„Narratio” – nowe cyfrowe repozytorium historii mówionej. Instytut Pileckiego jednym z partnerów ogólnopolskiego projektu - Instytut Pileckiego
07.01.2026 (ŚR)
„Narratio” – nowe cyfrowe repozytorium historii mówionej. Instytut Pileckiego jednym z partnerów ogólnopolskiego projektu
To pierwsza w Polsce tak kompleksowa inicjatywa integrująca rozproszone zasoby relacji świadków historii. W gronie partnerów projektu „Narratio. Cyfrowe repozytorium historii mówionej” znalazł się Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego.
Inicjatywa Muzeum Historii Polski odpowiada na realny problem rozproszenia materiałów historii mówionej, które dziś funkcjonują w wielu instytucjach, w różnych formatach i bez jednolitych standardów opisu. „Narratio” ma połączyć te zasoby w jednym miejscu, zapewniając wysoki poziom merytoryczny i techniczny, a także ułatwiając dostęp do nagrań, metadanych i transkrypcji badaczom, nauczycielom, studentom oraz wszystkim zainteresowanym historią najnowszą.
Instytut Pileckiego w gronie partnerów
Ważną rolę w projekcie odgrywa Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego. To jeden z partnerów „Narratio”. Instytut, od lat zajmujący się dokumentowaniem doświadczeń XX wieku oraz badaniem losów ofiar totalitaryzmów, udostępni swoje zasoby archiwalne (nagrania audio-wideo) - 2 tysiące unikatowych relacji świadków historii, zakresie historii mówionej.
Pierwsze spotkanie
10 lutego 2026 r. odbyło spotkanie komisji ds. metadanych historii mówionej w Muzeum Historii Polski. Komisja jest głosem wielu środowisk zajmujących się historią mówioną. Instytut Pileckiego reprezentował Tomasz Gleb z Działu Historii Mówionej.
Drugie spotkanie
14 kwietnia odbyło się drugie, a zarazem ostatnie stacjonarne spotkanie komisji ekspertów pracującej nad standardami metadanych dla historii mówionej w ramach projektu „Narratio. Cyfrowe repozytorium historii mówionej”. Obrady miały bardzo owocny charakter i stanowiły istotny etap domykający prace komisji.
Podczas spotkania omawiano zarówno rekomendacje dotyczące tworzenia i opracowywania relacji historii mówionej, jak i szczegółowe założenia standardu metadanych, który wyznaczy jednolite zasady opisu nagrań. Wypracowane rozwiązania pozwolą na standaryzację danych oraz ich efektywne funkcjonowanie we wspólnych środowiskach cyfrowych — w szczególności w planowanym repozytorium oraz serwisie internetowym tworzonym w ramach projektu „Narratio”.
Zbliżające się zakończenie prac komisji stanowi ważny krok w kierunku uporządkowania i ujednolicenia praktyk archiwalnych, a także zapewnienia wysokiej jakości opisu i dostępności zasobów historii mówionej w skali ogólnopolskiej.
Powstanie nowoczesne i przyjazne narzędzie
Efektem projektu będzie udostępnienie ponad 7,3 tysiąca cyfrowych dokumentów, w tym nagrań audio i wideo oraz towarzyszących im opisów i transkrypcji. Powstająca platforma wykorzysta nowoczesne technologie, takie jak automatyczna transkrypcja, zaawansowane wyszukiwanie treści czy interfejsy API, a także umożliwi integrację z krajowymi i międzynarodowymi repozytoriami, w tym z Europeaną.
Jedna platforma dla wielu instytucji
„Narratio” ma stać się trwałą infrastrukturą otwartą na kolejne instytucje, które w przyszłości będą chciały udostępniać swoje zasoby historii mówionej. Dzięki współpracy Muzeum Historii Polski, Instytutu Pileckiego, Centrum Archiwistyki Społecznej oraz Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych projekt znacząco zwiększy dostępność cyfrowego dziedzictwa i stworzy nowe możliwości jego wykorzystania w badaniach, edukacji i działaniach kulturalnych.
Projekt „Narratio” otrzymał dofinansowanie w ramach programu Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy (FERC), w działaniu poświęconym cyfrowej dostępności i ponownemu wykorzystaniu informacji. Jego realizacja potrwa do końca 2028 roku, liderem przedsięwzięcia jest Muzeum Historii Polski, a partnerami: Centrum Archiwistyki Społecznej, Centralne Muzeum Jeńców Wojennych oraz Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego .
Celem projektu jest stworzenie jednolitej, ogólnopolskiej platformy cyfrowej, która umożliwi gromadzenie, ochronę i udostępnianie zasobów historii mówionej w nowoczesnej i spójnej formie.
