Uroczyste otwarcie nowej siedziby Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 w Warszawie - Instytut Pileckiego
22.09.2025 (PN)
Uroczyste otwarcie nowej siedziby Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 w Warszawie
21 września 2025 r. oficjalnie otworzyliśmy nową siedzibę Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 w Warszawie.
W uroczystości wzięli udział przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, instytucji kultury, parlamentarzyści, a także rodzina rotmistrza Witolda Pileckiego, byli dyrektorzy, przyjaciele i pracownicy Instytutu.
Ceremonię rozpoczęło przecięcie wstęgi, podniesienie flagi państwowej na maszt przy akompaniamencie hymnu narodowego w wykonaniu chóru Mus Arietes i orkiestry Wojska Polskiego. Uroczystość zwieńczył koncert Adam Bałdych Quintet, którego program inspirowany był świadectwami ofiar totalitaryzmów z archiwów Instytutu.
– Życie i śmierć Witolda Pileckiego są inspiracją dla wielu osób i instytucji. Z nich wyrasta też i nasza misja. Chcemy, tak jak Rotmistrz, działać nieszablonowo i konsekwentnie zarazem, by skutecznie gromadzić informacje i badać totalitaryzmy. Tak jak autor „Raportu” chcemy popularyzować wiedzę i zachowywać pamięć. Jako Instytut „Solidarności i Męstwa” jesteśmy gotowi pracować z odwagą i solidarnie. Naszym wspólnym marzeniem jest jednak także, żeby pracować ze spokojem, bo w takim klimacie praca, którą wykonujemy dla Polski, przyniesie najlepsze długofalowe owoce – powiedział Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego.
Wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Maciej Wróbel podkreślił, że nowe otwarcie to także wzmocnienie polityki pamięci opartej na prawdzie i odpowiedzialności. – Historia nie jest zamkniętą księgą, lecz żywym zobowiązaniem wobec tych, którzy walczyli o wolność i niepodległość – zaznaczył.
Podczas uroczystości głos zabrali bliscy Rotmistrza. Siostrzeniec Witolda Pileckiego, Andrzej Marek Ostrowski, podzielił się osobistymi wspomnieniami o wuju – zarówno pełnymi rodzinnego ciepła, jak i odnoszącymi się do najbardziej dramatycznych momentów jego życia, w tym decyzji o dobrowolnym trafieniu do KL Auschwitz. O znaczeniu i roli Instytutu mówił także prawnuk Rotmistrza, Krzysztof Kosior.
W gronie gości specjalnych znalazł się również Saul Dreier, stuletni ocalały z Auschwitz, który już we wtorek poprowadzi warsztaty dla młodzieży w siedzibie Instytutu, a już w niedzielę zagra jubileuszowy koncert w Fabryce Schindlera w Krakowie. Obecny był także kpt. Janusz Walędzik „Czarny”, podkomendny Rotmistrza Pileckiego w Powstaniu Warszawskim, którego wspomnienia zaprezentowano uczestnikom wydarzenia.
Nowe otwarcie, zgodne z wyznaczoną misją
Misja Instytutu Pileckiego wyrasta z doświadczenia i świadectwa rotmistrza Witolda Pileckiego. Jego raporty z Auschwitz, jeden z najważniejszych dokumentów XX wieku, są świadectwem odwagi, prawdy i solidarności wobec ofiar nazistowskiego terroru. Sam autor, później zamordowany przez komunistyczny reżim, stał się symbolem walki z dwoma totalitaryzmami. Instytut, noszący jego imię, rozwija to dziedzictwo: bada mechanizmy zniewolenia, gromadzi i udostępnia świadectwa, upamiętnia tych, którzy w obliczu zła zachowali człowieczeństwo, i dzieli się tą wiedzą zarówno w Polsce, jak i na świecie.
