Niels Jørgensen Niels Jørgensen - Instytut Pileckiego

Medal "Virtus et Fraternitas" / Odznaczeni

Niels Jørgensen Niels Jørgensen (1919–1974)

Odznaczony w 2026 roku.

Niels Jørgensen

Wspólnie z braćmi Dahl pomagał polskim uciekinierom z niemieckich obozów. Latem 1942 roku dwukrotnie wsparli polskich jeńców wojennych w przedostaniu się do Szwecji.

Młody norweski telegrafista, który w czasie II wojny światowej, podobnie jak
jego przyjaciele – bracia Dahl, nie godził się z niemiecką okupacją swojego kraju. Wstąpił do organizacji XU, tajnej siatki wywiadowczej działającej na rzecz aliantów. W latach 1939–1941 kształcił się w państwowej szkole telegraficznej. Po jej ukończeniu, od 1942 roku, pracował w urzędzie telekomunikacyjnym w Namsos, w środkowej części kraju. Miejsce pracy dawało mu dostęp do informacji o działalności Niemców, a zebrane wiadomości przekazywał norweskiemu podziemiu.

Wspólnie z braćmi Dahl pomagał także uciekinierom z niemieckich obozów. Latem 1942 roku dwukrotnie wsparli polskich jeńców wojennych w przedostaniu się do Szwecji. Za pierwszym razem, w sierpniu, dwójka Polaków dotarła bezpiecznie do celu. Niestety we wrześniu kolejni dwaj Polacy zostali schwytani przez Niemców.

Jesienią 1942 roku, po zamknięciu stacji nadawczej w Namsos, Niels Jørgensen został przeniesiony do Vadsø na dalekiej północy Norwegii. Za pomoc udzieloną Polakom został aresztowany i osadzony w tamtejszym obozie. Zwolniono go po sześciu miesiącach. Zatrudnił się jako telegrafista w oddziale Telegrafverket w Vadsø, gdzie kontynuował pracę na rzecz organizacji XU.

Po wojnie założył rodzinę. W 1949 roku wraz z żoną i dwoma synami przeniósł się do Namsos. Pracował w urzędzie telegraficznym. Zmarł 31 maja 1974 roku w Namsos.

Mój kuzyn powiedział mi, że jest dwóch polskich uciekinierów, polskich żołnierzy, oczywiście aresztowanych przez Niemców. Byli w obozie, a potem udało się im uciec. Dotarli do Otterøya, gdzie potem przebywali. Pojawiło się wtedy pytanie, jak możemy im pomóc. [..] To, co robiliśmy, to próba przedostania ich do Szwecji, więc znaleźliśmy kogoś, kto miał łódź, a potem zabraliśmy ich z Otterøya, gdzie przebywali, i następnie w górę do Namsen po południowej stronie. Dalej jechaliśmy na rowerach, niby na jagody, żeby to wszystko zakamuflować. Następnie odprowadziliśmy ich w głąb do pewnego miejsca i Jørgensen narysował dla nich mapę. Daliśmy im też kompas. Od jeziora Bangsjøan znali już drogę. Jørgensen szedł z nimi pewien odcinek drogi i wyjaśnił temu, który znał język, jak mają dalej iść, żeby dostać się do Szwecji.

Wywiad z Adolfem Dahlem z 4 czerwca 1997 roku, Centrum Falstad. 

Zdjęcie Nielsa Jørgensena na górze strony: Archiwum prywatne Steina Jørgensena. 

Zobacz także

  • Konstanty Rokicki (1899—1958)

    odznaczeni

    Konstanty Rokicki (1899—1958)

    Jako członek Grupy Ładosia samodzielnie wypisał kilka tysięcy blankietów paszportowych Republiki Paragwaju, które — szmuglowane na teren okupowanej Polski — dawały Żydom szansę na uniknięcie Zagłady.

  • Sawa Kowtoniuk (1888–ok. 1970) Ustyna Kowtoniuk (1895–ok. 1980)

    odznaczeni

    Sawa Kowtoniuk (1888–ok. 1970) Ustyna Kowtoniuk (1895–ok. 1980)

    Kowtoniukowie ukryli w swoim gospodarstwie kilka rodzin: Sławińskich, Romanowskich, Maciaszków oraz Okólskich.

  • Berta Ludvighová (1903–1983) Otto Ludvigh (1898–1987)

    odznaczeni

    Berta Ludvighová (1903–1983) Otto Ludvigh (1898–1987)

    Otto Ludvigh i Berta Ludvighová to słowackie małżeństwo, które w domu swojej ciotki Heleny w Kieżmarku, stworzyło miejsce schronienia polskim uchodźcom oraz punkt przerzutowy dla polskich kurierów przewożących informacje z okupowanej Polski na Węgry.