Debata: Lessons from Nuremberg for the 21st Century | Inauguracja działalności Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku - Instytut Pileckiego
Debata: Lessons from Nuremberg for the 21st Century | Inauguracja działalności Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku
W trakcie tej debaty przyjrzymy się temu, w jaki sposób Procesy norymberskie oraz zapoczątkowane przez nie struktury międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości i współpracy między państwami ukształtowały powojenny porządek świata.
Okres zimnej wojny przyniósł bowiem doniosłe osiągnięcia w zakresie globalnego uznania praw człowieka – czego wyrazem była między innymi Konwencja ONZ w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa – a zarazem naznaczony był brutalnymi konfliktami i kryzysami, w których zbrodnie wojenne oraz akty ludobójstwa boleśnie podważały wiarę w skuteczność i bezstronność międzynarodowej sprawiedliwości.
Zakończenie zimnej wojny i wejście w XXI wiek nie przyniosły ostatecznego przezwyciężenia tych napięć – przeciwnie, wiele z nich uległo pogłębieniu. Coraz częściej powraca bowiem niebezpieczna doktryna „siła stanowi o prawie”, zagrażająca kruchemu ładowi współpracy międzynarodowej i systemowi zbiorowego bezpieczeństwa budowanemu przez dekady.
Powracając myślą do Norymbergi, warto postawić pytanie, jakie problemy i nierozstrzygnięte kwestie istniały już u samych początków tego projektu oraz w jaki sposób mogły one osłabić wizję pokoju światowego opartego na międzynarodowej sprawiedliwości – wizję, którą Norymberga zdawała się obiecywać. Równocześnie należy zapytać, jakie czynniki umożliwiły powstanie i rozwój instytucji globalnej współpracy, takich jak Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości czy Międzynarodowy Trybunał Karny, oraz w jaki sposób ich dorobek może zostać wykorzystany i rozwinięty w obliczu współczesnych i przyszłych kryzysów.
Goście:
- Steve Crawshaw: Brytyjski dziennikarz i pisarz, były korespondent „The Independent”. Pełnił funkcje dyrektorskie w Human Rights Watch oraz Amnesty International. Specjalizuje się w tematyce sprawiedliwości międzynarodowej.
- Jack El-Hai: autor bestsellerowego reportażu „Norymberga. Naziści oczami psychiatry”, amerykański dziennikarz i autor specjalizujący się w historii, medycynie oraz nauce. Wykładowca czołowych uczelni (m.in. Yale i Harvard) oraz prelegent w renomowanych placówkach medycznych. Publikował w prestiżowych tytułach, takich jak „The Atlantic”, „Scientific American” i „Wired”.
- Mark Kramer: Dyrektor programu studiów nad zimną wojną w Davis Center na Uniwersytecie Harvarda. Redaktor naczelny „Journal of Cold War Studies”, autor publikacji opartych na badaniach w archiwach dawnego Układu Warszawskiego.
- Igor Lukeš: Profesor historii i stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie
Bostońskim. Specjalista w zakresie dziejów Europy Środkowej oraz działalności służb specjalnych. Konsul Honorowy Republiki Czeskiej w Bostonie. - Krystian Wiciarz: p.o. Zastępcy Dyrektora ds. naukowych w Instytucie Pileckiego.
Moderator:
- dr John Cornell adiunkt, Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami, Instytut Pileckiego
Zobacz także
- Spotkanie ekspertów w ramach projektu „Narratio”
Aktualności
Spotkanie ekspertów w ramach projektu „Narratio”
14 kwietnia odbyło się drugie, a zarazem ostatnie stacjonarne spotkanie komisji ekspertów pracującej nad standardami metadanych dla historii mówionej w ramach projektu „Narratio. Cyfrowe repozytorium historii mówionej”.
- Naukowcy Instytutu Pileckiego na konferencji BASEES 2026 w Birmingham
Aktualności
Naukowcy Instytutu Pileckiego na konferencji BASEES 2026 w Birmingham
W dniach 10–12 kwietnia w Birmingham odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa BASEES 2026 Annual Conference, organizowana przez The British Association for Slavonic and East European Studies.
- „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii" | Relacja z sympozjum
Aktualności
„Historia dezinformacji – dezinformacja w historii" | Relacja z sympozjum
13 kwietnia, w Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, w auli Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyło się sympozjum „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii. Wokół kłamstwa katyńskiego".
