„Erozja” | Instalacja Instytutu Pileckiego w Berlinie na tle Bramy Brandenburskiej - Instytut Pileckiego
04.09.2024 (ŚR)
„Erozja” | Instalacja Instytutu Pileckiego w Berlinie na tle Bramy Brandenburskiej
W 85. rocznicę wybuchu II Wojny Światowej Instytut Pileckiego w Berlinie zaprezentował nowoczesną instalację artystyczną "Erozja" słynnego kolektywu panGenerator na tle Bramy Brandenburskiej.
Od 1 do 7 września berlińczycy i turyści z całego świata mają okazję zapoznać się z rzeźbą „EROSION” zwracającą uwagę na zjawisko oraz skutki erozji pamięci zbiorowej o II wojnie światowej w Niemczech i na świecie. Kruchość pamięci społecznej symbolizuje kształt obiektu. Rzeźba przypomina strukturę zerodowanej skały - nierównej, perforowanej, w każdej chwili mogącej się rozpaść. Pokryta jest ona specjalnie zaprojektowanymi wyświetlaczami alfanumerycznymi. Teza o zaniku pamięci historycznej nie ma wszak jedynie charakteru artystycznej interwencji lub publicystycznej diagnozy, lecz jest oparta na najnowszych badaniach berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego, które powstały we współpracy z firmą sondażową IPSOS Germany (więcej o sondażu, kliknij). Badania, których pojedyncze fragmenty są pokazane w instalacji, zostały wykonane na reprezentatywnej próbie 2000 mieszkańców
Niemiec w wieku od 16 do 75 lat i dotyczyły m.in. postrzegania historii XX wieku, wiedzy o realiach niemieckiej okupacji Polski i świadomości historii Polski.
panGenerator to kolektyw artystyczny znany z projektowania sztuki nowych mediów. Założony został w 2010 r. przez Piotra Barszczewskiego, Krzysztofa Cybulskiego, Krzysztofa Golińskiego i Jakuba Koźniewskiego. Projekty panGenerator mają często charakter interaktywny, integrując nowoczesne media cyfrowe z innowacyjnymi formami przestrzennymi. W 2019 roku grupa
otrzymała prestiżowy Paszport „Polityki” w kategorii Kultura Cyfrowa. Prace panGeneratora prezentowane były na całym świecie, m.in.: w Melbourne, Pekinie, Atlancie, Tel Awiwie, Barcelonie, Wiedniu, na najważniejszych festiwalach designu i sztuki, takich jak Ars Electronica, SXSW, Milan Design Week, Dutch Designig Week, Warszawska Jesień, WRO Media Art Biennale, Łódź Design i wielu innych.
Nie po raz pierwszy w historii grupy panGenerator, stworzyła ona instalację niestatyczną. Poprzez ruch i animowaną typografię EROSION podkreśla zmienność wiedzy historycznej i nieunikniony proces zapominania. Litery i słowa przesuwają się, rozpraszają i rozpadają, wizualnie odzwierciedlając, jak sama pamięć może z czasem ulec zniekształceniom i zniszczeniu. W ten sposób EROSION zachęca widzów do refleksji nad znaczeniem zachowania pamięci o historii i konfrontacji z mechanizmami zapominania.
Instalacja EROSION będzie prezentowana od 01.09.do 07.09. przed Bramą Brandenburską, wkrótce ogłosimy, gdzie będzie można ją obejrzeć w późniejszym terminie.
Badania, które zainspirowały rzeźbę panGenerator, jesienią będą prezentowane m.in. na konferencji naukowej „(P)ostkolonialismus. Postcolonial Perspectives on Poland, Ukraine and Eastern Europe” w październiku w siedzibie berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego.
Przykładowe tematy i pytania podjęte w badaniu:
- Jak Niemcy postrzegają swoją odpowiedzialność za Holokaust?
- Czy niemieckie zbrodnie na polskich ofiarach zostały wg badanych przepracowane, poddane refleksji w niemieckim społeczeństwie i zadośćuczynione?
