„Erozja” | Instalacja Instytutu Pileckiego w Berlinie na tle Bramy Brandenburskiej - Instytut Pileckiego

04.09.2024 (ŚR)

„Erozja” | Instalacja Instytutu Pileckiego w Berlinie na tle Bramy Brandenburskiej

W 85. rocznicę wybuchu II Wojny Światowej Instytut Pileckiego w Berlinie zaprezentował nowoczesną instalację artystyczną "Erozja" słynnego kolektywu panGenerator na tle Bramy Brandenburskiej.

Od 1 do 7 września berlińczycy i turyści z całego świata mają okazję zapoznać się z rzeźbą „EROSION” zwracającą uwagę na zjawisko oraz skutki erozji pamięci zbiorowej o II wojnie światowej w Niemczech i na świecie. Kruchość pamięci społecznej symbolizuje kształt obiektu. Rzeźba przypomina strukturę zerodowanej skały - nierównej, perforowanej, w każdej chwili mogącej się rozpaść. Pokryta jest ona specjalnie zaprojektowanymi wyświetlaczami alfanumerycznymi. Teza o zaniku pamięci historycznej nie ma wszak jedynie charakteru artystycznej interwencji lub publicystycznej diagnozy, lecz jest oparta na najnowszych badaniach berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego, które powstały we współpracy z firmą sondażową IPSOS Germany (więcej o sondażu, kliknij). Badania, których pojedyncze fragmenty są pokazane w instalacji, zostały wykonane na reprezentatywnej próbie 2000 mieszkańców
Niemiec w wieku od 16 do 75 lat i dotyczyły m.in. postrzegania historii XX wieku, wiedzy o realiach niemieckiej okupacji Polski i świadomości historii Polski.

panGenerator to kolektyw artystyczny znany z projektowania sztuki nowych mediów. Założony został w 2010 r. przez Piotra Barszczewskiego, Krzysztofa Cybulskiego, Krzysztofa Golińskiego i Jakuba Koźniewskiego. Projekty panGenerator mają często charakter interaktywny, integrując nowoczesne media cyfrowe z innowacyjnymi formami przestrzennymi. W 2019 roku grupa
otrzymała prestiżowy Paszport „Polityki” w kategorii Kultura Cyfrowa. Prace panGeneratora prezentowane były na całym świecie, m.in.: w Melbourne, Pekinie, Atlancie, Tel Awiwie, Barcelonie, Wiedniu, na najważniejszych festiwalach designu i sztuki, takich jak Ars Electronica, SXSW, Milan Design Week, Dutch Designig Week, Warszawska Jesień, WRO Media Art Biennale, Łódź Design i wielu innych.

Nie po raz pierwszy w historii grupy panGenerator, stworzyła ona instalację niestatyczną. Poprzez ruch i animowaną typografię EROSION podkreśla zmienność wiedzy historycznej i nieunikniony proces zapominania. Litery i słowa przesuwają się, rozpraszają i rozpadają, wizualnie odzwierciedlając, jak sama pamięć może z czasem ulec zniekształceniom i zniszczeniu. W ten sposób EROSION zachęca widzów do refleksji nad znaczeniem zachowania pamięci o historii i konfrontacji z mechanizmami zapominania.

Instalacja EROSION będzie prezentowana od 01.09.do 07.09. przed Bramą Brandenburską, wkrótce ogłosimy, gdzie będzie można ją obejrzeć w późniejszym terminie.

Badania, które zainspirowały rzeźbę panGenerator, jesienią będą prezentowane m.in. na konferencji naukowej „(P)ostkolonialismus. Postcolonial Perspectives on Poland, Ukraine and Eastern Europe” w październiku w siedzibie berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego.

Przykładowe tematy i pytania podjęte w badaniu:

  • Jak Niemcy postrzegają swoją odpowiedzialność za Holokaust?
  • Czy niemieckie zbrodnie na polskich ofiarach zostały wg badanych przepracowane, poddane refleksji w niemieckim społeczeństwie i zadośćuczynione?
  • Jak międzywojenna Polska postrzegana jest na tle innych krajów, takich jak Francja, pod względem np. praw wyborczych kobiet i innych fenomenów nowoczesności?


Zamówienie i zaprezentowanie instalacji „Erosion” kolektywu artystycznego panGenerator jest częścią szerszych wysiłków berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego, by zwrócić uwagę niemieckiej i międzynarodowej sfery publicznej na znaczenie dwóch okrągłych rocznic: 80. rocznicy Powstania Warszawskiego oraz 85. rocznicy wybuchu II Wojny Światowej. Instytut zorganizował m.in. pokaz filmu „Konspirantki” Paula Meyera o roli kobiet w polskim ruchu oporu, kampanię z przypinkami „Polska Walcząca”, koncert jazzowego skrzypka i kompozytora Adama Bałdycha, którego nowa płyta „Portrety” powstała częściowo w oparciu o archiwa Instytutu Pileckiego. A także pokaz w Dreźnie wystawy „Ausgetragen” poświęconej poczcie harcerskiej Powstania Warszawskiego i roli młodzieży w jej funkcjonowaniu.

