Niemiecka polityka eksterminacyjna wobec polskich elit. Przykład KL Gusen | materiały edukacyjne do nauki zdalnej - Instytut Pileckiego
Niemiecka polityka eksterminacyjna wobec polskich elit. Przykład KL Gusen | materiały edukacyjne do nauki zdalnej
W związku z 75. rocznicą wyzwolenia obozu Mauthausen-Gusen, który stał się nieupamiętnionym do dziś symbolem niemieckiej polityki likwidacji polskich elit i niszczenia polskiej państwowości, przygotowaliśmy pakiet edukacyjny.
Celem niniejszych materiałów do e-learningu jest przypomnienie historii obozu Gusen, który zaplanowano jako filię Mauthausen i przeznaczono do niszczenia polskiej inteligencji. Z czasem stał się on miejscem kaźni również innych narodowości oraz grup społecznych.
Pakiet edukacyjny dotyczący KL Gusen składa się z 8 tekstów źródłowych oraz 4 ćwiczeń. Tworzą one logiczny ciąg, ale można z nich również korzystać wybiórczo. Ważny element stanowi animacja przygotowana na podstawie relacji jednego z więźniów obozu, Józefa Żmija; została ona zilustrowana bogatym materiałem archiwalnym, w tym kadrami z unikalnego filmu dokumentującego wyzwolenie obozu przez wojska amerykańskie.
Ponadto zachęcamy do zapoznania się z pozostałymi materiałami Instytutu Pileckiego, które dotyczą niniejszego zagadnienia:
- KL Gusen - miejsce kaźni polskiej inteligencji | podcast
- Losy polskiej inteligencji podczas II wojny światowej | artykuł
Rudolf A. Haunschmied jako chłopiec doszedł do wniosku, że austriackie miasteczko St. Georgen skrywa tajemnicę. Okazało się, że w jego klasie mieściła się dawnej kuchnia obozowa: „Szczególnie dobrze pamiętam stare, proste kaloryfery układu centralnego ogrzewania, zwłaszcza że kilka lat później natknąłem się na identyczne grzejniki przy dawnej komorze gazowej w Miejscu Pamięci Mauthausen. Było to dla mnie kluczowe odkrycie – od tego momentu starałem się ustalić, czy istnieje jakiś związek między dawnym obozem Mauthausen i moją salą lekcyjną”. Komitet Pamięci Gusen – stowarzyszenie historyczne, które założył wiele lat później – miało być antidotum na „chorobę niepamięci”, na jaką zapadła lokalna społeczność. Czy Rudolfowi Haunschmiedowi udało się przekonać do swojej inicjatywy nie tylko mieszkańców okolicy, ale przede wszystkim polityków – i to zarówno tych działających na szczeblu lokalnym, jak i ogólnokrajowym? Tego można dowiedzieć się z naszego podcastu.
Do pobrania
Wydarzenia
- CALL FOR PAPERS (PL, EN, RUS) Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” | Zgłoszenia do 15 lipca
konferencja
CALL FOR PAPERS (PL, EN, RUS) Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” | Zgłoszenia do 15 lipca
Instytut Pileckiego w Warszawie zaprasza do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium”, która odbędzie się w dniach 2-4 września 2026 r. w warszawskiej siedzibie Instytutu.
- Planszówkowe Piątki | Wakacje w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Wydarzenie
Planszówkowe Piątki | Wakacje w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
W wakacyjne piątki zapraszamy na spotkania z grami planszowymi, karcianymi i bitewnymi!
- [Oferta dla rodzin i gości indywidualnych] Wakacje 2026 w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Wydarzenie
[Oferta dla rodzin i gości indywidualnych] Wakacje 2026 w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Przez całe wakacje serdecznie zapraszamy rodziny i gości indywidualnych do korzystania z oferty warsztatów, gier terenowych i pokazów filmowych w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów przy ul. Krakowskie Przedmieście 11.
- [Oferta dla grup zorganizowanych] Wakacje 2026 w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Wydarzenie
[Oferta dla grup zorganizowanych] Wakacje 2026 w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Zapraszamy grupy zorganizowane do spędzenia lata 2026 w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów w Warszawie!
