Nowość | Korespondencja Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie, t. III. 1943 - Instytut Pileckiego

Instytut

28.01.2026 (ŚR)

Nowość | Korespondencja Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie, t. III. 1943

Do rąk czytelników trafia trzeci tom edycji źródłowej obejmującej depesze Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie, ukazujący zaangażowania placówki oraz różnorodnych form pomocy niesionej przez nią w czasie II wojny światowej.

Na jej czele od 31 maja 1940 do lipca 1945 r. stał Aleksander Ładoś. Był on kluczowym członkiem grupy polskich dyplomatów oraz działaczy żydowskich, którzy wspólnie opracowali system produkcji paszportów polegający na nielegalnym zakupie i sporządzaniu paszportów oraz poświadczeń obywatelstwa państw Ameryki Południowej i Ameryki Środkowej przeznaczonych dla europejskich Żydów. Usiłowali oni w ten sposób uchronić tysiące z nich od Holokaustu.

Tom trzeci zawiera ponad 1550 depesz szyfrowanych z 1943 roku, wymienianych między Poselstwem Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie a Ministerstwem Spraw Zagranicznych RP na uchodźstwie, a także innymi placówkami dyplomatycznymi i instytucjami. Zgromadzone dokumenty ukazują różnorodność działań podejmowanych przez poselstwo kierowane przez Aleksandra Ładosia, jak m.in. kwestie finansowe i organizacyjne, opieka nad uchodźcami, internowanymi i jeńcami wojennymi, pomoc ludności żydowskiej oraz współpraca z Międzynarodowym i Polskim Czerwonym Krzyżem.

Uporządkowany rzeczowo i chronologicznie korpus źródeł umożliwia szczegółową analizę relacji Poselstwa RP w Bernie z władzami centralnymi na uchodźstwie oraz z polskimi placówkami na całym świecie. Książka ukazuje również znaczącą rolę polskiej dyplomacji w obliczu tak ważnych wydarzeń 1943 roku, jak ujawnienie zbrodni katyńskiej czy eskalacja represji wobec ludności cywilnej na obszarach objętych wojną.

Praca będzie bardzo przydatna dla przyszłych badaczy tematu, nie tylko związanego z działalnością Poselstwa RP w Szwajcarii, ale również szerzej z działalnością polskiego rządu na uchodźstwie w zakresie niesienia pomocy obywatelom polskim zarówno w okupowanym kraju, jak i poza jego granicami. Dzięki zachowanej korespondencji pokazane są kontakty między działającymi jeszcze polskimi placówkami dyplomatycznymi, a także kontakty z organizacjami żydowskimi – pisze dr Danuta Drywa. 

Publikacja do nabycia w księgarni Instytutu Pileckiego

Zobacz także