„Narratio” – nowe cyfrowe repozytorium historii mówionej. Instytut Pileckiego jednym z partnerów ogólnopolskiego projektu - Instytut Pileckiego

To pierwsza w Polsce tak kompleksowa inicjatywa integrująca rozproszone zasoby relacji świadków historii. W gronie partnerów projektu „Narratio. Cyfrowe repozytorium historii mówionej” znalazł się Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego.

Inicjatywa Muzeum Historii Polski odpowiada na realny problem rozproszenia materiałów historii mówionej, które dziś funkcjonują w wielu instytucjach, w różnych formatach i bez jednolitych standardów opisu. „Narratio” ma połączyć te zasoby w jednym miejscu, zapewniając wysoki poziom merytoryczny i techniczny, a także ułatwiając dostęp do nagrań, metadanych i transkrypcji badaczom, nauczycielom, studentom oraz wszystkim zainteresowanym historią najnowszą.

Instytut Pileckiego w gronie partnerów

Ważną rolę w projekcie odgrywa Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego. To jeden z partnerów „Narratio”. Instytut, od lat zajmujący się dokumentowaniem doświadczeń XX wieku oraz badaniem losów ofiar totalitaryzmów, udostępni swoje zasoby archiwalne (nagrania audio-wideo) - 2 tysiące unikatowych relacji świadków historii,  zakresie historii mówionej.

Pierwsze spotkanie

10 lutego 2026 r. odbyło spotkanie komisji ds. metadanych historii mówionej w Muzeum Historii Polski. Komisja jest głosem wielu środowisk zajmujących się historią mówioną. Instytut Pileckiego reprezentował Tomasz Gleb z Działu Historii Mówionej.

Drugie spotkanie

14 kwietnia odbyło się drugie, a zarazem ostatnie stacjonarne spotkanie komisji ekspertów pracującej nad standardami metadanych dla historii mówionej w ramach projektu „Narratio. Cyfrowe repozytorium historii mówionej”. Obrady miały bardzo owocny charakter i stanowiły istotny etap domykający prace komisji.

Podczas spotkania omawiano zarówno rekomendacje dotyczące tworzenia i opracowywania relacji historii mówionej, jak i szczegółowe założenia standardu metadanych, który wyznaczy jednolite zasady opisu nagrań. Wypracowane rozwiązania pozwolą na standaryzację danych oraz ich efektywne funkcjonowanie we wspólnych środowiskach cyfrowych — w szczególności w planowanym repozytorium oraz serwisie internetowym tworzonym w ramach projektu „Narratio”.

Zbliżające się zakończenie prac komisji stanowi ważny krok w kierunku uporządkowania i ujednolicenia praktyk archiwalnych, a także zapewnienia wysokiej jakości opisu i dostępności zasobów historii mówionej w skali ogólnopolskiej.

Powstanie nowoczesne i przyjazne narzędzie

Efektem projektu będzie udostępnienie ponad 7,3 tysiąca cyfrowych dokumentów, w tym nagrań audio i wideo oraz towarzyszących im opisów i transkrypcji. Powstająca platforma wykorzysta nowoczesne technologie, takie jak automatyczna transkrypcja, zaawansowane wyszukiwanie treści czy interfejsy API, a także umożliwi integrację z krajowymi i międzynarodowymi repozytoriami, w tym z Europeaną.

Jedna platforma dla wielu instytucji

„Narratio” ma stać się trwałą infrastrukturą otwartą na kolejne instytucje, które w przyszłości będą chciały udostępniać swoje zasoby historii mówionej. Dzięki współpracy Muzeum Historii Polski, Instytutu Pileckiego, Centrum Archiwistyki Społecznej oraz Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych projekt znacząco zwiększy dostępność cyfrowego dziedzictwa i stworzy nowe możliwości jego wykorzystania w badaniach, edukacji i działaniach kulturalnych.

Projekt „Narratio” otrzymał dofinansowanie w ramach programu Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy (FERC), w działaniu poświęconym cyfrowej dostępności i ponownemu wykorzystaniu informacji. Jego realizacja potrwa do końca 2028 roku, liderem przedsięwzięcia jest Muzeum Historii Polski, a partnerami: Centrum Archiwistyki Społecznej, Centralne Muzeum Jeńców Wojennych oraz Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego .

Celem projektu jest stworzenie jednolitej, ogólnopolskiej platformy cyfrowej, która umożliwi gromadzenie, ochronę i udostępnianie zasobów historii mówionej w nowoczesnej i spójnej formie.

Więcej

Do pobrania