- Wizyta badawcza Luke’a Marlowa z Uniwersytetu Aston w Instytucie Pileckiego
Aktualności
Wizyta badawcza Luke’a Marlowa z Uniwersytetu Aston w Instytucie Pileckiego
W okresie 13.04-8.05.2026 r. w Instytucie Pileckiego przebywa w ramach wizyty badawczej Luke Marlow, doktorant Aston University. Pobyt realizowany jest w ramach Midlands Graduate School Doctoral Training Partnership, finansowany przez Economic and Social Research Council.
- Centralne obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej w Muzeum Katyńskim
Aktualności
Centralne obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej w Muzeum Katyńskim
13 kwietnia obchodzony jest Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. W przeddzień tej daty, 12 kwietnia, w Muzeum Katyńskim odbyły się uroczystości upamiętniające 86. rocznicę Zbrodni Katyńskiej.
- „Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”
Aktualności
„Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”
– 60 lat temu w Niemczech Zachodnich skończył się kluczowy proces dotyczący zbrodni na polskiej inteligencji. Jak to było możliwe, że winni uniknęli odpowiedzialności? – pyta prof. Tomasz Chinciński na łamach Tygodnika Powszechnego.
- 13 kwietnia | Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej
Aktualności
13 kwietnia | Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej
13 kwietnia 1943 r. niemieckie radio nadało komunikat o odkryciu masowych grobów polskich oficerów w Lesie Katyńskim.
- „Obszar specjalny NKWD w bykowniańskim lesie jako przedmiot antysowieckiej propagandy w okresie wojny niemiecko-sowieckiej” | Mykola Brywko, Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 7
Aktualności
„Obszar specjalny NKWD w bykowniańskim lesie jako przedmiot antysowieckiej propagandy w okresie wojny niemiecko-sowieckiej” | Mykola Brywko, Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 7
Z okazji 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej przypominamy tekst Mykoły Brywki z siódmego tomu rocznika Instytutu Pileckiego „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”, poświęcony antysowieckiej propagandzie nazistowskich Niemiec.
- Do redakcji tygodnika „Zorza” | Listy rodzin katyńskich online w Archiwum Instytutu Pileckiego
Aktualności
Do redakcji tygodnika „Zorza” | Listy rodzin katyńskich online w Archiwum Instytutu Pileckiego
Z okazji 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej polecamy Państwa uwadze zbiór listów napisanych przez rodziny ofiar mordu katyńskiego na przełomie lat 80. i 90., które stanowiły odpowiedź na apel opublikowany w Rodzinnym Tygodniku Katolików „Zorza”, wzywający do pomocy w sporządzeniu wykazu zamordowanych. 112 z tych listów jest dostępnych online, w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego Zapisy Terroru.
- Nowa Kapituła Nagrody Pileckiego powołana
Aktualności
Nowa Kapituła Nagrody Pileckiego powołana
Na podstawie Regulaminu Konkursu oraz Regulaminu Prac Kapituły p.o. Dyrektora Instytutu Pileckiego Karol Madaj 1 kwietnia 2026 roku powołał Kapitułę Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego szóstej edycji Konkursu. Skład ośmioosobowej Kapituły obejmuje troje członków stałych, będących przedstawicielami Rodziny Pileckich, Instytutu Pileckiego oraz Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, a także członków powoływanych każdorazowo pisemną decyzją Dyrektora Instytutu.
- „Przed eksterminacją…” Kolejne spotkanie w cyklu BLASK I BÓL
Aktualności
„Przed eksterminacją…” Kolejne spotkanie w cyklu BLASK I BÓL
Jak wyglądała codzienność polskich wojskowych, którzy dostali się do sowieckiej niewoli w wyniku przegranej wojny obronnej 1939 roku? Jakich metod użyli sowieci, aby spróbować przeciągnąć na swoją stronę polskich oficerów? Dlaczego czterystu z nich uniknęło kaźni z rąk NKWD? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań padły podczas wydarzenia zorganizowanego w naszym nowym cyklu.
- Kwiecień w Instytucie Pileckiego. Harmonogram wydarzeń
Aktualności
Kwiecień w Instytucie Pileckiego. Harmonogram wydarzeń
Zachęcamy do zapoznania się z harmonogramem naszych działań na najbliższe tygodnie. Oto, co Instytut Pileckiego przygotował w kwietniu: