Instytut Pileckiego na obchodach 80. rocznicy wyzwolenia Fréland we Francji - Instytut Pileckiego

Instytut / Aktualności

10.12.2024 (WT)

Instytut Pileckiego na obchodach 80. rocznicy wyzwolenia Fréland we Francji

Podczas uroczystości odsłonięto pomnik upamiętniający mieszkańców miasta, którzy w 1944 roku pomogli zbiec z obozu w Ursprung grupie polskich jeńców.

Bohaterów reprezentowała pani Jeanine Humbert, która w 1944 roku jako kilkuletnia dziewczynka pomagała ukrywającym się Polakom.
 
W 2022 roku pani Humbert, razem z czterema innymi członkami swojej rodziny, została odznaczona Medalem Virtus et Fraternitas, przyznawanym przez Prezydenta RP na wniosek Dyrektora Instytutu Pileckiego. Medal Virtus et Fraternitas jest wręczany jako symbol pamięci i wdzięczności osobom, które niosły pomoc obywatelom polskim. 
 
 
Rocznica wyzwolenia Fréland stanowi dla mnie wyjątkową okazję do wyrażenia wdzięczności za okazaną pomoc i złożenia hołdu tym, którzy tej pomocy udzielili. Wierzę, że pamięć o bohaterstwie miejscowych Alzatczyków na trwale zapisze się w polsko-francuskiej historii. Fréland zasługuje, by stać się symbolem solidarności i odwagi, oporu i hartu ducha, oraz przykładem tego, że nawet w najtrudniejszych czasach znajdują się ludzie, których działanie przywraca wiarę w człowieczeństwo. - napisał w liście do zgromadzonych prof. Krzysztof Ruchniewicz, dyrektor Instytutu Pileckiego.
80 lat temu do alzackiego Fréland wkroczyły wojska amerykańskie, kładąc kres działaniom wojennym. Huczne obchody wyzwolenia miasta ściśle łączą się z historią grupy polskich jeńców, którzy byli przetrzymywani w pobliskim obozie Ursprung. Polacy dość szybko nawiązali kontakt z mieszkańcami, którzy starali się pomóc im przetrwać trudne chwile niewoli. Oprócz wsparcia moralnego dostarczali więźniom żywność i potrzebne produkty dnia codziennego. Gdy latem 1944 roku nad obozem zawisła groźba likwidacji, miejscowy ruch oporu na czele z proboszczem z Fréland, Raymondem Voegelim, podjął decyzję o pomocy Polakom. W nocy z 26 na 27 sierpnia zorganizowano ucieczkę. Początkowo jeńców ulokowano w nieczynnym szybie kopalni, szybko jednak przeniesiono ich do gospodarstwa rodziny Gorius, która bohatersko ukrywała zbiegów przez następnych sto dni, aż do dnia wyzwolenia. Dzięki wsparciu całej miejscowości, która przyjęła na siebie ryzyko pomocy polskim żołnierzom oraz podjęła się trudu utrzymania i zapewnienia wyżywienia całej grupie, wszyscy jeńcy doczekali dnia wolności.

W 2022 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek dyrektora Instytutu Pileckiego odznaczył Medalem Virtus et Fraternitas najbardziej zasłużonych mieszkańców Fréland. Wśród nich znaleźli się: Eugène Gorius (1873-1953), Marie Gorius (1881-1971), Léon Humbert (1900-1969), Rosalie Eugénie Fogel Gorius (1919-2007), Jeanine Humbert Hermann (ur. 1934), Hélène Pionstka z d. Waldmann (1921-2009), Raymond Voegeli (1894-1980). Więcej (kliknij).

