„Jedyną winą było to, że są kapłanami”. Prześladowania Kościoła katolickiego w okupowanej Warszawie | Karol Kalinowski, wstęp do: „Zapisy terroru”, t. 11 - Instytut Pileckiego
„Jedyną winą było to, że są kapłanami”. Prześladowania Kościoła katolickiego w okupowanej Warszawie | Karol Kalinowski, wstęp do: „Zapisy terroru”, t. 11
Wychodząc, widziałem w miejscu egzekucji stos niedopalonych zwłok, leżących tak, jak je zostawiłem – opowiadał o. Aleksander Kisiel przed Okręgową Komisją Badania Zbrodni Niemieckich.
W zeznaniach opowiada o masakrze w klasztorze jezuitów przy ul. Rakowieckiej. 2 sierpnia 1944 r. Niemcy zamordowali tam prawie 40 osób, w tym 8 ojców i 8 braci Towarzystwa Jezusowego. Zbrodnię przeżyło 5 osób w tym 4 zakonników, a pośród nich o. Kisiel.
Słyszałem od ludzi mieszkających w pobliżu naszego domu, iż jeden z SS-manów miał się wyrazić na zapytanie, co się stało z księżmi: „Ich werde jeden Priester niederschießen” [Zastrzelę każdego księdza] – zeznał o. Kisiel.
Jego świadectwo znalazło się, obok wielu innych, w 11. tomie serii Zapisy terroru, poświęconym losom duchownych oraz prześladowaniom Kościoła katolickiego w Warszawie w latach 1939–1944.
Zapisyterroru.pl
Wydany drukiem zbiór świadectw stanowi rezultat działalności Głównej Komisji Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce oraz jej prawnych następców; materiały te są obecnie przechowywane w Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej. Zeznania prezentowane w publikacji dostępne są w wersji elektronicznej w internetowej bazie Instytutu Pileckiego Zapisyterroru.pl, gdzie można przeczytać w całości relację o. Aleksandra Kisiela (zeznanie o. Aleksandra Kisiela).
„Jedyną winą było to, że są kapłanami”
– Lektura zeznań złożonych przed Główną Komisją pozostawia wstrząsające wrażenie – pisze we wstępie autor opracowania Karol Kalinowski z Instytutu Pileckiego – Świadectwa te są źródłami historycznymi o wyjątkowej wartości, ponieważ nierzadko są jedynymi relacjami na temat poszczególnych zdarzeń powstania warszawskiego dokumentującymi indywidualne losy ofiar. Jakże zrozumiała staje się wobec tego teza, że spisy męczenników, będące zestawieniami statystycznymi, nabierają pełnego sensu w zestawieniu z indywidualnymi historiami konkretnych osób, zawłaszcza jeśli są opowiedziane głosami świadków i uczestników wydarzeń. Warto, także dzięki publikowanym tu świadectwom, przywoływać historie tych osób, by trafiły do szerszej świadomości, tym bardziej że wielu z tych kapłanów okazało się prawdziwymi bohaterami, wiernymi do końca Bogu i ojczyźnie. Wiele relacji daje wręcz bezcenną możliwość obserwowania totalitarnej machiny śmierci z perspektywy osób, które ucierpiały podczas II wojny światowej. Ogromną wartością jest także ukazanie atmosfery okupacyjnej rzeczywistości, w której dominowały śmierć i strach, ale istniał również opór i wola życia narodu polskiego”.
Na dole strony do pobrania pełna wersja wprowadzenia.
Zobacz także
- Sala 600. Świadkowie Norymbergii
Aktualności
Sala 600. Świadkowie Norymbergii
Osiemdziesiąt lat po rozpoczęciu procesów norymberskich, audioserial „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” kieruje uwagę na tych, którzy stali na marginesie historii.
- Nowość | Zapisy terroru, t. 11. Represje niemieckie wobec Kościoła katolickiego w Warszawie 1939–1944
Aktualności
Nowość | Zapisy terroru, t. 11. Represje niemieckie wobec Kościoła katolickiego w Warszawie 1939–1944
Najnowszy tom serii Zapisy Terroru przybliża świadectwa duchownych pod okupacją niemiecką.
