„Erozja” | Instalacja Instytutu Pileckiego w Berlinie na tle Bramy Brandenburskiej - Instytut Pileckiego
04.09.2024 (ŚR)
„Erozja” | Instalacja Instytutu Pileckiego w Berlinie na tle Bramy Brandenburskiej
W 85. rocznicę wybuchu II Wojny Światowej Instytut Pileckiego w Berlinie zaprezentował nowoczesną instalację artystyczną "Erozja" słynnego kolektywu panGenerator na tle Bramy Brandenburskiej.
Od 1 do 7 września berlińczycy i turyści z całego świata mają okazję zapoznać się z rzeźbą „EROSION” zwracającą uwagę na zjawisko oraz skutki erozji pamięci zbiorowej o II wojnie światowej w Niemczech i na świecie. Kruchość pamięci społecznej symbolizuje kształt obiektu. Rzeźba przypomina strukturę zerodowanej skały - nierównej, perforowanej, w każdej chwili mogącej się rozpaść. Pokryta jest ona specjalnie zaprojektowanymi wyświetlaczami alfanumerycznymi. Teza o zaniku pamięci historycznej nie ma wszak jedynie charakteru artystycznej interwencji lub publicystycznej diagnozy, lecz jest oparta na najnowszych badaniach berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego, które powstały we współpracy z firmą sondażową IPSOS Germany (więcej o sondażu, kliknij). Badania, których pojedyncze fragmenty są pokazane w instalacji, zostały wykonane na reprezentatywnej próbie 2000 mieszkańców
Niemiec w wieku od 16 do 75 lat i dotyczyły m.in. postrzegania historii XX wieku, wiedzy o realiach niemieckiej okupacji Polski i świadomości historii Polski.
panGenerator to kolektyw artystyczny znany z projektowania sztuki nowych mediów. Założony został w 2010 r. przez Piotra Barszczewskiego, Krzysztofa Cybulskiego, Krzysztofa Golińskiego i Jakuba Koźniewskiego. Projekty panGenerator mają często charakter interaktywny, integrując nowoczesne media cyfrowe z innowacyjnymi formami przestrzennymi. W 2019 roku grupa
otrzymała prestiżowy Paszport „Polityki” w kategorii Kultura Cyfrowa. Prace panGeneratora prezentowane były na całym świecie, m.in.: w Melbourne, Pekinie, Atlancie, Tel Awiwie, Barcelonie, Wiedniu, na najważniejszych festiwalach designu i sztuki, takich jak Ars Electronica, SXSW, Milan Design Week, Dutch Designig Week, Warszawska Jesień, WRO Media Art Biennale, Łódź Design i wielu innych.
Nie po raz pierwszy w historii grupy panGenerator, stworzyła ona instalację niestatyczną. Poprzez ruch i animowaną typografię EROSION podkreśla zmienność wiedzy historycznej i nieunikniony proces zapominania. Litery i słowa przesuwają się, rozpraszają i rozpadają, wizualnie odzwierciedlając, jak sama pamięć może z czasem ulec zniekształceniom i zniszczeniu. W ten sposób EROSION zachęca widzów do refleksji nad znaczeniem zachowania pamięci o historii i konfrontacji z mechanizmami zapominania.
Instalacja EROSION będzie prezentowana od 01.09.do 07.09. przed Bramą Brandenburską, wkrótce ogłosimy, gdzie będzie można ją obejrzeć w późniejszym terminie.
Badania, które zainspirowały rzeźbę panGenerator, jesienią będą prezentowane m.in. na konferencji naukowej „(P)ostkolonialismus. Postcolonial Perspectives on Poland, Ukraine and Eastern Europe” w październiku w siedzibie berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego.
Przykładowe tematy i pytania podjęte w badaniu:
- Jak Niemcy postrzegają swoją odpowiedzialność za Holokaust?
- Czy niemieckie zbrodnie na polskich ofiarach zostały wg badanych przepracowane, poddane refleksji w niemieckim społeczeństwie i zadośćuczynione?
- Jak międzywojenna Polska postrzegana jest na tle innych krajów, takich jak Francja, pod względem np. praw wyborczych kobiet i innych fenomenów nowoczesności?
