Instytut Pileckiego na obchodach 80. rocznicy wyzwolenia Fréland we Francji - Instytut Pileckiego

10.12.2024 (WT)

Instytut Pileckiego na obchodach 80. rocznicy wyzwolenia Fréland we Francji

Podczas uroczystości odsłonięto pomnik upamiętniający mieszkańców miasta, którzy w 1944 roku pomogli zbiec z obozu w Ursprung grupie polskich jeńców.

Bohaterów reprezentowała pani Jeanine Humbert, która w 1944 roku jako kilkuletnia dziewczynka pomagała ukrywającym się Polakom.
 
W 2022 roku pani Humbert, razem z czterema innymi członkami swojej rodziny, została odznaczona Medalem Virtus et Fraternitas, przyznawanym przez Prezydenta RP na wniosek Dyrektora Instytutu Pileckiego. Medal Virtus et Fraternitas jest wręczany jako symbol pamięci i wdzięczności osobom, które niosły pomoc obywatelom polskim. 
 
 
Rocznica wyzwolenia Fréland stanowi dla mnie wyjątkową okazję do wyrażenia wdzięczności za okazaną pomoc i złożenia hołdu tym, którzy tej pomocy udzielili. Wierzę, że pamięć o bohaterstwie miejscowych Alzatczyków na trwale zapisze się w polsko-francuskiej historii. Fréland zasługuje, by stać się symbolem solidarności i odwagi, oporu i hartu ducha, oraz przykładem tego, że nawet w najtrudniejszych czasach znajdują się ludzie, których działanie przywraca wiarę w człowieczeństwo. - napisał w liście do zgromadzonych prof. Krzysztof Ruchniewicz, dyrektor Instytutu Pileckiego.
80 lat temu do alzackiego Fréland wkroczyły wojska amerykańskie, kładąc kres działaniom wojennym. Huczne obchody wyzwolenia miasta ściśle łączą się z historią grupy polskich jeńców, którzy byli przetrzymywani w pobliskim obozie Ursprung. Polacy dość szybko nawiązali kontakt z mieszkańcami, którzy starali się pomóc im przetrwać trudne chwile niewoli. Oprócz wsparcia moralnego dostarczali więźniom żywność i potrzebne produkty dnia codziennego. Gdy latem 1944 roku nad obozem zawisła groźba likwidacji, miejscowy ruch oporu na czele z proboszczem z Fréland, Raymondem Voegelim, podjął decyzję o pomocy Polakom. W nocy z 26 na 27 sierpnia zorganizowano ucieczkę. Początkowo jeńców ulokowano w nieczynnym szybie kopalni, szybko jednak przeniesiono ich do gospodarstwa rodziny Gorius, która bohatersko ukrywała zbiegów przez następnych sto dni, aż do dnia wyzwolenia. Dzięki wsparciu całej miejscowości, która przyjęła na siebie ryzyko pomocy polskim żołnierzom oraz podjęła się trudu utrzymania i zapewnienia wyżywienia całej grupie, wszyscy jeńcy doczekali dnia wolności.

W 2022 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek dyrektora Instytutu Pileckiego odznaczył Medalem Virtus et Fraternitas najbardziej zasłużonych mieszkańców Fréland. Wśród nich znaleźli się: Eugène Gorius (1873-1953), Marie Gorius (1881-1971), Léon Humbert (1900-1969), Rosalie Eugénie Fogel Gorius (1919-2007), Jeanine Humbert Hermann (ur. 1934), Hélène Pionstka z d. Waldmann (1921-2009), Raymond Voegeli (1894-1980). Więcej (kliknij).

Uroczystości 80. rocznicy wyzwolenia alzackiego Fréland, 7 grudnia 2024 r., rozpoczęto mszą świętą, po której zgromadzeni przenieśli się pod pomnik upamiętniający mieszkańców poległych podczas dwóch wojen światowych, a następnie – pomnik upamiętniający polskich jeńców oraz niosących im pomoc mieszkańców. Przedstawiciele Instytutu przekazali na ręce burmistrza Fréland, Jeana Louisa Barliera oraz szefa Stowarzyszenia UNC z Pays Welche, Cloude'a Schmitta list od Dyrektora Instytutu Pileckiego, a także złożyli wieniec pod tablicą pamiątkową i odebrali pamiątkowy medal z okazji rocznicy wyzwolenia regionu.