Nowa siedziba, otwarta na mieszkańców i otwarta na historię
Gmach przy Siennej, zaprojektowany przez zespół Bogumiła Kidziaka, łączy modernistyczną prostotę z nowoczesnymi rozwiązaniami. „Sercem” budynku jest sala koncertowa, a także biblioteka i wystawa stała: otwarte dla mieszkańców i naukowców z całego świata. Detale architektoniczne, jak mozaiki w kształcie gorsecików czy instalacja inspirowana autoportretem rotmistrza: łączą tradycję z nowoczesnością. Architekt wspomniał, że każdy detal jest zagadką nawiązująca do wydarzeń i symboli, a nieperfekcyjność budynku podkreśla charakter polskiej historii. Nowa siedziba została przygotowana do wypełniania zadań Instytutu: badania, popularyzowania i upamietniania historii XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem dwóch totalitaryzmów: niemieckiego i rosyjskiego.
„Sienna – nowe otwarcie”: Tydzień Otwarty
Otwarcie siedziby było punktem kulminacyjnym Dni Otwartych Instytutu Pileckiego (19–27 września). Harmonogram wydarzeń pełen jest debat, warsztatów i wydarzeń edukacyjnych (PROGRAM). Każdy dzień poświęcony jest innemu aspektowi pracy Instytutu, od badań i edukacji, po pamięć lokalną, genealogie i historię mówioną. Zapraszamy!
Zobacz, jak powstawała nowa siedziba Instytutu Pileckiego przy ulicy Siennej.
Zobacz także
- Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Aktualności
Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.
- Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”
Aktualności
Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”
Do 29 października w Instytucie Pileckiego w Nowym Jorku można oglądać wystawę o ludziach, którzy ryzykowali własne życie, aby ratować Żydów podczas Holokaustu – oraz tych, którzy przeżyli dzięki ich odwadze.
- Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
Aktualności
Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.
- „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
Aktualności
„Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” organizowana w dniach 2-4 września przez Instytut Pileckiego w Warszawie jest pierwszym w Polsce przedsięwzięciem podsumowującym interdyscyplinarne badania nad sowiecką Azją Centralną w XX wieku – regionem o wyjątkowo skomplikowanej historii totalitaryzmu, o dramatycznych doświadczeniach ludności poddawanej masowym represjom i przymusowym deportacjom, w tym ludności polskiej.
- Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
Aktualności
Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
W 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej przedstawiciele Instytutu Pileckiego wzięli udział w uroczystościach upamiętniających obrońców Ojczyzny oraz cywilne ofiary niemieckiej agresji. Kwiaty złożono zarówno podczas ogólnopolskich obchodów na Westerplatte, jak i lokalnych miejscach pamięci w Warszawie.
- Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
Aktualności
Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.
- „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
Aktualności
„Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
W piątek, 28 sierpnia, w rocznicę śmierci Rafała Lemkina i tuż po 35. rocznicy odzyskania niepodległości przez Mołdawię Instytut Pileckiego, wspólnie z Centrum Mieroszewskiego, otworzył na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie wystawę „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947”.
- Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Aktualności
Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, powołała Karola Madaja na stanowisko dyrektora Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w Warszawie. Pięcioletnia kadencja dyrektora rozpocznie się 30 sierpnia br.
- Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Aktualności
Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.
- Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego
Aktualności
Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego
To jedno z kluczowych militarnych starć w dziejach świata! 15 sierpnia obchodzimy rocznicę Bitwy Warszawskiej, określanej też zwyczajowo „Cudem nad Wisłą”. To również Święto Wojska Polskiego.
- „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
Aktualności
„Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
W najnowszym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
- Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
Aktualności
Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
6 sierpnia – w 82. rocznicę Rzezi Woli, w Instytucie Pileckiego odbyło się siódme spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”. Debata poświęcona była jednemu z najbardziej bolesnych przykładów powojennej bezkarności – historii Heinza Reinefartha, byłego generała Waffen-SS i jednego z dowódców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione podczas tłumienia Powstania Warszawskiego, w tym masakrę ludności cywilnej na warszawskiej Woli.