Koncepcja artystyczna i projekt: panGenerator
Realizacja techniczna: Ejsak Studio
Inicjatorka projektu: Hanna Radziejowska
Opracowanie danych: Mateusz Fałkowski
Produkcja: Kamila Szuba, Klaudia Broßzeit

Zobacz także

  • Niepublikowane wcześniej niemieckie archiwalia z francuskiego ECPAD w Instytucie Pileckiego i Muzeum Powstania Warszawskiego
    Trzej mężczyźni w garniturach stoją obok siebie i prezentują niebieskie teczki z logo Instytutu Pileckiego.

    Aktualności

    Niepublikowane wcześniej niemieckie archiwalia z francuskiego ECPAD w Instytucie Pileckiego i Muzeum Powstania Warszawskiego

    Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego oraz Muzeum Powstania Warszawskiego podpisały strategiczne, trójstronne porozumienie o współpracy z francuskim wojskowym archiwum audiowizualnym ECPAD (Établissement de Communication et de Production Audiovisuelle de la Défense/ Centrum Komunikacji i Produkcji Audiowizualnej Departamentu Obrony) z siedzibą w Ivry-sur-Seine we Francji. Porozumienie udostępnia polskim instytucjom unikalne, dotąd nieznane w Polsce fotografie z czasów II wojny światowej, otwiera dostęp do ogromnych zasobów francuskiego archiwum i rozpoczyna współpracę o dużym znaczeniu dla badań nad polską historią.

  • Michał Kosiorek objął stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Historii w Przestrzeni Publicznej
    Portret mężczyzny w okularach, ciemnozielonej marynarce i białej koszuli, stojącego przed przeszklonym budynkiem.

    Aktualności

    Michał Kosiorek objął stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Historii w Przestrzeni Publicznej

    Nowy dyrektor będzie sprawował nadzór nad Działem Wystaw, Działem Historii Mówionej i Produkcji Filmowych, Działem Serwisów Streamingowych i Podcastów, Działem Edukacji, Działem Upamiętnień oraz Galerią Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów.

  • Cykl spotkań SZLAKI OCALENIA. ŚLADEM ODWAGI I BRATERSTWA
    Grafika cyklu z napisem: SZLAKI OCALENIA. ŚLADEM ODWAGI I BRATERSTWA

    Aktualności

    Cykl spotkań SZLAKI OCALENIA. ŚLADEM ODWAGI I BRATERSTWA

    Cykl poświęcony osobom odznaczonym medalem Virtus et Fraternitas za to, że pomagały Polakom, stawały w ich obronie lub pielęgnowały pamięć o nich w najtrudniejszych momentach historii. Spotkaniom będą towarzyszyć koncerty muzyki klasycznej.

  • „Rosja powraca do sowieckich narracji” – relacja z debaty o sowieckiej dezinformacji wokół 17 września 1939 roku
    Panel dyskusyjny z udziałem czterech osób siedzących w białych fotelach na scenie Instytutu Pileckiego.

    Aktualności

    „Rosja powraca do sowieckich narracji” – relacja z debaty o sowieckiej dezinformacji wokół 17 września 1939 roku

    W rocznicę sowieckiej agresji 17 września 1939 roku w Instytucie Pileckiego odbyła się debata ekspercka poświęcona mechanizmom propagandowym towarzyszącym zbrojnej napaści Związku Sowieckiego na Polskę oraz ich współczesnym kontynuacjom w polityce Federacji Rosyjskiej.

  • Złożenie kwiatów pod pomnikiem Witolda Pileckiego na warszawskim Żoliborzu
    Pomnik rotmistrza Witolda Pileckiego na tle szarej płyty kamiennej. U podnóża pomnika leżą wieńce z biało-czerwonymi kwiatami i wstęgami, stoi znicz, oprawione zdjęcie oraz polska flaga.

    Aktualności

    Złożenie kwiatów pod pomnikiem Witolda Pileckiego na warszawskim Żoliborzu

    W 86. rocznicę wydarzeń, podczas których Witold Pilecki celowo dał się schwytać w łapance na warszawskim Żoliborzu, z zamiarem przedostania się do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz, złożono kwiaty pod jego pomnikiem, blisko miejsca łapanki.

  • „Zamelduj, gdzie trzeba, że rozkaz wykonałem” | Mija 86 lat od rozpoczęcia misji Witolda Pileckiego w Auschwitz

    Aktualności

    „Zamelduj, gdzie trzeba, że rozkaz wykonałem” | Mija 86 lat od rozpoczęcia misji Witolda Pileckiego w Auschwitz

    19 września 1940 roku Witold Pilecki celowo dał się schwytać w łapance na warszawskim Żoliborzu, z zamiarem przedostania się do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz.