- Call For Papers | Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.
konferencja
Call For Papers | Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.
Archiwum Instytutu Pileckiego zaprasza badaczy, archiwistów oraz specjalistów z zakresu humanistyki cyfrowej do udziału w ogólnopolskiej konferencji poświęconej technologicznym i merytorycznym wyzwaniom nowoczesnej archiwistyki, związanym z rozwojem sztucznej inteligencji.
- CALL FOR PAPERS | Konferencja: Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo- Wschodniej
konferencja
CALL FOR PAPERS | Konferencja: Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo- Wschodniej
Instytut Pileckiego oraz Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN zapraszają do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej, Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo-Wschodniej, która odbędzie się w dniach 19–21 października 2026 r. w Warszawie. Wydarzenie jest częścią cyklu konferencji poświęconych transformacjom Europy Środkowo-Wschodniej po 1945 roku.
- 70. rocznica Poznańskiego Czerwca 1956 – dyskusja z udziałem ekspertów w Instytucie Pileckiego
Wydarzenie
70. rocznica Poznańskiego Czerwca 1956 – dyskusja z udziałem ekspertów w Instytucie Pileckiego
Z okazji 70. rocznicy poznańskiego Czerwca ’56, masowego buntu robotniczego, który został krwawo stłumiony przez władze komunistyczne, Instytut Pileckiego zaprasza na dyskusję panelową.
- Otwarcie wystawy „SPLOTY. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu"
Wydarzenie
Otwarcie wystawy „SPLOTY. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu"
Architektura to budowanie relacji – między budynkami a ich otoczeniem oraz między ludźmi, którzy ją tworzą i z niej korzystają. Wystawa przyjmuje tę perspektywę i opowiada o architekturze przez pryzmat lokalnych i międzynarodowych sieci kontaktów, więzi zawodowych oraz przyjaźni wystawianych na próbę przez historię i polityczne wybory. Ukazuje siłę i kruchość tych powiązań w niepewnych czasach.
- Położna z Auschwitz. Pokaz filmu i spotkanie z reżyserką Marią Stachurską | Blask i Ból
Wydarzenie
Położna z Auschwitz. Pokaz filmu i spotkanie z reżyserką Marią Stachurską | Blask i Ból
Zapraszamy na ostatnie spotkanie wiosennego cyklu w Galerii w Domu Bez Kantów zatytułowanego BLASK I BÓL.
- 50. rocznica Czerwca ’76 | Debata historyczna i pokaz filmu „Warchoły”
Wydarzenie
50. rocznica Czerwca ’76 | Debata historyczna i pokaz filmu „Warchoły”
We wtorek 23 czerwca w Instytucie Pileckiego odbędzie się rocznicowa debata ekspertów „Od obietnicy dobrobytu do buntu robotników. Czy Czerwiec '76 był początkiem końca dekady Gierka?”, w której wezmą udział prof. Piotr Tusiński, prof. Marcin Zaremba i dr Paweł Sasanka. Dodatkowo odbędzie się pokaz filmu dokumentalnego „Warchoły” w reżyserii Sławomira Koehlera oraz spotkaniem z reżyserem.
- Berlin w Warszawie: Debata o Domu Polsko-Niemieckim i koncert Ola Błachno Oktet
Wydarzenie
Berlin w Warszawie: Debata o Domu Polsko-Niemieckim i koncert Ola Błachno Oktet
19 czerwca 2026 roku w warszawskiej siedzibie Instytutu odbędzie się debata „Dom Polsko-Niemiecki w Berlinie: pomnik, muzeum, centrum dialogu – wspólna pamięć czy spór o pamięć?” oraz koncert Ola Błachno Oktet, podczas którego zespół zaprezentuje materiał z albumu „Warschauer Strasse".
- Colloquium “Writing and Teaching Environmental History of Ukraine and East Central Europe”
konferencja
Colloquium “Writing and Teaching Environmental History of Ukraine and East Central Europe”
The colloquium aims to advance the environmental history of Ukraine as a research field and teaching area by addressing related challenges, identifying opportunities, and planning future directions.