Niemiecka polityka eksterminacyjna wobec polskich elit. Przykład KL Gusen | materiały edukacyjne do nauki zdalnej - Instytut Pileckiego
Niemiecka polityka eksterminacyjna wobec polskich elit. Przykład KL Gusen | materiały edukacyjne do nauki zdalnej
W związku z 75. rocznicą wyzwolenia obozu Mauthausen-Gusen, który stał się nieupamiętnionym do dziś symbolem niemieckiej polityki likwidacji polskich elit i niszczenia polskiej państwowości, przygotowaliśmy pakiet edukacyjny.
Celem niniejszych materiałów do e-learningu jest przypomnienie historii obozu Gusen, który zaplanowano jako filię Mauthausen i przeznaczono do niszczenia polskiej inteligencji. Z czasem stał się on miejscem kaźni również innych narodowości oraz grup społecznych.
Pakiet edukacyjny dotyczący KL Gusen składa się z 8 tekstów źródłowych oraz 4 ćwiczeń. Tworzą one logiczny ciąg, ale można z nich również korzystać wybiórczo. Ważny element stanowi animacja przygotowana na podstawie relacji jednego z więźniów obozu, Józefa Żmija; została ona zilustrowana bogatym materiałem archiwalnym, w tym kadrami z unikalnego filmu dokumentującego wyzwolenie obozu przez wojska amerykańskie.
Ponadto zachęcamy do zapoznania się z pozostałymi materiałami Instytutu Pileckiego, które dotyczą niniejszego zagadnienia:
- KL Gusen - miejsce kaźni polskiej inteligencji | podcast
- Losy polskiej inteligencji podczas II wojny światowej | artykuł
Rudolf A. Haunschmied jako chłopiec doszedł do wniosku, że austriackie miasteczko St. Georgen skrywa tajemnicę. Okazało się, że w jego klasie mieściła się dawnej kuchnia obozowa: „Szczególnie dobrze pamiętam stare, proste kaloryfery układu centralnego ogrzewania, zwłaszcza że kilka lat później natknąłem się na identyczne grzejniki przy dawnej komorze gazowej w Miejscu Pamięci Mauthausen. Było to dla mnie kluczowe odkrycie – od tego momentu starałem się ustalić, czy istnieje jakiś związek między dawnym obozem Mauthausen i moją salą lekcyjną”. Komitet Pamięci Gusen – stowarzyszenie historyczne, które założył wiele lat później – miało być antidotum na „chorobę niepamięci”, na jaką zapadła lokalna społeczność. Czy Rudolfowi Haunschmiedowi udało się przekonać do swojej inicjatywy nie tylko mieszkańców okolicy, ale przede wszystkim polityków – i to zarówno tych działających na szczeblu lokalnym, jak i ogólnokrajowym? Tego można dowiedzieć się z naszego podcastu.
Do pobrania
Wydarzenia
- Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.
konferencja
Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.
W dobie rewolucji cyfrowej instytucje archiwalne stają przed koniecznością przedefiniowania swojej roli – ze strażników pamięci przeobrażają się w laboratoria innowacji. Najważniejszym obecnie elementem tej transformacji jest sztuczna inteligencja, której pierwsze wdrożenia skłaniają do pogłębionej refleksji nad rolą archiwisty i charakterem udostępniania zbiorów.
- „Niemiecka pamięć a Powstanie Warszawskie: dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym?”
debata
„Niemiecka pamięć a Powstanie Warszawskie: dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym?”
24 września zapraszamy do Instytutu Pileckiego na ósme spotkanie z udziałem polskich i niemieckich ekspertów, w ramach cyklu „Berlin w Warszawie”. Tematem spotkania będzie pamięć o Powstaniu Warszawskim w niemieckiej kulturze pamięci.
- Spacer śladami Powstania Warszawskiego
Wydarzenie
Spacer śladami Powstania Warszawskiego
19 września br. zapraszamy na spacer po Starym Mieście śladami Powstania Warszawskiego, poprowadzony przez dr. Łukasza Mieszkowskiego – wicedyrektora Instytutu Pileckiego ds. Historii w Przestrzeni Publicznej.
- Fałszywy obraz „wyzwolenia”. Debata o sowieckiej dezinformacji wokół 17 września 1939 roku
Wydarzenie
Fałszywy obraz „wyzwolenia”. Debata o sowieckiej dezinformacji wokół 17 września 1939 roku
17 września, w rocznicę rosyjskiej agresji na Polskę w Instytucie Pileckiego w Warszawie odbędzie się debata ekspercka poświęcona mechanizmom propagandowym towarzyszącym zbrojnej napaści Związku Sowieckiego na Polskę w 1939 roku oraz ich współczesnym kontynuacjom w polityce Federacji Rosyjskiej.
- Orszak Dziejów 2026 „Piękne. Dobre. Mądre"
Wydarzenie
Orszak Dziejów 2026 „Piękne. Dobre. Mądre"
12 września Krakowskim Przedmieściem w Warszawie po raz szósty przejdzie Orszak Dziejów. Tegoroczna edycja nawiązuje do wyjątkowych kobiet, które odegrały ważną rolę w historii Polski, inspirowały kolejne pokolenia i współtworzyły dzieje naszego kraju. Instytut Pileckiego jest partnerem wydarzenia.
- Redressing Wartime Violations: How can individuals claim their right to reparation?
Wydarzenie
Redressing Wartime Violations: How can individuals claim their right to reparation?
War inflicts profound damage on nations, non-state actors, and individuals alike—affecting both combatants and civilians. Since the end of World War II, Poland has consistently advocated for individual compensation regarding wartime violations.
- Seminarium „Memory in Transition: A Transatlantic Perspective on Holocaust Education i spotkanie z Evą Paddock"
Wydarzenie
Seminarium „Memory in Transition: A Transatlantic Perspective on Holocaust Education i spotkanie z Evą Paddock"
9 września Instytut Pileckiego w Nowym Jorku zaprasza na międzynarodowe seminarium eksperckie poświęcone pamięci o Holokauście. Następnego dnia (10 września) odbędzie się spotkanie z ocalałą z Holocaustu Evą Paddock. Wydarzenia towarzyszą wystawie „Między życiem a śmiercią. Historie pomocy w czasie Zagłady", którą można obejrzeć do 29 października 2026 r.
- Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Wydarzenie
Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.
- Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
Wydarzenie
Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.
- Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
Wydarzenie
Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.
- Nabór tekstów do IX tomu rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”
Wydarzenie
Nabór tekstów do IX tomu rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”
Redakcja Rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX” ogłasza nabór tekstów do kolejnego, specjalnego numeru czasopisma za lata 2025-2026. Zapraszamy badaczy różnych dyscyplin: historii, politologii, prawa oraz socjologii do nadsyłania artykułów naukowych, edycji materiałów źródłowych oraz recenzji zgodnych z profilem naszego czasopisma.
- Planszówkowe Piątki | Wakacje w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Wydarzenie
Planszówkowe Piątki | Wakacje w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
W wakacyjne piątki zapraszamy na spotkania z grami planszowymi, karcianymi i bitewnymi!