Do pobrania
Zobacz także
- Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
Aktualności
Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
6 sierpnia – w 82. rocznicę Rzezi Woli, w Instytucie Pileckiego odbyło się siódme spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”. Debata poświęcona była jednemu z najbardziej bolesnych przykładów powojennej bezkarności – historii Heinza Reinefartha, byłego generała Waffen-SS i jednego z dowódców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione podczas tłumienia Powstania Warszawskiego, w tym masakrę ludności cywilnej na warszawskiej Woli.
- Obchody 82. rocznicy Rzezi Woli
Aktualności
Obchody 82. rocznicy Rzezi Woli
5 sierpnia 2026 roku odbyły się uroczystości upamiętniające 82. rocznicę Rzezi Woli. W wydarzeniu wzięło udział kierownictwo Instytutu Pileckiego.
- Rewolucja strachu i nadziei: Polskie społeczeństwo po II wojnie światowej
Aktualności
Rewolucja strachu i nadziei: Polskie społeczeństwo po II wojnie światowej
Zobacz zapis debaty pt. „Rewolucja strachu i nadziei – polskie społeczeństwo po II wojnie światowej” o życiu i nastrojach Polaków w latach 40. i 50. XX wieku.
- Hołd Bohaterom 1944 roku!
Aktualności
Hołd Bohaterom 1944 roku!
1 sierpnia, w sobotnie popołudnie, w rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego Dyrekcja Instytutu Pileckiego uczestniczyła w państwowych uroczystościach, które odbyły się przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej, nieopodal Sejmu RP oraz przy Pomniku Polegli Niepokonani na Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli.
- Instytut Pileckiego uczcił pamięć ofiar obozu zagłady w Treblince
Aktualności
Instytut Pileckiego uczcił pamięć ofiar obozu zagłady w Treblince
W niedzielę 2 sierpnia odbyły się obchody 83. rocznicy buntu więźniów w niemieckim nazistowskim obozie zagłady Treblinka II, zorganizowane przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma we współpracy z Muzeum Treblinka. W uroczystości upamiętniającej ofiary uczestniczył Łukasz Mieszkowski, Zastępca Dyrektora Instytutu Pileckiego ds. historii w przestrzeni publicznej.
- Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego
Aktualności
Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego
28 lipca w siedzibie Instytutu Pileckiego odbył się wernisaż wystawy prezentującej po raz pierwszy w Warszawie mało znane akwarele i rysunki dokumentujące Powstanie Warszawskie. Ich autorem był Walerian Bielecki ps. „Inżynier Jan” – żołnierz Zgrupowania „Krybar”, architekt i konstruktor słynnego samochodu pancernego „Kubuś”.
- Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi
Aktualności
Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi
Z okazji przypadającej 1 sierpnia rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego odbyło się spotkanie z Bohaterami tamtego zrywu.
- Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”
Aktualności
Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”
Czy można żyć tuż obok miejsca masowej zagłady i nie wiedzieć, co się dzieje? Co oznacza „wiedzieć” – widzieć, słyszeć, domyślać się, a może świadomie wypierać rzeczywistość? Wokół tych pytań koncentrowało się kolejne spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”, które odbyło się w siedzibie Instytucie Pileckiego.
- Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
Aktualności
Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
Druga konferencja naukowa z cyku ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w. – Polska na europejskim tle porównawczym (1919–1989)” zgromadziła przedstawicieli różnych dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych, reprezentujących wiele ośrodków badawczych z Polski i zagranicy.
- Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy
Aktualności
Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy
Ukraińska pamięć państwowa zabrnęła w ślepy zaułek, co podyktowane było nie do końca refleksyjnym podejściem do wybranych kart przeszłości własnego narodu. Niestety, jak zwykle w podobnych sytuacjach, kiedy historia zostaje zakładnikiem polityki, rachunek za to przyjdzie jednak zapłacić nie politykom, a państwu ukraińskiemu i jego społeczności – ocenił profesor Instytutu Pileckiego, dr. hab. Damian Markowski.
- Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego
Aktualności
Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego
Nakładem wydawnictwa Brill ukazała się monografia dr. Dominiki Uczkiewicz (Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami) pt. „Accountability for War Crimes in the Policy of the Polish Government-in-Exile. A Legal and Historical Analysis”, jako 85. tom serii Studies in the History of International Law (Legal History Library).
- LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]
Aktualności
LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]
11 lipca w amfiteatrze miejskim w Augustowie odbyło się widowisko muzyczne poświęcone ofiarom Obławy Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej. Wydarzenie połączyło muzykę, obraz oraz świadectwa rodzin i bliskich ofiar Obławy.