Instytut Pileckiego na obchodach 80. rocznicy wyzwolenia Fréland we Francji - Instytut Pileckiego

Instytut Pileckiego na obchodach 80. rocznicy wyzwolenia Fréland we Francji

Podczas uroczystości odsłonięto pomnik upamiętniający mieszkańców miasta, którzy w 1944 roku pomogli zbiec z obozu w Ursprung grupie polskich jeńców.

Bohaterów reprezentowała pani Jeanine Humbert, która w 1944 roku jako kilkuletnia dziewczynka pomagała ukrywającym się Polakom.
 
W 2022 roku pani Humbert, razem z czterema innymi członkami swojej rodziny, została odznaczona Medalem Virtus et Fraternitas, przyznawanym przez Prezydenta RP na wniosek Dyrektora Instytutu Pileckiego. Medal Virtus et Fraternitas jest wręczany jako symbol pamięci i wdzięczności osobom, które niosły pomoc obywatelom polskim. 
 
 
Rocznica wyzwolenia Fréland stanowi dla mnie wyjątkową okazję do wyrażenia wdzięczności za okazaną pomoc i złożenia hołdu tym, którzy tej pomocy udzielili. Wierzę, że pamięć o bohaterstwie miejscowych Alzatczyków na trwale zapisze się w polsko-francuskiej historii. Fréland zasługuje, by stać się symbolem solidarności i odwagi, oporu i hartu ducha, oraz przykładem tego, że nawet w najtrudniejszych czasach znajdują się ludzie, których działanie przywraca wiarę w człowieczeństwo. - napisał w liście do zgromadzonych prof. Krzysztof Ruchniewicz, dyrektor Instytutu Pileckiego.
80 lat temu do alzackiego Fréland wkroczyły wojska amerykańskie, kładąc kres działaniom wojennym. Huczne obchody wyzwolenia miasta ściśle łączą się z historią grupy polskich jeńców, którzy byli przetrzymywani w pobliskim obozie Ursprung. Polacy dość szybko nawiązali kontakt z mieszkańcami, którzy starali się pomóc im przetrwać trudne chwile niewoli. Oprócz wsparcia moralnego dostarczali więźniom żywność i potrzebne produkty dnia codziennego. Gdy latem 1944 roku nad obozem zawisła groźba likwidacji, miejscowy ruch oporu na czele z proboszczem z Fréland, Raymondem Voegelim, podjął decyzję o pomocy Polakom. W nocy z 26 na 27 sierpnia zorganizowano ucieczkę. Początkowo jeńców ulokowano w nieczynnym szybie kopalni, szybko jednak przeniesiono ich do gospodarstwa rodziny Gorius, która bohatersko ukrywała zbiegów przez następnych sto dni, aż do dnia wyzwolenia. Dzięki wsparciu całej miejscowości, która przyjęła na siebie ryzyko pomocy polskim żołnierzom oraz podjęła się trudu utrzymania i zapewnienia wyżywienia całej grupie, wszyscy jeńcy doczekali dnia wolności.

W 2022 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek dyrektora Instytutu Pileckiego odznaczył Medalem Virtus et Fraternitas najbardziej zasłużonych mieszkańców Fréland. Wśród nich znaleźli się: Eugène Gorius (1873-1953), Marie Gorius (1881-1971), Léon Humbert (1900-1969), Rosalie Eugénie Fogel Gorius (1919-2007), Jeanine Humbert Hermann (ur. 1934), Hélène Pionstka z d. Waldmann (1921-2009), Raymond Voegeli (1894-1980). Więcej (kliknij).

Uroczystości 80. rocznicy wyzwolenia alzackiego Fréland, 7 grudnia 2024 r., rozpoczęto mszą świętą, po której zgromadzeni przenieśli się pod pomnik upamiętniający mieszkańców poległych podczas dwóch wojen światowych, a następnie – pomnik upamiętniający polskich jeńców oraz niosących im pomoc mieszkańców. Przedstawiciele Instytutu przekazali na ręce burmistrza Fréland, Jeana Louisa Barliera oraz szefa Stowarzyszenia UNC z Pays Welche, Cloude'a Schmitta list od Dyrektora Instytutu Pileckiego, a także złożyli wieniec pod tablicą pamiątkową i odebrali pamiątkowy medal z okazji rocznicy wyzwolenia regionu.
>Zdjęcia dzięki uprzejmości Instytutu Pamięci Narodowej, fot. Maria Rejman.

Zobacz także

  • Spotkanie ekspertów w ramach projektu „Narratio”

    Aktualności

    Spotkanie ekspertów w ramach projektu „Narratio”

    14 kwietnia odbyło się drugie, a zarazem ostatnie stacjonarne spotkanie komisji ekspertów pracującej nad standardami metadanych dla historii mówionej w ramach projektu „Narratio. Cyfrowe repozytorium historii mówionej”.