  • Instytut Pileckiego w Nowym Jorku | Seminarium poświęcone pamięci o Holokauście
    Mężczyzna w garniturze przemawia do publiczności, trzymając mikrofon i gestykulując. W tle wyświetlany jest slajd z anglojęzycznym tekstem dotyczącym historii Polski.

    Aktualności

    Instytut Pileckiego w Nowym Jorku | Seminarium poświęcone pamięci o Holokauście

    W dniach 8–9 września dyrektor Instytutu Pileckiego Karol Madaj odbył w Nowym Jorku szereg ważnych spotkań dotyczących rozwoju działalności Instytutu w Stanach Zjednoczonych oraz upowszechniania wiedzy o polskiej historii i dziedzictwie Witolda Pileckiego.

  • Instytut Pileckiego i Fundacja Brama Cukermana łączą siły na rzecz edukacji i dialogu polsko-izraelskiego

    Aktualności

    Instytut Pileckiego i Fundacja Brama Cukermana łączą siły na rzecz edukacji i dialogu polsko-izraelskiego

    Dyrektor Instytutu Solidarności i Męstwa im. rtm. Witolda Pileckiego Karol Madaj oraz Prezeska Zarządu Fundacji „Brama Cukermana” Karolina Jakoweńko podpisali list intencyjny o współpracy. Porozumienie otwiera drogę do realizacji wspólnych przedsięwzięć badawczych, edukacyjnych, wystawienniczych oraz multimedialnych.

  • Sowiecka Azja Centralna – podsumowanie międzynarodowej konferencji w Instytucie Pileckiego [FOTO]
    Cztery osoby siedzą na scenie na białych fotelach podczas panelu dyskusyjnego, z czarną kurtyną w tle. Pośrodku kobieta w barwnym kimonie i niebieskiej spódnicy mówi do mikrofonu. Pomiędzy uczestnikami stoją dwa drewniane stoliki z wodą i książkami. Na pierwszym planie widać rozmyte sylwetki widowni oraz aparat na statywie.

    Aktualności

    Sowiecka Azja Centralna – podsumowanie międzynarodowej konferencji w Instytucie Pileckiego [FOTO]

    Trzy dni, kilkadziesiąt wystąpień i badacze z Polski oraz zagranicy – tak w skrócie można podsumować międzynarodową konferencję naukową, która odbyła się w dniach 2–4 września w Instytucie Pileckiego Warszawie.

  • Nieznane wspomnienia niemieckiego urzędnika z okupowanej Polski trafiły do Instytutu Pileckiego
    Czarno-biała fotografia przedstawiająca grupę niemieckich funkcjonariuszy i oficerów wojskowych stojących przy tablicy granicznej z napisem „Generalgovernement für die besetzten polnischen Gebiete – Grenze 280 m.” W tle widoczne są drzewa i teren wiejski. U dołu zdjęcia oznaczenie „Narodowe Archiwum Cyfrowe”.

    Aktualności

    Nieznane wspomnienia niemieckiego urzędnika z okupowanej Polski trafiły do Instytutu Pileckiego

    Do zbiorów archiwum Instytutu Pileckiego trafił wyjątkowy dokument: niepublikowane dotąd i nieznane wspomnienia niemieckiego urzędnika, który podczas II wojny światowej pracował w administracji cywilnej Generalnego Gubernatorstwa.

  • Zło wpisane w codzienność | Dr Joanna Nikel komentuje wspomnienia niemieckiego urzędnika z pobytu w Generalnym Gubernatorstwie
    Zdjęcie Joanny Nikel. Pani Joanna mówi do mikrofonu, ma blond włosy i drobne kolczyki w uszach.

    Aktualności

    Zło wpisane w codzienność | Dr Joanna Nikel komentuje wspomnienia niemieckiego urzędnika z pobytu w Generalnym Gubernatorstwie

    „Rzadko zdarza się, by do zbiorów archiwalnych trafiał dokument, w którym głos samego funkcjonariusza aparatu okupacyjnego — spisany bez intencji oskarżenia, a wręcz z pozycji poczucia własnej normalności — staje się jednym z najbardziej wymownych świadectw zbrodniczości systemu, któremu służył” – pisze dr Joanna Nikel w pierwszym komentarzu do otrzymanych przez Instytut Pileckiego materiałów.

  • Znamy nominowanych do Międzynarodowej Nagrody Pileckiego 2026!

    Aktualności

    Znamy nominowanych do Międzynarodowej Nagrody Pileckiego 2026!

    W sobotę 5 września na Jesiennych Targach Książki w Warszawie Instytut Pileckiego ogłosił tytuły i autorów 14 książek nominowanych do tegorocznej Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego.