Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego - Instytut Pileckiego

Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego nawiązał oficjalną współpracę z Międzynarodowym Centrum Badań nad Procesami o Zbrodnie Wojenne (International Centre for War Crimes Trials, ICWC) przy Uniwersytecie Philippsa w Marburgu.

Porozumienie zostało podpisane przez prof. Stefanie Bock, dyrektor ICWC oraz Karola Madaja, p.o.  dyrektora ds. naukowych w Instytucie Pileckiego.

Profesor Stefanie Bock uczestniczy w dwudniowej konferencji "The Roots of Crimes against Humanity: Bridging the Normative Gap" organizowanej we współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych.

Partnerstwo dotyczy współpracy przy projekcie badawczym „Zbrodnie (nie)osądzone. Organy ścigania i wymiar sprawiedliwości Republiki Federalnej Niemiec wobec zbrodni niemieckich w Polsce (1939–1945)”, realizowanym w Instytucie Pileckiego przez międzynarodowy zespół badawczy w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki (NPRH/F/SN/0038/2024/13).

– Jesteśmy zaszczyceni możliwością rozwoju badań i współpracą z Uniwersytetem w Marburgu, Centrum Badań ICWC, która jest wiodącą niemiecką instytucją dokumentującą i badająca zbrodnie sprawców zbrodni międzynarodowych. – podkreśla dr Krystian Wiciarz, p.o. zastępcy dyrektora ds. naukowych w Instytucie Pileckiego. – Planujemy między innymi wymianę doświadczeń w zakresie dokumentowania i badania historii zbrodni międzynarodowych, wzajemne wsparcie badań i umiędzynarodowienie dorobku polskich badaczy. Umowa wpisuje się w szerszą strategię Instytutu Pileckiego, którego misją jest prowadzenie badań i pobudzanie dyskusji publicznej na temat totalitaryzmów i rozliczeń sprawców systemowej przemocy. – podkreśla dyrektor.

Partnerstwo z ośrodkiem w Marburgu obejmuje:

• Wymianę wiedzy i doradztwo: Wspólne seminaria oraz konsultacje naukowe dotyczące merytorycznych aspektów badań.
• Wsparcie kwerend: Wzajemna pomoc w dostępie do zasobów archiwalnych obu ośrodków w Polsce i Niemczech.
• Digitalizację i bazy danych: Wykorzystanie doświadczenia ICWC w tworzeniu nowoczesnych, internetowych baz danych oraz udostępnianiu źródeł online.

O projekcie: „Zbrodnie (nie)osądzone”

Projekt „Zbrodnie (nie)osądzone. Organy ścigania i wymiar sprawiedliwości Republiki Federalnej Niemiec wobec zbrodni niemieckich w Polsce (1939–1945)”, realizowany jest przez polsko-niemiecki zespół badawczy i analizuje stosunek organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości RFN do zbrodni popełnionych w okupowanej Polsce (1939–1945).

Głównym celem jest zbadanie przyczyn nieskuteczności sądownictwa RFN i systemowej bezkarności sprawców oraz przybliżenie perspektywy polskich świadków, utrwalonej w materiałach dowodowych wykorzystywanych w postępowaniach karnych. Temat ten pozostaje słabo obecny w polskiej literaturze, a w badaniach niemieckich kwestia polskich ofiar znajduje się poza głównym nurtem.

Efektem projektu będzie seria publikacji, które wypełnią tę lukę, łącząc polskie i niemieckie zasoby archiwalne z nowoczesną wiedzą o historii i pamięci II wojny światowej oraz o rozliczeniach zbrodni tego okresu.

Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu "Narodowy Program Rozwoju Humanistyki".

O International Centre for War Crimes Trials (ICWC)

ICWC działa od 2003 roku jako ośrodek badawczy przy Uniwersytecie Philippsaw Marburgu (kontynuując projekt pilotażowy rozpoczęty w 2000 roku w Instytucie Historii Prawa Maxa Plancka we Frankfurcie).

Centrum od ponad dwóch dekad współtworzy międzynarodowy dyskurs naukowy dotyczący dokumentacji i rozliczeń zbrodni międzynarodowych. ICWC realizuje specjalistyczne projekty edukacyjne i badawcze, takie jak  "Limits of Military Force", czy "Gender in International Criminal Law". Ośrodek aktywnie wspiera również rozwój młodej kadry naukowej, sprawując opiekę merytoryczną nad licznymi projektami doktorskimi.

Działalność ICWC skupia się na:

• Prawie karnym i sprawiedliwości okresu przejściowego: Badania nad międzynarodowym prawem karnym w szerokim kontekście transitional justice.
• Dokumentacji procesów: Gromadzenie i badanie akt historycznych procesów o zbrodnie wojenne, mających miejsce od zakończenia II wojny światowej.
• Archiwizacji i cyfryzacji: Dzięki współpracy z archiwami z całego świata, ICWC udostępnia bogatą bazę źródłową, w tym dokumentację Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze oraz innych trybunałów międzynarodowych.

Międzynarodowa, dwudniowa konferencja „The Roots of Crimes against Humanity: Bridging the Normative Gap”, odbywająca się obecnie w Instytucie Pileckiego i organizowana we współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych, stała się okazją do spotkania Dyrekcji Instytutu z prof. Stefanie Bock, Dyrektorką International Centre for War Crimes Trials w Marburgu.