„Narratio” – nowe cyfrowe repozytorium historii mówionej. Instytut Pileckiego jednym z partnerów ogólnopolskiego projektu - Instytut Pileckiego
07.01.2026 (ŚR)
„Narratio” – nowe cyfrowe repozytorium historii mówionej. Instytut Pileckiego jednym z partnerów ogólnopolskiego projektu
To pierwsza w Polsce tak kompleksowa inicjatywa integrująca rozproszone zasoby relacji świadków historii. W gronie partnerów projektu „Narratio. Cyfrowe repozytorium historii mówionej” znalazł się Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego.
Inicjatywa Muzeum Historii Polski odpowiada na realny problem rozproszenia materiałów historii mówionej, które dziś funkcjonują w wielu instytucjach, w różnych formatach i bez jednolitych standardów opisu. „Narratio” ma połączyć te zasoby w jednym miejscu, zapewniając wysoki poziom merytoryczny i techniczny, a także ułatwiając dostęp do nagrań, metadanych i transkrypcji badaczom, nauczycielom, studentom oraz wszystkim zainteresowanym historią najnowszą.
Instytut Pileckiego w gronie partnerów
Ważną rolę w projekcie odgrywa Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego. To jeden z partnerów „Narratio”. Instytut, od lat zajmujący się dokumentowaniem doświadczeń XX wieku oraz badaniem losów ofiar totalitaryzmów, udostępni swoje zasoby archiwalne (nagrania audio-wideo) - 2 tysiące unikatowych relacji świadków historii, zakresie historii mówionej.
Pierwsze spotkanie
10 lutego 2026 r. odbyło spotkanie komisji ds. metadanych historii mówionej w Muzeum Historii Polski. Komisja jest głosem wielu środowisk zajmujących się historią mówioną. Instytut Pileckiego reprezentował Tomasz Gleb z Działu Historii Mówionej.
Drugie spotkanie
14 kwietnia odbyło się drugie, a zarazem ostatnie stacjonarne spotkanie komisji ekspertów pracującej nad standardami metadanych dla historii mówionej w ramach projektu „Narratio. Cyfrowe repozytorium historii mówionej”. Obrady miały bardzo owocny charakter i stanowiły istotny etap domykający prace komisji.
Podczas spotkania omawiano zarówno rekomendacje dotyczące tworzenia i opracowywania relacji historii mówionej, jak i szczegółowe założenia standardu metadanych, który wyznaczy jednolite zasady opisu nagrań. Wypracowane rozwiązania pozwolą na standaryzację danych oraz ich efektywne funkcjonowanie we wspólnych środowiskach cyfrowych — w szczególności w planowanym repozytorium oraz serwisie internetowym tworzonym w ramach projektu „Narratio”.
Zbliżające się zakończenie prac komisji stanowi ważny krok w kierunku uporządkowania i ujednolicenia praktyk archiwalnych, a także zapewnienia wysokiej jakości opisu i dostępności zasobów historii mówionej w skali ogólnopolskiej.
Powstanie nowoczesne i przyjazne narzędzie
Efektem projektu będzie udostępnienie ponad 7,3 tysiąca cyfrowych dokumentów, w tym nagrań audio i wideo oraz towarzyszących im opisów i transkrypcji. Powstająca platforma wykorzysta nowoczesne technologie, takie jak automatyczna transkrypcja, zaawansowane wyszukiwanie treści czy interfejsy API, a także umożliwi integrację z krajowymi i międzynarodowymi repozytoriami, w tym z Europeaną.
Jedna platforma dla wielu instytucji
„Narratio” ma stać się trwałą infrastrukturą otwartą na kolejne instytucje, które w przyszłości będą chciały udostępniać swoje zasoby historii mówionej. Dzięki współpracy Muzeum Historii Polski, Instytutu Pileckiego, Centrum Archiwistyki Społecznej oraz Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych projekt znacząco zwiększy dostępność cyfrowego dziedzictwa i stworzy nowe możliwości jego wykorzystania w badaniach, edukacji i działaniach kulturalnych.
