Instytut Pileckiego na obchodach 80. rocznicy wyzwolenia Fréland we Francji - Instytut Pileckiego

10.12.2024 (WT)

Instytut Pileckiego na obchodach 80. rocznicy wyzwolenia Fréland we Francji

Podczas uroczystości odsłonięto pomnik upamiętniający mieszkańców miasta, którzy w 1944 roku pomogli zbiec z obozu w Ursprung grupie polskich jeńców.

Bohaterów reprezentowała pani Jeanine Humbert, która w 1944 roku jako kilkuletnia dziewczynka pomagała ukrywającym się Polakom.
 
W 2022 roku pani Humbert, razem z czterema innymi członkami swojej rodziny, została odznaczona Medalem Virtus et Fraternitas, przyznawanym przez Prezydenta RP na wniosek Dyrektora Instytutu Pileckiego. Medal Virtus et Fraternitas jest wręczany jako symbol pamięci i wdzięczności osobom, które niosły pomoc obywatelom polskim. 
 
 
Rocznica wyzwolenia Fréland stanowi dla mnie wyjątkową okazję do wyrażenia wdzięczności za okazaną pomoc i złożenia hołdu tym, którzy tej pomocy udzielili. Wierzę, że pamięć o bohaterstwie miejscowych Alzatczyków na trwale zapisze się w polsko-francuskiej historii. Fréland zasługuje, by stać się symbolem solidarności i odwagi, oporu i hartu ducha, oraz przykładem tego, że nawet w najtrudniejszych czasach znajdują się ludzie, których działanie przywraca wiarę w człowieczeństwo. - napisał w liście do zgromadzonych prof. Krzysztof Ruchniewicz, dyrektor Instytutu Pileckiego.
80 lat temu do alzackiego Fréland wkroczyły wojska amerykańskie, kładąc kres działaniom wojennym. Huczne obchody wyzwolenia miasta ściśle łączą się z historią grupy polskich jeńców, którzy byli przetrzymywani w pobliskim obozie Ursprung. Polacy dość szybko nawiązali kontakt z mieszkańcami, którzy starali się pomóc im przetrwać trudne chwile niewoli. Oprócz wsparcia moralnego dostarczali więźniom żywność i potrzebne produkty dnia codziennego. Gdy latem 1944 roku nad obozem zawisła groźba likwidacji, miejscowy ruch oporu na czele z proboszczem z Fréland, Raymondem Voegelim, podjął decyzję o pomocy Polakom. W nocy z 26 na 27 sierpnia zorganizowano ucieczkę. Początkowo jeńców ulokowano w nieczynnym szybie kopalni, szybko jednak przeniesiono ich do gospodarstwa rodziny Gorius, która bohatersko ukrywała zbiegów przez następnych sto dni, aż do dnia wyzwolenia. Dzięki wsparciu całej miejscowości, która przyjęła na siebie ryzyko pomocy polskim żołnierzom oraz podjęła się trudu utrzymania i zapewnienia wyżywienia całej grupie, wszyscy jeńcy doczekali dnia wolności.

W 2022 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek dyrektora Instytutu Pileckiego odznaczył Medalem Virtus et Fraternitas najbardziej zasłużonych mieszkańców Fréland. Wśród nich znaleźli się: Eugène Gorius (1873-1953), Marie Gorius (1881-1971), Léon Humbert (1900-1969), Rosalie Eugénie Fogel Gorius (1919-2007), Jeanine Humbert Hermann (ur. 1934), Hélène Pionstka z d. Waldmann (1921-2009), Raymond Voegeli (1894-1980). Więcej (kliknij).

Uroczystości 80. rocznicy wyzwolenia alzackiego Fréland, 7 grudnia 2024 r., rozpoczęto mszą świętą, po której zgromadzeni przenieśli się pod pomnik upamiętniający mieszkańców poległych podczas dwóch wojen światowych, a następnie – pomnik upamiętniający polskich jeńców oraz niosących im pomoc mieszkańców. Przedstawiciele Instytutu przekazali na ręce burmistrza Fréland, Jeana Louisa Barliera oraz szefa Stowarzyszenia UNC z Pays Welche, Cloude'a Schmitta list od Dyrektora Instytutu Pileckiego, a także złożyli wieniec pod tablicą pamiątkową i odebrali pamiątkowy medal z okazji rocznicy wyzwolenia regionu.
>Zdjęcia dzięki uprzejmości Instytutu Pamięci Narodowej, fot. Maria Rejman.

Zobacz także

  • Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
    Grafika promująca wydarzenie

    Aktualności

    Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

    Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.

  • Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”

    Aktualności

    Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”

    Do 29 października w Instytucie Pileckiego w Nowym Jorku można oglądać wystawę o ludziach, którzy ryzykowali własne życie, aby ratować Żydów podczas Holokaustu – oraz tych, którzy przeżyli dzięki ich odwadze.

  • Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
    Grafika promująca wydarzenie

    Aktualności

    Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów

    W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.

  • „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
    Grafika promująca wydarzenie

    Aktualności

    „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa

    Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” organizowana w dniach 2-4 września przez Instytut Pileckiego w Warszawie jest pierwszym w Polsce przedsięwzięciem podsumowującym interdyscyplinarne badania nad sowiecką Azją Centralną w XX wieku – regionem o wyjątkowo skomplikowanej historii totalitaryzmu, o dramatycznych doświadczeniach ludności poddawanej masowym represjom i przymusowym deportacjom, w tym ludności polskiej.

  • Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
    Dyrektor Karol Madaj składa wieniec pod pomnikiem

    Aktualności

    Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku

    W 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej przedstawiciele Instytutu Pileckiego wzięli udział w uroczystościach upamiętniających obrońców Ojczyzny oraz cywilne ofiary niemieckiej agresji. Kwiaty złożono zarówno podczas ogólnopolskich obchodów na Westerplatte, jak i lokalnych miejscach pamięci w Warszawie.

  • Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
    Grafika z informacją o Targach Książki.

    Aktualności

    Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie

    Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.

  • „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
    Zdjęcie z otwarcia wystawy

    Aktualności

    „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy

    W piątek, 28 sierpnia, w rocznicę śmierci Rafała Lemkina i tuż po 35. rocznicy odzyskania niepodległości przez Mołdawię Instytut Pileckiego, wspólnie z Centrum Mieroszewskiego, otworzył na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie wystawę „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947”.

  • Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego

    Aktualności

    Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego

    Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, powołała Karola Madaja na stanowisko dyrektora Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w Warszawie. Pięcioletnia kadencja dyrektora rozpocznie się 30 sierpnia br.

  • Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie

    Aktualności

    Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie

    Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.

  • Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego

    Aktualności

    Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego

    To jedno z kluczowych militarnych starć w dziejach świata! 15 sierpnia obchodzimy rocznicę Bitwy Warszawskiej, określanej też zwyczajowo „Cudem nad Wisłą”. To również Święto Wojska Polskiego.

  • „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”

    Aktualności

    „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”

    W najnowszym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.

  • Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]

    Aktualności

    Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]

    6 sierpnia – w 82. rocznicę Rzezi Woli, w Instytucie Pileckiego odbyło się siódme spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”. Debata poświęcona była jednemu z najbardziej bolesnych przykładów powojennej bezkarności – historii Heinza Reinefartha, byłego generała Waffen-SS i jednego z dowódców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione podczas tłumienia Powstania Warszawskiego, w tym masakrę ludności cywilnej na warszawskiej Woli.