Zdjęcia dzięki uprzejmości Instytutu Pamięci Narodowej, fot. Maria Rejman.

Zobacz także

  • Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”
    Grafika projektu 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”

    Aktualności

    Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”

    Ruszył nabór do drugiej edycji ogólnopolskiego projektu edukacyjno-historycznego Instytutu Pileckiego.

  • Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl

    Aktualności

    Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl

    – To dla Instytutu Pileckiego niezwykle ważny moment. Badając totalitaryzmy, dokumentujemy również zbrodnie popełnione w okresie stalinowskim – podkreślał prof. Andrzej Zawistowski podczas spotkania poświęconego prezentacji nowej kolekcji w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego ZapisyTerroru.pl.

  • 86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej

    Aktualności

    86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej

    16 listopada 2026 roku przy zachowanym fragmencie muru getta na terenie XII Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza (ul. Sienna 53 w Warszawie) odbyła się ceremonia upamiętniająca 86. rocznicę zamknięcia granic getta warszawskiego. W wydarzeniu wziął udział dyrektor Instytutu Pileckiego Karol Madaj.

  • Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa

    Aktualności

    Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa

    12 listopada 2026 roku w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej odbyła się wizyta studyjna uczestników projektu „Liderzy Polonii 2026”. Blisko 40 działaczy i przedstawicieli organizacji polonijnych z całego świata poznało nasze narzędzia dokumentowania historii XX wieku oraz dobre praktyki w zakresie edukacji historycznej.

  • Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku

    Aktualności

    Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku

    11 listopada 2026 roku Instytut Pileckiego uczestniczył jako partner w festiwalu „Wspólna Niepodległa” w Warszawie, organizowanym przez Muzeum Historii Polski z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Odwiedzający Cytadelę Warszawską oraz Krakowskie Przedmieście wzięli udział w grze terenowej, pokazach rekonstrukcji historycznej Armii Ochotniczej z 1920 roku, seansach filmowych, badaniach archiwalnych w bazie „Zapisy Terroru” oraz symulacji wyborów do Sejmu Ustawodawczego z 1919 roku, w której zwyciężyła Irena Kosmowska (52 głosy).

  • Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa

    Aktualności

    Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa

    W 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości w Galerii Instytutu w Domu Bez Kantów Instytut Pileckiego zorganizował niezwykłe wybory.

  • Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”

    Aktualności

    Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”

    4 listopada w Instytucie Pileckiego odbyła się debata towarzysząca premierze dwutomowej monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”, opublikowanej we wrześniu 2026 r. nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego.

  • Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
    Grupa ludzi siedzących w kręgu na krzesłach składanych podczas warsztatów w nowoczesnej sali ekspozycyjnej z gablotami i tablicami informacyjnymi.

    Aktualności

    Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”

    W dniach 26–30 października 2026 roku w ramach „Public History Lab 2026” grupa nauczycieli, edukatorów, studentów i doktorantów z Niemiec poznawała w Warszawie polską perspektywę na wydarzenia II wojny światowej.

  • Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie

    Aktualności

    Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie

    29 października 2026 roku na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odbyło się uroczyste otwarcie plenerowej ekspozycji „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”. Wydarzenie przypomina postaci tegorocznych laureatów Medalu – osób, które w najciemniejszych momentach XX wieku wykazały się wyjątkową odwagą, solidarnością i człowieczeństwem, niosąc ratunek polskim obywatelom.

  • Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze

    Aktualności

    Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze

    Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odznaczył medalem „Virtus et Fraternitas” 18 osób z 7 krajów: Czech, Japonii, Norwegii, Nowej Zelandii, Ukrainy, Węgier i Polski. 

  • Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
    Zdjęcie Damiana Markowskiego.

    Aktualności

    Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski

    W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.

  • The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Aktualności

    The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.