- Jak międzywojenna Polska postrzegana jest na tle innych krajów, takich jak Francja, pod względem np. praw wyborczych kobiet i innych fenomenów nowoczesności?
Zamówienie i zaprezentowanie instalacji „Erosion” kolektywu artystycznego panGenerator jest częścią szerszych wysiłków berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego, by zwrócić uwagę niemieckiej i międzynarodowej sfery publicznej na znaczenie dwóch okrągłych rocznic: 80. rocznicy Powstania Warszawskiego oraz 85. rocznicy wybuchu II Wojny Światowej. Instytut zorganizował m.in. pokaz filmu „Konspirantki” Paula Meyera o roli kobiet w polskim ruchu oporu, kampanię z przypinkami „Polska Walcząca”, koncert jazzowego skrzypka i kompozytora Adama Bałdycha, którego nowa płyta „Portrety” powstała częściowo w oparciu o archiwa Instytutu Pileckiego. A także pokaz w Dreźnie wystawy „Ausgetragen” poświęconej poczcie harcerskiej Powstania Warszawskiego i roli młodzieży w jej funkcjonowaniu.
Koncepcja artystyczna i projekt: panGenerator
Realizacja techniczna: Ejsak Studio
Inicjatorka projektu: Hanna Radziejowska
Opracowanie danych: Mateusz Fałkowski
Produkcja: Kamila Szuba, Klaudia Broßzeit
Zobacz także
- Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Aktualności
Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.
- Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”
Aktualności
Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”
Do 29 października w Instytucie Pileckiego w Nowym Jorku można oglądać wystawę o ludziach, którzy ryzykowali własne życie, aby ratować Żydów podczas Holokaustu – oraz tych, którzy przeżyli dzięki ich odwadze.
- Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
Aktualności
Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.
- „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
Aktualności
„Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” organizowana w dniach 2-4 września przez Instytut Pileckiego w Warszawie jest pierwszym w Polsce przedsięwzięciem podsumowującym interdyscyplinarne badania nad sowiecką Azją Centralną w XX wieku – regionem o wyjątkowo skomplikowanej historii totalitaryzmu, o dramatycznych doświadczeniach ludności poddawanej masowym represjom i przymusowym deportacjom, w tym ludności polskiej.
- Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
Aktualności
Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
W 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej przedstawiciele Instytutu Pileckiego wzięli udział w uroczystościach upamiętniających obrońców Ojczyzny oraz cywilne ofiary niemieckiej agresji. Kwiaty złożono zarówno podczas ogólnopolskich obchodów na Westerplatte, jak i lokalnych miejscach pamięci w Warszawie.
- Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
Aktualności
Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.
- „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
Aktualności
„Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
W piątek, 28 sierpnia, w rocznicę śmierci Rafała Lemkina i tuż po 35. rocznicy odzyskania niepodległości przez Mołdawię Instytut Pileckiego, wspólnie z Centrum Mieroszewskiego, otworzył na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie wystawę „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947”.
- Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Aktualności
Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, powołała Karola Madaja na stanowisko dyrektora Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w Warszawie. Pięcioletnia kadencja dyrektora rozpocznie się 30 sierpnia br.
- Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Aktualności
Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.
- Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego
Aktualności
Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego
To jedno z kluczowych militarnych starć w dziejach świata! 15 sierpnia obchodzimy rocznicę Bitwy Warszawskiej, określanej też zwyczajowo „Cudem nad Wisłą”. To również Święto Wojska Polskiego.
- „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
Aktualności
„Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
W najnowszym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
- Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
Aktualności
Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
6 sierpnia – w 82. rocznicę Rzezi Woli, w Instytucie Pileckiego odbyło się siódme spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”. Debata poświęcona była jednemu z najbardziej bolesnych przykładów powojennej bezkarności – historii Heinza Reinefartha, byłego generała Waffen-SS i jednego z dowódców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione podczas tłumienia Powstania Warszawskiego, w tym masakrę ludności cywilnej na warszawskiej Woli.