Zarysy Pamięci | projekt z okazji rocznicy zakończenia II wojny światowej - Instytut Pileckiego
Zarysy Pamięci | projekt z okazji rocznicy zakończenia II wojny światowej
Czytaliśmy o tym w książkach, oglądaliśmy zdjęcia, słuchaliśmy opowieści. Ale czy jesteśmy w stanie wyobrazić sobie, czym była wojna? To wyzwanie podjęli współcześni graficy, którzy zilustrowali wspomnienia świadków historii. Tak powstały „Zarysy Pamięci”.
Do projektu zaprosiliśmy wybitnych artystów; twórców o odmiennych wrażliwościach, odwołujących się do rozmaitych stylistyk i technik graficznych, reprezentantów różnych pokoleń. Poprosiliśmy ich o zilustrowanie świadectw, które obywatele polscy złożyli przed przedstawicielami organów państwowych tuż po zakończeniu wojny. Wśród osób, które zderzyły się z machinami terroru nazistowskich Niemiec i Związku Sowieckiego, były kobiety i mężczyźni, Polacy i Żydzi, mieszkańcy wsi i miast, inteligenci i osoby niewykształcone. Wszyscy oni doświadczyli demonicznej logiki totalitaryzmu. Jej oblicza to Auschwitz, Gułag, getta, obozy koncentracyjne, masowe egzekucje, pacyfikacje wsi czy planowe mordowanie polskich elit. Otrzymaliśmy prace, które w różnorodny sposób podejmują refleksję nad istotą radykalnego zła oraz pochylają się nad losem ofiar.
Na naszym fanpage'u można zobaczyć animacje przygotowane w oparciu o ilustracje, które znalazły się w albumie "Zarysy Pamięci", wydanym przez Instytut Pileckiego (tu znajdziesz więcej informacji o naszej publikacji):
- zwiastun projektu;
- animację stworzoną na podstawie zeznań Kazimierza Bassalika;
- animację stworzoną na podstawie zeznań Stefana Komara;
- animację stworzoną na podstawie zeznań Bolesława Kowalewskiego;
- animację stworzoną na podstawie zeznań Natalii Rapacz;
- animację stworzoną na podstawie zeznań Wiesławy Chełmińskiej.
„Zarysy Pamięci” pozostają w bezpośrednim związku z realizowanym przez Instytut Pileckiego internetowym projektem archiwalnym „Zapisy Terroru” (przejdź na stronę bazy świadectw), u którego źródeł leży przekonanie o wyjątkowości polskiego doświadczenia. Udostępniona przez nas baza świadectw tworzy największy zbiór relacji ludności cywilnej z terenu okupowanej Europy.
Zobacz także
- Obchody Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych" w Augustowie
Aktualności
Obchody Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych" w Augustowie
W Augustowie 1 marca 2026 r. zakończył się dwudniowy program obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych.
- 78 lat temu rozpoczął się proces rtm. Witolda Pileckiego
Aktualności
78 lat temu rozpoczął się proces rtm. Witolda Pileckiego
78 lat temu, 3 marca 1948 roku, przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Warszawie rozpoczął się proces Witolda Pileckiego i jego siedmiorga współpracowników.
- Prosecuting war crimes in Ukraine | Interview with Nadia Volkova
Aktualności
Prosecuting war crimes in Ukraine | Interview with Nadia Volkova
W kolejną rocznicę pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę, przypominamy wywiad z Nadią Volkovą, założycielką i dyrektorką NGO Ukrainian Legal Advisory Group (ULAG).
- Radziejowska i Fałkowski dla „Rzeczpospolitej” | „Historia poszarpała relacje polsko-niemieckie"
Aktualności
Radziejowska i Fałkowski dla „Rzeczpospolitej” | „Historia poszarpała relacje polsko-niemieckie"
Hanna Radziejowska i Mateusz Fałkowski w rozmowie z Markiem Kozubalem dla Rzeczpospolitej opowiadają o działalności Instytutu Pileckiego w Berlinie, relacjach polsko-niemieckich i nowym cyklu spotkań „Berlin w Warszawie”.
