Leif Myklebust - Instytut Pileckiego

Medal "Virtus et Fraternitas" / Odznaczeni

Leif Myklebust (1918–1981)

Odznaczony w 2026 roku.

Leif Myklebust

Na przełomie lipca i sierpnia 1944 roku w górzystym terenie wraz z Erlingiem Bergiem, udzielil pomocy Michałowi Nowackiemu, polskiemu uciekinierowi z niemieckiego obozu w Fauske.

Po ukończeniu szkoły podstawowej pracował jako marynarz, na morzu spędził
prawie osiem lat. Wiosną 1944 roku zatrudnił się w policji portowej w Trondheim.  W czerwcu tego roku kolaboracyjny rząd Vidkuna Quislinga ogłosił przymusową mobilizację do pracy na rzecz niemieckiego okupanta wszystkich mężczyzn urodzonych w latach 1921–1923. Funkcjonariusze policji portowej i innych służb mundurowych dostali polecenie siłowego doprowadzenia uchylających się od nakazu. Leif Myklebust nie chciał uczestniczyć w tym procederze, więc – podobnie jak Erling Berg – zdecydował się na ucieczkę do neutralnej Szwecji. Z Trondheim
wyruszyli pod koniec lipca 1944 roku.

W tym samym czasie z niemieckiego obozu w Fauske uciekła grupa Polaków. Wśród nich był Michał Nowacki, zaangażowany w Polsce w działalność konspiracyjną. W obawie przed aresztowaniem zgłosił się w czerwcu 1944 roku do Organizacji Todta i ze Lwowa został wysłany do Norwegii. W czasie przeprawy przez góry doznał odparzenia stopy oraz urazu kolana. Pozostawiony sam przez kolegów, którzy mieli sprowadzić pomoc, przez tydzień oczekiwał na ratunek. Jego wołanie o pomoc usłyszeli Norwegowie. Znaleźli go około 200 metrów od głównego szlaku, nakarmili i zabrali ze sobą. Następnego dnia wszyscy dotarli do stacji turystycznej w Staloluokta w szwedzkiej Laponii. Tam po Michała Nowackiego przyleciał ambulans lotniczy. Skandynawowie ruszyli dalej i na początku sierpnia dotarli bezpiecznie do Kvikkjokk, wioski leżącej u podnóża gór.

Po wojnie Leif Myklebust powrócił do Norwegii. Zamieszkał nieopodal Trondheim z żoną i dwoma synami. Pracował jako operator maszyn. Zmarł 17 czerwca 1981 roku w Melhus.

Kiedy mężczyźni mieli przeprawić się przez Tokijokk, ich uwagę zwróciło wołanie polskiego uchodźcy. Leżał on około 200 metrów powyżej Tokijokk. Polak miał obrażenia na nodze i miał trudności z chodzeniem. Zabrali go do osady lapońskiej przy Staloluokta.

Protokół z przesłuchania norweskich uchodźców z dnia 8 sierpnia 1944 roku, Narodowe Archiwum Szwecji, Oddział w Härnösand, Landsfiskalens i Jokkmokks distrikt, SE/HLA/1080095/A I/5, Protokoll över polisförhör 1944–1945

Zdjęcie Leifa Myklebusta na góze strony: Archiwum prywatne Fredrika Myklebusta. 

Zobacz także

  • Paul Super

    odznaczeni

    Paul Super
    (1880–1949)

    Paul Super w Polsce miał spędzić tylko osiem miesięcy. W 1922 roku razem z rodziną przyjechał do Warszawy, aby z ramienia amerykańskiego Związku Młodzieży Chrześcijańskiej (YMCA) budować struktury organizacji. Trwało to do września 1939 roku.

  • Rudolf Haunschmied (1966)

    odznaczeni

    Rudolf Haunschmied (1966)

    Wiceprzewodniczący Komitetu Pamięci Gusen, aktywista w zakresie propagowania wiedzy o KL Gusen i jego ofiarach.

  • Ołeksandra Wasiejko z d. Łukaszko (ur. 1946)

    odznaczeni

    Ołeksandra Wasiejko z d. Łukaszko (ur. 1946)

    Latem 1943 roku na Wołyniu doszło do zorganizowanej akcji czystek etnicznych. Od tamtego momentu minęło przeszło siedemdziesiąt lat, a przez cały ten czas Ołeksandra Wasiejko pamiętała o zamordowanych, zanosząc tam kwiaty i modląc się za zmarłych.