Złote Medale Kongresu Stanów Zjednoczonych dla 60 dyplomatów, którzy ratowali Żydów w czasie II wojny światowej przyznane - Instytut Pileckiego

16.12.2024 (PN)

Złote Medale Kongresu Stanów Zjednoczonych dla 60 dyplomatów, którzy ratowali Żydów w czasie II wojny światowej przyznane

12 grudnia 2024 r. Prezydent Stanów Zjednoczonych Joe Biden podpisał ustawę przyznającą zagranicznym dyplomatom Złoty Medal Kongresu. Wśród Zapomnianych Bohaterów Holocaustu jest Grupa Ładosia.

Złoty Medal Kongresu (ang. Congressional Gold Medal) jest najwyższym, obok Medalu Wolności, odznaczeniem państwowym Stanów Zjednoczonych, przyznawanym cywilom od 1776 roku.

(…) Dyplomaci ci używali wszelkich dostępnych środków, aby pomóc Żydom uciekającym przed prześladowaniami. Jednym z najpotężniejszych narzędzi, jakimi dysponowali dyplomaci, było wydawanie paszportów i wiz turystycznych wbrew instrukcjom rządów dyplomatów. Proces ten  pozwolił na uratowanie setek tysięcy żydowskich rodzin w Europie (…) – czytamy w ustawie.

Przyznanie Złotego Medalu pomoże przypomnieć ludzkości nie tylko trudną historię XX wieku, ale przede wszystkim zwróci uwagę na osoby, które ryzykowały życie, kierując się troską i chęcią pomocy w nieprzewidywalnym świecie wojny, a ich postawy po latach  mogą stać się inspiracją dla obecnych i przyszłych pokoleń.

Pełny tekst ustawy w wersji angielskiej poniżej w linku:

Text - S.91 - 118th Congress (2023-2024): Forgotten Heroes of the Holocaust Congressional Gold Medal Act | Congress.gov | Library of Congress

Wśród 60 dyplomatów, którym przyznano Złoty Medal Kongresu, znajdują się również członkowie Grupy Ładosia – nieformalnej grupy polskich dyplomatów z poselstwa RP w Bernie w Szwajcarii oraz przedstawicieli organizacji żydowskich, mającej na celu ratowanie europejskich Żydów. W skład Grupy Ładosia wchodzili: pełniący obowiązki Ambasador Polski  w Szwajcarii Aleksander Ładoś, jego zastępca Stefan Ryniewicz oraz konsulowie Konstanty Rokicki i Juliusz Kühl.

– Upamiętnienie kilkudziesięciu dyplomatów spieszących z pomocą Żydom w czasie II wojny światowej, wśród których znaleźli się również Polacy z Grupy Ładosia, jest późnym, ale w pełni zasłużonym docenieniem ich zaangażowania, poczucia obowiązku oraz chęci ratowania prześladowanych i skazanych na niechybną śmierć –  mówi dyrektor IP, prof. Krzysztof Ruchniewicz. – Musimy zdawać sobie sprawę z tego, że takie działania były nieliczne, wymagały odwagi i pomysłowości a akcja pomocowa nie byłaby możliwa bez intensywnej współpracy między dyplomatami a organizacjami żydowskimi. Możemy uhonorowane osoby traktować jako wzory postaw uczciwych, wypływających z ludzkiego współczucia i niezgody na zło.

Instytut Pileckiego od kilku lat zajmuje się m. in. badaniami naukowymi dotyczącymi ratowania europejskich Żydów od Zagłady. We współpracy z partnerami w Polsce i zagranicą wydał w 2019 roku opracowanie naukowe pt. Lista Ładosia (pod red. Jakuba Kumocha, Moniki Maniewskiej, Jędrzeja Uszyńskiego i Bartłomieja Zygmunta). Wydanie angielskie książki ukazało się pod patronatem World Jewish Congress.

Od 2021 roku Lista Ładosia jest dostępna w internecie. Link do strony www.paszportyzycia.pl (http://passportsforlife.pl/, http://reisepassedeslebens.pl/).

Warto zaznaczyć, że Listę  Ładosia w grudniu br. umieszczono w bazie Holocaust Survivor and Victim Names Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie, w jednej z największych baz dokumentujących losy ofiar oraz ocalałych z Zagłady stworzonej przez Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie. Link do bazy: https://www.ushmm.org/online/hsv/source_view.php?SourceId=50735

Pełna lista uhonorowanych dyplomatów Złotym Medalem Kongresu Stanów Zjednoczonych:

Per Anger (Szwecja), Jose Maria Barreto Bustíos (Peru), Lars Berg (Szwecja), Philippe Bernardini (Watykan/Włochy), Hiram (Harry) Bingham IV (USA), Friedrich Born (Szwajcaria), Gilberto Bosques Saldivar (Meksyk), Carlos de Liz-Texeira Branquinho (Portugalia), Samuel del Campo (Chile), Aracy de Carvalho Guimarães Rosa (Brazylia), Jose Arturo Castellanos Contreras ( Salwador), Carl Ivan Danielsson (Szwecja), Luis Martins de Souza Dantas (Brazylia), Georg Ferdinand Duckwitz (Niemcy), Harald Feller (Szwajcaria), Francis (Frank) Foley (Wielka Brytania), Jean-Edouard Friedrich (Szwajcaria), Carlos Almeida Afonseca de Sampaio Garrido (Portugalia), Raymond Herman Geist (USA), Feng-Shan Ho (Chińska Republika Ludowa), Constantin Karadja (Rumunia), Alexander Kasser (Sandor Kasza) (Szwecja), Elow Kihlgren (Szwecja), Joseph Willem (Joop) Kolkman (Holandia), Julius Kuhl (Polska), Aleksander Łados (Polska), Valdemar Langlet (Szwecja), Charles (Carl) Lutz (Szwajcaria), George Mandel-Mantello (Salwador), Florian Manoliu (Rumunia), Manuel Antonio Muñoz Borrero (Ekwador), Salomon Jacob (Sally) Noach (Holandia), Giorgio (Jorge) Perlasca (Hiszpania/Włochy), Ernst Prodolliet (Szwajcaria), Eduardo Propper de Callejon (Hiszpania), Franjo Puncuch (b. Jugosławia/Słowacja), Konstanty Rokicki (Polska), Sebastian de Romero Radigales (Hiszpania), Angelo Giuseppe Roncalli (Watykan/Włochy), Angelo Rotta (Watykan/Wochy), Albert Emile Routier (Turcja/Francja), Jose Ruiz Santaella (Hiszpania), Stefan Ryniewicz (Polska), Angel Sanz-Briz (Spain), Abdol-Hossein Sardari (Iran), Henryk Slawik (Polska), Robert Smallbones (Wielka Brytania), Aristides de Sousa Mendes (Portugalia), Jan Spisiak (Słowacja), Chiune (Sempo) Sugihara (Japonia), Ireanaeus Typaldos (Hiszpania), Alexander (Sandor) Ujvary (Watykan/Węgry), Selahattin Ulkumen (Turcja), Gennaro Verolino (Watykan/Włochy).

Zobacz także

  • Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”
    Grafika projektu 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”

    Aktualności

    Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”

    Ruszył nabór do drugiej edycji ogólnopolskiego projektu edukacyjno-historycznego Instytutu Pileckiego.

  • Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl

    Aktualności

    Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl

    – To dla Instytutu Pileckiego niezwykle ważny moment. Badając totalitaryzmy, dokumentujemy również zbrodnie popełnione w okresie stalinowskim – podkreślał prof. Andrzej Zawistowski podczas spotkania poświęconego prezentacji nowej kolekcji w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego ZapisyTerroru.pl.

  • 86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej

    Aktualności

    86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej

    16 listopada 2026 roku przy zachowanym fragmencie muru getta na terenie XII Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza (ul. Sienna 53 w Warszawie) odbyła się ceremonia upamiętniająca 86. rocznicę zamknięcia granic getta warszawskiego. W wydarzeniu wziął udział dyrektor Instytutu Pileckiego Karol Madaj.

  • Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa

    Aktualności

    Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa

    12 listopada 2026 roku w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej odbyła się wizyta studyjna uczestników projektu „Liderzy Polonii 2026”. Blisko 40 działaczy i przedstawicieli organizacji polonijnych z całego świata poznało nasze narzędzia dokumentowania historii XX wieku oraz dobre praktyki w zakresie edukacji historycznej.

  • Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku

    Aktualności

    Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku

    11 listopada 2026 roku Instytut Pileckiego uczestniczył jako partner w festiwalu „Wspólna Niepodległa” w Warszawie, organizowanym przez Muzeum Historii Polski z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Odwiedzający Cytadelę Warszawską oraz Krakowskie Przedmieście wzięli udział w grze terenowej, pokazach rekonstrukcji historycznej Armii Ochotniczej z 1920 roku, seansach filmowych, badaniach archiwalnych w bazie „Zapisy Terroru” oraz symulacji wyborów do Sejmu Ustawodawczego z 1919 roku, w której zwyciężyła Irena Kosmowska (52 głosy).

  • Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa

    Aktualności

    Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa

    W 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości w Galerii Instytutu w Domu Bez Kantów Instytut Pileckiego zorganizował niezwykłe wybory.

  • Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”

    Aktualności

    Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”

    4 listopada w Instytucie Pileckiego odbyła się debata towarzysząca premierze dwutomowej monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”, opublikowanej we wrześniu 2026 r. nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego.

  • Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
    Grupa ludzi siedzących w kręgu na krzesłach składanych podczas warsztatów w nowoczesnej sali ekspozycyjnej z gablotami i tablicami informacyjnymi.

    Aktualności

    Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”

    W dniach 26–30 października 2026 roku w ramach „Public History Lab 2026” grupa nauczycieli, edukatorów, studentów i doktorantów z Niemiec poznawała w Warszawie polską perspektywę na wydarzenia II wojny światowej.

  • Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie

    Aktualności

    Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie

    29 października 2026 roku na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odbyło się uroczyste otwarcie plenerowej ekspozycji „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”. Wydarzenie przypomina postaci tegorocznych laureatów Medalu – osób, które w najciemniejszych momentach XX wieku wykazały się wyjątkową odwagą, solidarnością i człowieczeństwem, niosąc ratunek polskim obywatelom.

  • Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze

    Aktualności

    Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze

    Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odznaczył medalem „Virtus et Fraternitas” 18 osób z 7 krajów: Czech, Japonii, Norwegii, Nowej Zelandii, Ukrainy, Węgier i Polski. 

  • Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
    Zdjęcie Damiana Markowskiego.

    Aktualności

    Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski

    W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.

  • The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Aktualności

    The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.