Debata: Lessons from Nuremberg for the 21st Century | Inauguracja działalności Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku - Instytut Pileckiego
11.03.2026 (ŚR)
Debata: Lessons from Nuremberg for the 21st Century | Inauguracja działalności Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku
W trakcie tej debaty przyjrzymy się temu, w jaki sposób Procesy norymberskie oraz zapoczątkowane przez nie struktury międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości i współpracy między państwami ukształtowały powojenny porządek świata.
Okres zimnej wojny przyniósł bowiem doniosłe osiągnięcia w zakresie globalnego uznania praw człowieka – czego wyrazem była między innymi Konwencja ONZ w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa – a zarazem naznaczony był brutalnymi konfliktami i kryzysami, w których zbrodnie wojenne oraz akty ludobójstwa boleśnie podważały wiarę w skuteczność i bezstronność międzynarodowej sprawiedliwości.
Zakończenie zimnej wojny i wejście w XXI wiek nie przyniosły ostatecznego przezwyciężenia tych napięć – przeciwnie, wiele z nich uległo pogłębieniu. Coraz częściej powraca bowiem niebezpieczna doktryna „siła stanowi o prawie”, zagrażająca kruchemu ładowi współpracy międzynarodowej i systemowi zbiorowego bezpieczeństwa budowanemu przez dekady.
Powracając myślą do Norymbergi, warto postawić pytanie, jakie problemy i nierozstrzygnięte kwestie istniały już u samych początków tego projektu oraz w jaki sposób mogły one osłabić wizję pokoju światowego opartego na międzynarodowej sprawiedliwości – wizję, którą Norymberga zdawała się obiecywać. Równocześnie należy zapytać, jakie czynniki umożliwiły powstanie i rozwój instytucji globalnej współpracy, takich jak Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości czy Międzynarodowy Trybunał Karny, oraz w jaki sposób ich dorobek może zostać wykorzystany i rozwinięty w obliczu współczesnych i przyszłych kryzysów.
Goście:
- Steve Crawshaw: Brytyjski dziennikarz i pisarz, były korespondent „The Independent”. Pełnił funkcje dyrektorskie w Human Rights Watch oraz Amnesty International. Specjalizuje się w tematyce sprawiedliwości międzynarodowej.
- Jack El-Hai: autor bestsellerowego reportażu „Norymberga. Naziści oczami psychiatry”, amerykański dziennikarz i autor specjalizujący się w historii, medycynie oraz nauce. Wykładowca czołowych uczelni (m.in. Yale i Harvard) oraz prelegent w renomowanych placówkach medycznych. Publikował w prestiżowych tytułach, takich jak „The Atlantic”, „Scientific American” i „Wired”.
- Mark Kramer: Dyrektor programu studiów nad zimną wojną w Davis Center na Uniwersytecie Harvarda. Redaktor naczelny „Journal of Cold War Studies”, autor publikacji opartych na badaniach w archiwach dawnego Układu Warszawskiego.
- Igor Lukeš: Profesor historii i stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie
Bostońskim. Specjalista w zakresie dziejów Europy Środkowej oraz działalności służb specjalnych. Konsul Honorowy Republiki Czeskiej w Bostonie. - Krystian Wiciarz: p.o. Zastępcy Dyrektora ds. naukowych w Instytucie Pileckiego.
Moderator:
- dr John Cornell adiunkt, Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami, Instytut Pileckiego
Zobacz także
- Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
Aktualności
Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
W dniach 26–30 października 2026 roku w ramach „Public History Lab 2026” grupa nauczycieli, edukatorów, studentów i doktorantów z Niemiec poznawała w Warszawie polską perspektywę na wydarzenia II wojny światowej.
- Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie
Aktualności
Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie
29 października 2026 roku na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odbyło się uroczyste otwarcie plenerowej ekspozycji „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”. Wydarzenie przypomina postaci tegorocznych laureatów Medalu – osób, które w najciemniejszych momentach XX wieku wykazały się wyjątkową odwagą, solidarnością i człowieczeństwem, niosąc ratunek polskim obywatelom.
- Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze
Aktualności
Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odznaczył medalem „Virtus et Fraternitas” 18 osób z 7 krajów: Czech, Japonii, Norwegii, Nowej Zelandii, Ukrainy, Węgier i Polski.
- Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
Aktualności
Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.
- The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Aktualności
The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.
- Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
Aktualności
Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
W związku z powracającą w przestrzeni publicznej dyskusją na temat batalionu „Nachtigall”, dr hab. Tomasz Chinciński, profesor Instytutu Pileckiego, przypomina kluczowe fakty ustalone przez historyków.
- „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
Aktualności
„Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
17 października 2026 roku publiczność zgromadzona w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego wysłuchała drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” o Sewerynnie Szmaglewskiej.
- „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Aktualności
„Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Czy Witold Pilecki podjął się najniebezpieczniejszej misji II wojny światowej? Jak trafił do Auschwitz? Czy rzeczywiście budował tam konspirację? Zapraszamy do obejrzenia podcastu Muzeum Historii Polski z udziałem dyrektora Instytutu Pileckiego Karola Madaja.
- Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Aktualności
Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Przez trzy dni (9–11 października) festiwal „Wolskie Ostańce” zapraszał do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę z nowej perspektywy — poprzez osobiste historie, miejsca naznaczone pamięcią oraz to, co wciąż trwa pomiędzy znikaniem a trwaniem.
- Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Aktualności
Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?
- Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
Aktualności
Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
30 września 2026 roku – w Dniu Archiwisty – w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Laboratoria innowacji. AI w archiwach”.
- Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
8 października w ogrodzie Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbyło się wyjątkowe wydarzenie – jubileusz 10-lecia działalności instytucji.