  • Naukowcy Instytutu Pileckiego na konferencji BASEES 2026 w Birmingham

    Aktualności

    Naukowcy Instytutu Pileckiego na konferencji BASEES 2026 w Birmingham

    W dniach 10–12 kwietnia w Birmingham odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa BASEES 2026 Annual Conference, organizowana przez The British Association for Slavonic and East European Studies.

  • „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii" | Relacja z sympozjum

    Aktualności

    „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii" | Relacja z sympozjum

    13 kwietnia, w Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, w auli Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyło się sympozjum „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii. Wokół kłamstwa katyńskiego".

  • Wizyta badawcza Luke’a Marlowa z Uniwersytetu Aston w Instytucie Pileckiego

    Aktualności

    Wizyta badawcza Luke’a Marlowa z Uniwersytetu Aston w Instytucie Pileckiego

    W okresie 13.04-8.05.2026 r. w Instytucie Pileckiego przebywa w ramach wizyty badawczej Luke Marlow, doktorant Aston University. Pobyt realizowany jest w ramach Midlands Graduate School Doctoral Training Partnership, finansowany przez Economic and Social Research Council.

  • Centralne obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej w Muzeum Katyńskim

    Aktualności

    Centralne obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej w Muzeum Katyńskim

    13 kwietnia obchodzony jest Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. W przeddzień tej daty, 12 kwietnia, w Muzeum Katyńskim odbyły się uroczystości upamiętniające 86. rocznicę Zbrodni Katyńskiej.

  • „Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”

    Aktualności

    „Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”

    – 60 lat temu w Niemczech Zachodnich skończył się kluczowy proces dotyczący zbrodni na polskiej inteligencji. Jak to było możliwe, że winni uniknęli odpowiedzialności? – pyta prof. Tomasz Chinciński na łamach Tygodnika Powszechnego.

  • 13 kwietnia | Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

    Aktualności

    13 kwietnia | Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

    13 kwietnia 1943 r. niemieckie radio nadało komunikat o odkryciu masowych grobów polskich oficerów w Lesie Katyńskim.

  • „Obszar specjalny NKWD w bykowniańskim lesie jako przedmiot antysowieckiej propagandy w okresie wojny niemiecko-sowieckiej” | Mykola Brywko, Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 7

    Aktualności

    „Obszar specjalny NKWD w bykowniańskim lesie jako przedmiot antysowieckiej propagandy w okresie wojny niemiecko-sowieckiej” | Mykola Brywko, Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 7

    Z okazji 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej przypominamy tekst Mykoły Brywki z siódmego tomu rocznika Instytutu Pileckiego „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”, poświęcony antysowieckiej propagandzie nazistowskich Niemiec.

  • Do redakcji tygodnika „Zorza” | Listy rodzin katyńskich online w Archiwum Instytutu Pileckiego

    Aktualności

    Do redakcji tygodnika „Zorza” | Listy rodzin katyńskich online w Archiwum Instytutu Pileckiego

    Z okazji 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej polecamy Państwa uwadze zbiór listów napisanych przez rodziny ofiar mordu katyńskiego na przełomie lat 80. i 90., które stanowiły odpowiedź na apel opublikowany w Rodzinnym Tygodniku Katolików „Zorza”, wzywający do pomocy w sporządzeniu wykazu zamordowanych. 112 z tych listów jest dostępnych online, w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego Zapisy Terroru.

  • Nowa Kapituła Nagrody Pileckiego powołana

    Aktualności

    Nowa Kapituła Nagrody Pileckiego powołana

    Na podstawie Regulaminu Konkursu oraz Regulaminu Prac Kapituły p.o. Dyrektora Instytutu Pileckiego Karol Madaj 1 kwietnia 2026 roku powołał Kapitułę Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego szóstej edycji Konkursu. Skład ośmioosobowej Kapituły obejmuje troje członków stałych, będących przedstawicielami Rodziny Pileckich, Instytutu Pileckiego oraz Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, a także członków powoływanych każdorazowo pisemną decyzją Dyrektora Instytutu.

  • „Przed eksterminacją…” Kolejne spotkanie w cyklu BLASK I BÓL

    Aktualności

    „Przed eksterminacją…” Kolejne spotkanie w cyklu BLASK I BÓL

    Jak wyglądała codzienność polskich wojskowych, którzy dostali się do sowieckiej niewoli w wyniku przegranej wojny obronnej 1939 roku? Jakich metod użyli sowieci, aby spróbować przeciągnąć na swoją stronę polskich oficerów? Dlaczego czterystu z nich uniknęło kaźni z rąk NKWD? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań padły podczas wydarzenia zorganizowanego w naszym nowym cyklu.

  • Kwiecień w Instytucie Pileckiego. Harmonogram wydarzeń

    Aktualności

    Kwiecień w Instytucie Pileckiego. Harmonogram wydarzeń

    Zachęcamy do zapoznania się z harmonogramem naszych działań na najbliższe tygodnie. Oto, co Instytut Pileckiego przygotował w kwietniu: