Złote Medale Kongresu Stanów Zjednoczonych dla 60 dyplomatów, którzy ratowali Żydów w czasie II wojny światowej przyznane - Instytut Pileckiego

12 grudnia 2024 r. Prezydent Stanów Zjednoczonych Joe Biden podpisał ustawę przyznającą zagranicznym dyplomatom Złoty Medal Kongresu. Wśród Zapomnianych Bohaterów Holocaustu jest Grupa Ładosia.

Złoty Medal Kongresu (ang. Congressional Gold Medal) jest najwyższym, obok Medalu Wolności, odznaczeniem państwowym Stanów Zjednoczonych, przyznawanym cywilom od 1776 roku.

(…) Dyplomaci ci używali wszelkich dostępnych środków, aby pomóc Żydom uciekającym przed prześladowaniami. Jednym z najpotężniejszych narzędzi, jakimi dysponowali dyplomaci, było wydawanie paszportów i wiz turystycznych wbrew instrukcjom rządów dyplomatów. Proces ten  pozwolił na uratowanie setek tysięcy żydowskich rodzin w Europie (…) – czytamy w ustawie.

Przyznanie Złotego Medalu pomoże przypomnieć ludzkości nie tylko trudną historię XX wieku, ale przede wszystkim zwróci uwagę na osoby, które ryzykowały życie, kierując się troską i chęcią pomocy w nieprzewidywalnym świecie wojny, a ich postawy po latach  mogą stać się inspiracją dla obecnych i przyszłych pokoleń.

Pełny tekst ustawy w wersji angielskiej poniżej w linku:

Text - S.91 - 118th Congress (2023-2024): Forgotten Heroes of the Holocaust Congressional Gold Medal Act | Congress.gov | Library of Congress

Wśród 60 dyplomatów, którym przyznano Złoty Medal Kongresu, znajdują się również członkowie Grupy Ładosia – nieformalnej grupy polskich dyplomatów z poselstwa RP w Bernie w Szwajcarii oraz przedstawicieli organizacji żydowskich, mającej na celu ratowanie europejskich Żydów. W skład Grupy Ładosia wchodzili: pełniący obowiązki Ambasador Polski  w Szwajcarii Aleksander Ładoś, jego zastępca Stefan Ryniewicz oraz konsulowie Konstanty Rokicki i Juliusz Kühl.

– Upamiętnienie kilkudziesięciu dyplomatów spieszących z pomocą Żydom w czasie II wojny światowej, wśród których znaleźli się również Polacy z Grupy Ładosia, jest późnym, ale w pełni zasłużonym docenieniem ich zaangażowania, poczucia obowiązku oraz chęci ratowania prześladowanych i skazanych na niechybną śmierć –  mówi dyrektor IP, prof. Krzysztof Ruchniewicz. – Musimy zdawać sobie sprawę z tego, że takie działania były nieliczne, wymagały odwagi i pomysłowości a akcja pomocowa nie byłaby możliwa bez intensywnej współpracy między dyplomatami a organizacjami żydowskimi. Możemy uhonorowane osoby traktować jako wzory postaw uczciwych, wypływających z ludzkiego współczucia i niezgody na zło.

Instytut Pileckiego od kilku lat zajmuje się m. in. badaniami naukowymi dotyczącymi ratowania europejskich Żydów od Zagłady. We współpracy z partnerami w Polsce i zagranicą wydał w 2019 roku opracowanie naukowe pt. Lista Ładosia (pod red. Jakuba Kumocha, Moniki Maniewskiej, Jędrzeja Uszyńskiego i Bartłomieja Zygmunta). Wydanie angielskie książki ukazało się pod patronatem World Jewish Congress.

Od 2021 roku Lista Ładosia jest dostępna w internecie. Link do strony www.paszportyzycia.pl (http://passportsforlife.pl/, http://reisepassedeslebens.pl/).

Warto zaznaczyć, że Listę  Ładosia w grudniu br. umieszczono w bazie Holocaust Survivor and Victim Names Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie, w jednej z największych baz dokumentujących losy ofiar oraz ocalałych z Zagłady stworzonej przez Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie. Link do bazy: https://www.ushmm.org/online/hsv/source_view.php?SourceId=50735

Pełna lista uhonorowanych dyplomatów Złotym Medalem Kongresu Stanów Zjednoczonych:

Per Anger (Szwecja), Jose Maria Barreto Bustíos (Peru), Lars Berg (Szwecja), Philippe Bernardini (Watykan/Włochy), Hiram (Harry) Bingham IV (USA), Friedrich Born (Szwajcaria), Gilberto Bosques Saldivar (Meksyk), Carlos de Liz-Texeira Branquinho (Portugalia), Samuel del Campo (Chile), Aracy de Carvalho Guimarães Rosa (Brazylia), Jose Arturo Castellanos Contreras ( Salwador), Carl Ivan Danielsson (Szwecja), Luis Martins de Souza Dantas (Brazylia), Georg Ferdinand Duckwitz (Niemcy), Harald Feller (Szwajcaria), Francis (Frank) Foley (Wielka Brytania), Jean-Edouard Friedrich (Szwajcaria), Carlos Almeida Afonseca de Sampaio Garrido (Portugalia), Raymond Herman Geist (USA), Feng-Shan Ho (Chińska Republika Ludowa), Constantin Karadja (Rumunia), Alexander Kasser (Sandor Kasza) (Szwecja), Elow Kihlgren (Szwecja), Joseph Willem (Joop) Kolkman (Holandia), Julius Kuhl (Polska), Aleksander Łados (Polska), Valdemar Langlet (Szwecja), Charles (Carl) Lutz (Szwajcaria), George Mandel-Mantello (Salwador), Florian Manoliu (Rumunia), Manuel Antonio Muñoz Borrero (Ekwador), Salomon Jacob (Sally) Noach (Holandia), Giorgio (Jorge) Perlasca (Hiszpania/Włochy), Ernst Prodolliet (Szwajcaria), Eduardo Propper de Callejon (Hiszpania), Franjo Puncuch (b. Jugosławia/Słowacja), Konstanty Rokicki (Polska), Sebastian de Romero Radigales (Hiszpania), Angelo Giuseppe Roncalli (Watykan/Włochy), Angelo Rotta (Watykan/Wochy), Albert Emile Routier (Turcja/Francja), Jose Ruiz Santaella (Hiszpania), Stefan Ryniewicz (Polska), Angel Sanz-Briz (Spain), Abdol-Hossein Sardari (Iran), Henryk Slawik (Polska), Robert Smallbones (Wielka Brytania), Aristides de Sousa Mendes (Portugalia), Jan Spisiak (Słowacja), Chiune (Sempo) Sugihara (Japonia), Ireanaeus Typaldos (Hiszpania), Alexander (Sandor) Ujvary (Watykan/Węgry), Selahattin Ulkumen (Turcja), Gennaro Verolino (Watykan/Włochy).