Debata: Lessons from Nuremberg for the 21st Century | Inauguracja działalności Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku - Instytut Pileckiego
11.03.2026 (ŚR)
Debata: Lessons from Nuremberg for the 21st Century | Inauguracja działalności Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku
W trakcie tej debaty przyjrzymy się temu, w jaki sposób Procesy norymberskie oraz zapoczątkowane przez nie struktury międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości i współpracy między państwami ukształtowały powojenny porządek świata.
Okres zimnej wojny przyniósł bowiem doniosłe osiągnięcia w zakresie globalnego uznania praw człowieka – czego wyrazem była między innymi Konwencja ONZ w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa – a zarazem naznaczony był brutalnymi konfliktami i kryzysami, w których zbrodnie wojenne oraz akty ludobójstwa boleśnie podważały wiarę w skuteczność i bezstronność międzynarodowej sprawiedliwości.
Zakończenie zimnej wojny i wejście w XXI wiek nie przyniosły ostatecznego przezwyciężenia tych napięć – przeciwnie, wiele z nich uległo pogłębieniu. Coraz częściej powraca bowiem niebezpieczna doktryna „siła stanowi o prawie”, zagrażająca kruchemu ładowi współpracy międzynarodowej i systemowi zbiorowego bezpieczeństwa budowanemu przez dekady.
Powracając myślą do Norymbergi, warto postawić pytanie, jakie problemy i nierozstrzygnięte kwestie istniały już u samych początków tego projektu oraz w jaki sposób mogły one osłabić wizję pokoju światowego opartego na międzynarodowej sprawiedliwości – wizję, którą Norymberga zdawała się obiecywać. Równocześnie należy zapytać, jakie czynniki umożliwiły powstanie i rozwój instytucji globalnej współpracy, takich jak Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości czy Międzynarodowy Trybunał Karny, oraz w jaki sposób ich dorobek może zostać wykorzystany i rozwinięty w obliczu współczesnych i przyszłych kryzysów.
Goście:
- Steve Crawshaw: Brytyjski dziennikarz i pisarz, były korespondent „The Independent”. Pełnił funkcje dyrektorskie w Human Rights Watch oraz Amnesty International. Specjalizuje się w tematyce sprawiedliwości międzynarodowej.
- Jack El-Hai: autor bestsellerowego reportażu „Norymberga. Naziści oczami psychiatry”, amerykański dziennikarz i autor specjalizujący się w historii, medycynie oraz nauce. Wykładowca czołowych uczelni (m.in. Yale i Harvard) oraz prelegent w renomowanych placówkach medycznych. Publikował w prestiżowych tytułach, takich jak „The Atlantic”, „Scientific American” i „Wired”.
- Mark Kramer: Dyrektor programu studiów nad zimną wojną w Davis Center na Uniwersytecie Harvarda. Redaktor naczelny „Journal of Cold War Studies”, autor publikacji opartych na badaniach w archiwach dawnego Układu Warszawskiego.
- Igor Lukeš: Profesor historii i stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie
Bostońskim. Specjalista w zakresie dziejów Europy Środkowej oraz działalności służb specjalnych. Konsul Honorowy Republiki Czeskiej w Bostonie. - Krystian Wiciarz: p.o. Zastępcy Dyrektora ds. naukowych w Instytucie Pileckiego.
Moderator:
- dr John Cornell adiunkt, Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami, Instytut Pileckiego
Zobacz także
- Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Aktualności
Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?
- Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
Aktualności
Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
30 września 2026 roku – w Dniu Archiwisty – w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Laboratoria innowacji. AI w archiwach”.
- Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
8 października w ogrodzie Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbyło się wyjątkowe wydarzenie – jubileusz 10-lecia działalności instytucji.
- Festiwal „Wolskie Ostańce”
Aktualności
Festiwal „Wolskie Ostańce”
Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.
- Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Aktualności
Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.