Projekt „Narratio” otrzymał dofinansowanie w ramach programu Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy (FERC), w działaniu poświęconym cyfrowej dostępności i ponownemu wykorzystaniu informacji. Jego realizacja potrwa do końca 2028 roku, liderem przedsięwzięcia jest Muzeum Historii Polski, a partnerami: Centrum Archiwistyki Społecznej, Centralne Muzeum Jeńców Wojennych oraz Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego .
Celem projektu jest stworzenie jednolitej, ogólnopolskiej platformy cyfrowej, która umożliwi gromadzenie, ochronę i udostępnianie zasobów historii mówionej w nowoczesnej i spójnej formie.
Do pobrania
Zobacz także
- Wystawa SPLOTY Instytutu Pileckiego otwarta w Muzeum Architektury we Wrocławiu!
Aktualności
Wystawa SPLOTY Instytutu Pileckiego otwarta w Muzeum Architektury we Wrocławiu!
25 czerwca odbył się wernisaż wystawy „Sploty. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu” powstałej w ramach programu Exercising Modernity Instytutu Pileckiego w Berlinie. Ekspozycję będzie można oglądać do 4 października.
- Stanowisko Instytutu Pileckiego w sprawie publikacji Wirtualnej Polski
Aktualności
Stanowisko Instytutu Pileckiego w sprawie publikacji Wirtualnej Polski
Dotyczy artykułu pod redakcją Szymona Jadczaka opublikowanego na portalu Wirtualna Polska pt. „Pracował dla ludzi Putina, zatrudnił go instytut podległy polskiemu rządowi”.
- Martyna Wojtkowska z Instytutu Pileckiego laureatką Audionomia Award 2026
Aktualności
Martyna Wojtkowska z Instytutu Pileckiego laureatką Audionomia Award 2026
Martyna Wojtkowska została laureatką w kategorii Nadzieja Audionomii za audioserial „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” – wspólnego projektu Studia Reportażu i Instytutu Pileckiego.
- Relacja z debaty o Domu Polsko-Niemieckim [wideo] | Berlin w Warszawie
Aktualności
Relacja z debaty o Domu Polsko-Niemieckim [wideo] | Berlin w Warszawie
Jakie znaczenie będzie miał Dom Polsko-Niemiecki powstający w Berlinie? Czy stanie się miejscem upamiętnienia polskich ofiar II wojny światowej, przestrzenią dialogu i edukacji, a może symbolem zmiany w niemieckiej kulturze pamięci? O tych kwestiach dyskutowano podczas debaty „Dom Polsko-Niemiecki w Berlinie: pomnik, muzeum, centrum dialogu – wspólna pamięć czy spór o pamięć?”. Po dyskusji wystąpił Ola Błachno Oktet, prezentując utwory z albumu „Warschauer Strasse”.
- Relacja z debaty o Domu Polsko-Niemieckim [wideo] | Berlin w Warszawie
Aktualności
Relacja z debaty o Domu Polsko-Niemieckim [wideo] | Berlin w Warszawie
Jakie znaczenie będzie miał Dom Polsko-Niemiecki powstający w Berlinie? Czy stanie się miejscem upamiętnienia polskich ofiar II wojny światowej, przestrzenią dialogu i edukacji, a może symbolem zmiany w niemieckiej kulturze pamięci? O tych kwestiach dyskutowano 19 czerwca podczas debaty „Dom Polsko-Niemiecki w Berlinie: pomnik, muzeum, centrum dialogu – wspólna pamięć czy spór o pamięć?”.
