytać o to, jak nowoczesne systemy pomagają badaczom, porozmawiamy o tym, jak archiwiści mogą pomóc technologii.
- Zawołani po Imieniu: Instytut Pileckiego upamiętni Rozalię Sochę w Woli Rafałowskiej zamordowaną za ukrywanie Żydów
Wydarzenie
Zawołani po Imieniu: Instytut Pileckiego upamiętni Rozalię Sochę w Woli Rafałowskiej zamordowaną za ukrywanie Żydów
We wtorek 2 czerwca w Woli Rafałowskiej k. Rzeszowa Instytut Pileckiego, we współpracy ze Starostą Rzeszowskim oraz Wójtem Gminy Chmielnik, odsłoni kamień z tablicą upamiętniającą Rozalię Sochę – mieszkankę Woli Rafałowskiej zamordowaną przez Niemców w 1942 roku za ukrywanie grupy Żydów. Wydarzenie jest 41. upamiętnieniem w ramach programu Instytutu Pileckiego „Zawołani po imieniu”.
- Czego Niemcy uczą się o polskiej historii? Podręczniki pod lupą | Berlin w Warszawie
Wydarzenie
Czego Niemcy uczą się o polskiej historii? Podręczniki pod lupą | Berlin w Warszawie
Podczas spotkania weźmiemy pod lupę niemieckie podręczniki do historii, szukając punktów wspólnych i zarzewi sporów w pamięci obu narodów.
- Wydawnictwo Instytutu Pileckiego na Międzynarodowych Targach w Warszawie
Wydarzenie
Wydawnictwo Instytutu Pileckiego na Międzynarodowych Targach w Warszawie
W dniach 28–31 maja na PGE Narodowym w Warszawie odbędą się Międzynarodowe Targi Książki w Warszawie. Nie może zabraknąć na nim wydawnictwa Instytutu Pileckiego!
- O badaniu i pamiętaniu | Dyskusja wokół publikacji „Obozy niemieckie w latach 1939-1945”
Wydarzenie
O badaniu i pamiętaniu | Dyskusja wokół publikacji „Obozy niemieckie w latach 1939-1945”
Zapraszamy na panel dyskusyjny wokół publikacji pokonferencyjnej „Obozy niemieckie w latach 1939–1945”.
- Przedpremierowy pokaz 2. odcinka serialu Rotmistrz oraz międzynarodowa debata pt. „Rotmistrz Pilecki, i co dalej?” na temat współczesnych form popularyzacji dziedzictwa Witolda Pileckiego
debata
Przedpremierowy pokaz 2. odcinka serialu Rotmistrz oraz międzynarodowa debata pt. „Rotmistrz Pilecki, i co dalej?” na temat współczesnych form popularyzacji dziedzictwa Witolda Pileckiego
Kolejny odcinek serialu Rotmistrz przenosi widza w sam środek piekła, kiedy Witold Pilecki przechodzi przez bramę z napisem „Arbeit macht frei”.
- Spotkanie z Sebastianem Christem, autorem książki „Auschwitzhäftling Nr. 2: Otto Küsel – Der unbekannte Held des Konzentrationslagers" (Więzień Auschwitz nr 2: Otto Küsel – Nieznany bohater obozu koncentracyjnego)
debata
Spotkanie z Sebastianem Christem, autorem książki „Auschwitzhäftling Nr. 2: Otto Küsel – Der unbekannte Held des Konzentrationslagers" (Więzień Auschwitz nr 2: Otto Küsel – Nieznany bohater obozu koncentracyjnego)
Książka autorstwa dziennikarza i pisarza Sebastiana Christa opowiada historię niemieckiego więźnia Otto Küsela.