- „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
„Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
6 października pracownicy Instytutu Pileckiego brali udział w „Spotkaniu z Patronem” organizowanym przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.
- „Świadek” – Seweryna Szmaglewska w drugim odcinku „Sali 600” | Przedpremierowy odsłuch na dachu Instytutu Pileckiego
Aktualności
„Świadek” – Seweryna Szmaglewska w drugim odcinku „Sali 600” | Przedpremierowy odsłuch na dachu Instytutu Pileckiego
1 października na dachu Instytutu Pileckiego odbył się przedpremierowy odsłuch drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”, poświęconego Sewerynie Szmaglewskiej – pisarce, byłej więźniarce Auschwitz-Birkenau i świadkowi przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze. Spotkanie zorganizowano w związku z 80. rocznicą zakończenia głównego procesu norymberskiego.
- Dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym? | Relacja z ósmego spotkania cyklu „Berlin w Warszawie”
Aktualności
Dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym? | Relacja z ósmego spotkania cyklu „Berlin w Warszawie”
24 września w Instytucie Pileckiego odbyło się ósme spotkanie z udziałem polskich i niemieckich ekspertów, zorganizowane w ramach cyklu „Berlin w Warszawie”. Tematem rozmowy była pamięć o Powstaniu Warszawskim w niemieckiej kulturze pamięci.
- Niepublikowane wcześniej niemieckie archiwalia z francuskiego ECPAD w Instytucie Pileckiego i Muzeum Powstania Warszawskiego
Aktualności
Niepublikowane wcześniej niemieckie archiwalia z francuskiego ECPAD w Instytucie Pileckiego i Muzeum Powstania Warszawskiego
Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego oraz Muzeum Powstania Warszawskiego podpisały strategiczne, trójstronne porozumienie o współpracy z francuskim wojskowym archiwum audiowizualnym ECPAD (Établissement de Communication et de Production Audiovisuelle de la Défense/ Centrum Komunikacji i Produkcji Audiowizualnej Departamentu Obrony) z siedzibą w Ivry-sur-Seine we Francji. Porozumienie udostępnia polskim instytucjom unikalne, dotąd nieznane w Polsce fotografie z czasów II wojny światowej, otwiera dostęp do ogromnych zasobów francuskiego archiwum i rozpoczyna współpracę o dużym znaczeniu dla badań nad polską historią.
- Michał Kosiorek objął stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Historii w Przestrzeni Publicznej
Aktualności
Michał Kosiorek objął stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Historii w Przestrzeni Publicznej
Nowy dyrektor będzie sprawował nadzór nad Działem Wystaw, Działem Historii Mówionej i Produkcji Filmowych, Działem Serwisów Streamingowych i Podcastów, Działem Edukacji, Działem Upamiętnień oraz Galerią Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów.
- Cykl spotkań SZLAKI OCALENIA. ŚLADEM ODWAGI I BRATERSTWA
Aktualności
Cykl spotkań SZLAKI OCALENIA. ŚLADEM ODWAGI I BRATERSTWA
Cykl poświęcony osobom odznaczonym medalem Virtus et Fraternitas za to, że pomagały Polakom, stawały w ich obronie lub pielęgnowały pamięć o nich w najtrudniejszych momentach historii. Spotkaniom będą towarzyszyć koncerty muzyki klasycznej.
- „Rosja powraca do sowieckich narracji” – relacja z debaty o sowieckiej dezinformacji wokół 17 września 1939 roku
Aktualności
„Rosja powraca do sowieckich narracji” – relacja z debaty o sowieckiej dezinformacji wokół 17 września 1939 roku
W rocznicę sowieckiej agresji 17 września 1939 roku w Instytucie Pileckiego odbyła się debata ekspercka poświęcona mechanizmom propagandowym towarzyszącym zbrojnej napaści Związku Sowieckiego na Polskę oraz ich współczesnym kontynuacjom w polityce Federacji Rosyjskiej.