Uroczyste otwarcie nowej siedziby Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 w Warszawie - Instytut Pileckiego

22.09.2025 (PN)

Uroczyste otwarcie nowej siedziby Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 w Warszawie

21 września 2025 r. oficjalnie otworzyliśmy nową siedzibę Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 w Warszawie.

W uroczystości wzięli udział przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, instytucji kultury, parlamentarzyści, a także rodzina rotmistrza Witolda Pileckiego, byli dyrektorzy, przyjaciele i pracownicy Instytutu. 

Ceremonię rozpoczęło przecięcie wstęgi, podniesienie flagi państwowej na maszt przy akompaniamencie hymnu narodowego w wykonaniu chóru Mus Arietes i orkiestry Wojska Polskiego. Uroczystość zwieńczył koncert Adam Bałdych Quintet, którego program inspirowany był świadectwami ofiar totalitaryzmów z archiwów Instytutu.

Uroczyste podniesienie flagi na dachu nowej siedziby Instytutu Pileckiego przy Siennej 82 w Warszawie
Od lewej: Maciej Wróbel (Wiceminister MKiDN), Bogumił Kidziak (projektant budynku), Andrzej Ostrowski, Krzysztof Kosior (siostrzeniec i prawnuk Rotmistrza), Karol Madaj (p.o. dyrektora IP), Anna Gutkowska (zastępca dyr. IP)

– Życie i śmierć Witolda Pileckiego są inspiracją dla wielu osób i instytucji. Z nich wyrasta też i nasza misja. Chcemy, tak jak Rotmistrz, działać nieszablonowo i konsekwentnie zarazem, by skutecznie gromadzić informacje i badać totalitaryzmy. Tak jak autor „Raportu” chcemy popularyzować wiedzę i zachowywać pamięć. Jako Instytut „Solidarności i Męstwa” jesteśmy gotowi pracować z odwagą i solidarnie. Naszym wspólnym marzeniem jest jednak także, żeby pracować ze spokojem, bo w takim klimacie praca, którą wykonujemy dla Polski, przyniesie najlepsze długofalowe owoce – powiedział Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego. 

Maciej Wróbel Wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Maciej Wróbel podkreślił, że nowe otwarcie to także wzmocnienie polityki pamięci opartej na prawdzie i odpowiedzialności. – Historia nie jest zamkniętą księgą, lecz żywym zobowiązaniem wobec tych, którzy walczyli o wolność i niepodległość – zaznaczył.

Podczas uroczystości głos zabrali bliscy Rotmistrza. Siostrzeniec Witolda Pileckiego, Andrzej Marek Ostrowski, podzielił się osobistymi wspomnieniami o wuju – zarówno pełnymi rodzinnego ciepła, jak i odnoszącymi się do najbardziej dramatycznych momentów jego życia, w tym decyzji o dobrowolnym trafieniu do KL Auschwitz. O znaczeniu i roli Instytutu mówił także prawnuk Rotmistrza, Krzysztof Kosior.

W gronie gości specjalnych znalazł się również Saul Dreier, stuletni ocalały z Auschwitz, który już we wtorek poprowadzi warsztaty dla młodzieży w siedzibie Instytutu, a już w niedzielę zagra jubileuszowy koncert w Fabryce Schindlera w Krakowie. Obecny był także kpt. Janusz Walędzik „Czarny”, podkomendny Rotmistrza Pileckiego w Powstaniu Warszawskim, którego wspomnienia zaprezentowano uczestnikom wydarzenia.

Nowe otwarcie, zgodne z wyznaczoną misją

Misja Instytutu Pileckiego wyrasta z doświadczenia i świadectwa rotmistrza Witolda Pileckiego. Jego raporty z Auschwitz, jeden z najważniejszych dokumentów XX wieku, są świadectwem odwagi, prawdy i solidarności wobec ofiar nazistowskiego terroru. Sam autor, później zamordowany przez komunistyczny reżim, stał się symbolem walki z dwoma totalitaryzmami. Instytut, noszący jego imię, rozwija to dziedzictwo: bada mechanizmy zniewolenia, gromadzi i udostępnia świadectwa, upamiętnia tych, którzy w obliczu zła zachowali człowieczeństwo, i dzieli się tą wiedzą zarówno w Polsce, jak i na świecie.