- Nowość | Korespondencja Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie, t. III. 1943
Aktualności
Nowość | Korespondencja Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie, t. III. 1943
Do rąk czytelników trafia trzeci tom edycji źródłowej obejmującej depesze Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie, ukazujący zaangażowania placówki oraz różnorodnych form pomocy niesionej przez nią w czasie II wojny światowej.
- 82. rocznica zamordowania Leokadii Piątkowskiej. To jedna z „Zawołanych po imieniu”
Aktualności
82. rocznica zamordowania Leokadii Piątkowskiej. To jedna z „Zawołanych po imieniu”
82 lata temu, 27 stycznia 1944 roku Niemcy zamordowali Leokadię Piątkowską. Kobieta zginęła za pomoc okazaną Żydom w czasie okupacji. 26 października 2021 roku Instytut Pileckiego uhonorował Leokadię Piątkowską w ramach programu „Zawołani po imieniu”.
- „Przeżyłam, bo miałam obowiązek" | Spotkanie upamiętniające rocznicę wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau
Aktualności
„Przeżyłam, bo miałam obowiązek" | Spotkanie upamiętniające rocznicę wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau
– Jak tylko w nocy mi jest zimno, trochę się odkryję, to od razu śni mi się, że idę tym marszem i jest 20 stopni mrozu – wspominała pani Janina Iwańska była więźniarka obozów Auschwitz-Birkenau, Ravensbrück i Neustadt-Glewe.
- Instytut Pileckiego ma nową Radę Naukową
Aktualności
Instytut Pileckiego ma nową Radę Naukową
Została ona powołana zgodnie z obowiązującą Ustawą z dnia 9 listopada 2017 r. o Instytucie Solidarności i Męstwa imienia Witolda Pileckiego oraz Statutem Instytutu.
- Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Wydarzenia w Instytucie Pileckiego
Aktualności
Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Wydarzenia w Instytucie Pileckiego
27 stycznia przypada 81. rocznica wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau. Instytut Pileckiego przygotował w dniach 24-28 stycznia szereg wydarzeń w Warszawie i Berlinie.
- Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945. Nowość wydawnicza Instytutu Pileckiego
Aktualności
Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945. Nowość wydawnicza Instytutu Pileckiego
Najważniejsze aspekty gospodarcze w okupowanej Polsce i w pierwszych miesiącach po zakończeniu wojny prezentuje najnowsza publikacja Instytutu Pileckiego „Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945”.
- Projekt Domu Pamięci Obławy Augustowskiej z szansą na prestiżową nagrodę. Trwa głosowanie
Aktualności
Projekt Domu Pamięci Obławy Augustowskiej z szansą na prestiżową nagrodę. Trwa głosowanie
Siedziba Instytutu Pileckiego w Augustowie może zdobyć nagrodę główną World Architecture Festival. Realizacja pracowni projektowej Tremend jest w finale prestiżowego konkursu. Głosować można do 31 stycznia.
- Rocznica zabójstwa Aleksandry i Hieronima Skłodowskich. Przypomina o nich program „Zawołani po imieniu”
Aktualności
Rocznica zabójstwa Aleksandry i Hieronima Skłodowskich. Przypomina o nich program „Zawołani po imieniu”
Mijają 82 lata od dokonania zbrodni na Aleksandrze i Hieronimie Skłodowskich. Zamordowali ich niemieccy żandarmi 20 stycznia 1944 roku za pomoc Żydom.
- PORTRETY | Adam Bałdych Quintet
Aktualności
PORTRETY | Adam Bałdych Quintet
„Portrety” to poruszająca opowieść dźwiękiem, w której jazz spotyka się z historią, a indywidualne losy splatają się z doświadczeniem zbiorowym.
- Otwarte konsultacje w Bibliotece IP | Ferie zimowe z Instytutem Pileckiego
Aktualności
Otwarte konsultacje w Bibliotece IP | Ferie zimowe z Instytutem Pileckiego
Wszystkich spędzających ferie zimowe w Warszawie zapraszamy na otwarte konsultacje do Biblioteki Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 w Warszawie.