Instytut Pileckiego uczcił pamięć ofiar obozu zagłady w Treblince - Instytut Pileckiego

83. rocznica buntu więźniów KL Treblinka

03.08.2026 (PN)

Instytut Pileckiego uczcił pamięć ofiar obozu zagłady w Treblince

W niedzielę 2 sierpnia odbyły się obchody 83. rocznicy buntu więźniów w niemieckim nazistowskim obozie zagłady Treblinka II, zorganizowane przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma we współpracy z Muzeum Treblinka. W uroczystości upamiętniającej ofiary uczestniczył Łukasz Mieszkowski, Zastępca Dyrektora Instytutu Pileckiego ds. historii w przestrzeni publicznej.

Bunt więźniów wybuchł 2 sierpnia 1943 roku tuż przed godziną 16:00. Spośród około 840 osób przebywających wówczas w obozie, walkę podjęła zdecydowana większość. Do zrywu nie przyłączyło się 105 skrajnie wyczerpanych fizycznie i psychicznie więźniów, którzy utracili siły do podjęcia oporu.

zdjęcie wykonane przez Franciszka Ząbeckiego, zawiadowcę stacji Treblinka
zdjęcie wykonane przez Franciszka Ząbeckiego, zawiadowcę stacji Treblinka

Uroczystość otworzył dyrektor ŻIH dr Michał Trębacz, podkreślając, że coroczna obecność w Treblince jest sprzeciwem wobec fizycznej eksterminacji Żydów oraz próbom zniszczenia pamięci o nich. Głos zabrała również Ada Willenberg, ocalała z Holokaustu wdowa po Samuelu Willenbergu – uczestniku buntu, a także Marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska, która zwróciła uwagę na rolę przekazywania historii kolejnym pokoleniom oraz znaczenie powstającego nowego pawilonu muzealnego.

Ada Willenberg, ocalała z Holokaustu wdowa po Samuelu Willenbergu
Fot. Andrzej Stawiński

W obchodach wzięli udział liczni przedstawiciele władz państwowych, samorządowych oraz instytucji kultury, w tym m.in. Władysław Teofil Bartoszewski (Sekretarz Stanu w MSZ), Tomasz Szturo (doradca społeczny Prezydenta RP Karola Nawrockiego), Adam Siwek (Dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN), dyplomaci reprezentujący m.in. Niemcy, Izrael, Wielką Brytanię, Serbię, Słowację, Bułgarię i Włochy, a także przedstawiciele rodzin Sprawiedliwych wśród Narodów Świata i organizacji kombatanckich.

w obchodach wzięli udział liczni przedstawiciele władz państwowych
Fot. Andrzej Stawiński

Istotnym punktem tegorocznych obchodów było pierwsze symboliczne odczytanie nazwisk 92 ofiar obozu zagłady z inicjatywy Fundacji Pamięć Treblinki. Program uroczystości objął także modlitwę międzyreligijną prowadzoną przez Naczelnego Rabina Polski Michaela Schudricha, s. Katarzynę Kowalską, pastorkę Halinę Radacz oraz ihumena Dionizego Awksietijuka, a także utwór muzyczny „The blessing nigun” w wykonaniu Andrzeja Cieplińskiego i Piotra Przedbory.

Wykonanie utworu muzycznego „The blessing nigun” w wykonaniu Andrzeja Cieplińskiego i Piotra Przedbory
Fot. Andrzej Stawiński

Wydarzenie zwieńczyła ceremonia składania wieńców pod pomnikiem centralnym. Kwiaty od Instytutu Pileckiego złożył tam także wicedyrektor Łukasz Mieszkowski.

wicedyrektor Łukasz Mieszkowski
fot. Katarzyna Kaczorowska/ Muzeum Treblinka

Zobacz także