„Instytut Pileckiego bierze pod lupę niemieckie podręczniki do historii” | Marek Kozubal w „Rzeczpospolitej” - Instytut Pileckiego
01.06.2026 (PN)
„Instytut Pileckiego bierze pod lupę niemieckie podręczniki do historii” | Marek Kozubal w „Rzeczpospolitej”
Jaką opowieść o Polsce otrzymują młodzi Niemcy: od tragicznego roku 1939 i brutalnej okupacji, przez dylematy granic, aż po współczesne problemy? Co dla niemieckiego odbiorcy jest oczywistością, a w Polsce wciąż budzi sprzeciw lub poczucie zniekształcenia historii? - Marek Kozubal zaprasza na kolejną debatę "Berlin w Warszawie" na łamach "Rzeczpospolitej".
Jak podkreśla Marek Kozubal wydarzenie ma na celu analizę narracji historycznych funkcjonujących w niemieckiej edukacji oraz ocenę, jak opisywane są w nich kluczowe wydarzenia z dziejów Polski i relacji polsko-niemieckich. Zauważa, że do dyskusji zaproszono historyków, badaczy edukacji i ekspertów zajmujących się kulturą pamięci, którzy będą rozmawiać o różnicach w postrzeganiu historii po obu stronach granicy oraz o roli podręczników i instytucji edukacyjnych w kształtowaniu świadomości historycznej młodego pokolenia.
Cały artykuł na stronach Rzeczpospolitej.
Berlin w Warszawie
Instytut Pileckiego organizuje w 2026 roku cykl spotkań pod nazwą „Berlin w Warszawie”. Celem przedsięwzięcia jest wprowadzenie do polskiej przestrzeni dyskusyjnej aktualnych debat publicznych z Niemiec związanych z pamięcią, historią i polityką. Spotkania będą odbywać się raz w miesiącu, w warszawskiej siedzibie Instytutu, przy ulicy Siennej 82. Wśród zaproszonych gości m.in. eksperci, publicyści i naukowcy niemieccy. Wstęp na wydarzenia jest bezpłatny.
„Berlin w Warszawie” to platforma dialogu, której zadaniem jest przybliżanie polskiej publiczności najważniejszych niemieckich dyskusji o historii i polityce. Projekt konfrontuje niemieckie narracje z polską wrażliwością, tworząc przestrzeń do szczerej rozmowy nawet w sprawach, w których obie strony głęboko się różnią.
Harmonogram spotkań „Berlin w Warszawie” (2026-2027)
1. Inauguracja cyklu: Niemcy o Polsce: wyobrażenia, pamięć i „białe plamy”
Data: 26 lutego 2026 r.
2. Zadośćuczynienie, odszkodowania, reparacje: co jest realne, co jest symboliczne?
Data: 19 marca 2026 r.
3. Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście: między odpowiedzialnością jednostkową a niebezpieczeństwem uogólnień.
Data: 23 kwietnia 2026 r.
4. Czego Niemcy uczą się o polskiej historii? Podręczniki pod lupą
Data: 28 maja 2026 r.
5. Dom Polsko-Niemiecki w Berlinie: pomnik, muzeum, centrum dialogu – i czyje oczekiwania?
Data: 19 czerwca 2026 r.
6. Długi cień II wojny światowej – pokaz filmu i dyskusja
Data: 23 lipca 2026 r.
7. CASE STUDY: Sprawa Reinefartha: Wola 1944 i bezkarność w RFN
Data: 6 sierpnia 2026 r.
8. Powstanie Warszawskie i niemiecka pamięć o okupacji: dlaczego terror w Polsce bywa w Niemczech „nieobecny”?
Data: 24 września 2026 r.
9. „Das Versagen”: Niemcy, Rosja i cena złudzeń
Data: 9 października 2026 r.
10. Czy alianci powinni zbombardować Auschwitz? Spór o (nie)działanie
Data: 26 listopada 2026 r.
11. Bezpieczeństwo ponad granicami: polska geografia, niemiecka Zeitenwende
Data: 10 grudnia 2026 r.
12. Finał sezonu: Przyszłość niemieckiej Erinnerungskultur: czy kultura pamięci się kończy, czy tylko zmienia?
Data: 21 stycznia 2027 r.
Patronat medialny Rzeczpospolita oraz rp.pl
Zobacz także
- Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego
Aktualności
Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego
28 lipca w siedzibie Instytutu Pileckiego odbył się wernisaż wystawy prezentującej po raz pierwszy w Warszawie mało znane akwarele i rysunki dokumentujące Powstanie Warszawskie. Ich autorem był Walerian Bielecki ps. „Inżynier Jan” – żołnierz Zgrupowania „Krybar”, architekt i konstruktor słynnego samochodu pancernego „Kubuś”.
- Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi
Aktualności
Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi
Z okazji przypadającej 1 sierpnia rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego odbyło się spotkanie z Bohaterami tamtego zrywu.
- Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”
Aktualności
Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”
Czy można żyć tuż obok miejsca masowej zagłady i nie wiedzieć, co się dzieje? Co oznacza „wiedzieć” – widzieć, słyszeć, domyślać się, a może świadomie wypierać rzeczywistość? Wokół tych pytań koncentrowało się kolejne spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”, które odbyło się w siedzibie Instytucie Pileckiego.
- Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
Aktualności
Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
Druga konferencja naukowa z cyku ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w. – Polska na europejskim tle porównawczym (1919–1989)” zgromadziła przedstawicieli różnych dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych, reprezentujących wiele ośrodków badawczych z Polski i zagranicy.
- Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy
Aktualności
Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy
Ukraińska pamięć państwowa zabrnęła w ślepy zaułek, co podyktowane było nie do końca refleksyjnym podejściem do wybranych kart przeszłości własnego narodu. Niestety, jak zwykle w podobnych sytuacjach, kiedy historia zostaje zakładnikiem polityki, rachunek za to przyjdzie jednak zapłacić nie politykom, a państwu ukraińskiemu i jego społeczności – ocenił profesor Instytutu Pileckiego, dr. hab. Damian Markowski.
- Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego
Aktualności
Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego
Nakładem wydawnictwa Brill ukazała się monografia dr. Dominiki Uczkiewicz (Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami) pt. „Accountability for War Crimes in the Policy of the Polish Government-in-Exile. A Legal and Historical Analysis”, jako 85. tom serii Studies in the History of International Law (Legal History Library).
- LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]
Aktualności
LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]
11 lipca w amfiteatrze miejskim w Augustowie odbyło się widowisko muzyczne poświęcone ofiarom Obławy Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej. Wydarzenie połączyło muzykę, obraz oraz świadectwa rodzin i bliskich ofiar Obławy.
- Lipiec w Instytucie Pileckiego | Kalendarz wydarzeń
Aktualności
Lipiec w Instytucie Pileckiego | Kalendarz wydarzeń
Zapraszamy do zapoznania się z kalendarzem wydarzeń Instytutu Pileckiego na lipiec 2026. W programie znalazły się debaty, konferencje naukowe, pokazy filmowe, spotkania z twórcami i historykami, wystawy, wydarzenia edukacyjne oraz obchody 81. rocznicy Obławy Augustowskiej. Szczegółowy harmonogram poniżej.
- 12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Aktualności
12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
12 lipca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. W tym dniu 81 lat temu, 12 lipca 1945 r., trzy miesiące po zakończeniu II wojny światowej, rozpoczęła się Obława Augustowska.
- Zbrodnia Wołyńska: Instytut Pileckiego i jego działalność naukowo-badawcza
Aktualności
Zbrodnia Wołyńska: Instytut Pileckiego i jego działalność naukowo-badawcza
W niedzielę 11 lipca 1943 roku oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii stanowiącej zbrojne ramię Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (frakcji Stepana Bandery) – radykalnej faszystowskiej organizacji stawiającej sobie za cel budowę niepodległego państwa ukraińskiego pozbawionego mniejszości narodowych, zaatakowały w ramach skoordynowanej akcji niemal sto polskich osiedli na terenie okupowanego przez Niemców województwa wołyńskiego Rzeczypospolitej Polskiej.
- Oświadczenie | Instytut Pileckiego w Nowym Jorku
Aktualności
Oświadczenie | Instytut Pileckiego w Nowym Jorku
W związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej informacjami dotyczącymi działalności oddziału Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku, przedstawiamy fakty i okoliczności wymagające wyjaśnienia.
- „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” – premiera drugiego odcinka i spotkanie z twórcami
Aktualności
„Sala 600. Świadkowie Norymbergi” – premiera drugiego odcinka i spotkanie z twórcami
W środę 8 lipca w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej odbył się przedpremierowy odsłuch drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”, a następnie rozmowa z twórcami projektu — Martyną Wojtkowską i Bartoszem Pankiem. Spotkanie, prowadzone przez Bartosza Świerkowskiego, poświęcone było postaci Seweryny Szmaglewskiej, roli kobiecych świadectw w dokumentowaniu zbrodni wojennych, pracy z archiwami oraz specyfice opowiadania historii za pomocą dźwięku.