- Czerwiec ’76 | Dr Paweł Sasanka
Aktualności
Czerwiec ’76 | Dr Paweł Sasanka
Czerwiec ’76 to historia rewolty robotniczej i brutalnych represji, ale także kolejny dowód na niereformowalność systemu komunistycznego. To historia ekipy Gierka i Jaroszewicza, która bała się powtórki krwawego scenariusza z Grudnia 1970 roku. Przygotowując podwyżki cen żywności, za wszelką cenę próbowali oni uniknąć błędów swoich poprzedników, a jednocześnie swoją arogancją sprowokowali kolejny masowy protest robotników. Paradoksalnie, uruchamiając machinę odwetu władza mimowolnie przyczyniła się do zainicjowania spontanicznej pomocy dla prześladowanych, która dała początek zorganizowanej opozycji. Po pięćdziesięciu latach, historia ta wciąż zasługuje na przypominanie i ponowne odczytywanie.
- Letnie rozmowy filmowe | Lato 2026 w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Aktualności
Letnie rozmowy filmowe | Lato 2026 w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Zapraszamy na pokazy filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego. W programie znalazły się m.in. historia odkrycia obrazu El Greca w Kosowie Lackim, opowieści o losach więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych, działalności rotmistrza Witolda Pileckiego, szlaku Armii Andersa, czy procesach norymberskich. Nie zabraknie także historii zwykłych ludzi, których odwaga, determinacja i wybory moralne na zawsze wpisały się w dzieje Polski.
- Komunikat
Aktualności
Komunikat
Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, jedyny udziałowiec spółki Pilecki Institute (USA), Inc., oświadcza, że Zarząd Spółki z dniem 18 czerwca 2026 r. powołał na tymczasowe stanowisko Prezesa Zarządu (CEO) spółki Pilecki Institute (USA), Inc. Jacka Fairweathera. Jego zadaniem będzie rozszerzenie strategii programowej związanej z misją statutową oddziału IP w Nowym Jorku.
- Hanna Radziejowska w „Die Welt”: „nowa polityka pamięci wymaga nowej Ostpolitik"
Aktualności
Hanna Radziejowska w „Die Welt”: „nowa polityka pamięci wymaga nowej Ostpolitik"
Hanna Radziejowska udzieliła wywiadu pt. „Der deutsche Blick nach Osten ist voller Erinnerungslücken” [tłum. „Niemieckie spojrzenie na Wschód jest pełne białych plam”] dla niemieckiego dziennika „Die Welt”. W rozmowie z Philippem Fritzem tłumaczy, dlaczego w Niemczech dochodzi dziś do prawdziwego przełomu w myśleniu o historii – i co ma z tym wspólnego Rosja.
- Swiatłana Cichanouska w Instytucie Pileckiego w Warszawie
Aktualności
Swiatłana Cichanouska w Instytucie Pileckiego w Warszawie
19 czerwca w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego odbyło się spotkanie dyrekcji Instytutu, w składzie p.o. dyrektora, Karol Madaj, p.o. zastępcy dyrektora ds. naukowych, Krystian Wiciarz oraz zastępca dyrektora ds. historii w przestrzeni publicznej, Łukasz Mieszkowski, z oficjalną delegacją białoruskiej opozycji demokratycznej na uchodźstwie pod przewodnictwem Swiatłany Cichanouskiej.
- O Stefanii Wilczyńskiej, jej wyborach i odpowiedzialności. Fotorelacja z wykładu dr Agnieszki Witkowskiej-Krych i koncertu harfowego
Aktualności
O Stefanii Wilczyńskiej, jej wyborach i odpowiedzialności. Fotorelacja z wykładu dr Agnieszki Witkowskiej-Krych i koncertu harfowego
Za nami kolejne spotkanie z cyklu „Blask i Ból”, które zgromadziło uczestników wokół niezwykłej historii i pięknej muzyki.
- [Wideo] Archiwa jako źródło danych dla nowych technologii – spotkanie z cyklu „Twierdza Archiwum”
Aktualności
[Wideo] Archiwa jako źródło danych dla nowych technologii – spotkanie z cyklu „Twierdza Archiwum”
Uczestnicy spotkania dyskutowali o szansach i zagrożeniach związanych z dostępem sztucznej inteligencji do zasobów archiwalnych. Rozmowa koncentrowała się wokół trzech kluczowych pojęć: pamięci, prawa i przyszłości.