- Café Kyiv 2026 | Największy kongres poświęcony Ukrainie w Europie Zachodniej
Aktualności
Café Kyiv 2026 | Największy kongres poświęcony Ukrainie w Europie Zachodniej
23 lutego 2026 roku w Berlinie odbyła się czwarta edycja Cafe Kyiv. Wydarzenie, organizowane przez Fundację Konrada Adenauera (KAS), stwarza przestrzeń do spotkań, wymiany doświadczeń oraz okazywania solidarności.
- A wojna wciąż trwa... | Zapis rozmowy o Ukrainie w czwartą rocznicę inwazji
Aktualności
A wojna wciąż trwa... | Zapis rozmowy o Ukrainie w czwartą rocznicę inwazji
W czwartą rocznicę inwazji Rosji na Ukrainę, w Instytucie Pileckiego, odbyła się debata poświęcona bilansowi czterech lat wojny.
- Czego uczy nas historia Trybunału Wojskowego w Norymberdze? Dr Dominika Uczkiewicz z Instytutu Pileckiego w rozmowie z PAP
Aktualności
Czego uczy nas historia Trybunału Wojskowego w Norymberdze? Dr Dominika Uczkiewicz z Instytutu Pileckiego w rozmowie z PAP
Norymberga była symbolem rozliczenia zbrodniarzy, ale i efektem politycznego kompromisu. Uczy nas to, że skuteczność międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości zależy także od politycznej woli państw – powiedziała w rozmowie z PAP dr Dominika Uczkiewicz.
- Rocznica zbrodni na 11 Polakach pomagających Żydom. Upamiętniono ich w ramach programu „Zawołani po imieniu”
Aktualności
Rocznica zbrodni na 11 Polakach pomagających Żydom. Upamiętniono ich w ramach programu „Zawołani po imieniu”
82 lata temu z rąk Niemców zginęło jedenaścioro mieszkańcach Paulinowa i Starego Ratyńca niedaleko Sterdyni (woj. mazowieckie).
- Historia w negatywie | Cykl filmowy
Aktualności
Historia w negatywie | Cykl filmowy
Cykl filmowy „Historia w negatywie” wyrasta bezpośrednio z jego misji badania i opowiadania o doświadczeniach XX wieku, szczególnie tych związanych z totalitaryzmami i przemocą wobec jednostki.
- Do pobrania | Raporty Centrum Lemkina dokumentujące rosyjskie zbrodnie
Aktualności
Do pobrania | Raporty Centrum Lemkina dokumentujące rosyjskie zbrodnie
Instytut Pileckiego zaprasza do zapoznania się z trzema raportami dokumentującymi rosyjskie zbrodnie wojenne na ludności cywilnej.
- Konkurs na stanowisko adiunkta / adiunktki w dziedzinie nauk humanistycznych w Zakładzie badań nad nazizmem i okupacją niemiecką w czasie II wojny światowej
Aktualności
Konkurs na stanowisko adiunkta / adiunktki w dziedzinie nauk humanistycznych w Zakładzie badań nad nazizmem i okupacją niemiecką w czasie II wojny światowej
Zapraszamy do udziału w konkursie na stanowisko adiunkta / adiunktki w dziedzinie nauk humanistycznych w Zakładzie Badań nad Nazizmem i Okupacją Niemiecką w czasie II wojny światowej.
- Manifest pamięci i pokoju wybrzmiał w czterech miastach! | Fotorelacja
Aktualności
Manifest pamięci i pokoju wybrzmiał w czterech miastach! | Fotorelacja
Zakończyliśmy trasę Instytutu Pileckiego z Adamem Bałdychem. W Gdańsku, Gorzowie Wielkopolskim, Łańcucie i we Wrocławiu Adam Bałdych Quintet wystąpił z materiałem z płyty „Portraits”.