Historia w negatywie | Cykl filmowy - Instytut Pileckiego

20.02.2026 (PT)

Historia w negatywie | Cykl filmowy

Cykl filmowy „Historia w negatywie” wyrasta bezpośrednio z jego misji badania i opowiadania o doświadczeniach XX wieku, szczególnie tych związanych z totalitaryzmami i przemocą wobec jednostki.

Inauguracja cyklu – pokaz filmu „Dzieci Teheranu” 18 lutego 2026 r. w Instytucie Pileckiego w Warszawie

Spotkania z cyklu „Historia w negatywie” to propozycja dla widzów, którzy chcą poznawać historię poza najbardziej znanymi tytułami i utartymi narracjami, poprzez filmy rzadko obecne w polskim obiegu kultury.

O doborze filmów decyduje przede wszystkim ich tematyka. Są to opowieści o pamięci, odpowiedzialności, oporze, konformizmie i moralnych wyborach podejmowanych w czasach granicznych. Często przywołują historie zapomniane, przemilczane lub przedstawione z perspektywy, która dotąd nie miała szansy wybrzmieć w Polsce.

Kino, które trafia do Polski po raz pierwszy

Wiele z tych filmów nie było pokazywanych szerokiej publiczności, a część nie doczekała się wcześniej polskiej premiery. Wybrane do cyklu filmy to także obrazy nagradzane i wyróżniane w polskich oraz zagranicznych konkursach i na festiwalach filmowych, co potwierdza ich wysoki poziom artystyczny i znaczenie w międzynarodowym obiegu kina.

Ważnym elementem cyklu jest praca translatorska Instytutu. W wielu przypadkach to właśnie na potrzeby tych pokazów po raz pierwszy powstają polskie napisy. Dzięki temu widzowie otrzymują dostęp do kina, które dotąd pozostawało poza ich zasięgiem językowym i kulturowym.

Nie tylko przegląd filmowy

Każdej projekcji, raz w miesiącu towarzyszyć będzie rozmowa z ekspertem naukowym zajmującym się tematyką poruszaną w danym filmie. Spotkania te pomagą lepiej zrozumieć historyczny i społeczny kontekst prezentowanych obrazów oraz pogłębić refleksję nad ich znaczeniem, zarówno w czasie ich powstania, jak i dziś.

Cykl nie jest jedynie przeglądem filmowym. To zaproszenie do uważnego oglądania i namysłu nad historią, która wciąż kształtuje nasze myślenie o świecie, odpowiedzialności i pamięci. Filmy stają się punktem wyjścia do rozmowy, zadawania pytań i mierzenia się z trudnym dziedzictwem przeszłości.

Inauguracja cyklu – pokaz filmu „Dzieci Teheranu” 18 lutego 2026 r. w Instytucie Pileckiego w Warszawie

Daty pokazów (godz. 18.00):

  • 8 lutego 2026 – Dzieci Teheranu (2007)

  • 5 marca 2026 – Rachwałowa (2024)

  • 15 kwietnia 2026 – UnBroken (2025)

  • 20 maja 2026 – Raport z Auschwitz (2021)

  • 24 czerwca 2026 – Warchoły (2021)

Lipiec – przerwa wakacyjna

  • 26 sierpnia 2026 – Rozliczenia (2022)

  • 16 września 2026 – Cień komendanta (2024)

 

Zobacz także

  • Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego
    Wernisaż wystawy, kobieta stojąca tyłem do kadru przygląda się akwareli.

    Aktualności

    Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego

    28 lipca w siedzibie Instytutu Pileckiego odbył się wernisaż wystawy prezentującej po raz pierwszy w Warszawie mało znane akwarele i rysunki dokumentujące Powstanie Warszawskie. Ich autorem był Walerian Bielecki ps. „Inżynier Jan” – żołnierz Zgrupowania „Krybar”, architekt i konstruktor słynnego samochodu pancernego „Kubuś”.

  • Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi

    Aktualności

    Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi

    Z okazji przypadającej 1 sierpnia rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego odbyło się spotkanie z Bohaterami tamtego zrywu.

  • Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”

    Aktualności

    Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”

    Czy można żyć tuż obok miejsca masowej zagłady i nie wiedzieć, co się dzieje? Co oznacza „wiedzieć” – widzieć, słyszeć, domyślać się, a może świadomie wypierać rzeczywistość? Wokół tych pytań koncentrowało się kolejne spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”, które odbyło się w siedzibie Instytucie Pileckiego.

  • Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
    Czworo prelegentów podczas sesji pytań i odpowiedzi. Od lewej: uczestnik w skórzanej kurtce odpowiada do mikrofonu. Obok siedzi prelegent w okularach, koszuli w delikatną kratkę i beżowych spodniach. Dalej prelegentka w białym komplecie trzymająca program konferencji oraz uczestniczka w granatowej marynarce. Na stoliku przed nimi butelki wody, szklanki i niebieska teczka na materiały konferencyjne.