Nowa siedziba, otwarta na mieszkańców i otwarta na historię

Gmach przy Siennej, zaprojektowany przez zespół Bogumiła Kidziaka, łączy modernistyczną prostotę z nowoczesnymi rozwiązaniami. „Sercem” budynku jest sala koncertowa, a także biblioteka i wystawa stała: otwarte dla mieszkańców i naukowców z całego świata. Detale architektoniczne, jak mozaiki w kształcie gorsecików czy instalacja inspirowana autoportretem rotmistrza: łączą tradycję z nowoczesnością. Architekt wspomniał, że każdy detal jest zagadką nawiązująca do wydarzeń i symboli, a nieperfekcyjność budynku podkreśla charakter polskiej historii. Nowa siedziba została przygotowana do wypełniania zadań Instytutu: badania, popularyzowania i upamietniania historii XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem dwóch totalitaryzmów: niemieckiego i rosyjskiego.

„Sienna – nowe otwarcie”: Tydzień Otwarty

Otwarcie siedziby było punktem kulminacyjnym Dni Otwartych Instytutu Pileckiego (19–27 września). Harmonogram wydarzeń pełen jest debat, warsztatów i wydarzeń edukacyjnych (PROGRAM). Każdy dzień poświęcony jest innemu aspektowi pracy Instytutu, od badań i edukacji, po pamięć lokalną, genealogie i historię mówioną. Zapraszamy!

Zobacz, jak powstawała nowa siedziba Instytutu Pileckiego przy ulicy Siennej.

Zobacz także

  • Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”
    Grafika projektu 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”

    Aktualności

    Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”

    Ruszył nabór do drugiej edycji ogólnopolskiego projektu edukacyjno-historycznego Instytutu Pileckiego.

  • Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl

    Aktualności

    Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl

    – To dla Instytutu Pileckiego niezwykle ważny moment. Badając totalitaryzmy, dokumentujemy również zbrodnie popełnione w okresie stalinowskim – podkreślał prof. Andrzej Zawistowski podczas spotkania poświęconego prezentacji nowej kolekcji w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego ZapisyTerroru.pl.

  • 86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej

    Aktualności

    86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej

    16 listopada 2026 roku przy zachowanym fragmencie muru getta na terenie XII Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza (ul. Sienna 53 w Warszawie) odbyła się ceremonia upamiętniająca 86. rocznicę zamknięcia granic getta warszawskiego. W wydarzeniu wziął udział dyrektor Instytutu Pileckiego Karol Madaj.

  • Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa

    Aktualności

    Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa

    12 listopada 2026 roku w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej odbyła się wizyta studyjna uczestników projektu „Liderzy Polonii 2026”. Blisko 40 działaczy i przedstawicieli organizacji polonijnych z całego świata poznało nasze narzędzia dokumentowania historii XX wieku oraz dobre praktyki w zakresie edukacji historycznej.

  • Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku

    Aktualności

    Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku

    11 listopada 2026 roku Instytut Pileckiego uczestniczył jako partner w festiwalu „Wspólna Niepodległa” w Warszawie, organizowanym przez Muzeum Historii Polski z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Odwiedzający Cytadelę Warszawską oraz Krakowskie Przedmieście wzięli udział w grze terenowej, pokazach rekonstrukcji historycznej Armii Ochotniczej z 1920 roku, seansach filmowych, badaniach archiwalnych w bazie „Zapisy Terroru” oraz symulacji wyborów do Sejmu Ustawodawczego z 1919 roku, w której zwyciężyła Irena Kosmowska (52 głosy).

  • Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa

    Aktualności

    Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa

    W 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości w Galerii Instytutu w Domu Bez Kantów Instytut Pileckiego zorganizował niezwykłe wybory.

  • Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”

    Aktualności

    Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”

    4 listopada w Instytucie Pileckiego odbyła się debata towarzysząca premierze dwutomowej monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”, opublikowanej we wrześniu 2026 r. nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego.

  • Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
    Grupa ludzi siedzących w kręgu na krzesłach składanych podczas warsztatów w nowoczesnej sali ekspozycyjnej z gablotami i tablicami informacyjnymi.

    Aktualności

    Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”

    W dniach 26–30 października 2026 roku w ramach „Public History Lab 2026” grupa nauczycieli, edukatorów, studentów i doktorantów z Niemiec poznawała w Warszawie polską perspektywę na wydarzenia II wojny światowej.

  • Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie

    Aktualności

    Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie

    29 października 2026 roku na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odbyło się uroczyste otwarcie plenerowej ekspozycji „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”. Wydarzenie przypomina postaci tegorocznych laureatów Medalu – osób, które w najciemniejszych momentach XX wieku wykazały się wyjątkową odwagą, solidarnością i człowieczeństwem, niosąc ratunek polskim obywatelom.

  • Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze

    Aktualności

    Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze

    Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odznaczył medalem „Virtus et Fraternitas” 18 osób z 7 krajów: Czech, Japonii, Norwegii, Nowej Zelandii, Ukrainy, Węgier i Polski. 

  • Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
    Zdjęcie Damiana Markowskiego.

    Aktualności

    Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski

    W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.

  • The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Aktualności

    The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.