Zamówienie i zaprezentowanie instalacji „Erosion” kolektywu artystycznego panGenerator jest częścią szerszych wysiłków berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego, by zwrócić uwagę niemieckiej i międzynarodowej sfery publicznej na znaczenie dwóch okrągłych rocznic: 80. rocznicy Powstania Warszawskiego oraz 85. rocznicy wybuchu II Wojny Światowej. Instytut zorganizował m.in. pokaz filmu „Konspirantki” Paula Meyera o roli kobiet w polskim ruchu oporu, kampanię z przypinkami „Polska Walcząca”, koncert jazzowego skrzypka i kompozytora Adama Bałdycha, którego nowa płyta „Portrety” powstała częściowo w oparciu o archiwa Instytutu Pileckiego. A także pokaz w Dreźnie wystawy „Ausgetragen” poświęconej poczcie harcerskiej Powstania Warszawskiego i roli młodzieży w jej funkcjonowaniu.
Koncepcja artystyczna i projekt: panGenerator
Realizacja techniczna: Ejsak Studio
Inicjatorka projektu: Hanna Radziejowska
Opracowanie danych: Mateusz Fałkowski
Produkcja: Kamila Szuba, Klaudia Broßzeit
Zobacz także
- Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”
Aktualności
Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”
Ruszył nabór do drugiej edycji ogólnopolskiego projektu edukacyjno-historycznego Instytutu Pileckiego.
- Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl
Aktualności
Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl
– To dla Instytutu Pileckiego niezwykle ważny moment. Badając totalitaryzmy, dokumentujemy również zbrodnie popełnione w okresie stalinowskim – podkreślał prof. Andrzej Zawistowski podczas spotkania poświęconego prezentacji nowej kolekcji w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego ZapisyTerroru.pl.
- 86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej
Aktualności
86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej
16 listopada 2026 roku przy zachowanym fragmencie muru getta na terenie XII Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza (ul. Sienna 53 w Warszawie) odbyła się ceremonia upamiętniająca 86. rocznicę zamknięcia granic getta warszawskiego. W wydarzeniu wziął udział dyrektor Instytutu Pileckiego Karol Madaj.
- Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa
Aktualności
Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa
12 listopada 2026 roku w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej odbyła się wizyta studyjna uczestników projektu „Liderzy Polonii 2026”. Blisko 40 działaczy i przedstawicieli organizacji polonijnych z całego świata poznało nasze narzędzia dokumentowania historii XX wieku oraz dobre praktyki w zakresie edukacji historycznej.
- Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku
Aktualności
Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku
11 listopada 2026 roku Instytut Pileckiego uczestniczył jako partner w festiwalu „Wspólna Niepodległa” w Warszawie, organizowanym przez Muzeum Historii Polski z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Odwiedzający Cytadelę Warszawską oraz Krakowskie Przedmieście wzięli udział w grze terenowej, pokazach rekonstrukcji historycznej Armii Ochotniczej z 1920 roku, seansach filmowych, badaniach archiwalnych w bazie „Zapisy Terroru” oraz symulacji wyborów do Sejmu Ustawodawczego z 1919 roku, w której zwyciężyła Irena Kosmowska (52 głosy).
- Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa
Aktualności
Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa
W 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości w Galerii Instytutu w Domu Bez Kantów Instytut Pileckiego zorganizował niezwykłe wybory.
- Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”
Aktualności
Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”
4 listopada w Instytucie Pileckiego odbyła się debata towarzysząca premierze dwutomowej monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”, opublikowanej we wrześniu 2026 r. nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego.
- Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
Aktualności
Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
W dniach 26–30 października 2026 roku w ramach „Public History Lab 2026” grupa nauczycieli, edukatorów, studentów i doktorantów z Niemiec poznawała w Warszawie polską perspektywę na wydarzenia II wojny światowej.
- Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie
Aktualności
Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie
29 października 2026 roku na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odbyło się uroczyste otwarcie plenerowej ekspozycji „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”. Wydarzenie przypomina postaci tegorocznych laureatów Medalu – osób, które w najciemniejszych momentach XX wieku wykazały się wyjątkową odwagą, solidarnością i człowieczeństwem, niosąc ratunek polskim obywatelom.
- Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze
Aktualności
Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odznaczył medalem „Virtus et Fraternitas” 18 osób z 7 krajów: Czech, Japonii, Norwegii, Nowej Zelandii, Ukrainy, Węgier i Polski.
- Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
Aktualności
Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.
- The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Aktualności
The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.