    Aktualności

    Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]

    Druga konferencja naukowa z cyku ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w. – Polska na europejskim tle porównawczym (1919–1989)” zgromadziła przedstawicieli różnych dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych, reprezentujących wiele ośrodków badawczych z Polski i zagranicy.

  • Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy
    Damian Markowski, profesor Instytutu Pileckiego, Fot. Muzeum Kresów w Lubaczowie

    Aktualności

    Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy

    Ukraińska pamięć państwowa zabrnęła w ślepy zaułek, co podyktowane było nie do końca refleksyjnym podejściem do wybranych kart przeszłości własnego narodu. Niestety, jak zwykle w podobnych sytuacjach, kiedy historia zostaje zakładnikiem polityki, rachunek za to przyjdzie jednak zapłacić nie politykom, a państwu ukraińskiemu i jego społeczności – ocenił profesor Instytutu Pileckiego, dr. hab. Damian Markowski.

  • Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego
    Nakładem wydawnictwa Brill ukazała się monografia dr Dominiki Uczkiewicz (Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami) pt. „Accountability for War Crimes in the Policy of the Polish Government-in-Exile. A Legal and Historical Analysis”, jako 85. tom serii Studies in the History of International Law (Legal History Library).

    Aktualności

    Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego

    Nakładem wydawnictwa Brill ukazała się monografia dr. Dominiki Uczkiewicz (Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami) pt. „Accountability for War Crimes in the Policy of the Polish Government-in-Exile. A Legal and Historical Analysis”, jako 85. tom serii Studies in the History of International Law (Legal History Library).

  • LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]

    Aktualności

    LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]

    11 lipca w amfiteatrze miejskim w Augustowie odbyło się widowisko muzyczne poświęcone ofiarom Obławy Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej. Wydarzenie połączyło muzykę, obraz oraz świadectwa rodzin i bliskich ofiar Obławy.

  • Lipiec w Instytucie Pileckiego | Kalendarz wydarzeń
    Kalendarz w z wydarzeniami w Lipcu w Instytucie Pileckiego.

    Aktualności

    Lipiec w Instytucie Pileckiego | Kalendarz wydarzeń

    Zapraszamy do zapoznania się z kalendarzem wydarzeń Instytutu Pileckiego na lipiec 2026. W programie znalazły się debaty, konferencje naukowe, pokazy filmowe, spotkania z twórcami i historykami, wystawy, wydarzenia edukacyjne oraz obchody 81. rocznicy Obławy Augustowskiej. Szczegółowy harmonogram poniżej.

  • 12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
    Pomnik poświęcony ofiarom Obławy Augustowskiej z napisem „LIPCOWI”, przed którym złożono liczne wieńce i wiązanki kwiatów w biało-czerwonych barwach. Po obu stronach pomnika stoją żołnierze pełniący wartę honorową.

    Aktualności

    12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

    12 lipca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. W tym dniu 81 lat temu, 12 lipca 1945 r., trzy miesiące po zakończeniu II wojny światowej, rozpoczęła się Obława Augustowska.

  • Zbrodnia Wołyńska: Instytut Pileckiego i jego działalność naukowo-badawcza
    Portrety Ukraińców odznaczonych Medalem Virtus et Fraternitas

    Aktualności

    Zbrodnia Wołyńska: Instytut Pileckiego i jego działalność naukowo-badawcza

    W niedzielę 11 lipca 1943 roku oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii stanowiącej zbrojne ramię Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (frakcji Stepana Bandery) – radykalnej faszystowskiej organizacji stawiającej sobie za cel budowę niepodległego państwa ukraińskiego pozbawionego mniejszości narodowych, zaatakowały w ramach skoordynowanej akcji niemal sto polskich osiedli na terenie okupowanego przez Niemców województwa wołyńskiego Rzeczypospolitej Polskiej.

  • Oświadczenie | Instytut Pileckiego w Nowym Jorku

    Aktualności

    Oświadczenie | Instytut Pileckiego w Nowym Jorku

    W związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej informacjami dotyczącymi działalności oddziału Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku, przedstawiamy fakty i okoliczności wymagające wyjaśnienia.

  • „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” – premiera drugiego odcinka i spotkanie z twórcami

    Aktualności

    „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” – premiera drugiego odcinka i spotkanie z twórcami

    W środę 8 lipca w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej odbył się przedpremierowy odsłuch drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”, a następnie rozmowa z twórcami projektu — Martyną Wojtkowską i Bartoszem Pankiem. Spotkanie, prowadzone przez Bartosza Świerkowskiego, poświęcone było postaci Seweryny Szmaglewskiej, roli kobiecych świadectw w dokumentowaniu zbrodni wojennych, pracy z archiwami oraz specyfice opowiadania historii za pomocą dźwięku.