Uroczystości 80. rocznicy wyzwolenia alzackiego Fréland, 7 grudnia 2024 r., rozpoczęto mszą świętą, po której zgromadzeni przenieśli się pod pomnik upamiętniający mieszkańców poległych podczas dwóch wojen światowych, a następnie – pomnik upamiętniający polskich jeńców oraz niosących im pomoc mieszkańców. Przedstawiciele Instytutu przekazali na ręce burmistrza Fréland, Jeana Louisa Barliera oraz szefa Stowarzyszenia UNC z Pays Welche, Cloude'a Schmitta list od Dyrektora Instytutu Pileckiego, a także złożyli wieniec pod tablicą pamiątkową i odebrali pamiątkowy medal z okazji rocznicy wyzwolenia regionu.
>Zdjęcia dzięki uprzejmości Instytutu Pamięci Narodowej, fot. Maria Rejman.

Zobacz także

  • Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
    Zdjęcie Damiana Markowskiego.

    Aktualności

    Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski

    W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.

  • The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Aktualności

    The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.

  • Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA

    Aktualności

    Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA

    W związku z powracającą w przestrzeni publicznej dyskusją na temat batalionu „Nachtigall”, dr hab. Tomasz Chinciński, profesor Instytutu Pileckiego, przypomina kluczowe fakty ustalone przez historyków.

  • „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie

    Aktualności

    „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie

    17 października 2026 roku publiczność zgromadzona w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego wysłuchała drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” o Sewerynnie Szmaglewskiej.

  • „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
    Grafika podcastu ze zdjęciem Witolda Pileckiego.

    Aktualności

    „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski

    Czy Witold Pilecki podjął się najniebezpieczniejszej misji II wojny światowej? Jak trafił do Auschwitz? Czy rzeczywiście budował tam konspirację? Zapraszamy do obejrzenia podcastu Muzeum Historii Polski z udziałem dyrektora Instytutu Pileckiego Karola Madaja.

  • Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
    Widok na pełen amfiteatr podczas koncertu na żywo. Publiczność wypełnia trybuny po lewej stronie. Na ogromnym, namiotowym suficie nad areną wyświetlany jest spektakularny, czarno-biały mapping wizualny, przedstawiający obrazy miejskich ulic i architektury. Po prawej widać oświetloną scenę z wykonawcami.

    Aktualności

    Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]

    Przez trzy dni (9–11 października) festiwal „Wolskie Ostańce” zapraszał do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę z nowej perspektywy — poprzez osobiste historie, miejsca naznaczone pamięcią oraz to, co wciąż trwa pomiędzy znikaniem a trwaniem.

  • Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie

    Aktualności

    Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie

    Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?

  • Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
    Panel dyskusyjny podczas wydarzenia dotyczącego sztucznej inteligencji w archiwach. Grupa prelegentów siedzi w fotelach na scenie i słucha wystąpienia.

    Aktualności

    Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja

    30 września 2026 roku – w Dniu Archiwisty – w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Laboratoria innowacji. AI w archiwach”.

  • Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

    Aktualności

    Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

    8 października w ogrodzie Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbyło się wyjątkowe wydarzenie – jubileusz 10-lecia działalności instytucji.

  • Festiwal „Wolskie Ostańce”
    Grafika promocyjna festiwalu „Wolskie Ostańce” w ciemnoczerwonej tonacji z datą 9–11.10.2026 i podtytułem „między znikaniem a trwaniem”.

    Aktualności

    Festiwal „Wolskie Ostańce”

    Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.

  • Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
    Widok z góry na pełną widownię sali kinowej podczas uroczystości otwarcia 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni. Na podświetlonej na czerwono scenie przemawiają prowadzący, a w tle widać wielki ekran z grafiką festiwalu.

    Aktualności

    Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW

    Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.

  • „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
    Panel dyskusyjny z udziałem czterech osób siedzących w fotelach na scenie przed publicznością. Po lewej stronie stoi roll-up Instytutu Pileckiego, a po prawej banner Muzeum Dom Rodziny Pileckich.

    Aktualności

    „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej

    6 października pracownicy Instytutu Pileckiego brali udział w „Spotkaniu z Patronem” organizowanym przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.